II SA/Łd 540/15

WyrokWSA w Łodzi2015-10-20

Skład orzekający: Anna Stępień, Jolanta Rosińska, Joanna Sekunda-Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budynek gospodarczo-garażowy o powierzchni zabudowy 46,2 m2, który został wybudowany w wyniku połączenia dwóch zgłoszonych budynków o powierzchniach do 25 m2, może zostać uznany za samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki, mimo prób jego podziału i dostosowania do pierwotnych zgłoszeń?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zrealizowany obiekt o powierzchni 46,2 m2 stanowił samowolę budowlaną, ponieważ jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Próby podziału obiektu na dwa mniejsze budynki poprzez montaż listew i ścianek działowych nie doprowadziły do jego konstrukcyjnego i fizycznego wydzielenia, a brak wejścia do jednego z pomieszczeń oraz wyposażenie w instalację elektryczną, które nie były przewidziane w zgłoszeniach, potwierdzały, że jest to jeden budynek. Ponadto, próby korekty zgłoszenia po fakcie budowy nie miały znaczenia prawnego.
Stan faktyczny
Skarżący dokonali zgłoszenia budowy dwóch odrębnych budynków gospodarczych o powierzchniach do 25 m2 każdy. W rzeczywistości wybudowano jeden budynek o łącznej powierzchni 46,2 m2. Organy nadzoru budowlanego uznały to za samowolę budowlaną i wydały nakaz rozbiórki. Skarżący twierdzili, że budynki zostały wykonane zgodnie ze zgłoszeniami, a zmiany w ich konstrukcji (brak drzwi, obecność instalacji elektrycznej) stanowią nieistotne odstępstwa. Sąd rozpatrywał skargę na decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant: Sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. przy udziale - sprawy ze skargi R. M., D. M., K. M. i J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania rozbiórki budynku gospodarczo – garażowego oddala skargę. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpatrzeniu odwołania R. M., D. M., K. M. i J. M., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], znak: [...]. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] nr [...], znak: [...], na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej w skrócie "ustawa" lub "Prawo budowlane", nakazał R. M. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o wym. 7,00 x 6,60m, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. 18 i 19, obr. 11 w miejscowości W.. Od powyższej decyzji odwołali się R. M., D. M., K. M. i J. M., wskazując, że kwestionowane budynki zostały wykonane zgodnie z wniesionymi zgłoszeniami oraz obowiązującym wówczas planem zagospodarowania przestrzennego dla miasta W.. Odwołujący stwierdzili, że budynki zostały wykonane jako dwa odrębne z zachowaniem dylatacji pomiędzy nimi oraz z wejściami zgodnie z rysunkami w zgłoszeniach. Przyznali, że obiekt na działce nr 19 posiada wejście poprzez budynek zlokalizowany na działce nr 18 i 19, jednakże okoliczność ta nie przeszkadza w użytkowaniu tego obiektu. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że w trakcie kontroli utrzymania obiektów budowlanych zlokalizowanych na działkach nr 18 i 19 w W., przeprowadzonej w dniu 6 grudnia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. ustalił, że wykonano budynek gospodarczo-garażowego o wymiarach 7,00 x 6,60m, zlokalizowany w odległości 28,20 m od linii ogrodzenia od strony drogi - ul. Wojska Polskiego i w odległości 7,10 m od budynku mieszkalnego na działkach nr 17 i 18. Budynek ma konstrukcję murowaną z pustaka ceramicznego, z dachem o konstrukcji drewnianej, dach kopertowy o pokryciu z dachówki cementowej. Budynek jednokondygnacyjny, otynkowany, orynnowany. Wody opadowe odprowadzane są na nieutwardzony teren inwestora. Budynek posiada instalację elektryczną. R. M. oświadczył, że był inwestorem budowy budynku gospodarczo-garażowego i przedłożył do wglądu zgłoszenie z dnia 3 czerwca 2011 r. nr [...] oraz zgłoszenie z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...] dotyczące budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 24,00 m2 i 21,00 m2. Po porównaniu przedłożonych zgłoszeń ze stanem faktycznym stwierdzono, że w miejscu projektowanych budynków gospodarczych wykonano jeden budynek gospodarczo-garażowy stanowiący całość konstrukcyjną. W związku z pismem K. M., J. M. oraz D. M. z dnia 14 stycznia 2014 r. informującym o doprowadzeniu budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniami, PINB w dniu 6 lutego 2014 r. przeprowadził kontrolę, w trakcie której ustalił, iż przy rzeczonym budynku nie wykonano żadnych robót budowlanych. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy nałożył na R. M. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r. następujących dokumentów dotyczących budowy rzeczonego budynku gospodarczo-garażowego: pkt 1 - zaświadczenia Burmistrza W. o zgodności budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, pkt 2 - dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w szczególności: 4 egzemplarzy projektu budowlanego uwzględniającego doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z warunkami technicznymi, wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Postanowieniem z dnia [...] PINB - na wniosek skarżącego - na podstawie art. 77 § 2 Prawa budowlanego zmienił własne postanowienie z dnia [...] w zakresie terminu dostarczenia wymaganych dokumentów z dnia 30 kwietnia 2014 r. na dzień 31 grudnia 2014 r. W dniu 25 listopada 2014 r. do PINB wpłynęło pismo K. M., J. M. oraz D. M., którym ponownie poinformowano o doprowadzeniu budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniami. W trakcie oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 9 stycznia 2015 r. PINB porównał stan faktyczny ze szkicem sytuacyjnym przedłożonym przez inwestora na działce w dniu kontroli, opieczętowanych jako załącznik nr 1 do zgłoszenia [...] z dnia 10 sierpnia 2011 r., poprawionego w dniu 27 maja 2014 r. oraz ze zgłoszeniem [...] z dnia 3 czerwca 2011 r. i stwierdził zgodność wykonanych robót w zakresie usytuowania względem istniejącego budynku mieszkalnego na dz. nr 17 i 18 oraz w zakresie wymiarów. Od strony działki nr 18 widoczne jest oddzielenie wewnątrz obiektu od strony wejścia na szerokości zgodnej ze zgłoszeniem, jak również na zewnątrz ścian i dachu widoczna jest listwa w obrysie obiektów zgodnie ze zgłoszeniem. Mimo zgodności usytuowania i wymiarów wykonanych robót ze zgłoszeniami nie można jednak stwierdzić, że wykonano dwa odrębne budynki gospodarcze zgodnie z założeniami zgłoszeń, z uwagi na to, że poprzez wykonanie wydzielenia w obrysie brył, jak w zgłoszeniu, brak jest możliwości wejścia do budynku na działce nr 19, które na zgłoszeniu nr [...] oznaczone jest od strony działki nr 18, przy czym od strony elewacji również nie ma wejścia. Ponadto wspomniane zgłoszenia przewidują wykonanie budynków bez instalacji, w którą obiekt objęty postępowaniem jest wyposażony. R. M. przedłożył do wglądu: pismo do Starostwa Powiatowego z dnia 29 kwietnia 2014 r. z datą wpływu do organu 30 kwietnia 2014 r. skierowane przez K., J., D. i R. M. dotyczące błędu w lokalizacji budynku gospodarczego w zgłoszeniu [...] z dnia 10 sierpnia 2011 r., z prośbą o skorygowanie błędu zgodnie z poprawionym szkicem sytuacyjnym. Powyższe pismo jest opieczętowane oryginalnymi pieczątkami Starostwa jako załącznik nr 1 do zgłoszenia z dnia 10 sierpnia 2011 nr [...] z adnotacją, że załącznik poprawiono dnia 27 maja 2014 r. Do pisma załączony jest szkic sytuacyjny na mapie sytuacyjno-wysokościowej, również oryginalnie opieczętowany jako załącznik nr 1 do zgłoszenia robót budowlanych z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...]. Pismem z dnia 16 stycznia 2015 r. PINB zwrócił się do Starostwa Powiatowego w W., celem pozyskania wyjaśnień w sprawie lokalizacji wejść do przedmiotowych budynków i ich usytuowania. W odpowiedzi na powyższe otrzymano informację, iż zgłoszenie na budowę pierwszego budynku gospodarczego z dnia 20 maja 2011 r. zostało przyjęte w dniu 3 czerwca 2011 r. (budynek wielkości 24 m2), następnie w dniu 1 sierpnia 2011 r. wpłynął wniosek odnośnie zgłoszenia drugiego budynku gospodarczego (budynek wielkości 21 m2), jednakże do wniosku została załączona mapa sytuacyjno-wysokościowa wykonana w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. w dniu 17 maja 2011 r., na której określono lokalizację zgłaszanego budynku, natomiast nie wskazano usytuowania budynku gospodarczego, dla którego dokonano zgłoszenia wnioskiem z dnia 20 maja 2011 r. Również w części opisowej i graficznej załącznika do zgłoszenia nie wskazano, że wcześniej inwestor dokonał zgłoszenia na budowę budynku gospodarczego usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie budynku, którego budowę zgłoszono w dniu 1 sierpnia 2011 r. W związku z powyższym brak było możliwości zobowiązania inwestora do doprowadzenia załącznika zgłoszenia z projektowanym budynkiem do takiego stanu, aby spełniał przepisy prawa w zakresie jego lokalizacji oraz poprawnego usytuowania wejść do budynku. Pismem z dnia 11 marca 2015 r. K. i J. M., D. M. oraz R. M. poinformowali organ I instancji, iż w zgłoszeniu o numerze [...] z 10 sierpnia 2011 r., w wyniku błędu, zostały źle umiejscowione drzwi wejściowe oraz nie została zaznaczona dylatacja. Do pisma dołączono szkic obrazujący poprawione umiejscowienie drzwi wejściowych oraz zaznaczenie dylatacji pomiędzy budynkami. Ustalony stan faktyczny sprawy uzasadniał - w ocenie [...]WINB - podjęcie przez PINB decyzji z dnia [...] o nakazie rozbiórki budynku. Organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 1a i pkt 2, art. 48 ust. 1-4 ustawy, wywodząc, że przedmiotem tej sprawy jest budynek o wymiarach 7,00 x 6,60 m = 46,2 m2 o konstrukcji murowanej z pustaka ceramicznego, z dachem kopertowym o konstrukcji drewnianej, krytym dachówką cementową, wyposażonym w instalację elektryczną, na realizację którego inwestor powinien uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Organ II instancji wskazał następnie, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż inwestor dokonał w Starostwie Powiatowym w W. zgłoszenia zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych na działce oznaczonej nr ewid. 18 i 19: zgłoszenia z dnia 17 maja 2011 r. przyjętego w dniu 3 czerwca 2011 r. znak: [...] na budynek o wielkości 7,00 x 3,50 m=24 m2 oraz z dnia 1 sierpnia 2011 r. znak: [...] przyjętego w dniu 10 sierpnia 2011 r. na budynek o wielkości 7,00 x 3,00 m=21 m2, które zostały przyjęte bez sprzeciwu. Po wszczęciu postępowania przez PINB inwestor wykonał roboty budowlane polegające na wybudowaniu ściany w istniejącym obiekcie o wymiarach 7,00 x 6,60 m = 46,2 m2, tak aby wymiary pomieszczeń odpowiadały wymiarom zawartym w zgłoszeniach, zamontował listwy na zewnątrz ścian i dachu, dzieląc tym samym budynek zgodnie ze zgłoszeniem. Powyższe spowodowało jednak brak możliwości wejścia do budynku na działce nr 19 (budynek o wielkości 21 m2) z uwagi na brak drzwi wejściowych. Jednocześnie [...]WINB stwierdził, że w przedłożonych zgłoszeniach do Starostwa Powiatowego w W. inwestor wskazał, iż w budynku nie przewiduje się wykonania żadnej instalacji, natomiast oględziny budynku potwierdziły jego wyposażenie w instalację elektryczną. Wobec powyższego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zrealizowane budynki nie funkcjonują w przestrzeni jako obiekty niezależne od siebie, tym bardziej, iż budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 25 m2 z definicji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane nie może być połączony z innym obiektem budowlanym, a inwestor winien wznieść taki obiekt tylko jako wolno stojący. Przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Chodzi tu o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami. W tej sytuacji zrealizowany obiekt o wymiarach 7,00m x 6,60m nie może zostać zaliczony do obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Według [...]WINB w tej sprawie mamy do czynienia z próbą obejścia przepisów Prawa budowlanego, gdyż powstał budynek o powierzchni zabudowy 46,2m2, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Organ II instancji zauważył, że organ I instancji wydając postanowienie z dnia [...] umożliwił inwestorowi skorzystanie z procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jednakże R.M. z powyższego nie skorzystał. Skoro zaś inwestor nie wyraził woli zalegalizowania samowolnie zrealizowanego obiektu, to Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. zasadnie nakazał rozbiórkę budynku. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a w szczególności zdjęciowy i wyniki oględzin w sposób niebudzący wątpliwości potwierdziły, że w wyniku wykonanych robót budowlanych powstał budynek stanowiący jedną całość. Według [...]WINB nie stanowi przekroczenia granic oceny dowodów konkluzja, że nie wykonano w sprawie dwóch budynków (zgodnie z wniesionymi zgłoszeniami), ale jeden budynek. Odnosząc się zaś do braku drzwi w obiekcie, którego budowę zgłoszono dnia 10 sierpnia 2011 r., [...]WINB podniósł, że zarówno z części opisowej jak i graficznej do załącznika do wniesionego zgłoszenia wynika, iż budynek gospodarczy będzie posiadał drzwi. Nadto inwestor dokonując przedmiotowego zgłoszenia nie uwzględnił na załączonej mapie sytuacyjno-wysokościowej, iż obiekt objęty zgłoszeniem będzie w bezpośrednim sąsiedztwie do budynku gospodarczego, którego zgłoszenie przyjęto 3 czerwca 2011 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi R.M., D.M., K. M. i J. M. zarzucili wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie wadliwie ustalonego i ocenionego materiału dowodowego sprawy. Skarżący stwierdzili, że wykonano zgodnie z dokonanymi zgłoszeniami dwa odrębne budynki z przerwą dylatacyjną wypełnioną masą elastyczną. Jednocześnie dodali, że komunikacja inwestora z budynkiem na działce nr 19 odbywa się przez otwór okienny umieszczony w elewacji zewnętrznej, za pomocą przystawianej drabiny. Ich zdaniem zmiana usytuowania bądź rezygnacja z wykonania otworów okiennych bądź drzwiowych stanowi nieistotne odstępstwo od dokonanego zgłoszenia. O fakcie tym inwestor powiadomił Starostwo pismem z dnia 11 marca 2015 r. Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w motywach zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 20 października 2015 r. R. M. i J. M. poparli skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd kontrolując legalność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. nakazującą R. M. rozbiórkę budynku gospodarczo-garażowego o wymiarach 7,00 x 6,60m, zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na działkach nr ewid. 18 i 19 w W., stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa i brak jest podstaw do usunięcia jej z obrotu prawnego. Podstawę materialnoprawną wspomnianego rozstrzygnięcia stanowił art. 48 Prawa budowlanego, w myśl którego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę (ust. 1). Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1: 1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem - właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3). W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (ust. 4). Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5). W judykaturze podkreśla się, że istota regulacji przepisu art. 48 p.b., a w szczególności art. 48 ust. 2 i 3 p.b., ma na celu umożliwienie inwestorowi wykazania, że budowa zrealizowana przez niego bez pozwolenia na budowę spełnia wymogi planowania i zagospodarowania przestrzennego i możliwe jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wobec tego nakaz rozbiórki obiektu może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. Oczywiście legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem, a uprawnieniem inwestora. Legalizacja ta możliwa jest w razie zgodności samowolnie wykonanej inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z przepisami techniczno-budowlanymi, po przedłożeniu przez inwestora w zakreślonym terminie, określonej w powyższych przepisach dokumentacji (por.np.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 348/10 - Lex nr 1071270, 17 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2290/10 – Lex nr 1138129, 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2016/11 – Lex nr 1312808, 26 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2050/11 - Lex nr 1312811 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 8 maja 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 55/14 – Lex nr 1531566). Tytułem przypomnienia wskazać trzeba, że zasadą jest, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które to przepisy normują sytuacje, gdy pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a inwestor winien zgłosić właściwemu organowi zamiar ich wykonania. Przykładowo pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Na realizację tego typu inwestycji po myśli art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego inwestor winien legitymować się zgłoszeniem. Wyjaśnić przy tym trzeba, że przez pojęcie "wolno stojący" rozumieć należy samodzielność i suwerenność konstrukcji obiektu, to jest jego fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowlanych. Chodzi tu o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi budowlami. Pojęcie "wolno stojący" odnosić zatem należy do cech fizycznych budynku i jego otoczenia weryfikowalnych za pomocą zmysłów, a nie sytuacji prawnej gruntu, na jakim dany obiekt został zlokalizowany (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu z dnia 26 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Po 637/10 – Lex nr 754501 i w Kielcach z dnia 16 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 185/13 – Lex nr 1316763). Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest w przekonaniu sądu kompletny, zaś ustalony przez organy administracyjne na jego podstawie stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości, co daje podstawę do twierdzenia, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Przede wszystkim niespornym jest, że K. M., J. M., D. M. i R. M. dokonali w Starostwie Powiatowym w W. w dniach 20 maja 2011 r. i 1 sierpnia 2011 r. zgłoszeń obejmujących zamiar wykonania dwóch odrębnych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy 24m2 i 21 m2, przyjętych bez sprzeciwu i zarejestrowanych w dniach 3 czerwca 2011 r. nr [...] oraz 10 sierpnia 2011 r. nr [...]. W rzeczywistości R. M. wykonał natomiast jeden budynek o łącznej powierzchni 46,2 m2, na realizację którego nie posiada ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma niewątpliwie protokół oględzin nieruchomości z 6 grudnia 2013 r. wraz z załącznikami, w trakcie których R.M. przyznał, że jest inwestorem budynku zrealizowanego we wrześniu 2011 r. Nadto w protokole stwierdzono, że zamiast dwóch budynków powstał jeden budynek stanowiący całość konstrukcyjną, co potwierdza dobitnie dokumentacja fotograficzna załączona do protokołu. Poczynione w trakcie oględzin ustalenia inwestor potwierdził własnoręcznym podpisem złożonym pod protokołem, nie składając doń żadnych wyjaśnień, czy zastrzeżeń. Niespornym jest również fakt, że PINB wydając postanowienie z dnia [...] zobowiązujące R. M. do przedłożenia w terminie do dnia 30 kwietnia 2014 r. określonych dokumentów, umożliwił inwestorowi zalegalizowanie samowoli budowlanej i prawidłowo pouczył go o ewentualnych skutkach z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jednakże pomimo przedłużenia inwestorowi terminu na złożenie dokumentów do dnia 31 grudnia 2014 r., strona nie przedłożyła jakichkolwiek dokumentów, celem umożliwienia organowi kontynuowania procedury legalizacyjnej. Ewidentnie natomiast skupiła się na podejmowaniu czynności faktycznych pozorujących doprowadzenie budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniami. Z akt sprawy wynika mianowicie, że inwestor podjął czynności zmierzające - jego zdaniem - do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego ze zgłoszeniami, dokonując pismem z dnia 29 kwietnia 2014 r. skierowanym do Starostwa Powiatowego (data wpływu - 30 kwietnia 2014 r.) korekty zgłoszenia z dnia 10 sierpnia 2011 r. Rzeczone pismo wraz ze skorygowanym szkicem sytuacyjnym przyjęte zostało bez sprzeciwu przez Starostwo i opieczętowane jako załącznik do zgłoszenia z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...]. Rozważana korekta zgłoszenia wobec faktu, że obiekt został już zrealizowany niezgodnie ze zgłoszeniem, nie ma żadnego znaczenia prawnego i - wbrew przekonaniu skarżącego - nie legalizuje innego usytuowania budynku, aniżeli w pierwotnie dokonanym zgłoszeniu. Skład orzekający w tej sprawie w pełni podziela stanowisko tutejszego sądu zaprezentowane w wyroku z dnia 28 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 136/15 (dostępne na stronie internetowej pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego). Według sądu ustawodawca nie przewidział możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wziąwszy pod uwagę naturę tej konstrukcji prawnej, gdy bezskuteczny upływ terminu do zgłoszenia sprzeciwu rodzi dla strony uprawnienie do zrealizowania obiektu, nie można przyjąć, że dopuszczalne jest uzupełnianie zgłoszenia (a zwłaszcza już po upływie 30 dni przewidzianych na sprzeciw organu). Takie uzupełnienie zgłoszenia niweczyłoby skutek odformalizowanego postępowania zgłoszeniowego i doprowadziłoby do obejścia prawa, bowiem umożliwiałoby to dowolne zmiany treści zgłoszenia już po jego weryfikacji przez uprawniony organ i nie zezwalałoby na ponowną kontrolę. Zgromadzona w sprawie dokumentacja dowodzi ponadto, że inwestor w toku niniejszego postępowania wybudował ściany w istniejącym obiekcie o wymiarach 7,00 x 6,60 m = 46,2 m2, tak aby wymiary pomieszczeń odpowiadały wymiarom zawartym w zgłoszeniach, zamontował listwy na zewnątrz ścian i dachu, "dzieląc" tym samym budynek zgodnie ze zgłoszeniem. Jego uwadze umknął jednak fakt, że nie ma zapewnionej możliwości wejścia do budynku na działce nr 19 (o wielkości 21 m2) z uwagi na brak drzwi wejściowych, objętych zgłoszeniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. Wreszcie zgodzić się przyjdzie z [...]WINB, że w przedłożonych zgłoszeniach inwestor wprost wskazywał, że nie przewiduje się wykonania żadnej instalacji, natomiast oględziny budynku potwierdziły wykonanie instalacji elektrycznej. Reasumując, ustalony stan faktyczny i prawny sprawy obligował organ do wydania decyzji nakazującej rozbiórki spornego budynku w trybie art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4 Prawa budowanego. Zaskarżona decyzja niewątpliwie nie narusza norm prawa materialnego, jak i procesowego, z pewnością zaś nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Skład orzekający w tej sprawie po szczegółowej analizie materiału dowodowego w całości podzielił stanowisko organów administracyjnych obu instancji, że R.M. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wybudował jeden budynek gospodarczo–garażowy o powierzchni zabudowy 46,2m2, zaś podjęte przezeń w toku postępowania wyjaśniającego czynności, których rzekomym celem było wyodrębnienie dwóch budynków zgodnie z dokonanymi uprzednio zgłoszeniami, nie doprowadziły w istocie do ich konstrukcyjnego, fizycznego wydzielenia, ponieważ w dalszym ciągu mamy do czynienia z jednym budynkiem. Podnoszona zaś w skardze kwestia komunikacji z budynkiem na działce nr 19 za pośrednictwem otworu okiennego nie wytrzymuje krytyki. Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. a.tp.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło