II SA/Łd 62/21

13 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu 13 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. dc Decyzją z [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy D. z D. r., nr [...] o odmowie przyznania P.M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad B.M. Na powyższą decyzję P.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji oraz o zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego. Organ administracji wyjaśnił, że w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", decyzją z [...]r., nr [...] uwzględnił skargę wniesioną przez P.M. i uchylił własną ostateczną decyzję z [...] r., nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 161 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę (pkt 1); w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania (pkt 2); gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe (pkt 3). Użyte w przytoczonym powyżej art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sformułowanie "stało się" oznacza, że chodzi o przyczyny, które w chwili wniesienia skargi nie istniały, ale wystąpiły dopiero w toku rozpoznawania sprawy. Z kolei w myśl 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio. Z treści art. 54 § 3 p.p.s.a. wynika, że organ administracji ma możliwość dokonania autokontroli decyzji, która została zaskarżona do sądu administracyjnego, zaś warunkiem sine qua non jest uwzględnienie skargi w całości. Sąd administracyjny dokonując kontroli legalności zastosowania instytucji autokontroli, o której mowa w art. 54 § 3 p.p.s.a., bada wyłącznie, czy zostały spełnione warunki określone tym przepisem, tzn.: czy doszło do uwzględnienia przez organ skargi w całości, a więc czy doszło do wydania rozstrzygnięcia czyniącego zadość woli strony skarżącej oraz czy organ stwierdził, że działanie (bezczynność, przewlekłe prowadzenie sprawy) miały miejsce bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Oczekiwania strony co do załatwienia (zakończenia) sprawy należy odnosić do meritum sprawy, a nie do formalnej kwestii brzmienia rozstrzygnięcia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że warunkiem skorzystania przez organ administracji z instytucji autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zawartych w skardze zarzutów, podstawy prawnej i wniosków. Organowi korzystającemu z art. 54 § 3 p.p.s.a. wolno zatem uczynić tylko to co wynika z treści skargi i jej żądania (por. wyroki NSA z 5 lutego 2008 r., I OSK 581/07; z 10 grudnia 2008 r., II OSK 1575/07; z 22 maja 2014 r., I OSK 1379/13). Jak wynika z przekazanych przez organ administracji akt administracyjnych, w rozpoznawanej sprawie 23 września 2020 r. skarżący złożył wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką B.M.. Decyzją z [...] r. Wójt Gminy D. odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad B.M.. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy wskazaną decyzję organu pierwszej instancji. Jednakże po wniesieniu skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. [...]r. wydało dwie decyzje. Decyzją o nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uwzględniło skargę w całości, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i stwierdziło, że nie została ona wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości i przyznało skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad B.M. na okres od 1 września 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1 830,00 zł miesięcznie oraz na okres od 1 stycznia 2021 r. na czas nieokreślony w wysokości 1 971,00 zł miesięcznie. Decyzje te doręczono skarżącemu 2 lutego 2021 r. W piśmie z 14 kwietnia 2021 r. organ administracji poinformował, że są one prawomocne i nie zostały na nie wniesione skargi. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały zatem wyeliminowane z obrotu prawnego, a wniosek skarżącego z 23 września 2020 r. został załatwiony zgodnie z jego żądaniem, tj. przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad B.M. na okres od 1 września 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. w wysokości 1 830,00 zł miesięcznie oraz na okres od 1 stycznia 2021 r. na czas nieokreślony w wysokości 1 971,00 zł miesięcznie. Tym samym sąd został pozbawiony przedmiotu kontroli, a postępowanie sądowe, dotyczące zaskarżonej decyzji, stało się bezprzedmiotowe. Taka sytuacja odpowiada niewątpliwe trzeciej ze wskazanych przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego (por. m.in. postanowienie NSA z 6 września 2006 r., I OSK 1168/05, wyrok NSA z 25 października 2005 r., II OSK 85/05). Oznacza to, że w niniejszej sprawie po wniesieniu skargi na skutek skorzystania przez organ administracji z uprawienia autokontrolnego, o którym stanowi art. 54 § 3 p.p.s.a., zaistniały okoliczności, uzasadniające stwierdzenie, że rozpoznanie skargi stało się bezprzedmiotowe i uzasadnione jest umorzenie postępowania przed sądem. Z tych względów sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 w związku z art. 54 § 3 p.p.s.a., orzekł o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego. Jednocześnie sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania sądowego i dlatego orzekł o jego oddaleniu na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a. Wprawdzie zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3, lecz w myśl art. 205 § 1 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku lub dochodu utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie wykazał, aby poniósł wymienione w art. 205 § 1 p.p.s.a. niezbędne koszty postępowania. Z uwagi na przedmiot sprawy z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. skarżący nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia zawartego w skardze wniosku o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania. dc