II SA/Łd 509/14

Dnia 22 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant st. sekr. sąd. p.o. asystenta sędziego Dominika Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2014 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu odwołania S.B., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Jak wynika z dokumentów załączonych do akt administracyjnych, wnioskiem z dnia 5 marca 2014 roku S.B. wystąpił do Burmistrza P. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego oraz objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. Decyzją z dnia [...] Burmistrz P. przyznał S. B. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w wysokości 529 zł miesięcznie od dnia 1 marca do dnia 31 października 2014 roku oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne w okresie realizacji świadczenia. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 17 ust. 1 pkt 19 i 20, art. 36 pkt 1a, art. 37, art. 104, art. 106, art. 109 i art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 182 ze zm., dalej jako: "u.p.s."). Organ wyjaśnił, iż na podstawie zebranej w sprawie dokumentacji ustalono, że wnioskodawca spełnia wszystkie wymogi do przyznania zasiłku stałego, gdyż legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i nie posiada stałego źródła dochodu. Zasiłek stały przyznano S..B. od dnia [...]w oparciu o przepis art. 106 ust. 3 u.p.s., tj. począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. S.B. w odwołaniu od powyższej decyzji zakwestionował początkową datę przyznania świadczenia wskazując, że zgodnie z wyrokiem Sądu Rejonowego w S. wydanym w sprawie [...], zaliczony został do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia 12 października 2012 roku, podczas gdy organ pomocy społecznej przyznał zasiłek stały dopiero od dnia 1 marca 2014 roku. Odwołujący wskazał, że od ponad 3 lat poważnie choruje, nie ma środków do godnego życia, a przede wszystkim na leczenie. W okresie ubiegania się o umiarkowany stopień niepełnosprawności pożyczał pieniądze od sąsiadów i znajomych. Czuje się pokrzywdzony zaistniałą sytuacją, przez niego niezawinioną, dlatego domaga się wyrównania świadczenia od dnia 12 października 2012 roku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie - przytoczywszy treść regulacji ustawowych - wyjaśnił, iż S.B. jest osobą uprawnioną do zasiłku stałego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.s., gdyż jest osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do pracy. Okoliczności te potwierdza wyrok Sądu Rejonowego w S. zaliczający odwołującego do osób niepełnosprawnych w stopniu umiarkowanym. W ocenie Kolegium prawidłowe są ustalenia organu pierwszej instancji w zakresie wysokości dochodu skarżącego, stanowiącego podstawę ustalenia prawa do zasiłku oraz należnej wysokości świadczenia. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności z oświadczenia odwołującego oraz z wywiadu środowiskowego, S. B. zamieszkuje i gospodaruje samotnie, nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów. Wobec tego nie budzi wątpliwości Kolegium, że przyznanie wnioskodawcy świadczenia w maksymalnej wysokości jest uzasadnione. Kwestią sporną, jak zauważył organ odwoławczy, jest czasokres, na jaki przyznano świadczenie, a konkretnie początkowa data nabycia prawa do zasiłku. Zagadnienie to reguluje art. 106 ust. 3 u.p.s., zgodnie z którym świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Co do zasady więc datą początkową przysługiwania świadczenia będzie dzień złożenia żądania do organu wraz z wymaganą dokumentacją. Powołując się na utrwalony w orzecznictwie pogląd Kolegium wskazało, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. dotyczy sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o świadczenie stałe występuje z wnioskiem po raz pierwszy. Przepis ten nie znajduje zastosowania, gdy zainteresowana osoba uzyskała prawo do świadczenia wcześniej i składa kolejny wniosek o to świadczenie, zatem gdy zachodzi ciągłość niepełnosprawności uprawniającej do zasiłku, a potrzeba złożenia kolejnego wniosku powstała w związku z koniecznością uzyskania następnego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy bezspornie wynika, że nie wystąpiła kontynuacja świadczenia, gdyż odwołujący w dniu 5 marca 2014 roku złożył wniosek o przyznanie zasiłek stałego po raz pierwszy. Przed tą datą wnioskodawca o to świadczenie nie ubiegał się. Zatem w świetle art. 106 ust. 3 u.p.s. organ pierwszej instancji mógł przyznać zasiłek stały nie wcześniej niż od dnia 1 marca 2014 roku, co też uczynił. W skardze na powyższą decyzję S.B. powtórzył argumenty odwołania wskazując, iż domaga się przyznania świadczenia od daty określonej w orzeczeniu o niepełnosprawności, zatem od dnia 12 października 2012 roku. Skarżący jest w trudnej sytuacji materialnej. Licząc na to, iż po uzyskaniu stopnia niepełnosprawności otrzyma wyrównanie świadczenia z pomocy społecznej, pożyczał pieniądze od znajomych i sąsiadów. Tymczasem teraz - gdy organy odmówiły przyznania mu świadczenia od daty powstania niepełnosprawności - nie będzie miał z czego oddać pożyczonych kwot. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. W sprawie zasadniczy spór sprowadza się do oceny, od jakiej daty skarżący powinien mieć przyznane prawo do zasiłku stałego oraz od kiedy winien być objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w związku z uzyskaniem orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, iż wniosek o przyznanie świadczeń skarżący złożył w organie pierwszej instancji w dniu 5 marca 2014 roku. W tej sytuacji organ ten przyznał skarżącemu prawo do wnioskowanych świadczeń od miesiąca marca 2014 roku do końca okresu zasiłkowego, czyli do dnia 31 października 2014 roku. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. Z racji tego, że zasadniczy spór w sprawie - jak wskazano wcześniej - sprowadza się do oceny, czy początkowa data przyznania świadczeń jest prawidłowa, a strona nie podnosi zarzutów przeciwko ustaleniu wysokości, czy też końcowej daty, do której przyznano zasiłek, sąd poza zakresem rozważań pozostawił te zagadnienia, zwłaszcza że odpowiadają one obowiązującemu prawu. Uzasadnieniem w tym zakresie jest także to, iż organ przyznał stronie świadczenie, o które wnioskowała w maksymalnej wysokości wynikającej z treści art. 37 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 1 pkt 2 lit. "c" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 roku, poz. 823). Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy powołanej już uprzednio ustawy o pomocy społecznej. Z przepisów tej ustawy zwrócić należy uwagę na treść art. 106 ust. 3 u.p.s., który wskazuje, iż świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją. Z zacytowanego przepisu, którego treść nie budzi wątpliwości, wynika, iż obowiązek wypłaty świadczenia pieniężnego ciąży na organie począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek z wymaganą dokumentacją. W tym miejscu dostrzec należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto zgodne stanowisko, które podziela także skład orzekający w sprawie niniejszej, że reguła zawarta w powołanym przepisie art. 106 ust. 3 u.p.s. znajduje zastosowanie do sytuacji, gdy wniosek strony o przyznanie określonego świadczenia jest pierwszym wnioskiem wszczynającym postępowanie, nie ma natomiast zastosowania w przypadku wniosku o kontynuację świadczenia ( por. np. wyroki WSA: w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2012 roku, II SA/Bk 386/12; w Gliwicach z dnia 18 października 2011 roku, IV SA/Gl 915/10; w Gdańsku z dnia 13 października 2010 roku, II SA/Gd 530/10; w Poznaniu z dnia 29 stycznia 2009 roku, IV SA/Po 312/08 i inne; wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe ogólne uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy sąd uznał, że organy orzekające prawidłowo przyznały skarżącemu prawo do zasiłku stałego (wraz ze składką na ubezpieczenie zdrowotne) począwszy od miesiąca marca 2014 roku, czyli od miesiąca, w którym skarżący złożył wniosek o to świadczenie. Nie znajduje oparcia w przepisach żądanie skarżącego przyznania mu zasiłku stałego począwszy od daty powstania niepełnosprawności określonej w orzeczeniu Sądu Rejonowego, czyli od października 2012 roku. Niewątpliwe w sprawie jest bowiem to, że wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku stałego, złożony w organie pierwszej instancji w marcu 2014 roku, był pierwszym jego wnioskiem o to świadczenie. Jednocześnie z akt administracyjnych wynika, że przed dniem 12 października 2012 roku skarżący nie wnioskował o ustalenie stopnia niepełnosprawności, zatem orzeczenie zaliczające osobę skarżącego do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności od dnia 12 października 2012 roku (czyli wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia [...]) także jest pierwszym orzeczeniem, którym legitymuje się S.B. Z powołanych poglądów orzecznictwa wynika, że przepis art. 106 ust. 3 u.p.s. nie znajduje zastosowania w przypadku kontynuacji świadczenia w związku z utratą ważności orzeczenia o niepełnosprawności. Taka sytuacja - w obliczu wskazanych powyższej okoliczności - nie miała miejsca w niniejszej sprawie, dlatego też brak jest podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku stałego wraz z opłacaniem składki na ubezpieczenie zdrowotne począwszy od dnia powstania niepełnosprawności, czyli od dnia 12 października 2012 roku. Ustosunkowując się do zarzutów podnoszonych przez S.B. zarówno w treści odwołania, jak i skargi do sądu administracyjnego wyjaśnić wypada, że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w zakresie ustalenia początkowej daty, od której skarżącemu przysługiwać miałoby prawo do zasiłku stałego. Treść przepisu art. 106 ust. 3 u.p.s. ustalając początkową datę, od której przysługuje świadczenie, nie uzależnia jej od okoliczności danej sprawy, takich jak sytuacja materialna, życiowa czy zdrowotna strony. Sformułowanie powołanego przepisu nie pozostawia organom żadnej możliwości przyznania wnioskowanych świadczeń od innej daty niż od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Przepis uzależnia czasookres przyznania świadczenia jedynie od daty złożenia wniosku, która w sprawie jest niewątpliwa i nie jest przedmiotem zarzutów skarżącego. Rozumiejąc trudną sytuację materialną skarżącego skład orzekający musi wyraźnie podkreślić, że nie ma ona wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Konkludując powyższe rozważania, sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec czego, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi. IB