II SA/Łd 480/25

Dnia 10 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski (spr.), Asesor WSA Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 września 2025 roku sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 roku nr 75/2025 znak: WOP.7722.40.2025.RW w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego legalności budowy budynku magazynowo-handlowego oddala skargę. dc Postanowieniem z 29 kwietnia 2025 r., nr 75/2025, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) - dalej jako: k.p.a. - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z 27 stycznia 2025 r., nr 7/2025, znak: PINB.7355/60/TF/2009/2025, odmawiające wznowienia na wniosek M. M. postępowania w przedmiocie legalności budowy budynku magazynowo-handlowego na działce nr [...] w K., gm. W. zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z 23 października 2009 r., nr 256/2009, znak: PINB.7355/60/TF/09. Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że decyzją nr 256/2009 z 23 października 2009 r., znak: PINB.7355/60/TF/09, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Radomsku nakazał W. J. sporządzenie i przedstawienie w terminie do dnia 31 maja 2010 r. zamiennego projektu budowlanego budynku "magazynowo-handlowego" na działce nr [...] (identyfikator działki: [...]) w K., gm. W. w granicy z działką nr [...] (identyfikator działki: [...]). Pismem z 23 grudnia 2024 r. M. M. wniosła o wznowienie postępowania "zakończonego decyzją nr 256/2009 z dnia 23 października 2009 r.", na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. We wniosku wskazano, że ujawniła się przyczyna w postaci braku zgody wnioskodawczyni na budowę budynku w granicy. Następnie organ II instancji wskazał, że w zażaleniu na postanowienie o odmowie wznowienia postępowania M. M. wskazała na szereg "błędów w ustaleniach faktycznych". Pismem z 31 marca 2025 r. M. M. w odpowiedzi na wezwanie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśniła, że "wiedzę o dowodach (...) uzyskała w trakcie przeglądania dokumentacji w Urzędzie Gminy Wielgomłyny i w Powiatowym Nadzorze Budowlanym w Radomsku w 2016 r.". Dalej organ instancji w oparciu o treść art. 147, art. 148 § 1 i 2 i art. 149 § 1 - 4 k.p.a. wyjaśnił zasady wznowienia postępowania administracyjnego i wskazał, że pierwszej kolejności - co pominął organ powiatowy - należy dokonać weryfikacji poprawności formalnej wniosku, w tym zachowania terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. i czy we wniosku o wznowienie powołano okoliczności mające odzwierciedlenie w ustawowych przesłankach (w głównej mierze art. 145 § 1 k.p.a.). We wniosku żądającym wznowienia postępowania jednoznacznie wskazano na ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ powiatowy zupełnie pominął obowiązek zbadania kiedy wnioskodawca (żądający wznowienia) dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Stwierdzenie przez organ, że żądanie wznowienia postępowania zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a., stanowi przeszkodę dla wznowienia postępowania i zmusza organ do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., to jest do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Organ na etapie badania dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania nie jest uprawniony do badania czy w sprawie zachodzi któraś z przesłanek wznowienia postępowania. Niezachowanie terminu hamuje możliwość wznowienia postępowania, bez względu na racjonalność i zasadność wniosku o wznowienie, tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie wyniósł ponad 8 lat, a nie 1 miesiąc. Organ II instancji zaakcentował, że wnioskodawczyni wyraźnie wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr 256/2009 z 23 października 2009 r., a tym samym nie ma znaczenia, że w sprawie decyzją nr 92/2024 z 24 kwietnia 2024 r., znak: WOP.7721.82.2024.RW, Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku nr 131/2020 z 28 lipca 2020 r., znak: PINB.7355/60/TF/2009/2020 (zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego budynku magazynowo-handlowego na ww. działce), a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 17 października 2024 r., sygn. akt II SA/Łd 498/24 oddalił skargę na tę decyzję. Odmowa wznowienia postępowania może nastąpić z przyczyn formalnych, a nie merytorycznych. Może do niej dojść także wtedy, gdy w sposób oczywisty z twierdzeń zawartych w podaniu o wznowienie wypływa wniosek o braku związku między powołaną podstawą wznowienia a treścią dotychczasowej decyzji. Jeżeli da się z góry wykluczyć ten związek przyczynowy, dopuszczalne będzie wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W przypadku pojawienia się wątpliwości co do istnienia podstawy wznowienia wskazanej przez stronę konieczne jest wydanie postanowienia o wznowieniu w celu wyjaśnienia, czy wskazana przez stronę podstawa wznowienia występuje. Z tego względu nie było podstaw do wznowienia postępowania. Jakkolwiek zatem organ I instancji wskazał jako przyczyny odmowy wznowienia postępowania okoliczności, nie mogące stanowić podstawy do odmowy wznowienia postępowania (merytoryczne), a konieczność odmowy wznowienia postępowania wystąpiła z innej przyczyny (niezachowanie terminu) należało odmowę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją uznać za prawidłową, a tym samym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. należało zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. Organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania może nastąpić jedynie, jeśli wniesione zostało przez podmiot uprawniony (stronę) i zostały zachowane warunki formalne do skutecznego żądania wznowienia postępowania, to jest: podanie o wznowienie zostało złożone w ustawowym terminie, opiera się na jednej z wyczerpująco wyliczonych podstaw wznowienia wskazując nie tylko podstawę prawną wznowienia, ale również przytoczenie okoliczności faktycznych uzasadniające powołaną podstawę prawną wznowienia i dotyczy postępowania ostatecznie zakończonego. Nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania, a tym samym do merytorycznego odniesienia się do podnoszonych we wniosku twierdzeń i okoliczności, a skarżąca pomija okoliczność, że w sprawie zapadły wyroki sądów administracyjnych, które zaakceptowały tryb prowadzonego postępowania i brak konieczności uzyskania zgody na budowę w granicy. Na ostateczne postanowienie Łódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. M., zarzucając naruszenie przepisów postępowania w postaci: 1. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co spowodowało, że organ błędnie przyjął, iż w sprawie nie występują formalne przesłanki wznowienia postępowania, podczas gdy dokonując prawidłowej analizy w sprawie pojawiły się nowe istotne okoliczności, mające wpływ na podjęcie postępowania, a w szczególności organ pominął, źe nie byłam informowana o sprawie i termin ten wobec mojej osoby się nie uruchomił wcześniej; 2. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. i art. 149 § 3 k.p.a. poprzez nienależytą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i bezzasadne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie doszło do upływu terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania, co uniemożliwia podjęcie merytorycznej oceny wniosku, podczas gdy analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy należy przyjąć, iż skarżąca dochowała przewidzianych w przepisach terminów i tak jak wyżej to zostało wskazane na skutek naruszenia praw skarżącej, jako strony, która nie miała możliwości wcześniej uczestniczyć w postępowaniu; 3. art. 147 k.p.a. poprzez brak podjęcia z urzędu postępowania w sytuacji, gdy organ powziął informację o istniejących podstawach do wznowienia postępowania; 4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia nr 7/2025 z 27 stycznia 2025 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku, które powinno zostać uchylone; 5. art. 8 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; poprzez wydanie decyzji naruszającej uzasadnione interesy skarżącej bez uzasadnienia dlaczego skarżąca nie posiadała statusu strony zgodnie z art. 28 k.p.a., w sytuacji gdy posiadała interes prawny, jako sąsiad; W ocenie skarżącej ww. naruszenia doprowadziły do tego, że organ II instancji, podobnie jak organ I instancji nie rozpoznali istoty sprawy i nie odnieśli się do słusznych zarzutów podniesionych w piśmie z 7 lutego 2025 r. stanowiącym zażalenie skarżącej. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji, a ponadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej według norm przepisanych. W ocenie skarżącej organy administracji, zarówno I, jak również II stopnia nie podjęły wszelkich czynności, mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, poczynając od jej samego początku. Nierozpatrzenie przez organ całości materiału dowodowego bez uprzedniego przeprowadzenia przez niego wyczerpującego postępowania dowodowego, spowodowało, iż w sprawie zostały poczynione błędne ustalenia faktyczne, czego konsekwencją jest wydanie zaskarżonego postanowienia. W pierwszej kolejności należy tutaj zauważyć, iż organ II instancji niezasadnie przyjął, że wniosek o wznowienie postępowania miał zostać złożony z niezachowaniem ustawowych terminów. Jak podnoszono od samego początku niniejszego postępowania w sprawie pojawiły się nowe istotne okoliczności, które wpływają na całe prowadzone przez PINB w Radomsku postępowanie w latach 2009-2025. Z niewiadomych skarżącej przyczyn nikt nie chce pochylić się nad podnoszonymi przez nią kwestiami, które mają zasadniczy wpływ na podstawy wydania decyzji w 2009 r., a w szczególności na jej wydanie z istotnymi i rażącymi naruszeniami, o których skarżąca powzięła wiadomość dużo później, gdyż nikt nie pofatygował się, by ją zawiadomić o toczącym się postępowaniu. Patrząc wstecz na całe prowadzone wtedy postępowanie, jak również na aktualne stanowisko organów, skarżąca śmie twierdzić, iż cały czas jest ignorowana przez organy. Urzędnicy ignorują jej pisma, odstępują od jej informowania o czynnościach, co powoduje, że postępowania prowadzone są z licznymi naruszeniami. Niestety tak też się dzieje w rozpoznawanej sprawie. Zarówno organ I, jak również II instancji nie podjął w sprawie żadnych czynności, mających na celu wyjaśnienie kwestii podnoszonych przez skarżącą. Zasłanianie się brakiem spełnienia warunków formalnych wniosku o wznowienie postępowania, w sytuacji gdy zostały spełnione, w jej ocenie ma na celu jedynie ukrycie poprzednio popełnionych błędów i nie powinno w ogóle mieć miejsca. Nadto, w momencie gdy organ powziął informację o wcześniej nieznanych faktach, mających wpływ na decyzję, sam powinien z urzędu podjąć postępowanie, co też nie zadziało się w niniejszej sprawie i powoduje po stronie organów kolejne naruszenia przepisów. Biorąc pod uwagę powyższe kwestie, całkowicie pominięte przez organ II instancji, stwierdzenie, iż nie można merytorycznie rozpoznać wniosku skarżącej nie znajduje żadnej podstawy, zwłaszcza w sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania jest racjonalny i zasadny. Takie ograniczenie postępowania powoduje, iż jest ono prowadzone z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Ponownie skarżąca chce tutaj podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, jakimi niewątpliwie są ŁINB w Łodzi i PINB w Radomsku, powinny stać na straży praworządności i podejmować przewidziane w przepisach czynności na wniosek lub z urzędu celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, biorąc pod uwagę interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedmiotowej sprawie żaden ze wskazanych organów, nie podjął się tych podstawowych czynności, co powoduje, iż skarżąca nie może pozostać na nie bierna. Jej zdaniem minimum chęci i zaangażowania ze strony organów, pozwoliłoby prawidłowo ustalić stan tej sprawy i podjąć właściwą w sprawie decyzję. Podkreślenia tutaj wymaga, iż nigdy nie było prowadzone postępowanie dotyczące uzyskania zgody sąsiada-właściciela działki [...] przez W. J. na budowę budynku w granicy z sąsiednią nieruchomością, a tym samym ustalenie tej kwestii nie powinno nikomu sprawić trudności i prawidłowo ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy. Takie podejście organu II instancji, powoduje, że w sprawie dochodzi do utrwalenia stanu niezgodnego z przepisami prawa i narusza słuszne interesy skarżącej jako strony postępowania. Skarżąca podnosi, że nie rozumie, w jaki sposób organ wyższego rzędu może wyrażać zgodę poprzez zaskarżone postanowienie na takie rażące naruszenia, jak uniemożliwienie mi czynnego udziału w postępowaniu. Ponownie zwróciła uwagę na fakt, iż jak organ mógł, nie posiadając pełnej dokumentacji i bez udziału strony, jaką jest skarżącą, wydać korzystną decyzję dla drugiej strony, tj. dla W. J.. Cała ta sytuacja jest dla skarżącej niezrozumiała, jak również nie zrozumiały dla niej jest brak zreflektowania się przez organy i wyjaśnienia tej sprawy. Wskazując na treść art. 10 § 1 k.p.a., obowiązkiem organów jest zapewnianie stronom czynnego udziału w sprawach i to na każdym ich etapie, a przed wydaniem rozstrzygnięć umożliwienie im, zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem i zajęcie względem niego stanowiska. W przypadku skarżącej wskazane etapy zostały pominięte, mimo iż to skarżąca wszczęła postępowanie, a stan ten dalej jest utrwalany, na co nie może ona pozwolić. W ocenie skarżącej należy postawić pytania: 1) Dlaczego nikt wcześniej nie informował skarżącej o wszczęciu i prowadzeniu postępowania? 2) Dlaczego skarżąca nie otrzymywała pism i nie została uznana za stronę w trybie art. 28 k.p.a.? Jak wynika z przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności z treści art. 77 § 1 k.p.a., organ ma obowiązek zebrać w wyczerpujący sposób materiał dowodowy i go rozpatrzeć, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Skarżąca analizując zaskarżone postanowienia organów I i II instancji, stwierdza, iż nie podołały one temu obowiązkowi i nie przeprowadziły własnego postępowania, sprowadzając swoje uzasadnienia do lakonicznych stwierdzeń, iż brak jest spełnienia przesłanek, które to okoliczności w niniejszej sprawie nie mają miejsca. Na marginesie skarżąca pragnie wskazać, iż ww. postępowanie w sprawie organów I i II instancji powoduje, że w sprawie dalej są poczynione błędne ustalenia faktyczne, o których skarżąca pisała w zażaleniu z 7 lutego 2025 r., a mianowicie: a) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez nie przeprowadzenie zarówno sprawie wywołanej tym wezwaniem (wnioskiem) o wznowienie, jak również w sprawie dot. legalności oględzin nieruchomości działki nr [...] w obecności wnioskodawczyni M. M.; b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że mimo, iż W. J. nie przedstawił żadnych dokumentów tj. nie przedstawił pozwolenia na budowę, nie przedstawił mapy projektowej, organ uznał, iż jego zachowanie jest prawidłowe; c) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że W. J. w czasie, kiedy rozpoczęło się postępowania dotyczące budowy budynku magazynowo-handlowego mimo, iż nie był on właścicielem nieruchomości i nie miał żadnego prawa do dysponowania nieruchomością uznano go za stronę i za osobę posiadającą prawo do dysponowania nieruchomością; d) brak rozpoznania istoty sprawy tj. pominięcia przy rozpoznaniu wniosku tego, że wnioskodawczyni składała wniosek do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zbadanie legalności budynku magazynowo-handlowego, a nie jego legalizacje (pismo z 15 kwietnia 2009 r. wnioskodawczyni) i do dnia dzisiejszego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpoznał sprawy co do jej istoty; e) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ powołuje się na decyzję Wójta Gminy Wielgomłyny z 26 marca 1999 r., przy czym w żadnym miejscu nie wskazuje, że decyzja ta została uchylona przez Starostwo Powiatowe (dowód: decyzja z 6 maja 2011 r., znak: GB.1.674.7.3.2011.HZ), co oznacza, że nie funkcjonuje ona już w obiegu prawnym; dodatkowo, podkreślenia tutaj wymaga fakt, iż organ w ogóle nie podjął się zweryfikowania podnoszonych przez skarżącą okoliczności, mających wpływ na wznowienie postępowania. f) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ pominął wskazywaną przez skarżącą nową okoliczność nieznaną wcześniej organowi w postaci braku jej zgody na budowę w granicy. g) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że w sprawie w ogóle nie podjęto tematu dot. istotnej nieprawidłowości przy procedowaniu, mam tu na myśli to, że w 30 marca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał postanowienie nr 27/2011 nakładające na W. J. obowiązek usunięcia nieprawidłowości występujących w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym budynku magazynowo-handlowego usytuowanego na działce w m. K. gm. W. oznaczonej w ewidencji gruntów [...] obręb K., podczas gdy działka [...] to działka gdzie znajdowała się strażnica OSP do adaptacji, co naruszyło interes osób trzecich i takie rozstrzygnięcie było niezgodne z prawem; poza tym na mapie sytuacyjno-wysokościowej z 20 maja 2009 r. figurowała działka [...]; h) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na tym, że organ wydał uprzednie rozstrzygnięcia nie posiadając pełnej dokumentacji, w tym oświadczeń o zgodzie wnioskodawczyni M. M., która graniczy z W. J. i jego inwestycja oddziałuje w sposób bezpośredni na działkę wnioskodawczyni. Podsumowując, w ocenie skarżącej doszło w przedmiotowej sprawie do licznych naruszeń, które powodują, że dalej nie została rozpoznana istota sprawy, a organy I i II instancji niezasadnie odmówiły wznowienia postępowania, mimo zaistnienia jego przesłanek. Sytuacja ta wymaga weryfikacji i kontroli nad działalnością administracji publicznej w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. W odpowiedzi na skargę Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ II instancji wyjaśnił, że całkowicie abstrahują one od specyfiki postępowania wznowieniowego, nie przystają do podstaw odmowy wznowienia postępowania i zmierzają wyłącznie do uruchomienia postępowania weryfikacyjnego w kolejnej instancji. Następnie organ II instancji wskazał, że wyrokiem z 17 października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M. M. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi nr 92/2024 z 24 kwietnia 2024 r., znak: WOP.7721.82.2024.RW, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego. Skarżąca pomija zupełnie okoliczność, że w sprawie zapadły wyroki sądów administracyjnych, które zaakceptowały tryb prowadzonego postępowania i brak konieczności uzyskania zgody na budowę w granicy. Po nieznalezieniu akceptacji żądania rozbiórki obiektu, skarżąca skorzystała z możliwości wznowienia postępowania, jednoznacznie wskazując, że wniosek dotyczy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku nr 256/2009 z 23 października 2009 r., znak: PINB.7355/60/TF/09, w przedmiocie przedstawienia zamiennego projektu budowlanego budynku "magazynowo-handlowego" na działce nr [...] (identyfikator działki: [...]) w K., gm. W. w granicy z działką nr [...] (identyfikator działki: [...]). W piśmie z 31 marca 2025 r. M. M. w odpowiedzi na wezwanie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyjaśniła, że "wiedzę o dowodach (...) uzyskała w trakcie przeglądania dokumentacji w Urzędzie Gminy Wielgomłyny i w Powiatowym Nadzorze Budowlanym w Radomsku w 2016 r.". Ze względu na niezachowanie warunków formalnych do skutecznego żądania wznowienia postępowania, to jest wniesienia podania o wznowienie po upływie ustawowego terminu, nie było podstaw do wznowienia postępowania. Niezachowanie terminu hamuje możliwość wznowienia postępowania, bez względu na racjonalność i zasadność wniosku o wznowienie, tym bardziej, że w rozpoznawanej sprawie wyniósł ponad 8 lat, a nie 1 miesiąc. Brak było tym samym jakichkolwiek podstaw do przeprowadzenia dowodów, w szczególności z map, a żądania skarżącej zmierzają jedynie do przedłużenia postępowania i wykazania okoliczności nieistotnych dla rozstrzygnięcia. W piśmie z 1 września 2025 r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci kierowanego: - pisma do byłego Wójta Gminy Wielgomłyny wraz z załącznikami; - postanowienia nr 27/2011 PINB z 30 marca 2011 r.; - pisma WINB w Łodzi z 12 czerwca 2018 r. w sprawie WOP.7721.0019.2013.A.T., - zawiadomienie PINB Radomsko z 19 października 2009 r. o rozbiórce obiektów; - zdjęcia budynku w celu wykazania: - iż Państwo J. nie posiadali pozwolenia na budowę oraz nie posiadali wcześniej innego budynku na działce [...]; - zmiany biegu drogi dojazdowej do zagród; - iż Państwu J. zostały wydane warunki zabudowy pomimo, że na działce [...] stał budynek OSP- strażnica, która nie była rozebrana W uzasadnieniu wniosku skarżąca wyjaśniła, że w związku ze złożoną przeze mnie skargą oraz toczącym się postępowaniem administracyjnym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pismem z 13 sierpnia 2025 r. zwróciła się do byłego Wójta gminy Wielgomłyny o udzielenie odpowiedzi na pytania związane z samowolą budowlaną Państwa J.. Na dowód ww. twierdzeń w załączeniu przesyłam pismo z 13 sierpnia 2025 r. wraz z potwierdzeniem nadania. Skarżąca podniosła, że Państwo J. pomimo, iż na działce [...] stał budynek strażnicy OSP oraz nie posiadali wcześniej żadnej nieruchomości, otrzymali warunki zabudowy na nieruchomość, która miała stać w granicy. Z pisma Urzędu Gminy w Wielgomłynach z 19 sierpnia 2009 r. wynika, iż w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w latach 1999-2000, działka oznaczona nr ewid. [...] położona były w jednostce urbanistycznej B, oznaczonej symbolem 1UI - teren usług innych oraz, że na ww. działce znajdowała się strażnica OSP do adaptacji. Względem tego w ocenie skarżącej organ przy rozpoznawaniu skargi winien wziąć pod uwagę ww. okoliczności, zwłaszcza że został zmieniony również bieg drogi prowadzący do zagród. Na dowód załączono pismo z 12 czerwca 2018 r., jak również zdjęcia kształtu budynku zabudowanego drogą dojazdową do zagród, co do działek o num. [...] i [...]. Zdaniem skarżącej organ nie mógł, nie posiadając pełnej dokumentacji i bez udziału strony, jaką jest skarżącą, wydać korzystną decyzję dla drugiej strony, tj. dla W. J.. Cała ta sytuacja jest dla skarżącej niezrozumiała, jak również nie zrozumiały dla niej jest brak zreflektowania się przez organy i wyjaśnienia tej sprawy. Uwzględniając powyższe okoliczności oraz załączone dokumenty do pisma wysłanego do byłego Wójta Gminy Wielgomłyny pojawiają się uzasadnione wątpliwości, czy dla tego miejsca w ogóle była możliwość dokonania takiej inwestycji i czy ta część nieruchomości (działka [...]) mogła w ogóle pod takie cele zostać wydzielona. Jednocześnie należy nadmienić, iż nigdy nie było prowadzone postępowanie dotyczące uzyskania zgody sąsiada - właściciela działki [...] przez W. J. na budowę budynku w granicy z sąsiednią nieruchomością, a tym samym ustalenie tej kwestii nie powinno nikomu sprawić trudności i prawidłowo ustalić stan faktyczny niniejszej sprawy. Na dowód skarżąca załączyła zawiadomienie PINB Radomsko z 19 października 2009 r. o rozbiórce obiektów. Pan J. otrzymał nakaz rozbiórki obiektów na działce. Zatem w ocenie skarżącej zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania a zaskarżone postanowienie nr 75/2025 z 29 kwietnia 2025 r. było przedwczesne oraz pomijające ważne okoliczności związane z uzyskaniem przez Państwa J. warunków zabudowy nieruchomości w granicy z działką [...]. Na koniec skarżąca podniosła, że Pan J. działał bezprawnie, gdyż: - nie posiadał prawa własności, - nie posiadał właściwych projektów, które byłyby zgodne z prawem budowlanym, - nie posiadał zgody sąsiadów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Na wstępie należy jednak wskazać, iż powyższa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), który stanowi, iż sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr 75/2025, utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zatem skarga na powyższy akt mogła zostać rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja lub postanowienie zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje sąd do uchylenia zaskarżonego aktu administracji (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a ponadto może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli Sądu, jak wskazano powyżej, jest postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2025 r., nr 75/2025, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z 27 stycznia 2025 r., nr 7/2025, znak: PINB.7355/60/TF/2009/2025 o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku z 23 października 2009 r., nr 256/2009, znak: PINB.7355/60/TF/09 dotyczącego legalności budowy budynku magazynowo-handlowego na działce nr [...] w K., gm. W.. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienia odpowiadają prawu, wobec czego brak jest powodów do usunięcia ich z obrotu prawnego. Na początku tej części rozważań należy podkreślić, że wznowienie postępowania jest jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania, pozwalających na wzruszenie ostatecznych decyzji administracyjnych po spełnieniu ściśle określonych przesłanek, opisanych w art. 145 – 145b k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący wskazał, iż podstawę do wznowienia postępowania stanowi art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Natomiast w myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania Przed wznowieniem postępowania, co następuje w formie postanowienia, o którym mowa w art. 149 § 1 i 2 k.p.a., organ administracji, we wstępnym etapie rozpoznawania wniosku, zobowiązany jest dokonać sprawdzenia, czy spełnione są łącznie wszystkie elementy natury formalnej, których dopełnienie prowadzi dopiero do wydania wspomnianego postanowienia. W ramach etapu wstępnego organ winien ustalić przede wszystkim czy wniosek pochodzi od strony, czy wnioskodawca wskazał podstawę prawną swego żądania, czy wniosek dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną oraz czy wniosek został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 148 k.p.a. Natomiast badanie wystąpienia wad postępowania określonych w art. 145 i nast. k.p.a. odbywa się dopiero na kolejnym etapie, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania. Obowiązkiem organu, do którego wpływa podanie o wznowienie postępowania, jest zbadanie, w pierwszej kolejności, terminowości wniesienia takiego wniosku. Jedynie bowiem podanie złożone w ustawowym terminie może doprowadzić do wznowienia postępowania, a w konsekwencji do wydania jednego z rozstrzygnięć wskazanych w art. 151 k.p.a. Procedowanie zainicjowane wnioskiem złożonym po upływie terminu doprowadzić może do wydania decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą prawną, prowadzącą do jej nieważności w związku z naruszeniem art. 16 k.p.a. W judykaturze ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. Podkreśla się również, że bez znaczenia pozostaje dla oceny zachowania omawianego terminu, czy wnoszący podanie miał wiedzę odnośnie do prawnego znaczenia okoliczności faktycznych, jako podstawy wznowienia. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. Strona musi więc udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia. Oczywiście, to nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, a następnie weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy. Organ rozstrzygający wniosek o wznowienie postępowania, oparty na podstawach określonych w art. 145 § 1 pkt 1-3 oraz pkt 5-8 k.p.a., ma bowiem obowiązek wyczerpująco zebrać materiał dowodowy w zakresie dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 23 marca 2023 r., sygn. II OSK 896/20; wyrok NSA z 18 kwietnia 2023 r., sygn. I OSK 817/22; wyrok NSA z 10 sierpnia 2023 r., sygn. II OSK 2683/20 dostępne, podobnie jak inne przywoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: "www.orzeczenia.nsa.gov.pl", dalej również jako: "CBOSA"). W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a wydane rozstrzygnięcie zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Sąd zgadza się z organem II instancji, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku było błędnie uzasadnione niemniej organ II instancji uzupełnił postępowanie dowodowe i prawidłowo rozstrzygnął sprawę bez naruszenia art. 15 k.p.a. Jak trafnie podniósł organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, skarżąca w swoim wniosku o wznowienie postępowania nie wskazała daty, w której dowiedziała się o istnieniu okoliczności, stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Jednak w odpowiedzi na wezwanie organu II instancji pismem z dnia 31 marca 2025 r. skarżąca wprost wskazała, że wiedzę o dowodach (...) uzyskała w trakcie przeglądania dokumentacji w Urzędzie Gminy Wielgomłyny i w Powiatowym Nadzorze Budowlanym w Radomsku w 2016 r. Trafnie zatem Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi uznał, iż datą, od której należy liczyć termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na tej podstawie, będzie chwila powzięcia wiedzy przez skarżącą o powyższych dowodach. Zgodnie bowiem z przywołanym wyżej stanowiskiem orzecznictwa sądów administracyjnych, bieg terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., rozpoczyna się od dnia uzyskania informacji o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a nie od dnia, w którym strona powzięła informację, że okoliczność ta może stanowić podstawę wszczęcia takiego postępowania. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym wniosek o wznowienie postępowania, który wpłynął do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Radomsku w dniu 24 grudnia 2024 r., został złożony z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Wprawdzie organ w razie wątpliwości winien zobowiązać stronę do jednoznacznego skonkretyzowania jej żądania, jednakże w niniejszej sprawie nie można skutecznie zarzucić organowi działania z naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów państwa, bowiem trafnie ustalił on, kiedy najpóźniej skarżąca mogła powziąć wiedzę o okoliczności, stanowiącej powoływaną przez niego podstawę do wznowienia postępowania. Prawidłowo organ wskazał również, że negatywna weryfikacja wniosku skarżącej pod kątem spełnienia wymogów formalnych spowodowała, iż wniosek ten nie mógł podlegać rozpoznaniu pod kątem merytorycznym. Należy bowiem podkreślić, iż postępowanie nadzwyczajne, jakim jest postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie może prowadzić do podnoszenia dowolnych zarzutów pod adresem wydanej decyzji, lecz służy do weryfikacji ostatecznych decyzji obciążonych wadami, ściśle określonymi w przepisach art. 145 – 145b k.p.a. oraz innych przepisach. Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że skarżąca dużo wcześniej wiedziała o okoliczności, będącej podstawą wznowienia. Wskazać bowiem należy, że od ww. decyzji PINB w Radomsku z 23 października 2009 r. skarżąca złożyła odwołanie, jednak uczyniła to z uchybieniem terminu, co skutkowało wydaniem postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 21 stycznia 2010 roku nr 38/2010, w którym stwierdził on uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez M. M.. Ostateczne postanowienie w tym przedmiocie zostało zaskarżone do WSA, który prawomocnym wyrokiem z 13 grudnia 2010 r., II SA/Łd 252/10, oddalił skargę. Także z treści wyroku WSA z 17 października 2024 r., II SA/Łd 498/24 wynika, że już na etapie postępowania z 2009 r. skarżąca powoływała się na okoliczność braku zgody na realizację budynku w granicy jej działki, a więc to również niezbicie dowodzi, że wiedzę o podstawie wznowienia skarżąca miała na długo przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania (23 grudnia 2024 r.). Należy także zauważyć, że powołana przez skarżącą przesłanka braku zgody na realizację budynku w granicy jej działki nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania, a to uwagi na fakt, że w dacie wydania decyzji z 23 października 2009 r. zgoda sąsiada na zabudowę w granicy nie była już wymagana. Owszem, w dacie realizacji inwestycji obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które w pierwotnym brzmieniu przepisu § 12 ust. 6 zawierało wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki, jednak wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 marca 2001 r., sygn. akt P 11/00, stwierdzono, że ww. przepis w zakresie wymogu uzyskania zgody właściciela działki sąsiedniej na usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej jest niezgodny z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Powołane wyżej rozporządzenie zostało zastąpione rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który nie zawierał już jakiegokolwiek wymogu uzyskania zgody sąsiada na zabudowę w granicy działki. Zatem w dacie wydania decyzji z 23 października 2009 r. takiego wymogu nie było, a skoro w trybie legalizacji należy dostosować samowolę budowlaną do aktualnie obowiązujących przepisów, to organ nie mógł brać tej okoliczności pod uwagę. Ponadto, co podkreślił WSA w wyroku II SA/Łd 498/24 "z załączonej przez inwestora przy piśmie z dnia 15 października 2020 r. kserokopii z projektu budowlanego budynku gospodarczego, a w szczególności z zawartego w nim zestawienia zawartości opracowania wynika, iż zostało załączone oświadczenie (zgoda sąsiada). Kwestia zgody sąsiada na budowę w granicy była zatem badana na etapie wydawania pierwotnego projektu budowlanego.". Należy zauważyć, że postępowanie nadzwyczajne w każdej procedurze (cywilnej, karnej i administracyjnej) toczy się przy zachowaniu wymogów formalnych, a następnie po ustaleniu wskazanych podstaw przystępuje się do oceny dotychczasowej decyzji czy innego rozstrzygnięcia. Zatem ani organ administracyjny, ani sąd nie mogły orzekać w sprawie dotyczącej materii wynikającej z decyzji ostatecznej i to tak długo, jak długo ostateczna decyzja znajduje się w obrocie prawnym albo nie wznowiono wobec niej postępowania. Należy zauważyć, że przy niezachowaniu terminu z art. 148 § 1 k.p.a. w ogóle nie podlegają badaniu, podstawy wznowieniowe, ponieważ nie wznowiono postępowania zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. Uznać zatem należy, iż z uwagi na niezachowanie przez skarżącą terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., jej wniosek nie mógł podlegać merytorycznemu rozpoznaniu, zaś organy administracji w tych okolicznościach prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania. Z uwagi na zawarte w piśmie z dnia 1 września 2025r. żądanie przeprowadzenia dowodów z dokumentów wyjaśnić należy, że postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym w zasadzie nie jest dopuszczalne. Sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy administracyjnej. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzają organy administracji. Wyjątek od tej zasady dotyczy wyłącznie przeprowadzenia uzupełniającego dowodu, ale tylko z dokumentów i tylko w sytuacji, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości oraz nie powoduje nadmiernego przedłużenia postępowania sądowego. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. wyznacza bowiem ścisłe granice wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Celem postępowania sądowoadministracyjnego nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń (por. wyrok NSA z 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, ONSA WSA 2006/2, poz. 45). Zupełnie na marginesie należy zauważyć, że do pisma z 1 września 2025r. nie zostały załączone dokumenty tylko kserokopie dokumentów. Z tych względów nie jest więc możliwe uwzględnienie przez sąd w niniejszej sprawie wniosku skarżącej. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na mocy art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę. ds