II SA/Łd 636/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-04
Skład orzekający: Renata Kubot – Szustowska, Joanna Sekunda - Lenczewska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podział nieruchomości, której całe prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte z mocy prawa, może nastąpić na podstawie art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że podział nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalny tylko w celu wydzielenia tej części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. W przypadku, gdy z mocy prawa nabyte zostało użytkowanie wieczyste całej nieruchomości, a nie jej części, nie można zastosować tego przepisu do wydzielenia części nieruchomości. Interpretacja tego przepisu musi być ścisła, a wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o podział nieruchomości oznaczonej nr 37, położonej w W., której użytkownikiem wieczystym jest A S.A. Organ I instancji (Burmistrz W.) negatywnie zaopiniował proponowany podział, wskazując, że nieruchomość znajduje się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie przewiduje możliwości podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, twierdząc, że podział mógł nastąpić na podstawie art. 95 pkt 3 ustawy, ponieważ prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte z mocy prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 roku sprawy ze skargi A S. A. Oddział Ł.- T., Rejon Energetyczny B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. LS
Postanowieniem z dnia [...] nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu zażalenia A SA z siedzibą w L., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. – w dalszej części powoływana jako: k.p.a.), art. 93 i art. 95 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm. – w dalszej części powoływana jako: ustawa) utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] negatywnie opiniujące proponowany podział nieruchomości oznaczanej nr 37 o pow. 2,9349ha położnej w W.
Jak wynika z akt sprawy, postępowanie zainicjowane zostało na wniosek A SA z siedzibą w L., po analizie którego organ I instancji ustalił, iż nieruchomość nr 37 zgodnie postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] 2011 r. nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W. (Dz.Urz. Województwa [...] z 2011r., nr 231, poz. 2388) położna jest na terenie oznaczonym symbolem [...] dla którego plan nie przewiduje możliwości podziału działki, stanowi bowiem, iż zachowuje się istniejące granice terenów.
W terminie prawem przewidzianym A SA z siedzibą w L. wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji w całości i umorzenie postępowania. Strona zarzuciła naruszenie art. 93 ust. 1-5 ustawy poprzez niezastosowanie; art. 95 pkt 3 ustawy, który zwalnia od obowiązku uzyskania opinii o możliwości wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że prawo wieczystego użytkowania gruntu, stanowiącego własność SP dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr 37 zostało nabyte z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. na mocy art. 200 ustawy. Uzasadniając strona wywiodła, iż skoro nie ma potrzeby wydawania opinii o zgodności proponowanego podziału z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ponieważ postanowienia planu nie mają wiążącego znaczenia, gdyż podział nieruchomości w tym trybie może nastąpić niezależnie od ustaleń planu, zatem jest możliwy nawet wbrew ustaleniom planu.
Przywołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium w pełni podzieliło ocenę organu I instancji i przypomniało, iż działka nr 37 stanowi własność Skarbu Państwa, a użytkownikiem wieczystym jest strona, przy czym prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie zostało nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe: B w Ł. z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r., co stwierdziła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] 2008 r. w trybie art. 200 ustawy. Zwróciło uwagę, iż strona nie wskazała celu w jakim ma nastąpić podział nieruchomości, stad uprawniona była ocena organu dopuszczalności podziału pod katem jego zgodności z zapisami obowiązującego na tym terenie planu miejscowego. Dalej wyjaśniło, iż art. 95 ustawy zawiera unormowania stanowiące lex specialis w stosunku do zasad podziału nieruchomości określonych w art. 92-94 ustawy, przewidując możliwość dokonania podziału niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy, lecz w ściśle określonym celu. W art. 95 ustawy czytamy m.in., iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego może mieć miejsce podział nieruchomości w przypadku wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. Zdaniem organu art. 95 ust. 3 ustawy dotyczy sytuacji, w której część nieruchomości została nabyta z mocy prawa i właśnie w celu wydzielenia tej części może nastąpić podział nieruchomości niezależnie od ustaleń planu miejscowego. W takich przypadkach podział następuje ze względu na potrzebę uregulowania stanów faktycznych będących skutkiem działania samego prawa. Kryteria wydzielenia części nieruchomości najczęściej wynikają z przepisów przyznających prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. W takim przypadku nie prowadzi się procedury podziału nieruchomości zakończonej decyzją o zatwierdzeniu podziału, gdyż to sam ustawodawca zdecydował o prawnym podziale nieruchomości, niejako wyprzedzając ewidencyjny podział. Jak stanowi art. 96 ust. 1b ustawy, w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. Przy czym ustawodawca wskazuje organy kompetentne do wykonania swojej woli i nie są to organy właściwe w sprawach wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału. Decyzje wydane przez organy wskazane przez ustawodawcę nie muszą być zgodne z kryteriami podziałowymi jakie bierze pod uwagę organ orzekający, a nawet mogą być z nimi sprzeczne, a wydzielone w ten sposób nowe nieruchomości nie muszą się nadawać do samodzielnego zagospodarowania. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, iż w ustalonym stanie faktycznym nie zachodzi sytuacja uregulowana art. 95 ust. 3 ustawy bowiem jak wynika z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2008 r. jej przedmiotem nie była część nieruchomości wymagająca wyodrębnienia, nie zostały zatem spełnione warunki podziału przewidziane w art. 95 ust. 3 ustawy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A SA z siedzibą w L. zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, bez wzięcia pod uwagę wszystkich okoliczności istotnych z punktu widzenia jej rozstrzygnięcia, w konsekwencji niewyjaśnienie w jakim celu strona wnosi o zatwierdzenie projektu podziału; naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego rozstrzygnięcia. Nadto naruszenie art. 95 ust. 1 pkt 3 ustawy poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że tylko wtedy zostają spełnione szczególne warunki podziału przewidziane w art. 95 ust. 3 ustawy, gdy przedmiotem nabycia była część nieruchomości wymagająca wyodrębnienia zgodnie z planem podziału, w sytuacji gdy przedmiotem nabycia z mocy prawa może być zarówno część, jak i cała nieruchomość, a kluczowy jest w tym przypadku cel jakim jest uporządkowanie stanu faktycznego nabytych z mocy prawa nieruchomości.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów I i II instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając strona skarżąca wywiodła, iż jeżeli treść żądania zwartego w podaniu była ogólnikowa bądź nieprecyzyjna, to organ winien wezwać stronę do sprecyzowania stanowiska. Żądanie wniosku wskazuje bowiem rodzaj sprawy oraz wyznacza tryb w jakim należy prowadzić postępowanie. Z materiału dowodowego wynika, iż wniosek strony z dnia 20 listopada 2013 r. (data wpływu do organu 8 stycznia 2014 r.) zawierał żądanie wydania postanowienia na podział działki nr 37 obręb W., będącej własnością wnioskodawcy. Na załączonej do wniosku mapie wstępnego podziału tej nieruchomości nie ma żadnych dodatkowych informacji. W złożonym zaś zażaleniu strona wskazała, iż wniosek został wniesiony na podstawie art. 95 ust. 3 ustawy, a co za tym idzie nie istnieje obowiązek uzyskania opinii o możliwości wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. W ocenie strony z powyższego nie wynikało dostatecznie jasno na podstawie którego z celów określonych w pkt 1-8 art. 95 ustawy strona domaga się zatwierdzenia podziału, a są to podstawy niezależne. Zatem bez precyzyjnego ustalenia treści żądania strony organy nie były uprawnione do prowadzenia postępowania, co do występowania którejkolwiek z podstaw z art. 95 ustawy. Zdaniem strony przedstawione argumenty uzasadniają zarzut naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 61 § 1 i art. 63 § 2 k.p.a.
Strona skarżąca dodała, iż przepis art. 95 ust. 3 ustawy wymienia jako cel podziału wydzielenie działek, do których własność lub prawo użytkowania wieczystego zostało nabyte z mocy prawa. Zdaniem strony chodzi o przypadki, kiedy ustawodawca przyznał określonym podmiotom prawo do części nieruchomości, ale istnieje potrzeba wyodrębnienia (i oddzielenia) właściwych części od pozostałych części nieruchomości. Według strony nie sposób uznać by z treści art. 96 ust. 1b ustawy wynikało, aby dla spełnienia szczególnych warunków podziału przewidzianych w art. 95 ust. 3 ustawy przedmiotem nabycia przez przedsiębiorstwo państwowe z mocy prawa musiała być część nieruchomości wymagająca wyodrębnienia w chwili jej nabycia. Rozumowanie Kolegium jest zdaniem strony błędne. Przepis art. 95 ust. 3 ustawy stanowi o nabyciu z mocy prawa własności lub użytkowania wieczystego. Przez nabycie nieruchomości zgodnie z art. 4 pkt 3b ustawy należy rozumieć dokonywanie czynności prawnych, na podstawie których następuje przeniesienie własności nieruchomości lub przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej albo oddanie jej w użytkowanie wieczyste. Nabycie nieruchomości o jakim mowa w tych przepisach stanowi skutek czynności prawnej, na podstawie której następuje przeniesienie własności. W art. 95 ust. 3 ustawy zostały ujęte sytuacje, w których podział następuje ze względu na potrzebę uregulowania stanów faktycznych będących skutkiem działania samego prawa np. komunalizacji mienia Skarbu Państwa. Zatem podmiot uzyskujący z mocy prawa własność bądź użytkowanie wieczyste może celem uregulowania prawa własności bądź użytkowania wieczystego nieruchomości może, dla uregulowania zastanego stanu faktycznego, dokonywać podziału nabytej w ten sposób nieruchomości w trybie art. 95 ust. 3 ustawy. Organ stwierdził zaś, iż przedmiotem nabycia nie była część nieruchomości wymagająca wyodrębnienia, nie zostały zatem spełnione warunki podziału przewidziane w art. 95 ust. 3 ustawy. Idąc tym tropem, zdaniem strony, aby spełnić warunki art. 95 ust. 3 ustawy można dokonać podziału nieruchomości, której wyodrębniana część dopiero w wyniku podziału zostanie nabyta przez stronę z mocy prawa. Taka wykładnia jest wykładnią contra legem i jest sprzeczna z celem wprowadzenia tego przepisu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi zaznaczając, iż wbrew twierdzeniom strony z materiału dowodowego dostatecznie jasno wynika cel podziału. W pierwotnym wniosku z dnia 20 listopada 2013 r. strona co prawda nie określa celu podziału, ale już w zażaleniu wskazała na cel podziału wynikający z art. 95 ust. 3 ustawy tj. wydzielenie części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, powołując się na fakt nabycia przez stronę prawa wieczystego użytkowania gruntu stanowiącego własność SP. Kolegium dodało, iż w stanie faktycznym sprawy nie ma możliwości odstąpienia od wymogu zachowania zgodności ewidencyjnego podziału z ustaleniami planu i dokonania podziału w warunkach określonych w art. 95 ust. 3 ustawy. W doktrynie i orzecznictwie ugruntowany jest bowiem pogląd, iż ustawodawca w art. 95 ustawy dopuścił możliwość podziału nieruchomości niezależnie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tylko w wyjątkowych, ściśle określonych sytuacjach. Powołany przepis jako wprowadzający wyjątek od podstawowych zasad podziału należy wykładać w sposób literalny, z pominięciem wykładni rozszerzającej. Nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż podział w trybie art. 95 ust. 3 ustawy jest możliwy także w przypadku wydzielenia części nieruchomości, której użytkowanie wieczyste w całości zostało nabyte z mocy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: p.p.s.a.)., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a, skarga podlega oddaleniu w oparciu o przepis art. 151 tejże ustawy.
W ocenie sądu, tego rodzaju naruszeń prawa nie można przypisać wydanemu w sprawie postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] utrzymującego w mocy postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] negatywnie opiniujące proponowany przez A SA z siedzibą w L. podział nieruchomości oznaczanej nr 37 położnej w W.
Sąd administracyjny rozstrzyga sprawę nie tylko w oparciu o kontrolę prawidłowości rozstrzygnięć i uzasadnień zaskarżonych aktów administracji publicznej, ale i po wnikliwej analizie zgromadzonych dla potrzeb postępowania administracyjnego dokumentów sprawy. Takim dokumentem jest przede wszystkim dokument inicjujący wszczęcie postępowania złożony przez uprawniony podmiot, gdyż niewątpliwie stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. żądanie wszczęcia postępowania określa przedmiot tego postępowania. W sytuacji wszczęcia postępowania na żądanie strony, rodzaj sprawy i jego przedmiot określa treść zgłoszonego żądania. Jednocześnie jednak, w sytuacji gdy strona składa pismo uzupełniające treść pierwotnego wniosku lub modyfikuje żądanie, organ administracji winien rozpatrzyć żądanie wynikające z modyfikacji lub zmiany wniosku, a w razie wątpliwości co do woli strony, zobowiązać ją do złożenia stosownego wyjaśnienia. I co istotne, dla potrzeb niniejszej sprawy, postępowanie odwoławcze służy ponownemu rozpatrzeniu sprawy przez organ wyższego stopnia nad organem, który wydał decyzję w pierwszej instancji, dlatego też w przypadku postępowań wszczynanych, co do zasady, na wniosek zainteresowanego podmiotu, podmiot ten ma prawo modyfikować swoje żądania także w ujęciu procesowym, do zakończenia go ostateczną decyzją w sprawie, którą w przypadku złożenia odwołania jest decyzja organu drugiej instancji (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 marca 2013 r., sygn.akt II SA/Łd 1274/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 marca 2013 r., sygn.akt II SA/Wa 1926/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości sądu ocena podjęta przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie. Zdaniem sądu lakoniczny sposób sformułowania pierwotnego wniosku strony skarżącej, opatrzonego datą 20 listopada 2013 r. z którego wynikało, iż uprawniony podmiot wnosi o wydanie postanowienia na podział działki nr 37, zgodnie ze wstępnym szkicem podziału, uprawniało do podjęcia rozważań w kontekście przesłanek z art. 93 ustawy. Wbrew wywodom strony skarżącej, iż organ winien wezwać do sprecyzowania żądania, stwierdzić trzeba, iż przywołane żądanie mimo swej lakoniczności stanowiło podstawę do podjęcia kroków celem ustalenia, czy jest dopuszczalny podział na zasadach ogólnych. Trudno zgodzić się ze stroną skarżącą, iż zamysł jej był inny, już chociażby z uwagi na fakt, iż jak twierdzi podział przedmiotowej nieruchomości na podstawie art. 95 pkt 3 ustawy nie wymaga wydawania opinii o zgodności proponowanego podziału z postanowieniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, inaczej jest również ukształtowana właściwośc organów uprawnionych do wydania rozstrzygnięcia Wskazując na powyższe w zażaleniu strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu I instancji i o umorzenie postępowania przed tym organem. Jeżeli zatem, jak twierdzi strona skarżąca, jej intencją od początku było zainicjowanie podziału w trybie art. 95 pkt 3 ustawy, a jedynie czekała na wezwanie do sprecyzowania żądania, to niezrozumiałym byłby cel takiego działania, szczególnie w kontekście art. 96 ust. 1b ustawy tym bardziej, że faktycznie strona żądała wszczęcia postępowania, do którego umorzenia dąży. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy należało przeprowadzić analizę stanu faktycznego w kontekście przesłanek z art. 93 ustawy. Podziela także podjętą ocenę, iż zgodnie postanowieniami uchwały Rady Miejskiej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta W., działka nr 37 położna jest na terenie oznaczonym symbolem[...], dla którego plan nie przewiduje możliwości podziału działki, stanowi bowiem, iż zachowuje się istniejące granice terenów. Co za tym, prawidłowe jest wydanie postanowienia negatywnie opiniującego proponowany podział nieruchomości. Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, iż strona skarżąca w zażaleniu wskazała na cel podziału, który należy odnieść do przesłanek przepisu art. 95 pkt 3 ustawy i w ten sposób zmodyfikowała zakres swego pierwotnego żądania. Taka modyfikacja jest w pełni dopuszczalna, jak wskazuje przywołane na wstępie stanowisko judykatury. Ta zmiana zasadnie skutkowała przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy zarówno w kontekście przesłanek z art. 93 jak i art. 95 pkt 3 ustawy i utrzymaniem postanowienia organu I instancji wobec stwierdzenia, iż przesłanki żadnej z ww. norm prawnych nie zostały spełnione w sprawie.
Zdaniem sądu nie budzi wątpliwości przeprowadzona przez organ odwoławczy interpretacja przepisu art. 93 ustawy w kontekście ustalenia w oparciu o obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta W., iż działka nr 37 położna jest na terenie oznaczonym symbolem[...], dla którego plan nie przewiduje możliwości podziału działki, stanowi bowiem, iż zachowuje się istniejące granice terenów, podobnie jak przeprowadzona przez organ wykładnia art. 95 pkt 3 ustawy. Przypomnieć należy, że ten ostatni przepis stanowi, iż niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. Brzmienie przepisu jednoznacznie wskazuje, że celem podziału jest wydzielenie tej części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa.
Przepis art. 95 ustawy, jako wprowadzający wyjątek od zasad przewidzianych w przepisach rozdziału 1 działu III ustawy, należy wykładać w sposób literalny (ścisły). Nie można do tego przepisu stosować wykładni rozszerzającej. Podstawy podziału nieruchomości wymienione w art. 95 pkt 1-8 ustawy są w stosunku do siebie niezależne, a ustalenie i zbadanie zasadności każdej z nich wymaga przeprowadzenia przez organ postępowania nakierowanego na ustalenie wystąpienia przesłanek właściwych dla danego celu podziału. Bez precyzyjnego ustalenia treści żądania strony organy administracji publicznej nie są uprawnione do prowadzenia postępowania, co do wystąpienia w sprawie którejkolwiek z podstaw podziału (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 10 października 2012 r., sygn.akt II SA/Gl 380/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2006 r., sygn.akt I SA/Wa 1739/05 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie organ takiej powinności sprostał i ponownie rozpoznając sprawę ocenił materiał dowodowy i okoliczności sprawy również stosownie do sprecyzowanego przez stronę żądania.
Mając na uwadze konieczność ścisłej wykładni przepisu art. 95 pkt 3 ustawy, w ocenie sądu podzielić należy interpretację wywiedzioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż norma ta dotyczy sytuacji, gdy z mocy prawa podmiot nabył część nieruchomości i podział ma na celu jej wydzielenie. Taki kierunek reprezentuje także doktryna. W komentarzu do art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Ewa Kucharczyk-Bończyk, LEX 2013) wskazano, iż przepis art. 95 pkt 3 ustawy wymienia jako cel podziału nieruchomości wydzielenie działek, do których własność lub prawo wieczystego użytkowania zostały nabyte z mocy prawa. Chodzi więc o przypadki, kiedy ustawodawca przyznał określonym osobom prawo do części nieruchomości, ale istnieje potrzeba wyodrębnienia (i oddzielenia) właściwych części od pozostałych części nieruchomości. Kryteria wydzielenia takiej części wynikają najczęściej z przepisów przyznających prawo własności lub prawo użytkowania wieczystego. W omawianym przypadku, by wydzielić nabytą z mocy prawa część nieruchomości, nie prowadzi się procedury podziałowej kończącej się decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości, ale podział jest zatwierdzany decyzją dotyczącą nabycia prawa własności lub prawa wieczystego użytkowania ( art. 96 pkt 1b ustawy ).
Przyjmując na prawidłową przedstawioną ścisłą wykładnię art. 95 pkt 3 ustawy, w ocenie sądu nie budzi zastrzeżeń wywód organu, iż w ustalonym stanie faktycznym nie jest dopuszczalny podział nieruchomości skarżącego w celu wydzielenia części nieruchomości, gdyż ta nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, a użytkownikiem wieczystym jest strona skarżąca. I co istotne, w odniesieniu do całej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego gruntu oraz prawo własności budynków, budowli i urządzeń znajdujących się na gruncie zostało nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe: B w Ł. z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r., co stwierdziła decyzja Wojewody [...]z dnia [...] 2008 r. w trybie art. 200 ustawy. Niewątpliwie nie miało miejsce nabycie części nieruchomości, której wydzielenia żąda strona. Interpretacja przedstawiona przez stronę skarżącą jest natomiast przejawem zastosowania wykładni rozszerzającej przepisu art. 95 pkt 3 ustawy, na którą sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie może przystać.
Reasumując, w ocenie sądu, w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym sprawy stwierdzić należy, iż wykładnia zastosowanych przepisów nie uchybia prawu w takim zakresie, w jakim mogłaby wpłynąć na wynik sprawy, powodując jednocześnie, że zaskarżone postanowienie należy ocenić jako prawidłowe. Podnoszone w skardze zastrzeżenia strony nie stanowią naruszenia prawa materialnego, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia i skutkować uchyleniem zaskarżonego aktu. Organy administracji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem, ale przede wszystkim na podstawie obwiązujących przepisów prawa i wywiązały się z podstawowych reguł postępowania.
W tej sytuacji sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło