II SA/Łd 647/12

Dnia 15 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a: - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. a.bł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 roku oddalił skargę J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie zasiłku celowego. W dniu 18 stycznia 2013 roku skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem Sędziego z dnia 23 stycznia 2013 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie okoliczności uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu i określenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Termin do wykonania zarządzenia zakreślono na 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Zarządzenie doręczono skarżącemu dnia 29 stycznia 2013 roku. Postanowieniem z dnia [...] referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata. W piśmie z dnia 4 lutego 2013 roku skarżący wyjaśnił, iż uchybienie terminów spowodowane było ciągłym brakiem pieniędzy na podstawowe potrzeby życiowe, zatem niemożliwym było wydawanie jakichkolwiek pieniędzy na podróże i korespondencję. W piśmie z dnia 8 marca 2013 roku pełnomocnik skarżącego oświadczyła, iż popiera wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 sierpnia 2012 roku. Zdaniem autorki pisma, działania podejmowane przez skarżącego świadczą o tym, iż nie zrozumiał on pouczenia zawartego w piśmie skierowanym do niego. Nadto, uzasadnieniem dla przywrócenia terminu jest trudna sytuacja materialna skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 zd. I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Z unormowania przepisu art. 86 i 87 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika, iż aby Sąd przywrócił termin niezbędnym jest spełnienie kumulatywnie 4 przesłanek, a mianowicie: 1. przywrócenie terminu możliwe jest jedynie na wniosek strony (vide art. 86 § 1 zd. I i art. 87 § 1); 2. pismo z wnioskiem należy złożyć w terminie siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1); 3. w piśmie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2); 4. wraz z wnioskiem należy dokonać czynności, której niedokonano w terminie (art. 87 § 4). Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej niezbędne jest przynajmniej uprawdopodobnienie, że okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu rzeczywiście zaistniały, a ich wystąpienie było niezależne od woli i wiedzy strony. Kryterium "uprawdopodobnienia braku winy" polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności. Obiektywnym miernikiem należytej staranności jest taka staranność, jakiej można oczekiwać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (por. postanowienia NSA z dnia 17 kwietnia 2012 roku, II OZ 254/12; z dnia 28 marca 2012 roku, II OZ 179/12; z dnia 27 marca 2012 roku, II OZ 229/12; z dnia 14 marca 2012 roku, II GZ 80/12 i inne, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). W stanie faktycznym sprawy, jak wskazał skarżący, powodem uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku była okoliczność ciągłego braku środków finansowych na podstawowe potrzeby życiowe. Oceniając zasadność wniosku o przywrócenie terminu w pierwszej kolejności wskazać należy, iż w piśmie doręczającym odpis zawiadomienia o terminie rozprawy skarżący został pouczony, iż w sprawach, w których oddalono skargę uzasadnienie sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Rozprawa w niniejszej sprawie odbyła się w dniu 22 sierpnia 2012 roku i tej także dacie został w sprawie niniejszej ogłoszony wyrok oddalający skargę. W tej sytuacji 7 – dniowy termin na złożenie wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku ekspirował z dniem 29 sierpnia 2012 roku. Stosownie do treści art. 87 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 18 stycznia 2013 roku. Mimo wezwania przez Sąd (zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2013 roku) skarżącego do wskazania m. in. określenia daty ustania przyczyny uchybienia terminu, skarżący nie doprecyzował tej daty. Odnosząc się do argumentu skarżącego wskazującego na jego trudną sytuację materialną należy wyjaśnić, iż okoliczności dotyczące sytuacji materialnej strony nie mogą stanowić przesłanki do przywrócenia terminu (por. np. postanowienie NSA z dnia 25 stycznia 2011 roku, I FZ 470/10 oraz postanowienie WSA w Krakowie z dnia 13 lipca 2010 roku, I SA/Kr 484/10). Trudna sytuacja materialna stanowi okoliczność przemawiającą za przyznaniem stronie prawa pomocy w szczególności w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu (z którego to uprawnienia skarżący w sprawie skorzystał – postanowienie z dnia [...] przyznające skarżącemu prawo pomocy w zakresie zastępstwa prawnego poprzez ustanowienie adwokata). Pełnomocnik skarżącego w treści pisma z dnia 8 marca 2013 roku wskazała, że działania podejmowane przez skarżącego są przejawem niezrozumienia przez niego pouczenia zawartego w pismach kierowanych do niego. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, iż niezrozumienie pouczeń zawartych w zawiadomieniu o rozprawie nie jest przeszkodą, która uniemożliwia stronie dotrzymanie terminu. Okoliczność ta zatem nie usprawiedliwia braku winy w działaniu strony i uchybienia terminu. Konkludując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczność przedstawiona przez stronę nie świadczy bowiem o zachowaniu przez niego należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wnioskodawca nie powołał się na fakt, iż w terminie do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenia uzasadnienia wyroku, znajdował się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. a.bł.