II SA/Łd 684/14

WyrokWSA w Łodzi2015-01-15

Skład orzekający: Arkadiusz Blewązka, Joanna Sekunda-Lenczewska, Grzegorz Szkudlarek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nakaz rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, zrealizowanej na podstawie zgłoszenia, jest zasadny, gdy inwestycja narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczące minimalnej powierzchni działki, mimo braku sprzeciwu organu administracji architektoniczno-budowlanej?
Ratio decidendi
Zrealizowanie robót budowlanych w oparciu o skuteczne zgłoszenie, nawet jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu, nie wyklucza możliwości zastosowania trybu legalizacyjnego z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, gdy inwestycja narusza przepisy, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeśli obiekt budowlany jest niezgodny z planem miejscowym i nie ma możliwości doprowadzenia go do stanu zgodnego z prawem, zasadny jest nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
H. S. zbudowała przydomową oczyszczalnię ścieków na działce o powierzchni 603 m2 na podstawie zgłoszenia, gdyż organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Inwestycja naruszała jednak miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał budowę takich oczyszczalni jedynie na działkach o minimalnej powierzchni 1500 m2. Po kontroli instancyjnej, organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę oczyszczalni. Skarżąca kwestionowała decyzję, argumentując m.in. brakiem sprzeciwu organu, możliwością budowy oczyszczalni niezależnie od istnienia sieci kanalizacyjnej oraz wadliwością planu miejscowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 15 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Rząsa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 roku przy udziale - sprawy ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków oddala skargę. a.bł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...]r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania H. S., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] r., nr [...] w sprawie nakazu rozbiórki. Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący: Po ponownym rozpoznaniu sprawy na skutek uchylenia wcześniejszej decyzji w toku kontroli instancyjnej, decyzją z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., zobowiązał H. S. do rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków na działce nr ewid. 149/6 przy ul. A 8 w P., zrealizowanej na podstawie zgłoszenia dokonanego w dniu 1 września 2011r.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), dalej w uzasadnieniu, jako "Pr. bud.". Kwestionując powyższą decyzję H. S. wniosła odwołanie podkreślając, iż organ administracji architektoniczno – budowlanej nie zgłosił w terminie sprzeciwu, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie może wyłączyć uprawnień właściciela nieruchomości do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Ulica A w P. nie jest drogą publiczną, a nakaz podłączenia do kanalizacji zbiorczej jest niezgodny z prawem wodnym i Ramową Dyrektywą Wodną UE. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy kwestionowane w odwołaniu rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania akcentując, że na terenie nieruchomości przy ul. A 8 w P. znajduje się zabudowa gospodarcza oraz jednorodzinny budynek mieszkalny obsługiwany przez przydomową oczyszczalnię ścieków, zrealizowaną w dniu 10 października 2011r., na podstawie zgłoszenia dokonanego w Starostwie [...] w dniu 21 września 2011r.. Z ustaleń pierwszoinstancyjnych wynika, iż odległość wywietrzaka tejże oczyszczalni od granicy południowej działki wynosi 4m, a od wschodniej 2,40m. Miejska sieć kanalizacji sanitarnej kończy się przy granicy z działką 149/10. Następnie organ podkreślił, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na budowie indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50m3 na dobę. Natomiast – stosownie do treści art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego – budowa tego typu urządzeń wymaga zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru prowadzenia robót. Wedle art. 30 ust. 7 Pr. bud., organ administracji architektoniczno – budowlanej może zgłosić, w drodze decyzji, sprzeciw m.in. w przypadku, gdy realizacja inwestycji mogłaby naruszać ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Następnie organ dostrzegł, iż zgodnie z regulacją § 35 pkt 4 uchwały Rady Miasta Pabianic nr XXII/168/03 z dnia 17 grudnia 2003r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. Urz. Woj. Łódz. Nr 61, poz. 552) dla terenu, na którym znajduje się działka nr ewid. 149/6, w zakresie odprowadzania ścieków plan ustala, że do czasu objęcia obszaru obsługą kanalizacji miejskiej dopuszczalne są rozwiązania tymczasowe i gromadzenie ścieków w szczelnych zbiornikach bezodpływowych na terenie nieruchomości, z obowiązkiem okresowego wywozu nieczystości do punktów zlewnych ścieków. Powołany przepis uchwały dopuszcza budowę przydomowych oczyszczalni i rozsączkowanie ścieków na terenie działek o powierzchni minimalnej 1500m2. Z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że nieruchomość nr ewid. 149/6 ma powierzchnię całkowitą 603m2, zatem jej wielkość nie zezwala na realizację przydomowej oczyszczalni ścieków. Dalej organ konkludował, iż niesporne jest, że organ administracji architektoniczno – budowlanej winien dostrzec niezgodność planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, co z kolei obligowało ten organ do zgłoszenia sprzeciwu, na podstawie art. 30 ust. 7 Pr. bud. Jednocześnie organ podkreślił, że zaniechanie podjęcia przez organ administracji architektoniczno – budowlanej wskazanych działań umożliwia jedynie stronie wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym, nie uzasadnia jednak zaprzestania działań organu nadzoru budowlanego, który niezgodność inwestycji z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zobowiązany jest usunąć. Dalej organ stwierdził, że ustalenie niezgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, budowy prowadzonej na podstawie zgłoszenia, obliguje organ nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązków, o jakich mowa w art. 51 ust. 1 Pr. bud. Celem postępowania prowadzonego w trybie tego przepisu jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, co oznacza konieczność zbadania zgodności z przepisami prawa budowlanego, w tym z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i warunkami techniczno – budowlanymi. Z zebranych w sprawie dokumentów wynika, że nieruchomość H. S. znajduje się w obszarze obsługi kanalizacji miejskiej. W tak ustalonych okolicznościach sprawy, w ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieuniknione było nałożenie obowiązku rozbiórki przydomowej oczyszczalni ścieków, bowiem brak jest możliwości wykonania jakichkolwiek robót budowlanych, które doprowadziłyby inwestycję do zgodności z prawem. Zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego szczelne zbiorniki bezodpływowe stanowią jedynie rozwiązania tymczasowe, a nadto – w świetle § 34 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75. poz. 690 ze zm.) – zbiorniki na nieczystości ciekłe mogą być stosowane tylko na działkach budowlanych niemających możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Niewątpliwie zatem kwestia odprowadzania ścieków bytowych może być rozwiązana wyłącznie poprzez przyłączenie do ogólnodostępnej miejskiej kanalizacji ściekowej. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję H. S. wniosła o jej uchylenie argumentując, że stosownie do art. 5 ustawy z dnia 13 września 1996r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012r., poz. 391 ze zm.), właścicielowi przysługuje prawo do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków zarówno w sytuacji, gdy budowa kanalizacji nie jest uzasadniona, jak i wówczas, gdy jest ona uzasadniona, ale sieć taka nie została jeszcze zrealizowana. Poprzez zrealizowanie kanalizacji rozumiane jest odebranie inwestycji przez nadzór budowlany. Zawarte w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminach są nadrzędne wobec ustaleń prawa miejscowego, jakim są lokalne plany zagospodarowania terenu lub warunki zabudowy. Ponadto, zapis ograniczający możliwość montażu przydomowych oczyszczalni ścieków przekracza granice przysługującego gminie władztwa planistycznego i nadmiernie wkracza w uprawnienia właściciela terenu, naruszając przysługujące mu prawo własności do gruntu. Zdaniem autorki skargi, rada gminy wprowadzając przepis przewidujący ograniczenie powierzchni działki, na której może wykonać przydomową oczyszczalnię ścieków miała na myśli urządzenia starszej technologii. Tymczasem urządzenie zlokalizowane na działce skarżącej wykonane jest w nowoczesnej technologii i do prawidłowego, czy nieuciążliwego działania dla sąsiednich gruntów, nie jest konieczne zachowanie tak dużych odległości od granicy działki. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia. W piśmie stanowiącym uzupełnienie skargi pełnomocnik skarżącej wskazał, iż okolicznością, której nie wyjaśnił w sprawie żaden z organów jest to, czy nieruchomość – w dacie poprzedzającej rozpoczęcie przez skarżąca budowy przydomowej oczyszczalni ścieków – miała możliwość przyłączenia do faktycznie istniejącej w tej dacie sieci kanalizacyjnej. Z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że skarżącej wydano warunki podłączenia do sieci kanalizacyjnej i że na ich podstawie powstał projekt techniczny przyłącza kanalizacji sanitarnej do nieruchomości, która znajduje się w drodze. W dacie rozpoczęcia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, nieruchomość skarżącej nie miała zatem dostępu do już istniejącej – w granicach jej nieruchomości – sieci kanalizacyjnej, a jedynie istniała możliwość przyłączenia takiej kanalizacji do nieruchomości, po wykonaniu na jej koszt budowy sieci kanalizacyjnej od działki nr ewid. 149/10 i po wykonaniu przyłącza. W obrębie nieruchomości H. S. brak jest sieci kanalizacji sanitarnej, która kończy się przy granicy z działką nr ewid. 149/10, czyli gruntem prywatnym stanowiącym drogę dojazdową do pozostałych posesji. Wobec powyższego – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej – nieuprawnione jest twierdzenie wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego, iż nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze działania miejskiej sieci kanalizacyjnej. Ponadto wskazano, iż plan zagospodarowania przestrzennego został uchwalony ponad 10 lat temu, zatem i wiedza oraz rozwiązania techniczne dotyczące budowy przydomowych oczyszczalni ścieków była dużo mniejsza niż w dacie wykonania przez skarżącą oczyszczalni, czyli ponad 2 lata temu. Aktualnie przydomowe oczyszczalnie ścieków są alternatywnym sposobem, dla sieci kanalizacyjnej, odprowadzania ścieków i nie ma żadnych powodów by uznać je za szkodliwe dla życia czy zdrowia osób trzecich. Oczyszczalnia ścieków na działce skarżącej została wybudowana zgodnie z przepisami obowiązującego w tym zakresie prawa, ponadto nie stanowi zagrożenia dla środowiska czy zdrowia osób trzecich. W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania – W. B., który jest właścicielem nieruchomości sąsiedniej wniósł o jej oddalenie wskazując, że istnienie spornej oczyszczalni powoduje istotne szkody zagrażające jego zdrowiu i mieniu. Fakt, iż działka skarżącej ma powierzchnię 603m2, nie zezwala w żaden sposób na realizację przydomowej oczyszczalni ścieków, zaś jedynym możliwym rozwiązaniem w takim przypadku jest nakazanie rozbiórki oczyszczalni. Brak jest jakiejkolwiek innej możliwości doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w drodze nałożenia obowiązku wykonania jakichkolwiek innych robót budowlanych. Ponadto wskazano, iż na terenie przylegającym do działki skarżącej już od dawna wykonana jest kanalizacja miejska i nie ma żadnych przeszkód, aby skarżąca przyłączyła się do niej, co zależy wyłącznie od jej woli i nie powoduje dla niej żadnych utrudnień czy niedogodności. Wszelkie rozwiązania takie jak zbiorniki na nieczystości czy przydomowe oczyszczalnie ścieków są jedynie rozwiązaniem tymczasowym i mogą mieć zastosowanie tylko na działkach budowlanych nie mających w ogóle dostępu i możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej. Już w chwili rozpoczęcia inwestycji przez skarżącą, jak i w chwili obecnej, ma ona pełną możliwość przyłączenia się do kanalizacji miejskiej, czego jednak z niewiadomych przyczyn nie uczyniła. Miejska sieć kanalizacyjna kończy się przy granicy z działką nr ewid. 149/10. Zdaniem autora pisma, w opisanych okolicznościach, mimo dokonania zgłoszenia do organu administracji architektoniczno – budowlanej zamiaru wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków, jej zrealizowanie jest niezgodne z przepisami miejskiego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i z faktem, iż skarżąca miała i ma możliwość przyłączenia się do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Kontrola oznacza, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji należy jednoznacznie wskazać, iż organy nadzoru budowlanego – w takim zakresie, który był niezbędny dla możliwości legalnego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – zgromadziły pełny materiał dowodowy i ustaliły stan faktyczny sprawy w następstwie jego wszechstronnej oceny. Tym samym należycie wywiązały się z obowiązków nałożonych przepisami rządzącymi gromadzeniem i oceną materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.). Przed bliższym odniesieniem się do tych kwestii i dokonaniem przy tej okazji oceny zarzutów stawianych zaskarżonemu rozstrzygnięciu, wypada najpierw omówić kwestie związane z charakterem uprawnień nabytych przez skarżącą w następstwie zrealizowania przedmiotowej inwestycji w oparciu o skutecznie dokonane zgłoszenie. W realiach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, iż skarżąca przed przystąpieniem do zrealizowania indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50m3 na dobę, a więc inwestycji opisanej w art. 29 ust. 1 pkt 3 Pr. bud., dokonała zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno – budowlanej zamiaru realizacji tej inwestycji (art. 30 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy). Tym samym uczyniła zadość wymaganiom stawianym przez prawo. Natomiast organ kompetentny do oceny zgodności z prawem dokonanego zgłoszenia, w zakreślonym przez prawo terminie, miał obowiązek wniesienia sprzeciwu, m.in. wówczas gdyby budowa lub wykonanie robót budowlanych objęte zgłoszeniem naruszały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub inne przepisy (art. 30 ust. 6 pkt 2 Pr. bud.). Ponieważ w realiach niniejszej sprawy organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł sprzeciwu, pomimo tego, że zgłoszona inwestycja pozostawała w oczywistej sprzeczności z postanowieniami § 35 ust. 4 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (uchwała Rady Miasta Pabianic nr XXII/168/03 z dnia 17 grudnia 2013r.) to wypada odnieść się do zagadnienia praw nabytych przez skarżąca wskutek dokonanego zgłoszenia i błędnego zaniechania wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Nie ulega wątpliwości, iż wykonanie robót budowlanych w następstwie skutecznie dokonanego zgłoszenia uniemożliwia stosowanie w sprawie przepisu art. 49b Pr. bud., jednakowoż nie wyklucza możliwości zastosowania trybu przewidzianego w przepisach art. 50 i art. 51 Pr. bud., w szczególności w sytuacji wadliwego niewniesienia przez organ architektoniczno – budowlany sprzeciwu od zgłoszenia robót budowlanych naruszającego przepisy. Przy czym należy tutaj jasno wskazać, iż takimi przepisami są również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (vide: wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011r., w sprawie II OSK 150/10; wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2012r., w sprawie II OSK 814/11; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 października 2011r., w sprawie II SA/Gl 107/11 https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym podnoszona przez stronę skarżącą okoliczność zrealizowania inwestycji w następstwie zgłoszenia, w odniesieniu do którego nie został wniesiony sprzeciw, nie stanowi skutecznej bariery dla możliwości prowadzenia postępowania legalizacyjnego uregulowanego w przepisach art. 50 i art. 51 Pr. bud. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. stanowi, że – w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 tejże ustawy – właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych m.in. w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Powyższa regulacja prawna nie ogranicza robót budowlanych objętych jej dyspozycją do tych wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi ona zatem podstawę ingerencji organów we wszelkie roboty wykonywane bądź już wykonane (art. 51 ust. 7 Pr bud.) sprzecznie z przepisami, w tym w roboty budowlane objęte dokonanym zgłoszeniem. W realiach niniejszej sprawy ma miejsce sprzeczność wykonanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dla oceny prawnej skutków tej sytuacji należy przede wszystkim podnieść, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest, z mocy art. 14 pkt 8 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U z 2012r., poz. 647 ze zm.), aktem prawa miejscowego. Tym samym realizacja obiektu budowlanego wbrew postanowieniom tego planu jest wypadkiem podejmowania działalności budowlanej niezgodnie z przepisami, a więc odpowiada dyspozycji art. 50 ust. 1 pkt 4 Pr. bud. W wypadku realizacji obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma m.in., przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 Pr. bud., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem. Oczywiście decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź wreszcie doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, wydaje organ nadzoru budowlanego w sytuacjach, gdy nie ma możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonywanych bądź już wykonanych robót budowlanych. Innymi słowy wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego pozostającego w sprzeczności z prawem, w tym z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pojawia się dopiero wówczas gdy brak jest technicznej i prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy – Prawo budowlane (vide chociażby: wyrok NSA z dnia 7 lutego 2013r. w sprawie II OSK 1877/11 https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Analizując ową możliwość doprowadzenia zrealizowanej oczyszczalni ścieków do stanu zgodności z prawem należy opowiedzieć się za tezą, która podnoszona była w toku prowadzonego postępowania przez organy nadzoru budowlanego. Postanowienia § 35 ust. 4 miejscowego planu jednoznacznie wskazują, iż odprowadzenie ścieków sanitarnych z terenu obowiązywania planu winno nastąpić poprzez kanalizację miejską. Do czasu objęcia obszaru, na którym obowiązuje plan obsługą kanalizacji miejskiej, plan za dopuszczalne uważa dwa sposoby odprowadzania ścieków. Pierwszym są szczelne zbiorniki bezodpływowe, regularnie opróżniane, drugim zaś przydomowe oczyszczalnie ścieków, które jednak mogą powstać wyłącznie na terenie działek o powierzchni minimalnej 1500m2. Jak natomiast zostało ustalone w toku postępowania działka skarżącej ma jedynie 603m2. Nie istnieje więc prawna możliwość aby na działce o takiej powierzchni powstała przydomowa oczyszczalnia ścieków. Tym samym brak jest możliwości aby ów obiekt doprowadzić do zgodności z prawem (miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego). W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego zasadnie skonstatowały, iż wyłączną podstawą działań w niniejszej sprawie może być przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Pr. bud., zaś właściwym rozstrzygnięciem nakaz rozbiórki przedmiotowej oczyszczalni ścieków. W tak opisanej sytuacji prawnej, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie, nie mogą odnieść rezultatu zarzuty tyczące ewentualnych błędów organów w ustaleniach faktycznych odnoszących się do tego czy nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze obsługi kanalizacji miejskiej. Celem niniejszej sprawy nie jest bowiem udzielenie odpowiedzi na pytanie czy nieruchomość skarżącej miała możliwość podłączenia do kanalizacji miejskiej. Ustalenie tej okoliczności jest zbędne aby w realiach niniejszej sprawy móc podjąć odpowiadające prawu rozstrzygnięcie. Co prawda organ odwoławczy pokusił się o stwierdzenie, iż nieruchomość skarżącej znajduje się w obszarze obsługi kanalizacji miejskiej, w sytuacji gdy kwestia ta nie wydaje się dostatecznie wyjaśnioną w toku prowadzonego postępowania, na co zasadnie zwraca uwagę stroną skarżącą. Tym niemniej przyjęcie założenia, że takiej możliwości nieruchomości skarżącej nie stworzono, w niczym nie zmienia zapatrywania o braku prawnej możliwości wykonania przedmiotowej oczyszczalni ścieków, która i tak w aktualnym stanie prawnym, obowiązującym na terenie gdzie znajduje się nieruchomość skarżącej, nie mogła legalnie powstać (pod żadnymi warunkami) na działce o powierzchni mniejszej niż 1500m2. Nie może natomiast w niniejszym postępowaniu odnieść spodziewanego rezultatu zarzut skargi odwołujący się do braku uprawnień lokalnego prawodawcy do wprowadzania ograniczeń w budowie przydomowych oczyszczalni ścieków. Podobnie poza ramami niniejszej sprawy sformułowany został zarzut nieadekwatności do współczesnych rozwiązań technicznych zapisu planu o minimalnej wielkości działki, na której można zrealizować przydomową oczyszczalnię ścieków. Przepisy miejscowego planu – o czym była już powyżej mowa – jako prawo lokalne mają walor prawa powszechnie obowiązującego na określonym terytorium. Nie istnieje więc możliwość ignorowania owych przepisów bez wskazania wyraźnej ich sprzeczności z normami aktów wyższego rzędu, czego strona skarżąca nie wykazała w toku niniejszej sprawy. Za taki przepis nie można bowiem uznać – przywołanego w skardze – art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2013r., poz. 1399 ze zm.), który określa jedynie obowiązki właścicieli nieruchomości w zakresie utrzymania czystości i porządku wskazując, iż obowiązek ten może być wykonany m.in. poprzez wyposażenie nieruchomości w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych. Ponadto należy wyraźnie wskazać, iż prawo przewiduje możliwość sądowej kontroli uchwał statuujących przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.), z której to możliwości strona skarżąca dotychczas nie skorzystała. Tym samym na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało orzec o oddaleniu skargi. A. P.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło