II SA/Łd 48/12

WyrokWSA w Łodzi2012-03-27

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Anna Stępień, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, złożony na podstawie art. 154 § 1 KPA, może zostać uwzględniony, jeśli decyzja ta była decyzją związaną, a zmiana stanu prawnego nastąpiła po jej wydaniu?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 154 § 1 KPA nie mógł zostać uwzględniony. Tryb ten ma zastosowanie do decyzji, które nie tworzą praw nabytych i gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie decyzja była decyzją związaną, a zmiana stanu prawnego po jej wydaniu nie stanowiła podstawy do jej zmiany w tym trybie. Ponadto, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność przepisu, na podstawie którego wydano decyzję, nie stanowi samo w sobie interesu społecznego lub słusznego interesu strony w rozumieniu art. 154 § 1 KPA.
Stan faktyczny
Skarżący E. i A. C. domagali się zmiany decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, powołując się na zmianę przepisów i długotrwałość postępowania. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, wskazując, że charakter zabudowy nieruchomości nie kwalifikuje jej do przekształcenia zgodnie z obowiązującą ustawą. Po wyroku WSA w Warszawie i zawieszeniu postępowania, Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. z Konstytucją RP w określonym zakresie. Mimo to, WSA w Łodzi oddalił skargę, uznając brak podstaw do zastosowania art. 154 § 1 KPA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 27 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi E. C. i A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji odmawiającej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) odmówił A. i E. małż. C. zmiany decyzji własnej z dnia [...]r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej, położonej w Ł. przy ul. A [...]. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przypomniał, iż w piśmie z dnia 28 czerwca 2010r. E. C. i A. C. wnieśli o zmianę decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., która była już przedmiotem oceny zarówno Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., jak i sądu. W następstwie obu kontroli stwierdzono, iż przedmiotowa decyzja jest prawidłowa, wydana w oparciu o właściwe przepisy prawa, na podstawie szczegółowo uzasadnionego stanu faktycznego, z uwzględnieniem zasad procesowych. Dalej organ powtórzył, iż rozpatrzenie wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości nastąpiło po wydaniu w dniu [...]r. przez Wojewodę [...] decyzji stwierdzającej nabycie przez Gminę Miasto Ł. własności nieruchomości. Przy czym negatywne dla wnioskodawców rozstrzygnięcie było związane z charakterem zagospodarowania nieruchomości (obiektami przemysłowymi - inne tereny zabudowane), który to nie wchodzi w zakres przedmiotowy przepisów umożliwiających nabycie prawa własności gruntu przez użytkownika wieczystego. Organ podkreślił, iż w aktualnym stanie zakres przedmiotowy ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nie uległ zmianie, zatem należy uznać, że żądanie zmiany decyzji, poprzez nadanie wnioskodawcom prawa własności, jest bezpodstawne i niecelowe. W odwołaniu od powyższej decyzji E. C. i A. C. podnieśli, że władają nieruchomością zlokalizowaną w Ł. przy ul. A [...], oznaczonej jako działka nr [...]. Właścicielem nieruchomości jest Gmina Ł., która uzyskała prawo własności na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...]r. Dalej, iż w dniu 14 sierpnia 2002r. odwołujący złożyli w oparciu o obowiązującą wówczas ustawę z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] w prawo własności. Przy czym ze względu na toczące się postępowanie komunalizacyjne postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało zawieszone, a następnie podjęte w dniu 7 maja 2008r., kiedy to przestała już obowiązywać ustawa z 1997 roku. Odwołujący podkreślili, iż według przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, która weszła wówczas w życie, utracili możliwość przekształcenia przysługujących im uprawnień. Fakt długotrwałego postępowania oraz zmiana przepisów spowodowały, że negatywne konsekwencje przewlekłości postępowania ponieśli wnioskodawcy, zaś nowa ustawa regulująca kwestię przekształcenia prawa użytkowania wieczystego zawiera przepisy intertemporalne naruszające konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego. Dodali, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego zwracali się do sądu z wnioskiem o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego pytania, co do zgodności przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a zwłaszcza art. 8 tejże ustawy - z Konstytucją RP. Jednak wniosek nie został pozytywnie załatwiony. Przywołując odpowiednie orzeczenia sądów administracyjnych odwołujący stanęli na stanowisku, iż uzasadnione jest ich wystąpienie z wnioskiem o zmianę niekorzystnej dla nich decyzji, gdyż naruszenie słusznego interesu strony wiąże się z pozbawieniem prawa własności. Z kolei brak możliwości dysponowania w pełnym zakresie nieruchomością powoduje, że wnioskodawcy ponoszą wymierne straty finansowe, chociażby z uwagi na ograniczenia w dalszym inwestowaniu i rozwijaniu prowadzonej działalności gospodarczej. Decyzją z dnia [...]r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego nie może doprowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem, a słuszny interes strony musi znajdować oparcie w obowiązujących przepisach prawa. W myśl obowiązujących przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przekształceniu podlegają nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub zabudowane garażami albo przeznaczone pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolne, a z żądaniem przekształcenia mogą wystąpić osoby fizyczne, będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi (art. 1 ust. 1 w/w ustawy). Nieruchomość, której dotyczy postępowanie, nie jest zabudowana na cele mieszkaniowe lub garażami. Nie jest też przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Oznacza to, że nie jest objęta zakresem powołanej ustawy. Dokonanie zmiany decyzji ostatecznej i wydanie decyzji według wniosku strony oznaczałoby wydanie decyzji sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa. Nadto organ odwoławczy zauważył, że w decyzji z dnia [...]r. wskazano, iż użytkownikami wieczystymi nieruchomości są E. C. i A.C., podczas gdy jest nim tylko A.C., co jednoznacznie wynika z decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r., przy czym omyłkowe wskazanie w decyzji z dnia [...]r. E. C. pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi E. C. i A. C. wnieśli o zmianę decyzji poprzez przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki położonej w Ł. przy ul. A [...] w prawo własności, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący powołali się na niezgodność z art. 2, art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, co w ich ocenie powoduje wadliwość zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących uwzględnienie ich wniosku nie prowadzi do wydania decyzji sprzecznej z prawem, bowiem art. 8 w związku z art. 10 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest sprzeczny z Konstytucją RP. To właśnie z tego powodu decyzja, której zmiany odmówiono, jest wadliwa, a zmiana jej zgodnie z wnioskiem przywróci stan zgodny z prawem. W opinii skarżących w niniejszej sprawie nie tylko mamy do czynienia ze słusznym interesem strony, która domaga się poszanowania konstytucyjnych praw, ale i ze słusznym interesem społecznym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 10 lutego 2011r. sąd na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu sąd podał, iż przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się postępowanie, wszczęte pytaniem prawnym, zadanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt V SA/Wa 518/10, o następującej treści: czy art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. nr 175, poz. 1459 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1 i z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z 1995r. nr 36, poz. 175; zm. z 1998r. nr 147, poz. 962). W tej sytuacji konieczne jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie sygn. akt P 31/10, będącego następstwem pytania skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012r. sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie z uwagi na ustalenie, iż wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011r., sygn..akt P 31/10 9 (publ.OTK-A 2011/10/114, Dz.U.2011/272/1614), Trybunał Konstytucyjny orzekł, m.in. iż art. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2007r., Nr 175, poz. 1459 ze zm.) w zakresie, w jakim nakazuje stosowanie tej ustawy w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110) do spraw wszczętych na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) dotyczących nieruchomości zabudowanej budynkiem biurowo-warsztatowym niewymienionej w art. 1 ust. 1 ustawy z 29 lipca 2005 r. w pierwotnym brzmieniu i zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy z 28 lipca 2011 r., jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 21 ust. 1 oraz z art. 64 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., Nr 53, poz. 270), dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd nie rozpoznaje spraw merytorycznie, lecz bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego rodzaju uchybień, które obligowałyby sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż skarga E. C. została oddalona z uwagi na brak interesu prawnego we wniesieniu skargi. Stosownie bowiem do art. 50 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, uprawnione ustawą podmioty działające na prawach strony, jak też inne podmioty, którym ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. O "interesie prawnym", w rozumieniu komentowanego przepisu, mówimy, gdy interes ten ma on oparcie w przepisach prawa. O tym, czy konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa materialnego i od wykazania związku między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej uzależnione jest uprawnienie do złożenia skargi. O istnieniu legitymacji do wniesienia skargi decyduje zarzut naruszenia interesu prawnego skarżącego, a nie interes prawny, którego istotę stanowi żądanie oceny przez sąd zgodności zaskarżonego aktu z obiektywnym stanem prawnym. Interes prawny we wniesieniu skargi winien być rozumiany jako istnienie związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków autora skargi, a zaskarżonym aktem, który powinien być doprowadzony do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Sąd orzekający, analizując sprawę pod kątem ustalenia interesu prawnego E. C. do wniesienia skargi, ustalił, iż nie posiada ona legitymacji skargowej. Jak wynika z akt sprawy prawo użytkowania wieczystego nieruchomości będącego przedmiotem postępowania przysługuje wyłącznie A.C. Natomiast E. C. nie wskazała przepisu prawa, którego naruszenie przesądzałoby o naruszeniu jej interesu prawnego. Brak przymiotu strony, a więc uprawnienia do złożenia skargi jest przesłanką materialnoprawną, która skutkuje jej oddaleniem. Warto zauważyć, iż na okoliczność tę, braku interesu prawnego E. C., zwrócił uwagę w swych rozważaniach organ odwoławczy. Powracając na grunt sprawy ze skargi A. C., przypomnieć wypada, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł., który odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...]r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej, położonej w Ł. przy ul. A [...]. Podkreślenia wymaga, iż rozstrzygnięcie to wydane zostało po rozpatrzeniu wniosku skarżących E. i A. małż. C. o zmianę przedmiotowej decyzji z dnia [...]r. w trybie przepisu art. 154 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Oznacza to, iż zaskarżona decyzja wydana została w trybie nadzwyczajnym, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, który ma zastosowanie, gdy niekorzystna dla strony decyzja, nietworząca praw nabytych, jest dotknięta innymi wadami, niż wymienione w art. 145 §1 k.p.a., skutkującymi wznowieniem postępowania i art. 156 §1 k.p.a., prowadzącymi do stwierdzenia nieważności. Przepis art. 154 §1 k.p.a. stanowi bowiem, iż decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślić trzeba, iż postępowanie prowadzone w trybie art. 154 §1 k.p.a. nie jest kontynuacją postępowania w sprawie zakończonej decyzją, której uchylenia lub zmiany domaga się strona, jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym. Konstrukcja przepisu art. 154 k.p.a. powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako "w kolejnej instancji". Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej określone w tym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 154 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, to jest decyzją, której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, nie zaś kwestii nowych (wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2011r., sygn.akt I OSK 411/10, publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto musi być spełniony jeszcze jeden warunek, by organ administracyjny mógł skutecznie zastosować tryb z art. 154 § 1 k.p.a., a mianowicie zaskarżona decyzja winna być ostateczna, przy czym na jej mocy żadna ze stron nie nabyła prawa (wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., sygn.akt VII SA/Wa 1647/07, publ.: http://cbois.nsa.gov.pl). W ocenie sądu prawidłowe jest rozstrzygnięcie, znajdujące odzwierciedlenie w zaskarżonej decyzji, gdyż w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki uprawniające organ do zmiany na podstawie art. 154 k.p.a. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]r. o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej. Dla zastosowania opisanego trybu niezbędnym jest bowiem, aby decyzja, która jest jego przedmiotem, dla żadnej ze stron nie tworzyła praw, a jednocześnie by za zmianą lub uchyleniem takiej decyzji przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. I niewątpliwie decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r. dla żadnej ze stron postępowania nie tworzy prawa. Nie budzi również wątpliwości sądu, iż za zmianą tej decyzji nie przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Pamiętać bowiem trzeba, iż oba rodzaje interesów - strony postępowania oraz społeczny - powinny być rozumiane w kategoriach zobiektywizowanych. Nie można zatem uznać za słuszny interes strony lub interes społeczny, w ujęciu art. 154 k.p.a., subiektywnego przeświadczenia strony o doznanej krzywdzie, ani domagania się przez nią dokonania ponownych ustaleń stanu faktycznego, z którymi się nie godzi, a które były już przedmiotem rozpoznania oraz oceny przez organy administracji publicznej lub sądy (wyrok NSA z dnia 17 września 2010r., sygn.akt I OSK 428/10; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 września 2010r., sygn.akt III SA/Wr 118/10 - publ.: http://cbois.nsa.gov.pl). Oba rodzaje interesu muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Istotnym jest przy tym, iż zmiana decyzji w omawianym trybie nie może doprowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Słuszny interes strony musi mieć umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, nie może być sprzeczny z jasno brzmiącym przepisem ustawy, ani go zastępować. W świetle powyższego stwierdzić należy, iż w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. rozstrzygnięcie to zostało wydane w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i prawny. Obowiązujące wówczas przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości uniemożliwiały wydanie rozstrzygnięcia czyniącego zadość wnioskowi skarżących. Charakter, rodzaj zabudowy nieruchomości, o której przekształcenie wnioskowali skarżący, nie mieścił się bowiem w przedmiotowym zakresie przywołanej ustawy, a skoro tak, to w dacie wydania decyzji z dnia [...]r. miała ona pełne oparcie w obowiązujących wówczas przepisach prawa. A skoro tak, to nie sposób przyjąć, iż za zmianą jej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W przeciwnym razie zgodzić należałoby się ze stroną, iż decyzja z dnia [...]r. nie ma oparcia w przepisach prawa, a tak z całą pewnością nie jest. Zastosowanie omawianego trybu nie jest możliwe w niniejszej sprawie i z tego względu, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 154 k.p.a. nie może mieć zastosowania w odniesieniu do decyzji administracyjnych związanych, a jedynie do decyzji uznaniowych. Decyzja związana to decyzja o z góry określonej treści, wydana w określonym stanie faktycznym i prawnym, organ pozostaje bowiem ściśle związany przepisami prawa, które jednoznacznie determinują właśnie taką, a nie inną treść podjętej decyzji. Z kolei decyzje uznaniowe cechują się tym, iż przy ich wydawaniu organ miał do dyspozycji określony luz decyzyjny. Decyzja z dnia [...]r., o której zmianę występowali skarżący, jest decyzją związaną, która to okoliczność dodatkowo wyłącza możliwość jej zmiany na podstawie art. 154 k.p.a. Za omawianą zmianą w trybie art. 154 k.p.a. nie przemawia także wskazywana przez skarżących zmiana stanu prawnego, jak miała miejsce pomiędzy wystąpieniem z wnioskiem o przekształcenie, a wydaniem decyzji z dnia [...]r. Organ oparł tę decyzję na przepisach obowiązujących w dacie rozstrzygania i następcze ich ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego, czy zmiana zakresu ich obowiązywania pozostaje bez wpływu na ustalenie, iż nie jest to przesłanka umożliwiająca skorzystanie z trybu art. 154 k.p.a. Orzecznictwo sądowe i doktryna zgodne są co do tego, że zmiana obowiązującego prawa powoduje, że powstaje nowa sprawa nie tylko w znaczeniu procesowym, ale także materialnym, w której zastosowanie art. 154 k.p.a. do zmiany lub uchylenia decyzji wydanej w poprzednio obowiązującym stanie prawnym będzie niedopuszczalne (wyrok NSA z dnia 20 grudnia 1991r., sygn.akt II SA 893/91, publ. ONSA 1993/2/33; wyrok SN z dnia 3 czerwca 1993r., sygn.akt III ARN 27/93, publ. OSN CP 1994/2/43; wyrok NSA z dnia 4 marca 2010r., sygn.akt I OSK 1287/09, publ. http://cbois.nsa.gov.pl; J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2009, s. 567; Cz. Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz" T. II, Zakamycze 2005, s. 360). Skoro zatem w dacie rozstrzygnięcia organ oparł je na obowiązujących wówczas przepisach, z uwzględnieniem obowiązujących przepisów intertemporalnych i niekwestionowanym stanie faktycznym, to argument skarżących, iż długotrwałość postępowania administracyjnego doprowadziła do utraty przez nich określonych praw, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Podobnie rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 grudnia 2011r., sygn.akt P 31/10, nie obliguje sądu administracyjnego do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, z wytycznymi dla organu co do zastosowania art. 154 k.p.a. Nie jest to okoliczność, która zobowiązywałaby organ do zmiany prawidłowej decyzji, w szczególności, że przepisy prawa nie pozostawiły w takich sytuacjach strony postępowania bez żadnej pomocy. Przypomnieć tutaj trzeba, iż na podstawie art. 145a k.p.a. można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Tryby określone w art. 145, art. 145a i art. 154 k.p.a. to dwa odrębne tryby nadzwyczajne, każdy z nich ma indywidualnie określone przesłanki i gdyby wolą ustawodawcy było ich naprzemienne stosowanie, to wówczas, przyjmując racjonalność jego działań ustawodawczych, nie uregulowałby odrębnie tych trybów postępowania administracyjnego. Weryfikacja decyzji administracyjnej na zasadzie art. 154 k.p.a. z wykorzystaniem przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego z art. 145a k.p.a. jest niedopuszczalna. Uchylenie (zmiana) decyzji ostatecznej, w trybie art. 154 § 1 k.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Trudno uznać, by któryś z tych interesów konkretyzował się przez to, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność przepisu prawa stanowiącego podstawę prawną decyzji poddawanej weryfikacji (wyrok WSA z dnia 10 lipca 2008r., sygn.akt IV SA/Wr 229/08 – publ. http://cbois.nsa.gov.pl). Reasumując, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego - bez względu na zakres jego rozstrzygnięcia - nie stanowi interesu społecznego lub słusznego interesu strony, o których mowa w art. 154 k.p.a. W świetle powyższego, w ocenie sądu stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego co do istoty zostało wyczerpująco wywiedzione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zasługuje na uwzględnienie. Analiza materiału dowodowego niniejszej sprawy nie pozostawia wątpliwości, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw dla zastosowania art. 154 k.p.a. Z tych wszystkich względów, nie znajdując prawnych argumentów przemawiających za uznaniem skargi za uzasadnioną, sąd w oparciu o treść art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi. ar

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło