II SA/Łd 495/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak- Kolczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. P. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. a.bł. R. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej typu Vestas V100-2MW o mocy do 2000 kW, oznaczonej w projekcie jako EW11 Ł. wraz z drogą dojazdową, placem manewrowym oraz zjazdem z drogi gminnej, położonych w miejscowości Ł., gmina W.. W treści skargi zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków na skutek realizacji elektrowni wiatrowej. Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy jeszcze w czasie postępowania sądowego zostanie wybudowana i uruchomiona elektrownia wiatrowa, to niewątpliwie zacznie ona oddziaływać na nieruchomości należące do niego w sposób uciążliwy, szczególnie poprzez emisję hałasu, pól elektromagnetycznych, błysków. Skutków tego oddziaływania nie będzie można odwrócić w razie późniejszego uchylenia zaskarżonych decyzji i doprowadzenia do rozbiórki niepożądanej i szkodliwej dla środowiska naturalnego oraz ludzi elektrowni wiatrowej. Mimo, iż wraz z rozbiórką spornej budowli szkodliwe oddziaływanie ustąpi, jednakże według strony skarżącej szkody powstałe wcześniej, w okresie funkcjonowania elektrowni, nie dadzą się już naprawić. R. P. podniósł nadto, że na skutek realizacji inwestycji m.in. ucierpi flora terenu, zostanie zaburzona estetyka terenu i krajobrazu, elektrownia zagrozi migrującym ptakom, oddziaływanie elektrowni skumuluje się z oddziaływaniem już istniejących elektrowni wiatrowych, oddziaływanie elektrowni będzie miało negatywny wpływ na obszar Natura 2000 oraz zbiornik J.. Zatem wskazana wyżej szkoda nie grozi zatem wyłącznie skarżącemu, lecz szeroko pojętemu interesowi społecznemu, interesowi mieszkańców Gminy W. oraz środowisku naturalnemu. Postanowieniem z dnia 15 lipca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji oraz zobowiązał inwestora –A Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. do oszacowania i uprawdopodobnienia rozmiarów szkody, które mogą powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. inwestor wyjaśnił, że zaskarżona decyzja jest jedną z wielu decyzji administracyjnych zmierzających do kompleksowej (całościowej) realizacji zadania inwestycyjnego polegającego na budowie Farmy Wiatrowej o planowanej mocy 25,3 MW, składającej się łącznie z 13 turbin wiatrowych wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. Oceniając zatem wysokość szkody jaka może nastąpić na skutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze skutki, jakie mogą wystąpić z powodu wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji z punktu widzenia realizacji całej Farmy Wiatrowej. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. podkreśliła, iż z uwagi na specyfikę i złożoność realizacji całego zadania inwestycyjnego proces budowy Farmy Wiatrowej realizowany jest całościowo, tj. "w jednym czasie" następuje realizacja całej inwestycji: przygotowanie terenu budowy, budowa fundamentów pod turbiny wiatrowe, budowa (postawienie) turbin wiatrowych, budowa GPZ i wpięcie do sieci, wykonanie prac energetycznych, dróg wewnętrznych, placów itp. Zdaniem inwestora wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wiązać się będzie de facto z koniecznością rezygnacji przez inwestora z budowy jednej elektrowni wiatrowej (objętej zaskarżonym pozwoleniem), gdyż po zrealizowaniu całego zadania nie będzie już możliwości "późniejszego" jej wybudowania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji faktycznie pozbawi zatem inwestora możliwości wybudowania elektrowni wiatrowej objętej zaskarżonym pozwoleniem. Z uwagi na powyższe inwestor wskazał, iż szkoda, jaka może powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji obejmować będzie: utracony przez inwestora, w wyniku niezrealizowania Elektrowni Wiatrowej objętej pozwoleniem, dochód z produkcji energii elektrycznej obejmujący okres 30 lat (na taki okres zawarte są umowy dzierżawy) - ok. 30 000 000 zł; spadek opłacalności całej inwestycji (Farmy Wiatrowej) o ok. 6% (wskazywana wyżej kwestia "rozłożenia" kosztów budowy wspólnej linii elektroenergetycznej, budowy wspólnego GPZ, wspólnego przyłączenia do sieci, budowy wspólnej infrastruktury drogowej) - ok. 3 000 000 zł. Inwestor wskazał, że zatem łączna wysokość szkody, jaką może ponieść wskutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wynosić będzie ok. 33 000 000 zł. Pismem z dnia 8 września 2015 r. R. P. podniósł, że inwestor szacując rozmiar szkody jaka może powstać w związku z wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie poparł swych twierdzeń żadnymi dowodami, co powoduje, że twierdzenia te nie mogą zostać uznane za uprawdopodobnione. Tym samym brak możliwości oszacowania ewentualnej szkody, którą inwestor mógłby ponieść w związku z wstrzymaniem zaskarżonej decyzji. Poza tym skarżący podniósł, że twierdzeń inwestora nie można w żaden sposób zweryfikować i ocenić, czy szacunki dokonane przez inwestora są wiarygodne, co za tym idzie brak również możliwości określenia wysokości kaucji. R. P. wskazał nadto, że nie jest prawdziwe twierdzenie inwestora, iż posiada on wszystkie ostateczne decyzje, konieczne do przystąpienia do budowy inwestycji w postaci farmy wiatrowej, bowiem nie posiada ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy światłowodu i GPZ, bez której inwestycja nie może być zrealizowana. Do czasu wydania w/w ostatecznej decyzji administracyjnej inwestor nie poniesie zatem żadnej szkody w związku z wstrzymaniem wykonania decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu. Podsumowując skarżący stwierdził, że ustalenie kaucji na poziomie 33 000 000 zł spowoduje niemożność jej uiszczenia i w konsekwencji oddalenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z tego względu skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia 15 lipca 2015 r. w przedmiocie uzależnienia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy z dnia 25 września 2015 r. inwestor został wezwany do oszacowania i uprawdopodobnienia rozmiarów szkody, która może powstać na skutek uwzględniania wniosku skarżącego R. P. o wstrzymanie wykonania decyzji z uwzględnieniem następujących okoliczności: a) czasookresu wstrzymania wykonania decyzji biorąc pod uwagę treść art. 61 § 6 p.p.s.a., zgodnie z którym wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę; 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. b) wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania dotyczy wyłącznie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...], nie dotyczy natomiast całego zamierzenia inwestycyjnego obejmującego budowę 13 turbin wiatrowych. W świetle zatwierdzonego zaskarżoną decyzją projektu budowlanego przedmiotem inwestycji jest jedna elektrownia wiatrowa. Pismem z dnia 12 października 2015 r. inwestor wyjaśnił, że wskazana w piśmie z dnia 18 sierpnia 2015 r. wysokość szkody jaką może ponieść inwestor wskutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji została oszacowana z uwzględnieniem faktu, iż decyzja, której wstrzymania żąda skarżący dotyczy jedynie jednej elektrowni wiatrowej, a nie całego zamierzenia inwestycyjnego. Odniesienie się do całego zadania inwestycyjnego, jakim jest budowa Farmy Wiatrowej, miało na celu ukazanie specyfiki tego typu inwestycji, która determinuje oszacowanie i uprawdopodobnienie rozmiarów szkody, jaka może powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do wskazanej przez Sąd okoliczności czasookresu wstrzymania wykonania decyzji inwestor podniósł, iż skarga na decyzję jest całkowicie bezzasadna i jako taka winna zostać oddalona. Powyższe oznacza, że w przypadku wstrzymania wykonania decyzji, wstrzymanie straci moc dopiero po uprawomocnieniu się orzeczenia oddalającego skargę, co - zakładając, że skarżący wniesie skargę kasacyjną - nastąpi za bardzo długi okres czasu. W tym czasie inwestor zrealizuje budowę Farmy Wiatrowej, co będzie równoznaczne z koniecznością definitywnej rezygnacji z wybudowania elektrowni wiatrowej objętej zaskarżonym pozwoleniem, bez względu na wynik postępowania w sprawie samej skargi na decyzję. Inwestor ponownie podkreślił, że konsekwencją rezygnacji z wybudowania elektrowni wiatrowej objętej zaskarżonym pozwoleniem będzie szkoda obejmująca utracony przez inwestora, w wyniku niezrealizowania elektrowni wiatrowej objętej pozwoleniem, dochód z produkcji energii elektrycznej oraz mniejszą, niż zakładana, zyskowność inwestycji. Rezygnacja z realizacji jednej elektrowni wiatrowej powoduje stratę opłacalności całej inwestycji, gdyż inwestor kalkulując opłacalność inwestycji opierał się na planowanej produktywności Farmy Wiatrowej w stosunku do kosztów realizacji zadania, z których niektóre są na tym samym poziomie bez względu na ilość zrealizowanych turbin, co oznacza, że wszelkie zmniejszenie wcześniej planowanej produktywności przełoży się na zwiększenie stosunku kosztów względem produktywności, a co za tym idzie wydłuży stopę zwrotu inwestycji. Inwestor szacując łączną wysokość szkody, jaką może ponieść wskutek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ponownie wskazał kwotę 33 000 000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na wstępie wyjaśnić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przez znaczną szkodę rozumie się taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił (por. postanowienia NSA: z dnia 18 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 330/11, z dnia 20 stycznia 2012 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 819/11, z dnia 19 maja 2011 r. w sprawie o sygn. akt I OZ 358/11, z dnia 2 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II GZ 796/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślić należy, że warunkiem wydania przez sąd administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się wyżej wymienionych przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu w danej sprawie. Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 35 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) w przypadku wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. Ustawodawca przewidział zatem w odniesieniu do decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę pewne ograniczenie możliwości zastosowania instytucji ochrony tymczasowej, mając na względzie iż postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę może stanowić dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą spowodować większą szkodę aniżeli szkoda, jaka może powstać na skutek kontynuowania robót budowlanych prowadzonych na podstawie zaskarżonej decyzji. W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń, stosownie do art. 35 a ust. 4 Prawa budowlanego. Podkreślić należy, że uzależnienie wstrzymania wykonania decyzji w zależy od uznania sądu, który bierze pod uwagę szkodę, jaką w razie uwzględnienia wniosku skarżącego może ponieść inwestor na skutek zablokowania realizacji prac budowlanych (por. postanowienia WSA: w Szczecinie z dnia 18 lutego 2015 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 999/14, w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 162/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie Sąd rozważył możliwość zastosowania instytucji uregulowanej w art. 35 a Prawa budowlanego, zobowiązując inwestora do oszacowania i uprawdopodobnienia rozmiarów szkody, która może powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W ocenie Sądu inwestor nie uprawdopodobnił rozmiarów szkody związanej z niemożnością rozpoczęcia budowy elektrowni wiatrowej objętej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy. Podając wysokość szkody, jaka może powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. wskazała kwotę 33 000 000 zł, precyzując że składa się na nią utracony dochód z produkcji energii elektrycznej na skutek niezrealizowania elektrowni wiatrowej objętej pozwoleniem na budowę obejmujący okres 30 lat oraz spadek opłacalności całej inwestycji obejmującej 13 turbin wiatrowych. W tym zakresie wskazać należy, że strona w rzeczywistości nie dokonała oszacowania rozmiarów szkody mogącej powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, które utraciłoby moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Powołując się na trzydziestoletni okres utraty dochodu, inwestor nie uwzględnił stosunkowo krótkotrwałego czasookresu wstrzymania wykonania decyzji. Zdaniem Sądu inwestor szacując rozmiary szkody w istocie zgłosił roszczenia w przedmiocie zabezpieczenia szkody związanej z zaskarżeniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowej, nie zaś roszczenia odnoszące się tylko i wyłącznie do wstrzymania wykonania decyzji i ewentualnego opóźnienia w rozpoczęciu robót z związanych z tymże wstrzymaniem. Jednocześnie wskazać należy, że R. P. w sposób wystarczający uprawdopodobnił zaistnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wykazał, że wybudowanie elektrowni wiatrowej na skutek realizacji inwestycji może spowodować niekorzystne oddziaływania na nieruchomość stanowiącą jego własność przez znaczne zmiany w środowisku naturalnym. Powyższe uzasadnia wniosek, że realizacja inwestycji może wiązać się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, co uzasadnia zastosowanie ochrony tymczasowej W tej sytuacji, Sąd uznając że brak jest podstaw do ustalenia wysokości kaucji na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a orzekł jak w sentencji. a.bł.