II SA/Łd 487/21

WyrokWSA w Łodzi2022-01-26

Skład orzekający: Magdalena Sieniuć, Sławomir Wojciechowski, Marcin Olejniczak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został już uchwalony, ale jego status prawny jest niepewny z powodu toczącego się postępowania nadzorczego i sądowego?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony, ale jego status prawny jest niepewny z powodu toczącego się postępowania nadzorczego i sądowego. Dopóki rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały planistycznej nie stanie się prawomocne, uchwała ta nie wywołuje skutków prawnych, a tym samym nie można uznać, że władztwo planistyczne gminy zostało w pełni wykonane, co uzasadnia zawieszenie postępowania w celu umożliwienia dokończenia procedury planistycznej.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji. Organ pierwszej instancji zawiesił postępowanie na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując na trwające prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący zarzucił, że zawieszenie było nieuzasadnione, ponieważ plan miejscowy został już uchwalony, a następnie unieważniony rozstrzygnięciem nadzorczym, które zostało zaskarżone do sądu. Skarżący argumentował, że w tej sytuacji nie zachodzi przesłanka interesu publicznego uzasadniająca zawieszenie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji oddala skargę. dc Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., postanowieniem z [...]. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...]., którym, na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz.293 ze zm. - u.p.z.p.), zawieszono z urzędu postępowanie - do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz na okres nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez S. K. tj. do dnia 21 września 2021 r, - w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zespołu budynków jednorodzinnych wolnostojących i w zabudowie bliźniaczej wraz z urządzeniami budowlanymi (budowa instalacji wodociągowej i kanalizacyjnej wraz z przyłączem elektroenergetycznym oraz do sieci ciepłowniczej) oraz budowie zjazdu z ul. [...], przewidzianej do realizacji na terenie nieruchomości zlokalizowanej w Ł. przy ul. [...] (działki nr: 623/17, 232/18, części działek nr: 232/12, 232/16, 232/17, 232/19, 232/20, 232/21, 232/22, 232/23, 232/24, 232/25, 232/26, 232/27, 232/28, 232/30, 232/31, część działki dr nr 623/15, obręb [...]). Prezydent Miasta Ł. w uzasadnieniu postanowienia z [...], wskazał, na sprzeczność planowanej inwestycji z planem, bowiem plan przeznacza przedmiotowy teren dla zieleni naturalnej z zakazem lokalizacji budynków i nakazuje zachowanie i ochronę istniejących użytków leśnych. W zażaleniu inwestor – S. K. wskazał, iż blokowanie inwestycji nie znajduje uzasadnienia, gdyż nie została spełniona przesłanka zastosowania art. 62 ust. 1 u.p.z.p., dotycząca przyjęcia prawdopodobieństwa uchwalenia miejscowego planu w terminie zawieszenia. Podkreślił, że z przepisu art. 62 wynika, że zawieszenie może mieć miejsce przed, a nie po uchwaleniu planu, bo służy uniknięciu kolizji ewentualnie realizowanego zamierzenia inwestycyjnego z treścią planu, który jest przygotowywany. W niniejszej sprawie tymczasem plan został już uchwalony przed wydaniem postanowienia o zawieszeniu. Taka konstrukcja, procesowa, zdaniem strony nie ma zakotwiczenia w literalnej treści art. 62 ust. 1 u.p.z.p., odczytywanego w całości. Zdaniem strony organ zawiesił postępowanie administracyjne pomimo tego, że plan miejscowy został już uchwalony przed dniem złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Tym samym organ dokonał ingerencji w indywidualny interes wnioskodawcy postępowania o ustalenie warunków zabudowy (będącego zarazem właścicielem nieruchomości składającej się z działek, których dotyczy jego wniosek), ale nie można odnaleźć interesu równoważącego tę ingerencję. Skoro bowiem gmina wykonała już akt władztwa planistycznego, uchwalając miejscowy plan, to nie zachodzi wskazywana przesłanka funkcjonalna zawieszenia postępowania, tj. interes publiczny w zabezpieczeniu skutecznej realizacji władztwa planistycznego przysługującego gminie. Gmina bowiem swoje władztwo planistyczne już wykonała. Strona podkreśliła, że uchwałę w sprawie planu zagospodarowania unieważnił Wojewoda [...], wydając rozstrzygnięcie nadzorcze. Rozstrzygnięcie to Rada Miejska w Ł. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W ocenie strony unieważnienie uchwały oznacza sytuację unieważnienia wszystkich wcześniejszych czynności i uchwał podjętych w sprawie m.in. uchwały w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu dla części obszaru miasta obejmującej działki, których dotyczył wniosek strony o ustalenie warunków zabudowy, podjętej w 2011 r., która została skonsumowana uchwałą w sprawie uchwalenia miejscowego planu dla tego samego terenu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z [...] r. wyjaśniło, że skoro plan zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu. Skorzystanie przez organ z możliwości zawieszenia postępowania powinno być uzależnione od wyniku ustaleń organu w kontekście wystąpienia realnych, obiektywnie weryfikowalnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Jedną z takich przyczyn jest niewątpliwie prowadzenie przez organ gminy procedury, mającej na celu uchwalenie planu miejscowego przy jednoczesnym wykazaniu, że zamierzone przez inwestora przedsięwzięcie, które miałoby stać się przedmiotem decyzji o ustalenie warunków zabudowy, będzie sprzeczne z ustaleniami planu. Taka sytuacja ma zdaniem Kolegium miejsce w przedmiotowej sprawie, co uzasadnia podjęte przez organ pierwszej instancji rozstrzygnięcie. Na podstawie zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów można stwierdzić, iż istnieje sprzeczność pomiędzy wnioskowanym sposobem zagospodarowania przedmiotowego terenu, a ustaleniami projektu planu miejscowego. Poza tym organ wyjaśnił, że uchwała Rady Miejskiej w Ł. nr XXIX/972/20 z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. części obszaru miasta Ł. nie została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], zatem nie jest obowiązującym aktem prawa miejscowego, i w konsekwencji procedura uchwalania miejscowego planu nie została zamknięta. Nadal mamy w obiegu uchwałę o przystąpieniu do uchwalenia miejscowego planu a założenia planu są odmienne od zakresu inwestycji planowanej przez wnioskodawcę. Założenia planu miejscowego są sprzeczne ze złożonym wnioskiem, ponieważ plan przeznacza przedmiotowy teren dla zieleni naturalnej z zakazem lokalizacji budynków i nakazuje zachowanie i ochronę istniejących użytków leśnych. Los uchwały nr XXIX/972/20 z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest ostatecznie przesądzony, ale nawet w sytuacji jej wyeliminowania z obrotu prawnego, nie jest wykluczona możliwość wykorzystania całości zgromadzonych dla jej podjęcia materiałów planistycznych, dla celów ponownej procedury, zmierzającej do uchwalenia planu dla tego terenu. W skardze S. K. zarzucił naruszenie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., poprzez jego błędną wykładnię, zakładającą, że przepis ten ma zastosowanie również po przyjęciu miejscowego planu dla terenu obejmującego działki objęte wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, który to miejscowy plan został następnie objęty rozstrzygnięciem nadzorczym, które rada gminy zaskarżyła do sądu administracyjnego, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna opierać się na przyjęciu, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. jest możliwe tylko do chwili przyjęcia planu miejscowego - a w konsekwencji zarzucił nieprawidłowe zastosowanie powołanego przepisu. W związku z powyższym wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyżej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z [...] r. Wniósł ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu przypomniał, że w 2011 roku została podjęta uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu dla części obszaru miasta obejmującej działki, których dotyczył wniosek strony o ustalenie warunków zabudowy. W 2020 r. uchwała ta została skonsumowana uchwałą nr XXIX/972/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu dla tego samego terenu. Wojewoda [...] w ramach rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdził nieważność uchwały nr XXlX/972/20. Rozstrzygnięcie to Rada Miejska w Ł. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a WSA w Łodzi, wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., II SA/Łd 819/20 uchylił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...]. Wyrok ten był nieprawomocny w momencie składania skargi. W ocenie skarżącego ustalenia organu zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji wynikają z błędnej interpretacji treści art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Skarżący podniósł, że nie została spełniona przesłanka zastosowania tego przepisu, dotycząca przyjęcia prawdopodobieństwa uchwalenia miejscowego planu w terminie zawieszenia. Skarżący wyjaśnił, że aktualnie stan prawny w sprawie jest taki, że uchwała o przystąpieniu została podjęta w 2011 r. Następnie organ stanowiący gminy zwlekał ze skonsumowaniem uchwały o przystąpieniu przez 9 lat, a podjęta przezeń uchwała stanowiąca miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego została uznana za nieważną rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody [...]. Z mocy art. 92 ust. 1 u.s.g., uchwała ta nie wywołuje zatem skutków prawnych. W chwili wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy toczy się, ze skargi kasacyjnej Wojewody [...], postępowanie przed NSA. Do czasu wydania wyroku przez NSA brak jest uzasadnienia dla stanowiska organu, wedle którego prawdopodobieństwo wejścia w życia planu miejscowego uzasadnia zastosowanie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., zwłaszcza, że takiej przesłanki powołany przepis nie przewiduje. Nie znajduje również uzasadnienia stanowisko organu drugiej instancji, który stwierdza, że "nie jest wykluczona" możliwość wykorzystania materiałów w nowym projekcie, w sytuacji ostatecznej nieważności uchwały rady miasta. W ocenie skarżącego przypuszczenia organów nie są wystarczające do uznania za spełnione przesłanek z art. 62 ust. 1 nawet w ramach bardzo swobodnego uznania administracyjnego. Organ pierwszej instancji zawiesił więc postępowanie administracyjne pomimo tego, że plan miejscowy został już uchwalony przed dniem złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy przez stronę. Tym samym organ dokonał ingerencji w indywidualny interes wnioskodawcy postępowania o ustalenie warunków zabudowy (będącego zarazem właścicielem nieruchomości składającej się z działek, których dotyczy jego wniosek), ale nie można odnaleźć interesu równoważącego tę ingerencję. Skoro gmina wykonała już akt władztwa planistycznego, uchwalając miejscowy plan, to nie zachodzi przesłanka funkcjonalna zawieszenia postępowania, tj. interes publiczny w zabezpieczeniu skutecznej realizacji władztwa planistycznego przysługującego gminie. W konkluzji wskazał, że w jego ocenie uchwalenie miejscowego planu, stanowi konsumpcję uchwały przystąpieniowej, co powoduje dezaktualizację przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. niezależnie od dalszego losu takiego planu miejscowego – nie ma już bowiem interesu publicznego zasługującego na ochronę, który uzasadniałby zarówno ingerencję w realizowane przez wnioskodawcę warunków zabudowy interesy, jak i w zasadę szybkości postępowania, skoro władztwo planistyczne gminy zostało wykonane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Pismem z 24 września 2021 r. organ poinformował, że 26 sierpnia 2020 r, Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr XXIX/972/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E do terenów kolejowych. Uchwała została ogłoszona w dniu 30 sierpnia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym woj. [...] z 2021 roku pod pozycją 4025 i po 14 dniach weszła w życie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarga została rozpoznana przez sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 - p.p.s.a.). Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Przechodząc zatem do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), w zw. z art. 3 § p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2020 r., poz. 293 ze zm.) ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.). Zasadą powinno być więc kształtowanie ładu przestrzennego na terenie gminy poprzez akty prawa miejscowego, jakimi są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Wyjątkiem od tej zasady powinno być określanie sposobów zagospodarowania terenu decyzjami administracyjnymi. Konsekwencją zasady wyrażonej w art. 4 ust. 1 u.p.z.p. jest unormowanie zawarte w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., w którym przewidziano, że postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 9 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego (pkt 1) albo w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest pogląd, który skład orzekający podziela, że konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w powyższym przepisie daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia. Kompetencję tę należy rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu. Racjonalnym jest, aby dla zachowania ładu przestrzennego na większym terenie zabudowa kształtowana była w oparciu o ustalenia planu również w zakresie wskaźników zabudowy. Dlatego w sytuacji, gdy prace planistyczne są już zaawansowane, do czasu uchwalenia planu przez radę gminy właściwy organ powinien się powstrzymać od określania warunków zabudowy w decyzji administracyjnej wydanej dla jednostkowej nieruchomości lub kilku nieruchomości, oczywiście w ramach ustawowego terminu przewidzianego w art. 62 ust. 1 ustawy (zob. przykładowo wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r. II OSK 2685/15 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewidziana przez ustawodawcę możliwość zawieszenia postępowania w trybie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., ma za zadanie ograniczyć nieracjonalność wydawania decyzji o warunkach zabudowy w przypadku, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Przesłanką zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy jest zatem podjęcie i prowadzenie prac, bądź nawet sam zamiar podjęcia prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym ma być realizowana inwestycja. Tym samym zawieszenie postępowania o ustalenia warunków zabudowy, celem umożliwienia kontynuowania rozpoczętych prac planistycznych, jest uzasadnione prymatem planu miejscowego, będącego instrumentem kształtowania przestrzeni, nad rozwiązaniami indywidualnymi i zabezpiecza realizację władztwa planistycznego. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia sąd nie znalazł podstaw do jego uchylenia. W sprawie niesporne jest, iż Rada Miejska w Ł. podjęła 26 sierpnia 2020 r. uchwałę nr XXIX/972/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E, do terenów kolejowych. Rozstrzygnięciem nadzorczym z 1 października 2020 r., Wojewoda [...], na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. stwierdził nieważność w całości owej uchwały. Tutejszy sąd, wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., II SA/Łd 819/20, wskutek skargi Rady Miejskiej w Ł. uchylił wskazane rozstrzygnięcie nadzorcze. Następnie NSA wyrokiem z 16 czerwca 2021 r., II OSK 703/21 oddalił skargę kasacyjną Wojewody [...] od powyższego wyroku. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje również, że ww. działki przy ul. [...] w Ł. położone są w granicach obszaru objętego uchwałą z 26 sierpnia 2020 r. Istota sporu sprowadza się w praktyce do wykładni przepisów art. 92 ust. 1 i art. 98 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, w kontekście możliwości zawieszenia przez organ w trybie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zgodnie z art. 91 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, a o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru Zgodnie z art. 92 ust. 1 u.s.g., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego. W świetle natomiast art. 98 ust. 5 u.s.g., rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Rozstrzygnięcie nadzorcze wywołuje zatem trwałe skutki prawne w postaci wyeliminowania z obrotu wadliwego aktu organu samorządowego z mocą wsteczną (od dnia wydania), dopiero z momentem, kiedy stało się prawomocne w wyniku upływu terminu do jego zaskarżenia bądź też oddalenia lub odrzucenia skargi na to rozstrzygnięcie przez sąd administracyjny (por. postanowienie NSA z 29 lipca 2015 r., sygn. akt I OZ 860/15). Dla porządku wyjaśnić także należy, że w judykaturze wskazuje się, że stwierdzenie nieważności uchwały wywołuje skutki od chwili jej podjęcia (ex tunc), co należy potraktować tak jakby uchwala nigdy nie została wydana (por. np. postanowienie NSA z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1275/09). W tym miejscu wypada powołać się na stanowisko zaprezentowane przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 9 grudnia 2003 r., P 9/02, zgodnie, z którym organ nadzoru, stwierdzając nieważność zarządzenia powoduje, iż rozstrzygnięcie nadzorcze wydane na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter deklaratoryjny i działa ex tunc. Zdaniem Trybunału, "Stwierdzenie nieważności uchwały jest aktem deklaratoryjnym, a zatem rodzi skutki ex tunc - z mocą wsteczną od daty podjęcia uchwały. Tym samym uchwała jest nieważna od chwili jej podjęcia, a zatem prawnie bezskuteczna. Rezultatem wydania rozstrzygnięcia nadzorczego jest uchylenie wszelkich prawnych skutków, które powstały w okresie od wejścia uchwały w życie do chwili stwierdzenia jej nieważności. Należy wziąć pod uwagę, że rozstrzygnięcie nadzorcze jest aktem władztwa administracyjnego, bowiem służy mu domniemanie legalności (rozstrzygnięcie obowiązuje aż do jego obalenia wyrokiem NSA), a wykonanie obowiązków zeń wynikających może być egzekwowane środkami przymusu administracyjnego". Rozstrzygnięcie nadzorcze staje się prawomocne z chwilą bezskutecznego upływu terminu do wniesienia na nie skargi do sądu administracyjnego lub z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. Z tym momentem rozstrzygnięcie nadzorcze staje się co do zasady wykonalne. Zauważyć też należy, iż w chwili wydania rozstrzygnięcia nadzorczego i doręczenia go organowi następuje zawieszenie wykonania nieważnej uchwały lub zarządzenia do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego (por. wyrok WSA w Łodzi z 8 stycznia 2016 r., III SA/Łd 1206/15). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się również zasadny pogląd, że nieprawomocne rozstrzygnięcie nadzorcze, w którym organ nadzoru stwierdza nieważność aktu organu gminy, wywołuje takie skutki, jak postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania aktu. Stan wstrzymania wykonania aktu, o którym mowa w art. 92 ust. 1 u.s.g. trwa do czasu uprawomocnienia się rozstrzygnięcia nadzorczego, bądź jego wzruszenia przez sąd administracyjny (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 grudnia 2007 r., II SA/Ol 993/07, wyrok WSA w Bydgoszczy z 26 października 2010r., sygn. akt II SA/Bd 991/10). Użyte w art. 92 ust. 1 sformułowanie "wstrzymuje ich wykonanie z mocy prawa" należy odczytywać w ten sposób, że uchwała, której nieważność stwierdził organ nadzoru, od daty doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego nie wywołuje skutków prawnych (zob. wyrok NSA z 3 września 2013 r. I OSK 968/13 i 14 listopada 2018 r. I OSK 2187/18). Wobec tego uznać należy, że w momencie wydania przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego z 21 maja 2015 r. uchylone (wstrzymane) zostały wszelkie prawne skutki, które powstały w okresie od podjęcia uchwały z 26 sierpnia 2020 r. do chwili stwierdzenia jej nieważności. Wprawdzie wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., II SA/Łd 819/20, tutejszy sąd uchylił wskazane rozstrzygnięcie nadzorcze, to jednak wyrok ten nie był prawomocny. Dopiero wyrok NSA z 16 czerwca 2021 r., II OSK 703/21, oddalający skargę kasacyjną Wojewody [...] ostatecznie obalił rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] i skutki prawne związane z jego wydaniem. Efektem powyższego było opublikowanie uchwały nr XXIX/972/20 z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E do terenów kolejowych. Uchwała została ogłoszona w dniu 30 sierpnia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym woj. [...] z 2021 r., pod pozycją 4025 i weszła w życie. Tym samym od momentu wydania przez Wojewodę [...] 21 maja 2020r. rozstrzygnięcia nadzorczego do 16 czerwca 2021 r., tj. do dnia wydania przez NSA wyroku w sprawie II OSK 819/20 uchwała z dnia 26 sierpnia 2020 r. nr XXIX/972/20 nie wywoływała żadnych skutków prawnych, zatem nie mogła też zostać skonsumowana uchwała w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu dla części obszaru miasta obejmującej działki, których dotyczył wniosek strony o ustalenie warunków zabudowy. Wobec powyższego, w ocenie sądu w niniejszej sprawie istniały przesłanki do zawieszenia, na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p., postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy - do czasu uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czyli do momentu zakończenia procedury planistycznej. Tryb sporządzania planu to sekwencja czynności podejmowanych w toku procedury planistycznej, począwszy od uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. Biorąc zatem pod uwagę treść wyroku sądu z 20 stycznia 2021 r., II SA/Łd 819/20, uchylającego rozstrzygnięcie nadzorcze oraz orientacyjny termin rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej Wojewody [...] organy zasadnie uznały, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo zakończenia procedury planistycznej, w terminie 9 miesięcy od dnia złożenia podania o ustalenie warunków zabudowy. Ostatecznie skutkiem wydanego 16 sierpnia 2021 r. wyroku NSA było ogłoszenie uchwały Rady Miejskiej w Ł. z 26 sierpnia 2020 r. nr XXIX/972/20 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Łodzi położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E do terenów kolejowych w Dzienniku Urzędowym z 30 sierpnia 2021 r. i wejście jej w życie. Końcowo podkreślić należy, że rozstrzygnięcie nadzorcze dopiero z momentem uprawomocnienia, staje się co do zasady wykonalne poprzez usunięcie zakwestionowanej uchwały lub zarządzenia. Jednocześnie upada wtedy wstrzymanie wykonalności, podobnie jak w sytuacji prawomocnego wyeliminowania rozstrzygnięcia nadzorczego. W konsekwencji uchylone przez sąd rozstrzygnięcie nadzorcze z 1 października 2020 r., stwierdzające nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu nie pozbawiło mocy prawnej objętej nim uchwały rady miejskiej ale - z mocy prawa (art. 92 ust. 1 u.s.g.) wstrzymało jej wykonanie, co spowodowało, że nie wywoływała ona skutków prawnych od momentu wydania rozstrzygnięcia do momentu oddalenia skargi kasacyjnej przez NSA w sprawie II OSK 703/21. Wobec powyższego sąd uznał za prawidłową wykładnię i zastosowanie przez organ odwoławczy art. 62 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w konsekwencji, na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. m. d.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło