II SA/Łd 588/04

WyrokWSA w Łodzi2005-03-09

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Zygmunt Zgierski, Ewa Cisowska-Sakrajda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku celowego na opłacenie zadłużenia za gaz jest zasadna, jeśli skarżący nie posiada takiego zadłużenia?
Ratio decidendi
Odmowa przyznania zasiłku celowego na opłacenie zadłużenia za gaz jest zasadna, gdy skarżący nie posiada takiego zadłużenia, ponieważ istotą zasiłku celowego jest zaspokojenie konkretnej, istniejącej potrzeby. Pomimo uznaniowego charakteru przyznawania zasiłków, organ administracji publicznej musi działać w granicach przepisów prawa, uwzględniając zarówno cele pomocy społecznej, jak i możliwości finansowe, a także zasadę subsydiarności.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrywał skargę W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję MOPS w T. odmawiającą przyznania zasiłku celowego na opłacenie rachunku za gaz. Skarżący zarzucał naruszenie szeregu przepisów konstytucyjnych i międzynarodowych, podkreślając swoją skrajnie trudną sytuację materialną i życiową. Organ odwoławczy odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak udokumentowanego zadłużenia za gaz.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę i zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata A. G. kwotę 240 zł tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 9 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi W. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata A. G. - Kancelaria Prawnicza A s.c. z siedzibą w Ł. ul. A. 16, kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją Nr [...] z dnia [...]. utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. Nr [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania W. D. pomocy społecznej w miesiącu listopadzie 2003r. w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie rachunku za gaz. W uzasadnieniu decyzji powołano się na art. 2 ust. 4 i art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), wywodząc, iż pomoc społeczna w formie zasiłku celowego może być przyznana w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a udzielenie tej pomocy uzależnione jest od szeregu okoliczności, w tym m.in. od oceny sytuacji życiowej i materialnej zainteresowanej osoby, rodzaju i stopnia pilności zgłoszonej potrzeby oraz możliwości jej zaspokojenia we własnym zakresie przez wnioskodawcę, jak też od możliwości finansowych organu udzielającego pomocy. Zauważono nadto, iż zasiłki celowe przyznawane są w ramach tzw. zadań własnych gminy i wypłacane są z środków budżetu gminy (miasta) , a decyzje w przedmiocie zasiłku celowego mają charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może (nie musi) uwzględnić potrzeby osób wnioskujących o pomoc społeczną. W ocenie organu odwoławczego, prowadząc postępowanie w danej sprawie organ zobowiązany jest rozpatrzyć wszystkie okoliczności sprawy, mając na uwadze nie tylko potrzeby wnioskodawcy, ale również potrzeby innych osób i rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, a potrzeby te mogą zostać uwzględnione, jeśli są niezbędne i tylko w ramach możliwości pomocy społecznej, tj. w granicach środków finansowych przeznaczonych na ten cel w budżecie gminy. Organ odwoławczy, oceniając zgłoszoną przez W. D. potrzebę przyznania pomocy na opłacenie zadłużenia za gaz, wobec uzyskanej z A Sp. z o.o. w W. Oddział Gazownia [...] o braku przedmiotowej zaległości, nie uznał zgłoszonej potrzeby za niezbędną i odmówił przyznania pomocy na ten cel. Wobec braku zadłużenia z tytułu dostawy gazu potrzebę tą uznał za niezasadną. W konkluzji decyzji uznał on, iż decyzja pierwszej instancji jest prawidłowa. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł osobiście W. D., zarzucając mu naruszenie szeregu aktów prawnych, w tym art. 6, art. 7, art. 3 Konstytucji, międzynarodowych konwencji, Deklaracji Praw Człowieka. W skardze podkreślił m.in., iż jest osobą bezrobotną, "przymiera głodem", nie ma środków na zakup żywności, butów, odzieży i środków czystości, a nawet korespondencję i liczne wyjazdy do sądu, ponadto posiada zadłużenie. Powołując się na opinię lekarza oświadczył, iż jest "zagłodzony i żyje w stresie, za 20 zł to on nie może zjeść wartościowego wyżywienia". Zauważył, iż przyznana mu pomoc jest zbyt niska, a wręcz jest "to wyrok śmierci". Z powodu braku jedzenia czuje się na 85 lat, choć ma 36 lat, nie ma siły żeby chodzić i stać w długiej kolejce po zupę. Z głodu zemdlał i znalazł się w przyszpitalnym ambulatorium. Skarżący zauważył, iż nie można mu odmawiać pomocy podtrzymującej jego życie i zdrowie. Podkreślił nadto, iż uzasadnienie decyzji "doprowadzi go kiedyś do śmierci", po jego lekturze bowiem trzęsie się, poci, ma myśli samobójcze, wpada w stres. Według W. D., gdyby miał środki na żywność jego stan zdrowia poprawiłby się, miałby wtedy siłę stać w kolejce po zupę, a nawet szukać pracy. Zauważył, iż w przepisach art. 3 i art. 67 Konstytucji RP "była i jest mowa o moim niezbywalnym, nabytym prawie do zabezpieczenia społecznego". Wyjaśnił, iż państwo ma obowiązek udzielić mu pomocy, a budżet powinien uwzględniać potrzeby człowieka. Tymczasem państwo to zostawiło mu wybór między bezdomnością, więzieniem a samobójstwem. W skardze zażądał opinii z przesłuchania m.in. lekarza POZ, kardiologa, psychiatry, gastrologa, Sanepidu oraz wniósł o ukaranie organu administracji publicznej i przeproszenie go za krzywdy oraz szkody, a także o wypłatę odszkodowania. Według skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. doskonale zna jego sytuację życiową, a mimo to manipuluje faktami, świadomie "zakłamując rzeczywistość" i pozostaje bezkarne. W uzupełnieniu skargi ustanowiony w osobie adwokata A. G. pełnomocnik z urzędu poparł skargę W. D., uznając jego zarzuty za zasadne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a żaden z jej zarzutów i wniosków nie znajduje uzasadnienia. W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeśli stwierdzi: 1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, 2. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, 3. inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega oddaleniu. Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z Nr [...] z dnia [...] utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. Nr [...] z dnia [...] odmawiającą przyznania W. D. pomocy społecznej w miesiącu listopadzie 2003r. w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na opłacenie rachunku za gaz. Podstawę prawną tej decyzji stanowi przepis art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 1998r., Nr 64, poz. 414 ze zm.). Stosownie do tego przepisu w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej, w szczególności na pokrycie" części lub całości kosztów leków i leczenia, remontu mieszkania, opalu i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, ą także kosztów pogrzebu. Analiza powołanego przepisu, w szczególności zaś zawarty w tyrn przepisie zwrot "może", prowadzi do wniosku, iż pomoc społeczna w formie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy (por. wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999r., I SA 1410/99, niepublikowany, czy wyrok NSA z dnia 10 marca 1995r., SA/Lu 1260/94, niepublikowany). Pozostawienie organom pomocowym swobody przy podejmowaniu decyzji w sprawie tego zasiłku oznacza wiec, iż od woli tego organu uzależnione jest pozytywne lub negatywne rozpoznacie wniosku. Jak bowiem słusznie podkreślano już w licznych orzeczeniach sądowych, uznanie administracyjne oznacza przewidziane obowiązującymi przepisami uprawnienia organu administracji publicznej wydającego decyzję do wyboru rozstrzygnięcia (np. wyrok NSA z dnia 6 lutego 203r., IV SA 2605/0, "Monitor Prawniczy" z 2003r., nr 7, s. 291, wyrok NSA z dnia 30 stycznia 1996r., SA/Wr 3095/95, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 8 listopada 1984r., SA/Po 849/84, niepublikowany). Tak zdefiniowane uznanie administracyjne posiada jednak, w ocenie Sądu, granice. Granice te w niniejszej sprawie wyznaczają w pierwszej kolejności przepisy ustawy o pomocy społecznej. Zauważyć wszak należy, iż przepis art. 32 tej ustawy nie powinien być interpretowany w oderwaniu od innych przepisów tej ustawy, jak też w sposób niezgodny z celami pomocy społecznej. Dokonując wykładni tegoż przepisu należy zatem mieć na uwadze przede wszystkim przepis art. 2 ust. 4, wedle którego potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeśli odpowiadają celom i możliwością pomocy społecznej. Na gruncie tego przepisu można wyróżnić dwie przesłanki przyznania zasiłku celowego, wyznaczające zarazem granice uznania administracyjnego i jego kontroli, a mianowicie cele i możliwości finansowe pomocy społecznej oraz możliwość zaspokojenia potrzeb we własnym zakresie przez wnioskodawcę. Przesłanki te należą do kategorii "pojęć niedookreślonych" tj. takich, które nie zostały sprecyzowane, prawnie zdefiniowane przez ustawodawcę, a które winny być doprecyzowywane przez organy administracji publicznej w danej konkretnej sprawie. Zaprezentowana wyżej regulacja prawna oznacza, iż osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna przede wszystkim sama pokrywać własne wydatki, a "instytucja pomocy społecznej działa na zasadzie pomocniczości. Nie powinna ona zastępować osoby i rodziny w podejmowaniu własnymi siłami działań mających na celu zaspokojenia ich podstawowych potrzeb życiowych, gdy nie jest to konieczne. Środki z pomocy społecznej mogą być uruchamiane tylko wówczas, gdy osoba i rodzina nie jest w stanie, nawet przy największych staraniach, zaspokoić niezbędnych potrzeb życiowych. W takiej sytuacji świadczenia z pomocy społecznej mogą być udzielone tylko w granicach możliwości finansowych, tj . w granicach posiadanych na ten cel środków finansowych. Zakres swobody organu administracji publicznej, wynikający z przepisów prawa materialnego, w tym przypadku z przepisów ustawy o pomocy społecznej, jest ograniczony również ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na przepis art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., nakazujący organom administracji publicznej podejmowanie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wyrażona w tym przepisie zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony oznacza, iż treść i zakres ochrony słusznego interesu indywidualnego w działaniach organów administracji publicznej sięgają do granic kolizji z interesem społecznym. Zasada ta zapobiega zatem dowolności rozstrzygnięć przez organy administracji publicznej spraw załatwianych w ramach swobody uznania. Organ administracji publicznej działający na podstawie przepisu przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest bowiem obowiązany uwzględnić słuszny interes strony, jeśli nie koliduje on z interesem społecznym i nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków. W konsekwencji zasada ta tworzy domniemanie pozytywnego rozstrzygnięcia, chyba że brak jest realnych możliwości (pozytywne rozstrzygnięcie jest niemożliwe z przyczyn faktycznych) albo gdy pozytywnemu rozstrzygnięciu stoi na przeszkodzie nie budzący wątpliwości interes ogólny, (por. wyrok NSA z dnia 5 listopada 1999r. , V SA 820/99, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1982r, SA 820/81, ONSA 1981, nr l, poz. 57 czy wyrok NSA z dnia 25 maja 1983r., I SA 158/83, niepublikowany). Dotychczasowe rozważania prowadzą do wniosku, iż istotą uznania administracyjnego jest rozgraniczenie sprzecznych interesów stron, a mianowicie wnioskodawcy ubiegającego się o przyznanie zasiłku celowego i budżetu gminu - organu pomocy społecznej i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 1997r., I SA/Łd 344/96, niepublikowany, czy wyrok NSA z dnia 12 marca 1997r., I SA/Łd 399/96, "Poradnik Gazety Prawnej" z 1998r., nr 8, s. 45). Zaprezentowana regulacja prawna, co należy zdaniem Sądu podkreślić, nie pozostaje bez wpływu na zakres sądowej kontroli decyzji wydanych na podstawie uznania administracyjnego i przepisów zawierających pojęcia niedookreślone. Kontrola ta, jak słusznie podkreśla orzecznictwo sądowe, ogranicza się bowiem do oceny prawidłowości postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodności z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. (wyrok NSA z dnia 29 maja 1998r., ISA/Ka 1744/96, niepublikowany) . Obejmuje ona w szczególności sprawdzenie, czy przed podjęciem decyzji organ prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny sprawy, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla tego rozstrzygnięcia, czy podjęta decyzja i ocena okoliczności sprawy nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, tj. nie nosi cech dowolności, czy organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów, wreszcie czy nie przekroczył dopuszczalnej granicy swobody interpretacji pojęć nieostrych na tle konkretnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 10 grudnia 1998r., II SA 1261/98, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 24 listopada 1983r., SA/Ka 534/83, niepublikowany). Poza kontrolą sądu administracyjnego pozostaje natomiast samo meritum sprawy, tj . wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów słuszności i celowości (por. wyrok NSA z dnia 23 września 1996r., SA/Ka 1418/95, "Prawo Bankowe" 1997r., nr l, s. 81, wyrok NSA z dnia 11 września 1996r., SA/Ka 1543/95, "Biuletyn Skarbowy" 1997r., nr 2, s. 29). Wyłączenie to wynika z faktu, iż sąd administracyjny nie jest trzecią instancją postępowania administracyjnego, lecz organem sprawującym kontrolę zgodności z prawem ostatecznych decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 28 września 1994r. III SA 1496/93, "Wspólnota" 1994r., nr 50, s. 16). W analizowanej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż odmowa przyznania zasiłku celowego na spłatę zadłużenia za gaz jest zasadna. Jak bowiem wynika z wywiadu środowiskowego oraz nadesłanej przez A w W. Oddział Gazownia [...] Rejon Inkasa P. Dział Inkasa T. odpowiedzi sporządzonej na wniosku o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych z dnia 30 stycznia 2004r., skarżący nie posiada zaległości pieniężnych z tytułu opłat za zużyty gaz. Również w odwołaniu z dnia 23 marca 2004r. od decyzji MOPS w T. z dnia [...] odmawiającej przyznania zasiłku celowego na spłatę zadłużenia skarżący oświadcza, iż "zapłacone rachunki mam ksero zapłaty w załączniku do obecnego odwołania". Skoro zatem istotą zasiłku celowego jest zaspokojenie danej konkretnej potrzeby, to brak takiej potrzeby nie uzasadnia zastosowania środków z pomocy społecznej. Rozumując a contrario przyjąć należy, że dopiero stwierdzenie zadłużenia uzasadniałoby ingerencję organów pomocy. Gdyby zatem skarżący rzeczywiście posiadał zadłużenie z tytułu gazu to istniałyby podstawy do ewentualnego rozważenia przyznania pomocy na ten cel. Jednakże wobec braku takiego zadłużenia nie ma podstaw do pozytywnego rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego na opłacenie zadłużenia. Pokreślić nadto należy, iż w sprawie przeprowadzono w sposób wszechstronny postępowanie wyjaśniające i starannie ustalono stan faktyczny. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego w szczególności zaś z wywiadu środowiskowego, skarżący jest nie tylko osobą bezrobotną nie posiadającą własnych dochodów, ale także osobą nieporadną, która ze względu na trudną sytuacje rodzinną i materialną wymaga stałej pomocy ze strony Ośrodka Pomocy Społecznej. Tą trudną sytuacje, co należy podkreślić, dostrzegły organy obu instancji, uwzględniając, mimo posiadania niewielkich środków finansowych w budżecie, żądanie skarżącego przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na żywność, środki czystości oraz uregulowanie opłaty za gaz (decyzja z [...] Znak [...]). Skarżący stale nieprzerwalnie od 1992r. korzysta z pomocy społecznej. To zaś oznacza, iż skarżący nie został pozostawiony bez pomocy, zdany wyłącznie na siebie. Podkreślić również należy, iż dokonana ocena materiału dowodowego sprawy, zdaniem Sądu rozpoznającego tą sprawę, nie nosi również cech dowolności, w szczególności dlatego, że jest ona zgodna z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, a ponadto mieści się w granicach wyrażonej w art. 80 k.p.a. zasady swobodnej oceny dowodów, a granice uznania administracyjnego nie zostały przekroczone, decyzja znajduje bowiem oparcie we wszechstronnej i wnikliwej ocenie całokształtu materiału dowodowego (zob. wyrok NSA z dnia 22 lipca 1998 r., III SA 310/97, niepublikowany, wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998r., I SA/Lu 631/97, niepublikowany czy wyrok NSA z dnia 23 lipca 1997r., SA/Łd 1910/95, niepublikowany).(por. wyrok NSA z dnia 14 lipca 1995r., SA/Wr 2413/94, "Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych" z 1995r., nr 4, poz. 131). Wniesiona przez W. D. skarga nie potwierdza w żaden sposób naruszenia przepisów o postępowaniu dowodowym i wyjaśniającym w niniejszej sprawie. Skarga ta, choć zawiera kilka stron, jest lakoniczna i ogólnikowa, a ponadto sprowadza się w zasadzie do opisania trudnej sytuacji finansowej i życiowej skarżącego oraz doznanych krzywd ze strony organów administracji publicznej i państwa. W skardze tej także nie wykazano, iż organ przekroczył ramy uznania administracyjnego. Z zawartych w niej sformułowań takich jak "państwo ma obowiązek udzielić mi pomocy, a budżet powinien uwzględniać potrzeby człowieka", w Konstytucji "była i jest mowa o moim niezbywalnym, nabytym prawie do zabezpieczenia społecznego" czy "państwo zostawiło mi wybór miedzy bezdomnością, więzieniem a samobójstwem" wynika natomiast roszczeniowa postawa skarżącego. Kontrolując zaskarżoną decyzję, nie dostrzeżono również wad w uzasadnieniu prawnym, które uniemożliwiłyby ocenę prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie tej decyzji jest wprawdzie zwięzłe, niemniej jednak, stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., organ powołał w nim przepisy art. 2 ust. 4 oraz art. 32 ust. i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej wraz z ich treścią, a następnie wskazał przesłanki i motywy odmownego rozpoznania żądania strony. Organ podał, iż przesłanką negatywnego rozpoznania wniosku W. D. jest okoliczność nie posiadania zaległości z tytułu opłat za gaz. W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji pozwalała skarżącemu poznać motywy i przesłanki podjętej decyzji, zaś rozstrzygnięcie sprawy stanowi logiczną konsekwencję ustalonego w postępowaniu stanu faktycznego i jego ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawnych. Wnioski skargi dotyczące ukarania organu administracji publicznej i przeproszenie skarżącego za krzywdy oraz szkody, a także roszczenia odszkodowawcze z tytułu doznanych krzywd ze strony organów administracji publicznej i państwa polskiego nie mogły być przedmiotem rozważań Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę. Nie należą one bowiem do kognicji sądów administracyjnych. Mogą być one dochodzone jedynie w drodze powództwa cywilnego przed sądem powszechnym. W sprawie nie mógł również zostać uwzględniony zgłoszony przez W. D. wniosek dowodowy obejmujący przeprowadzenie opinii z biegłych lekarzy różnych specjalności na okoliczność stanu zdrowia skarżącego, stosownie bowiem do przepisu art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeśli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z powołanego przepisu wynika, iż przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych, a takim środkiem jest bez wątpienia opinia biegłego lekarza, jest niedopuszczalne. Jak bowiem słusznie podkreślono w uchwale NSA z dnia 25 września 2000r., FSA 1/00 (ONSA 2001r., nr l, poz. 1) omawiany przepis nie daje wystarczających podstaw do dopuszczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym dowodu z dokumentu, który w istocie ma charakter opinii biegłego. Problematykę zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej i ponoszonej przez Skarb Państwa reguluje art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.). Stosownie do treści powołanego przepisu wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002r., Nr 163, poz. 1348) stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancj i w sprawie, w której przedmiotem nie jest należność pieniężna, czy decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego 240zł. Ponieważ w sprawie ustanowiono pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. G., a koszty nieopłaconej pomocy prawnej nie zostały w całości lub części opłacone, należało zasądzić na rzecz adwokata A. G. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu zastępstwa procesowego. Jednocześnie Sąd uznał wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 152 wskazanej ustawy za zbędne. Mając na uwadze fakt, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. Nr [...]z dnia [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. Nr [...] z dnia [...], są zgodne z przepisami ustawy o pomocy społecznej i przepisami procesowymi oraz nie dostrzegając z urzędu uchybień mogących mieć, czy też mających wpływ na rozstrzygniecie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło