II SA/Łd 750/14
WyrokWSA w Łodzi2014-11-04
Skład orzekający: Renata Kubot – Szustowska, Joanna Sekunda - Lenczewska, Jolanta Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki przymusowej na rzecz gminy, jeśli dłużnik dokonał całkowitej spłaty zobowiązania przed terminem, a wierzyciel odmówił przyjęcia świadczenia i zwrócił wpłaconą kwotę?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki, jeśli wierzyciel odmówił przyjęcia świadczenia i zwrócił wpłaconą kwotę, co oznacza, że zobowiązanie nie wygasło. Dłużnik, który chce dokonać wcześniejszej spłaty zobowiązania zabezpieczonego hipoteką, powinien wpłacić należną kwotę do depozytu sądowego i zawiadomić o tym wierzyciela, zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Skarżąca B. S. wniosła o wydanie zaświadczenia o spłacie hipoteki przymusowej na rzecz Gminy L. i zgodę na jej wykreślenie, argumentując całkowitą spłatą opłaty adiacenckiej. Wójt Gminy L. odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na brak zmiany ostatecznej decyzji ustalającej opłatę i zwrot nadpłaty przez gminę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało postanowienie w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących opłaty adiacenckiej i postępowania w sprawie wydania zaświadczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 4 listopada 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2014 roku sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki na rzecz gminy oddala skargę. LS
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia B. S., utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy L. z dnia [...], znak: [...].
Jak wynika z akt sprawy w dniu 31 marca 2014 r. B. S. zwróciła się do Wójta Gminy L. z wnioskiem o wydanie zaświadczenia o spłacie hipoteki przymusowej na rzecz Gminy L. i wyrażenie zgody na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej.
Hipoteka przymusowa na rzecz Gminy L. w kwocie: 21.934,20 zł obciążająca księgę wieczystą nr [...] zabezpiecza opłatę adiacencką ustaloną ostateczną decyzją Wójta Gminy L. z dnia [...], której spłata na wniosek B. S., zgodnie z art. 147 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r., nr 102 poz. 651 ze zm.) – w skrócie "u.g.n", została rozłożona na 10 rat rocznych w wysokości 2.193.42 zł (każda rata). Raty, o których mowa wyżej, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksla stosowanej przez Narodowy Bank Polski, a termin ich spłat (oprócz pierwszej) wyznaczono do 31 marca każdego kolejnego roku (aż do spłaty całej należności). Do dnia 31 marca 2014 r. należność strony wobec Gminy L. z tytułu opłaty adiacenckiej wynosiła kwotę drugiej raty opłaty adiacenckiej plus odsetki w wysokości 642,92 zł, tj. 2.193,42 zł + 642,92 zł., co czyni razem kwotę: 2.836.34 zł.
W dniu 31 marca 2013 r. na rachunek Urzędu Gminy w L. wpłynęły dwa przelewy od B. S. na łączną kwotę 20.383,71 zł (pierwszy przelew w wysokości 18.190,29 zł oraz drugi na kwotę 2193,42 zł).
Postanowieniem z dnia [...] Wójt Gminy L. odmówił wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki ustawowej na rzecz Gminy L. i wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej, stając na stanowisku, iż każda zmiana warunku ustalonego decyzją ostateczną wymaga jej zmiany, co wynika z art. 155 K.p.a. Zmiana taka może się odbyć w każdym czasie za zgodą stron i gdy przemawia za tym ważny interes społeczny lub słuszny interes strony. Póki co zmiana wskazanej decyzji nie nastąpiła. Uiszczenie przez stronę całości opłaty adiacenckiej jest sprzeczne z warunkami decyzji, która je ustaliła, a samowolna zmiana przez stronę decyzji ostatecznej, nie może zyskać akceptacji ze strony Urzędu Gminy. Wobec powyższego organ będąc związany treścią ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] uznał, iż w obecnym stanie prawnym odmowa wydania wnioskowanego zaświadczenia jest zasadna. Nadto organ z powyższych kwot dokonał potrąceń na poczet drugiej raty opłaty adiacenckiej w wysokości 2193,42 zł oraz odsetki od stopy redyskonta weksla, które wynoszą 642,92 zł. Pozostała kwota stanowiła nadpłatę w wysokości 17.547,37 zł w stosunku do wymaganej należności w tym czasie. Kwota stanowiąca nadpłatę została w dniu 1 kwietnia 2014 r. zwrócona na konto B. S., co oznacza tym samym, iż wierzytelność hipoteczna ujawniona w księdze wieczystej [...] nadal jest aktualna i nie wygasła, na co powołuje się strona w swoim wniosku, przywołując art. 94 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. S. zarzuciła organowi naruszenie art. 147 ust. 1 u.g.n., przez niewłaściwą jego wykładnię i przyjęcie, iż termin płatności rat adiacenckich zastrzeżony jest na korzyść wierzyciela oraz art. 7, 8, 11, 12 § 1 K.p.a., przez wydanie postanowienia sprzecznego z decyzją z dnia [...] w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i na tej podstawie wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 219 K.p.a. – utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium wyjaśniło, że wydawanie zaświadczeń przez organy administracji normują przepisy Działu VII ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm.) i przywołując brzmienie art. 217 i 218 K.p.a. stwierdziło, że zaświadczenie wydaje się na żądanie osoby uprawnionej wyłącznie w granicach takiego żądania i to tylko celem urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego istniejących w dniu jego wydania. O ile więc dany fakt (zdarzenie) lub stan prawny, którego urzędowego potwierdzenia domaga się żądający, nie zaistniał (nie istnieje) lub nie wynika z prowadzonej przez organ administracji ewidencji lub rejestrów albo jakichkolwiek innych danych będących w jego posiadaniu to wobec niemożliwości urzędowego potwierdzenia takich okoliczności, organ administracji odmawia wydania zaświadczenia o żądanej treści. Organ wydając zaświadczenie potwierdza jedynie te informacje (dane), których jest dysponentem i te okoliczności, które faktycznie mają miejsce. Jest to więc akt wiedzy organu o zaistniałych określonych faktach lub stanie prawnym. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych w zakresie zgodności z przepisami prawa tego, co w przedmiocie objętym żądaniem wynika z materiałów, na których opiera się organ, czy to co w tym materiale jest, winno być właśnie takie, lecz jedynie ma obowiązek w oparciu o ten materiał ustalić, jak ów przedmiot się przejawia w tym materiale, jaki jest w jego świetle. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przypisać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki. Postępowanie zaświadczeniowe może się zakończyć tylko na dwa sposoby: wydaniem zaświadczenia, co jest czynnością materialno-techniczną lub przewidzianym w art. 219 k.p.a. postanowieniem o odmowie wydania zaświadczenia. Odmowa może mieć miejsce wówczas, gdy strona nie wykaże interesu prawnego lub zgodnie z art. 218, gdy fakty albo stan prawny nie wynikają z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów ani innych danych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, co uzasadniało podjęcie przez organ I instancji zaskarżonego rozstrzygnięcia. Skoro bowiem z dostępnych organowi danych księgowych wynika, że B. S. nie spłaciła hipoteki ustawowej na rzecz gminy, a taka sytuacja bezspornie ma miejsce wobec zwrotu przez organ nadpłaconej kwoty opłaty adiacenckiej na konto wnioskodawczyni, abstrahując już od powodów, jakimi kierował się organ dokonując tego zwrotu, to organ ten nie mógł stwierdzić tego faktu w wydanym przez siebie zaświadczeniu. Poza kontrolą Kolegium pozostaje okoliczność, czy organ I instancji dokonał zwrotu nadpłaconej kwoty, czy też nie, bowiem w postępowaniu o wydanie zaświadczenia na podstawie art. 217 K.p.a. tego rodzaju kwestie merytoryczne nie podlegają ocenie i weryfikacji.
Wbrew twierdzeniom strony organ I instancji nie naruszył przepisu art. 147 ust. 1 u.g.n. oraz art. 7, 8, 11, 12 § 1 K.p.a., ponieważ przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Organ I instancji nie rozstrzygał sprawy merytorycznie, lecz badał jedynie to, czy przesłanki wymienione w art. 217 K.p.a. pozwalające na wydanie zaświadczenia o żądanej treści zostały spełnione. Wobec niemożności spełnienia żądania wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki przymusowej na rzecz Gminy jako niezgodnego z ustalonym stanem faktycznym, organ I instancji zasadnie odmówił B.S. jego wydania.
Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że w jego ocenie istnieje możliwość wcześniejszej spłaty, wynikającej z ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] obciążonej hipoteką, kwoty opłaty adiacenckiej, po uprzedniej zmianie tej decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. S. reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem wniosła o uchylenie postanowienia Kolegium i zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
1. art. 147 ust. 1 u.g.n., przez przyjęcie, iż termin płatności rat opłaty adiacenckiej zastrzeżony jest na korzyść skarżącej,
2. art. 217 § 1 i 2 oraz art. 218 § 1 i 2 K.p.a., poprzez przyjęcie, że nie ma podstaw do wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki ustawowej podczas, gdy skarżąca w dniu 31 marca 2013 r. dokonała całkowitej spłaty opłaty adiacenckiej.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w motywach zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymującego w mocy postanowienie Wójta Gminy L. o odmowie wydania B. S. zaświadczenia o spłacie hipoteki ustawowej na rzecz Gminy L. i wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej, nie narusza przepisów obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia ich z obrotu prawnego.
Jak trafnie wywiodło w tej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydawanie zaświadczeń uregulowane zostało przez ustawodawcę w Dziale VII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "K.p.a.". W rozumieniu art. 217 § 1 i 2 K.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1); osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2). W przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 K.p.a.). Organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 K.p.a.). Odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 219 K.p.a.).
W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle problematyki dotyczącej wydawania zaświadczeń ugruntowało się jednolite stanowisko, które zresztą tutejszy sąd w pełni podziela, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych niewynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1778/11 – Lex nr 1311429). W przeciwieństwie do decyzji administracyjnej, zaświadczenie, zważywszy na jego charakter i funkcje, nie wiąże organu i może być zawsze uchylone lub zmienione, w sytuacji, gdy dojdzie do zmiany faktów lub stanu prawnego. Nie posiada więc ono waloru res iudicata, albowiem wraz ze zmianą faktów lub stanu prawnego staje się nieaktualne, co umożliwia wydanie nowego zaświadczenia odpowiadającemu aktualnemu stanowi prawnemu lub faktycznemu, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia zaświadczenia pierwotnie wydanego. Wartość zaświadczenia oceniać należy więc w kategoriach wyrażania prawdy obiektywnej, co do faktów lub prawa, co oznacza, że można zanegować jego wartość, wykazując, że potwierdza ono stan niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Nie może być ono jednocześnie - w przeciwieństwie do aktu administracyjnego - oceniane w kategoriach ważności rozstrzygnięcia organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt II GSK 186/11 – Lex nr 1137908). Zgodnie z art. 217 K.p.a. mianem zaświadczenia można określić urzędowe poświadczenie określonych faktów lub stanu prawnego. Za jego pomocą organ stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Możliwe jest zatem ponowne wydanie zaświadczenia w tej samej sprawie, bez uprzedniego korygowania czy unieważnienia pierwotnie wydanego zaświadczenia, z tego względu, że jest ono rodzajem czynności faktycznej, a te nie korzystają z powagi rzeczy osądzonej. Postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę - art. 218 tej ustawy - przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt I OSK 605/12 – Lex nr 1369011). W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej. Treścią zaświadczenia musi być pozytywne załatwienie wniosku strony ubiegającej się o potwierdzenie faktu. Natomiast w sytuacji, gdy posiadane dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ ten może jedynie odmówić wydania zaświadczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 13 listopada 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 857/13 – Lex nr 1426834). Biorąc pod uwagę uproszczony i odformalizowany charakter postępowania w sprawie wydania zaświadczenia - nie można skutecznie zarzucać organowi naruszenia zasad postępowania administracyjnego, ani też przeprowadzania na żądanie strony dowodów z opinii biegłego tylko dlatego, że wydane rozstrzygnięcie w przedmiocie zaświadczenia nie spełnia oczekiwań skarżącego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2238/12 – Lex nr 1317044).
Przenosząc poczynione wyżej uwagi natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że rację ma organ twierdząc, iż w realiach tej sprawy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą.
B. S., co jest niesporne pomiędzy stronami postępowania wnioskiem z dnia 31 marca 2014 r. domagała się od Wójta Gminy L. wydania zaświadczenia o spłacie hipoteki przymusowej na rzecz Gminy L. i wyrażenia zgody na wykreślenie hipoteki z księgi wieczystej, argumentując, że ostateczną decyzją z dnia IISA/ŁD750/14 Wójt Gminy L. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału w wysokości 21.934,20 zł, której spłata na wniosek B. S., została rozłożona na 10 rat rocznych w wysokości 2.193,42 zł (każda rata). Raty, o których mowa wyżej, podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksla stosowanej przez Narodowy Bank Polski, a termin ich spłat (oprócz pierwszej) wyznaczono do 31 marca każdego kolejnego roku (aż do spłaty całej należności). Hipoteka przymusowa na rzecz Gminy L. w kwocie 21.934,20 zł obciążającą księgę wieczystą nr [...] zabezpiecza więc opłatę adiacencką ustaloną wskazaną wyżej ostateczną decyzją organu I instancji. Okolicznością niekwestionowaną przez strony pozostaje również fakt, że w dniu 31 marca 2014 r. B. S. dokonała dwóch przelewów na rachunek bankowy Urzędu Gminy w L. na łączną kwotę 20.383,71 zł (pierwszy przelew w wysokości 18.190,29 zł oraz drugi na kwotę 2.193,42 zł. Organ z powyższych kwot dokonał potrąceń na poczet drugiej raty opłaty adiacenckiej w wysokości 2.193,42 zł oraz odsetki od stopy redyskonta weksla, które wynoszą 642,92 zł. Pozostała kwota w wysokości 17.547,37 zł, którą organ potraktował jako nadpłatę ustalonej opłaty adiacenckiej w dniu 1 kwietnia 2014 r. została zwrócona na konto B. S., o czym organ poinformował stronę pismem z dnia 2 kwietnia 2014 r.
Zdaniem sądu pismo Wójta Gminy L. z dnia 2 kwietnia 2014 r. należy bez wątpienia traktować jako oświadczenie wierzyciela o odmowie przyjęcia zobowiązania, a nie jak informację o zwrocie nadpłaconej opłaty adiacenkciej. W rozumieniu art. 486 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 121) – przywoływanej dalej w skrócie jako "K.c.", wierzyciel dopuszcza się zwłoki, gdy bez uzasadnionego powodu bądź uchyla się od przyjęcia zaofiarowanego świadczenia, bądź odmawia dokonania czynności, bez której świadczenie nie może być spełnione, bądź oświadcza dłużnikowi, że świadczenia nie przyjmie. Skoro więc wierzyciel odmówił przyjęcia świadczenia i zwrócił na rachunek dłużnika w tym wypadku skarżącej B. S. uiszczoną uprzednio tytułem opłaty adiacenckiej kwotę, to nie budzi wątpliwości fakt, że hipoteka przymusowa na rzecz Gminy L. nie wygasła w świetle brzmienia art. 94 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.). W rezultacie organ nie mógł wydać zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącą, co uzasadniło podjęcia postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia.
Podstawową kwestią sporną pomiędzy stronami niniejszego postępowania jest jednak odpowiedź na pytanie, czy skarżąca mogła w każdym czasie przed terminem określnym w ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. spłacić na rzecz Gminy L. opłatę adiacencką, zabezpieczoną hipoteką przymusową obciążającą księgę wieczystą nieruchomości. Odpowiedź na tak sformułowane pytanie musi być twierdząca, bowiem w tym zakresie decydujące znaczenie mają normy prawa cywilnego, regulujące problematykę wykonania zobowiązań, a nie – jak błędnie wywodziły organy orzekające w tej sprawie - przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.), regulujące problematykę ustalania opłaty adiacenckiej.
Według art. 457 K.c., termin spełnienia świadczenia oznaczony przez czynność prawną poczytuje się w razie wątpliwości za zastrzeżony na korzyść dłużnika. Poza wypadkami przewidzianymi w innych przepisach dłużnik może złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego: jeżeli wskutek okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, nie wie, kto jest wierzycielem, albo nie zna miejsca zamieszkania lub siedziby wierzyciela (pkt 1); jeżeli wierzyciel nie ma pełnej zdolności do czynności prawnych ani przedstawiciela uprawnionego do przyjęcia świadczenia (pkt 2); jeżeli powstał spór, kto jest wierzycielem (pkt 3); jeżeli z powodu innych okoliczności dotyczących osoby wierzyciela świadczenie nie może być spełnione (pkt 4) – (art. 467 K.c.). O złożeniu przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego dłużnik powinien niezwłocznie zawiadomić wierzyciela, chyba że zawiadomienie napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody. Zawiadomienie powinno nastąpić na piśmie. W razie niewykonania powyższego obowiązku dłużnik jest odpowiedzialny za wynikłą stąd szkodę (art. 468 K.c.). Dopóki wierzyciel nie zażądał wydania przedmiotu świadczenia z depozytu sądowego, dłużnik może przedmiot złożony odebrać. Jeżeli dłużnik odbierze przedmiot świadczenia z depozytu sądowego, złożenie do depozytu uważa się za niebyłe (art. 469 K.c.). W razie zwłoki wierzyciela dłużnik może żądać naprawienia wynikłej stąd szkody; może również złożyć przedmiot świadczenia do depozytu sądowego. Wierzyciel dopuszcza się zwłoki, gdy bez uzasadnionego powodu bądź uchyla się od przyjęcia zaofiarowanego świadczenia, bądź odmawia dokonania czynności, bez której świadczenie nie może być spełnione, bądź oświadcza dłużnikowi, że świadczenia nie przyjmie (art. 486 K.c.).
W sytuacji, jaka miała miejsce w rozważanej sprawie raz jeszcze podkreślić trzeba, że skarżąca mogła w każdym czasie spłacić zobowiązanie wynikające z ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...], ponieważ termin spłaty rat jest zastrzeżony na jej korzyść. Jednakże, ażeby doszło do wygaśnięcia jej zobowiązania względem Gminy L., która niewątpliwie nie jest zainteresowana wcześniejszą spłatą opłaty adiacenckiej, skarżąca powinna najpierw należną z tego tytułu kwotę wpłacić do depozytu sądowego w rozumieniu art. 467 pkt 4 K.c., a następnie o złożeniu przedmiotu świadczenia do depozytu sądowego niezwłocznie powiadomić wierzyciela w myśl art. 468 § 1 K.c. Przeciwne stanowisko w tej sprawie prezentowane przez Wójta Gminy L. jest nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa.
Z tych wszystkich powodów sąd zobligowany był oddalić skargę.
O powyższym sąd orzekł jak w sentencji postanowienia w trybie art. 151 p.p.s.a.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło