II SA/Łd 619/10

WyrokWSA w Łodzi2010-10-08

Skład orzekający: Anna Stępień, Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, powołując się na przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi wydanego na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, ponieważ przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa wyłącza możliwość wzruszenia takich decyzji w trybie stwierdzenia nieważności. Sąd administracyjny, związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego, podziela stanowisko, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze było właściwym organem do rozpatrzenia wniosku, a sam akt własności ziemi, mimo potencjalnych wad, nie może być podważony w tym trybie.
Stan faktyczny
Skarżąca D. Ł. wniosła o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi z 1975 r., argumentując, że został on wydany z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, powołując się na art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, który wyłącza możliwość wzruszenia takich aktów. Po utrzymaniu decyzji w mocy, skarżąca wniosła skargę do WSA, który pierwotnie stwierdził nieważność decyzji SKO, uznając je za organ niewłaściwy. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. WSA, związany wykładnią NSA, oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 8 października 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 roku sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] Nr [...] na podstawie art. 157 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) i art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.j. Dz.U. z 2007r. Nr 231, poz. 1700) odmówiło D. Ł. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi z dnia 25 sierpnia 1975 roku wydanego przez Naczelnika Gminy W.. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że akt własności ziemi jest ostateczny i został wydany na podstawie art. 1 ust. 1, art. 5 i art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250). Dokument ten stanowi wyłączny dowód nabycia nieruchomości rolnej, co potwierdza art. 10 ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 81). Jak wskazał organ, w obecnym stanie prawnym nie ma prawnej możliwości uchylenia mocy prawnej aktu własności ziemi, co wprost wynika z przepisu art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy D. Ł. wskazała, że przedstawiona przez organ regulacja prawna skutkuje tym, że osoby bezpodstawnie pozbawione prawa własności, nie mają możliwości dochodzenia swoich praw. Z tego powodu decyzja organu I instancji jest sprzeczna z naczelnymi zasadami konstytucyjnymi, takimi jak praworządność, czy ochrona własności. Tymczasem akt własności ziemi został wydany z naruszeniem wszelkich procedur, gdyż nie uwzględniono faktu, że znany był właściciel gospodarstwa rolnego, którym była m. in. matka wnioskodawczyni, która wraz ze swym pierwszym mężem nabyli gospodarstwo rolne na mocy aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia 1921 roku. Fakt, że oboje współwłaściciele nie żyli w dniu wejścia w życie ustawy stanowiącej podstawę wydania aktu własności ziemi, nie ma wpływu na ocenę sprawy, gdyż pozostali po nich spadkobiercy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...], Nr [...], po rozpatrzeniu wniosku D. Ł. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...]. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, iż w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości w jakimkolwiek nadzwyczajnym trybie, wzruszenia aktu własności ziemi wydanego na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 roku o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Ustosunkowując się do argumentów wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż regulacja prawna narusza podstawowe zasady konstytucyjne, organ wskazał, że strona miała możliwość kwestionowania aktu własności ziemi w ciągu blisko 17 lat. Zaniechanie skarżącej w tym zakresie powoduje, że nie może ona teraz skutecznie powoływać się na konstytucyjnie chronione prawo własności. Pogląd taki zawarł również Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 maja 2000 roku (sygn. akt: SK 29/99, OTK 2000/4/110), wskazując, że akty własności ziemi przestały być wydawane w kwietniu 1982 roku, po wejściu w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Zatem zainteresowane osoby dysponowały okresem minimum 10 lat na podjęcie stosownych kroków prawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D. Ł. wniosła o uchylenie powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Kwestionowanym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie przepisów określających podstawy stwierdzenia nieważności decyzji oraz konstytucyjnych przepisów o ochronie własności i zasadach zaskarżania decyzji administracyjnych w związku z przepisem art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Zdaniem skarżącej odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi jest bezpodstawna, gdyż akt ten został wydany bez podstawy prawnej. Wskazany natomiast przez organ orzekający przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku koliduje z konstytucyjnymi zasadami ochrony własności i demokratycznego państwa prawa. Wbrew twierdzeniem organu, nie miała ona 17 lat na podjęcie stosownych działań, gdyż nie wiedziała o wydaniu aktu własności ziemi, bowiem nie mieszka w gospodarstwie rolnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniosło o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W motywach wyroku Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi, bowiem organem właściwym był wojewoda. Sąd oparł swoje stanowisko na wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 lutego 2001r., sygn. akt II SA/Łd 583/01, który zapadł w podobnej sprawie. Przytaczając motywy tego rozstrzygnięcia podkreślił, że podstawowe znaczenie ma ustalenie organu właściwego do rozpoznania wniosku, stosownie do przepisu art. 157 § 1 k.p.a., a więc organu wyższego stopnia w stosunku do organu, który wydał kwestionowaną decyzję, przy czym nie ma znaczenia okoliczność czy decyzja ta oparta została na przepisach, które aktualnie już nie obowiązują. Ponadto Sąd, powołując się na orzecznictwo sądowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1993 r., sygn. akt I SA 116/93, ONSA 1994, z. 3, poz. 109, oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., sygn. akt III RN 83/98), podniósł, że właściwość rzeczową organu administracji do stwierdzenia nieważności decyzji należy oceniać według przepisów prawa materialnego, które stanowiły podstawę ustalenia właściwości organu przy wydaniu decyzji, mającej być przedmiotem weryfikacji. W przypadku zmian w strukturze administracji publicznej należy natomiast ustalić organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu, a następnie na podstawie art. 17 k.p.a., określić organ wyższego stopnia. W sprawach dotyczących regulowania własności gospodarstw rolnych organem wyższego stopnia w stosunku do orzeczeń naczelników gmin, powiatowych komisji uwłaszczeniowych i naczelników powiatów były wojewódzkie komisje uwłaszczeniowe, a po ich likwidacji - wojewodowie lub dyrektorzy wydziałów stopnia wojewódzkiego (w zależności od okresu). Sąd, powołując się na treść art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej (t.j.: Dz. U. z 1998 r., Nr 32, poz. 176), przyjął, że zadania należące dotychczas do organów stopnia wojewódzkiego przechodzą do wojewodów, chyba, że zadania te i kompetencje zostały przekazane w odrębnych ustawach organom samorządu terytorialnego lub innym organom. Skoro brak jest takiego przepisu szczególnego, należy uznać, że do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi, właściwy jest wojewoda w I instancji, zaś minister w II instancji., w następstwie - konieczne było stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Skargę kasacyjną na przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi D. Ł., ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Kolegium sformułowało zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 (przy zastosowaniu art. 135) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] wskutek błędnego przyjęcia, że decyzje te wydane zostały przez organ niewłaściwy w sprawie oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezastosowanie normy tego przepisu, kiedy to skarga jako nieuzasadniona winna być oddalona. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik Kolegium podkreślił, że akt własności ziemi, którego stwierdzenia nieważności domaga się D. Ł., został wydany na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, uchylonej następnie przez ustawę z dnia 26 marca 1982r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Spowodowało to utratę przez organy administracji właściwości w sprawach dotyczących regulowania własności gospodarstw rolnych, a w konsekwencji brak regulacji odnośnie kompetencji organów nadzorczych dotyczących decyzji wydawanych w trybie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Po myśli art. 12 ust. 1 tej ustawy, właściwym w sprawach wydawania decyzji - aktów własności ziemi, był właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej, w przedmiotowej sprawie Naczelnik Gminy W. Skoro indywidualne sprawy dotyczące regulowania własności gospodarstw rolnych miały charakter spraw o znaczeniu lokalnym, to obecnie zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) kompetencje w tych sprawach należałoby przypisać samorządowi gminy. Przyjmując zatem domniemanie kompetencji gminy w sprawach dotyczących regulowania własności gospodarstw rolnych, to zgodnie z treścią art. 17 pkt 1 k.p.a., organem wyższego stopnia, właściwym do załatwienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji - aktu własności ziemi, będzie samorządowe kolegium odwoławcze. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik D. Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane w toku postępowania. Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do uregulowania art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. Na wstępie wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznawał już sprawę ze skargi D. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi. Sąd w wyroku z dnia 27 stycznia 2009r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wywodząc w uzasadnieniu, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie było organem właściwym do podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi, ponieważ organem właściwym w sprawie był wojewoda. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010r. uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ponownie rozpoznając sprawę, związany jest wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, co wprost wynika z treści art. 190 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W takiej sytuacji Sąd, ponownie rozpoznając skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], stwierdził, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Z treści uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika bowiem, że sąd w składzie pierwotnie rozpoznającym skargę, dokonał błędnej wykładni przepisów dotyczących właściwości rzeczowej organów administracji. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał wprost, iż Sąd I instancji zamiast ustalić organ, na który przeszła właściwość z przekształconego organu i dopiero potem, na podstawie art. 17 k.p.a. ustalić organ wyższego stopnia, ustalił najpierw organ wyższego stopnia w stosunku do orzeczeń naczelników gmin, powiatowych komisji uwłaszczeniowych i naczelników powiatów i dopiero potem ustalił organ, na który przeszła właściwość tego organu. Wywiódł, iż skoro skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności aktu własności ziemi stwierdzającego, iż I. A. nabył własność nieruchomości na podstawie art. 1, art. 5 oraz art. 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, która następnie została uchylona przez ustawę z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, to uchylenie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych spowodowało, że organy administracji utraciły właściwość do wydawania aktów własności ziemi, a w konsekwencji tego powstał brak w systemie prawa regulacji określających właściwość organów w tych sprawach. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia NSA z dnia 12 sierpnia 2005r., II OW 34/35, iż sprawy przyznania indywidualnym podmiotom w drodze decyzji administracyjnej tytułu własności do gospodarstw rolnych zaliczyć należy do spraw o znaczeniu lokalnym na poziomie samorządu gminnego, co oznacza, że właściwość w tych sprawach na podstawie art. 6 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) należy przypisać samorządowi gminy. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, iż skoro tak, to przyjmując domniemanie kompetencji gminy w tych sprawach, stosownie do treści art. 17 pkt 1 k.p.a., jako organ wyższego stopnia dla prowadzenia postępowania w sprawie podania o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi wskazać należy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Dodał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest organem właściwym i z tego względu, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 7 pkt 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 22, poz. 268 ze zm.) w myśl którego wojewoda jest organem wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a. tylko wówczas, gdy przepisy szczególne tak stanowią, a takich przepisów szczególnych określających odrębnie kompetencje organów wyższego stopnia w tych sprawach brak. Konkludując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny związany wykładnią zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, podziela przywołaną wykładnię, z której jednoznacznie wynika, iż właściwym do rozpoznania wniosku D. Ł. o stwierdzenie nieważności aktu własności ziemi było Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., od orzeczenia którego przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a. do tego samego organu. Przechodząc do merytorycznej oceny zasadności zaskarżonej decyzji Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., iż przepis art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (teks jedn. Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.) wyłącza możliwość stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91). Stanowisko to jest ze wszech miar prawidłowe i potwierdzone licznymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego (wyrok NSA z dnia 28 maja 2008r., II OSK 571/07, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 505310; wyrok NSA z dnia 11 września 1998r., II SA 627/98, niepubl., dostępny w Lex nr 41779; wyrok NSA z dnia 13 maja 1999r., II SA 569/99, Lex nr 46213; uchwała SN z dnia 30 czerwca 1992r., III CZP 73/92, publ. OSNC 1992/11/201). Przepis art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa stanowi wyraźnie, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 i z 1975 r. Nr 16, poz. 91) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Akt własności ziemi, którego stwierdzenia nieważności domaga się skarżąca, został wydany właśnie w oparciu o przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Z jednoznacznego brzmienia przywołanego przepisu art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, wywieść trzeba, iż organy administracji nie są uprawnione, w ramach jednego z trybów nadzwyczajnych, do wyeliminowania z obrotu prawnego aktów własności ziemi, wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, chociażby decyzje te były dotknięte takimi kwalifikowanymi wadami, które w innych sytuacjach, niż uregulowane w tym przepisie skutkowałyby stosowanie tych trybów. Oznacza to, iż niektóre akty własności, pomimo ich kwalifikowanych wad będą funkcjonowały w obrocie prawnym, chociażby wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa. Reasumując, stwierdzić należy, iż niedopuszczalność wzruszania ostatecznych decyzji uwłaszczeniowych wydanych po 31 grudnia 1991 r. oznacza, że organy administracji państwowej nie mogą zajmować się oceną legalności takich decyzji. Ta regulacja prawna jest również wiążąca dla sądu administracyjnego. Oznacza to, iż prawidłowo organ administracji na podstawie art. 157 §3 k.p.a. odmówił skarżącej wszczęcia postępowania w sprawie nieważności aktu własności ziemi z dnia 25 sierpnia 1975r. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, iż przeszkoda prawna wynikająca z unormowania art. 63 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, obligowała Samorządowe Kolegium Odwoławcze do wydania zaskarżonej decyzji. Niedopuszczalność prowadzenia postępowania z uwagi na charakter aktu, którego wniosek dotyczy (skierowanie wniosku o stwierdzenie nieważności w stosunku do takiej formy działania, do której nie odnosi się instytucja nieważności) jest jedną z przesłanek przedmiotowych tamujących wszczęcie takiego postępowania. Przy czym ustalenie, iż nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności danego aktu nie zwalnia organu administracji od obowiązku wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tegoż aktu. Przepis art. 157 §3 k.p.a. przewiduje bowiem obowiązek wydania, po ustaleniu negatywnych przesłanek uniemożliwiających prowadzenie postępowania, wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Z powyższego wywieść należy, iż w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw prawnych do wzruszenia ostatecznej decyzji, aktu własności ziemi, wydanej na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Wobec powyższego argumentacja skargi pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, organy administracji orzekają na podstawie przepisów prawa, z kolei sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Kontrola postępowania administracyjnego, w wyniku którego wydana została zaskarżona decyzja nie wskazuje na jego wadliwość. Wyraźne uregulowanie prawne nie pozostawia organom administracji wyboru. Sąd rozumie rozżalenie skarżącej, ale z uwagi na brak kompetencji wojewódzkich sądów administracyjnych do stanowienia lub zmiany obowiązujących przepisów prawa, zarzuty skargi i postulaty w zakresie zmiany uregulowania prawnego, w sposób umożliwiający wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu własności wydanego z rażącym naruszeniem prawa, pozostają bez wpływu na wynik sprawy. Podobnie - merytoryczne zarzuty dotyczące samego aktu własności nie mogą być przedmiotem rozważań Sądu. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło