II SA/Łd 408/14

Dnia 26 czerwca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi W. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprostowania z urzędu błędu rachunkowego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. a.bł. Pismem z dnia 1 marca 2014 r. W. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w sprawie sprostowania z urzędu błędu rachunkowego w decyzji z dnia [...] nr [...] o przypisaniu do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. W swej skardze W. P. wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wskazując, że jego realizacja może wyrządzić znaczną szkodę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek późniejszego zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06, LEX nr 192964 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, LEX nr 281811 i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09, LEX nr 489786). Warto też zaznaczyć, że świadczenie pieniężne z istoty swej może podlegać zwrotowi (por. np. postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2012 roku, II FZ 304/12, Lex Nr 1137799). Wyjaśnić także należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności może dotyczyć tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie kwalifikuje się do wykonania większość postanowień, które ze względu na ich charakter prawny rozstrzygają określone kwestie proceduralne w toku postępowania administracyjnego, a nie przyznają uprawnień ani nie nakładają obowiązków, które wymagałyby wykonania, np. postanowienie o sprostowaniu oczywistych błędów w decyzji (patrz: Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 428). W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...] o sprostowaniu z urzędu błędu rachunkowego w decyzji przypisującej do zwrotu nienależnie pobrane świadczenia rodzinne. Przedmiotowe postanowienie nie nosi znamion wykonalności, stanowi orzeczenie o charakterze procesowym, które nie może nadać stronie uprawnień lub ustalić obowiązków o charakterze prawno-materialnym. Skoro zatem zaskarżone orzeczenie ze swej istoty określa kwestię proceduralną w postępowaniu administracyjnym, nie przyznaje uprawnień ani nie nakłada obowiązków, które wymagałyby wykonania, to nie podlega wstrzymaniu. Na marginesie wskazać też można, że strona skarżąca nie wykazała okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wywieść należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobni istnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Istotne jest, iż inicjatywa do wykazania okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji przysługuje stronie skarżącej (por. postanowienie NSA z dnia 18 czerwca 2004 roku, sygn. akt FZ 138/04, niepubl.). Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji/postanowienia na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. nie oznacza, iż sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r., FZ 65/04 (niepubl.), z dnia 3 października 2007 r., I OZ 707/07 (niepubl.) i z dnia 6 lutego 2009 r., II FZ 39/09 (niepubl.)). Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca powołała się jedynie w sposób ogólny na możliwość wyrządzenia znacznej szkody nie uzasadniając swego stanowiska. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia. a.bł.