I OZ 358/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. A. i S. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2480/10 odmawiające wstrzymania wykonania postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2009 r., Nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2480/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2009 r., Nr (...) w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż M. A. i S. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia (...) października 2009 r., nr (...), którym organ utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Podkarpackiego z (...) lipca 2010 r., nr (...) o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad w sprawie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na nieruchomości położonej w Kosinie, gmina Łańcut, oznaczonej jako działka nr (...) o powierzchni (...) ha, niezbędnej do zrealizowania celu publicznego jakim jest rozbudowa drogi krajowej nr 4 (E-40) Jędrzychowie – Korczowa – Granica Państwa wraz z przebudową mostu na rzece Kosinka. W skardze M. A. i S. A. zamieścili wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, który nie został uzasadniony. Wnioskodawcy ograniczyli się jedynie do stwierdzenia, że jest on uzasadniony niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Wydając zaskarżone postanowienie Sąd pierwszej instancji podniósł, iż zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia Ministra Infrastruktury z (...) października 2009 r., nie został w ogóle umotywowany. Z treści uzasadnienia skargi nie wynika na czym miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem nie został już na wstępie zachowany warunek konieczny dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie. Niezależnie od powyższego Sąd pierwszej instancji zauważył, że wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego, a zatem rozstrzygnięcia o charakterze procesowym. Tym samym jest to akt, który nie nosi znamion wykonalności. Wynika to już z samej istoty ww. postanowienia – wydane zostało w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego – zatem jest orzeczeniem o charakterze procesowym i dlatego nie nadaje M. A. i S. A. uprawnień bądź obowiązków o charakterze prawno - materialnym. W zażaleniu na powyższe postanowienie M. A. i S. A. podnieśli, iż w skardze na postanowienie Ministra Infrastruktury w sposób wystarczający wyjaśnili podstawy swojej skargi określając bardzo szczegółowo swoje żądania oraz szkody jakie mogą ponieść i tym samym trudne do odwrócenia skutki. Ich zdaniem Sąd pierwszej instancji nie dość dokładnie zapoznał się z całością dokumentów, z których wyraźnie wynika, że przy wydawaniu decyzji zarówno Wojewoda, jak i Minister nie wzięli pod uwagę okoliczności, które celowo były ukrywane przed Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad. Nie można bowiem w całości postępowania pominąć nowych okoliczności przejścia podziemnego, które w sposób zasadniczy zmienia wniosek wywłaszczeniowy i tym samym zagraża egzystencji skarżących, co w sposób zasadniczy było opisane w skardze. Twierdzenie zatem, że brak jest uzasadnienia w skardze jest bezprzedmiotowy i świadczy o nie dość dokładnym zapoznaniu się z całością sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, iż to na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana (vide postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II OZ 773/10, z dnia 19 lutego 2009 r. sygn. akt I OZ 99/09, z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 8/09, z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II GZ 327/08, z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 355/08, z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1266/08, z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt I OZ 810/08). Żądając wstrzymania wykonania decyzji, strona ma obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide: postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06). Na stronie skarżącej spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tak aby przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (vide postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 666/06). Nie można bowiem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżący nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności (vide postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. sygn. akt II FZ 39/09 oraz postanowienie NSA z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 ). Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest przy tym wystarczający sam wniosek strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być natomiast poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188, postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt I FZ 393/08 oraz postanowienie NSA z 30 listopada 2004 r., GZ 120/04, niepubl.). Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje zatem, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest właśnie wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podzielając powyższe poglądy należy stwierdzić, że strona skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Trafnie bowiem zauważył Sąd pierwszej instancji, że wobec braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawartego w skardze na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia 22 października 2009 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania wywłaszczeniowego niemożliwym było dokonanie oceny zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ma charakter wpadkowy. Sąd na tym etapie ocenia spełnienie przez wnioskodawcę przesłanek, udzielenia tymczasowej ochrony prawnej, wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a., nie odnosząc się do merytorycznych zarzutów skargi ( por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II OZ 1315/08). Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego na obecnym postępowania sprowadza się więc do kontroli prawidłowości wydania przez Sąd pierwszej instancji postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro w skardze do Sądu pierwszej instancji brak jest uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, to Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł w żaden sposób odnieść się do sytuacji skarżących, uzasadniającej zastosowanie art. 61 §3 P.p.s.a. Prawidłowo również Sąd pierwszej instancji uznał, że postanowienia organów w kwestiach wpadkowych, do jakich między innymi zalicza się postanowienie odmawiające zawieszenia postępowania administracyjnego nie zaliczają się do kategorii aktów administracyjnych objętych zakresem postępowania o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Powołane postanowienie wywiera jedynie skutki procesowe, gdyż nie przyznaje stronie żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią żadnych obowiązków, zatem nie można mówić w tym przypadku o możności wywołania przez te postanowienie niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Istotą odmowy zawieszenia postępowania jest stwierdzenie, że w sprawie nie wystąpiły przeszkody prawne do przerwania toku postępowania administracyjnego i wydania decyzji. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z 197 §2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.