II SA/Łd 459/17

Dnia 28 września 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. A.B. Pismem z dnia 19 maja 2017 roku B. D. wniosła w imieniu T. P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej. Jednocześnie wniosła o zwolnienie skarżącej od kosztów i opłat oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Na mocy zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 czerwca 2017 roku B. D. została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Jednocześnie w związku ze złożonym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przesłano B. D. urzędowy formularz "PPF", celem jego wypełnienia w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie w powyższej kwestii doręczono B. D. w dniu 10 lipca 2017 roku. W dniu 13 lipca 2017 roku T. P. przedłożyła w Sądzie wypełniony formularz "PPF". Postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 roku starszy referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W dniu 13 września 2017 roku (data nadania: 7 września 2017 roku) wpłynął do Sądu wniosek T. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w postaci pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. W treści wniosku B. D. wskazała, że składając skargę nie miała świadomości ani wiedzy o konieczności złożenia pełnomocnictwa do reprezentowania swojej mamy T. P. Stosowne pełnomocnictwo złożyła jeszcze na etapie postępowania w Urzędzie Miasta w P. i uważała, że takie pełnomocnictwo jest skuteczne na etapie całego postępowania, również przed sądem administracyjnym. Wyjaśniła, że nie jest prawnikiem, wszystkie pisma sporządzała sama i nie korzystała z porad profesjonalistów. Dlatego też nie pomyślała, aby sprawdzić przepisy w tym zakresie, skupiła się jedynie na prawidłowym wypełnieniu oświadczenia (dotyczącego prawa pomocy). Dopiero w dniu 5 września 2017 roku uzyskała informację od ustanowionego z urzędu radcy prawnego, że nie uzupełniła jeszcze jednego braku w postaci dokumentu pełnomocnictwa. W dniu 6 września 2017 roku uzyskała potwierdzenie tej informacji telefonicznie w Sądzie. Do wniosku załączono pełnomocnictwo upoważniające B. D. do reprezentowania T. P. w sprawie II SA/Łd 459/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369) - przywoływanej dalej skrócie jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie też z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 roku sygn. akt II GZ 896/14 – LEX nr 1628828, z dnia 12 lutego 2015 roku sygn. akt I OZ 91/15 – LEX nr 1643289, z dnia 9 września 2014 roku sygn. akt II GZ 499/14 – LEX nr 1530525, z dnia 24 października 2016 roku sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przystępując do merytorycznej oceny wniosku w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem B. D. złożyła również żądany dokument pełnomocnictwa, a więc dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie. Okoliczności podniesione przez B. D. w motywach wniosku nie dowodzą jednakże o braku winy w uchybieniu terminu i z całą pewnością nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przede wszystkim na podkreślenie zasługuje fakt, że działania pełnomocnika, bądź jego zaniechania obciążają w każdym przypadku jego mocodawcę. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, to przy ustalaniu winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się negatywnych zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Przywrócenie terminu może mieć przy tym miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przypadku, gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, sąd musi mieć na uwadze działania pełnomocnika. W przedmiotowej sprawie B. D. nie przedstawiła żadnych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Podniosła jedynie, że nie miała świadomości o konieczności złożenia pełnomocnictwa do akt sądowych. Usprawiedliwieniem braku winy strony nie może być jednak okoliczność niewiedzy czy też nieznajomości prawa, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie, czego nie zakwestionowała B. D., wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skutecznie w dniu 10 lipca 2017 roku. W pouczeniu wezwania zawarto informację o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie. Niezastosowanie się do pouczenia może z kolei świadczyć o niedbalstwie w prowadzeniu swoich spraw, co w żaden sposób nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 roku sygn. akt II OZ 712/08 - LEX nr 493641). Co więcej, skoro wymagany dokument pełnomocnictwa złożono wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie wskazując przy tym żadnych okoliczności uniemożliwiających dokonanie tej czynności w terminie wyznaczonym przez Sąd, to tym samym nie sposób uznać, aby wykazano brak winy w uchybieniu tego terminu. Powody, dla których B. D. nie złożyła dokumentu pełnomocnictwa, nie miały zatem charakteru nadzwyczajnego, nie były spowodowane jakąkolwiek przeszkodą niemożliwą do usunięcia, zatem nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. A.B.