II SA/Łd 78/16
WyrokWSA w Łodzi2016-04-26
Skład orzekający: Czesława Nowak-Kolczyńska, Arkadiusz Blewązka, Renata Kubot-Szustowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy ustalająca kierunki działania dla wójta (burmistrza) w zakresie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, w tym wskazująca termin na działania pozasądowe i możliwość skierowania sprawy na drogę sądową, jest zgodna z przepisami ustawy o samorządzie gminnym i Konstytucji?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy ustalająca kierunki działania dla burmistrza w zakresie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, poprzez wskazanie celu i zaleceń dotyczących sposobu jego realizacji (działania pozasądowe, postępowanie sądowe), mieści się w zakresie kompetencji rady gminy wynikających z art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym. Taka uchwała ma charakter programowy i intencyjny, nie narusza kompetencji organu wykonawczego ani Konstytucji, a także nie narusza interesu prawnego użytkownika wieczystego, jeśli nie obliguje burmistrza do konkretnego sposobu załatwienia sprawy.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa A zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy, która nakazywała Burmistrzowi Miasta rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego dotyczącej konkretnej działki, określając termin na działania pozasądowe i możliwość skierowania sprawy na drogę sądową. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o samorządzie gminnym i Konstytucji, twierdząc, że Rada wkroczyła w kompetencje organu wykonawczego. Rada Miejska wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała miała charakter jedynie wytycznych i nie naruszała prawa ani interesu skarżącej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 26 kwietnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), , Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 roku sprawy ze skargi Spółdzielni A w Ł. na uchwałę Rady Miejskiej w Łęczycy z dnia 29 października 2015 r. nr XVII/94/15 w przedmiocie ustalenia kierunków działania w odniesieniu do nieruchomości położonej w Łęczycy, stanowiącej działkę nr [...] oddala skargę. LS
Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. zaskarżyła do sądu administracyjnego uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia kierunków działania w odniesieniu do nieruchomości położnej w Ł., stanowiącej działkę o numerach 1844/1, zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie przepisu art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1515) w zw. z art. 15 ust. 1 tej ustawy poprzez nakazanie przez Radę Miejską w Ł. Burmistrzowi Miasta rozwiązania umowy użytkowania wieczystego w odniesieniu do konkretnej działki o numerze ewid. 1844/1 oraz określenie terminu i sposobu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, podczas gdy Rada Miejska w Ł. jest władna jedynie na stanowienie o kierunkach działania wójta, a więc do wydawania aktów w sferze wewnętrznej działania organów gminy, zawierających wyłącznie wytyczne, zalecenia lub wskazówki dla organu wykonawczego. Po drugie skarżąca zarzuciła naruszenie artykułu 169 Konstytucji poprzez podjęcie przez Radę Miejską w Ł. uchwały w zakresie czynności, które należą do sfery wykonawczej.
W uzasadnieniu skargi przytoczono stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu [...] Rada Miejska w Ł. podjęła opisaną wyżej uchwałę. Zgodnie z jej § 1 Rada Miejska w Ł. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym ustaliła dla Burmistrza Miasta Ł. kierunki działania polegające na podjęciu wszelkich możliwych prawem dozwolonych działań, mających na celu rozwiązania umowy użytkowania wieczystego, w odniesieniu do nieruchomości położonej w Ł., stanowiącej działkę o numerach 1844/1. Ponadto, Rada Miejska w Ł. zaleciła prowadzenie działań pozasądowych w terminie do 31 grudnia 2015r., a po upływie tego terminu postulowała skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego.
W ocenie Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. ww. uchwała została podjęta z naruszeniem przepisów, wyznaczających kompetencje Rady Miejskiej do podejmowania aktów, jak również godzi w interes Spółdzielni Mieszkaniowej, która jest stroną umowy użytkowania wieczystego, która ma być rozwiązana. W związku z powyższym pismem z dnia 12 listopada 2015r. Spółdzielnia Mieszkaniowa A wezwała Radę Miejską w Ł. do usunięcia naruszenia prawa.
W dniu [...] Rada Miejska w Ł. podjęła uchwałę nr [...] o uznaniu za niezasadne wezwania Spółdzielni do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżąca, powołując się na piśmiennictwo wyjaśniła, że podstawą materialnoprawną zakwestionowanej uchwały jest art. 18 ustawy o samorządzie gminnym. Przepis ten ustala zakres i przedmiot stanowiących kompetencji rady gminy. Opiera się przy tym na domniemaniu właściwości rady, przekazując do jej rozstrzygnięcia wszystkie sprawy, pozostające w zakresie działania gminy, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Domniemanie właściwości rady "we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy", należy rozumieć ten sposób, iż rada gminy jako organ o charakterze kolegialnym i wieloosobowym może podejmować działania związane ze stanowieniem (art. 15 ust. 1) lub kontrolą (art. 18 a ust. 1 u.s.g). Nie może natomiast podejmować czynności, które należą do sfery wykonawczej, gdyż byłoby to naruszeniem konstytucyjnej zasady podziału organów gminy na stanowiące i wykonawcze (art. 169 Konstytucji).
Zdaniem skarżącej, uszczegółowieniem zasady wyrażonej w Konstytucji jest przepis art. 15 ust. 1 oraz art. 26 ust. 1 u.s.g. jednoznacznie rozdzielającej funkcje rady gminy i wójta (burmistrza, prezydenta miasta), powierzając temu ostatniemu funkcje wykonawcze. W ramach funkcji wykonawczych, ustawodawca precyzuje w art. 30 ww. ustawy, że wójt wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa (w szczególności przygotowuje projekty uchwał rady gminy, określa sposoby ich wykonania, gospodaruje mieniem komunalnym, wykonuje budżet, zatrudnia i zwalnia kierowników gminnych jednostek organizacyjnych), a w art. 31 ww. ustawy, że kieruje on bieżącymi sprawami gminy oraz reprezentuje ją na zewnątrz. Rozdzielenie funkcji organu stanowiącego i wykonawczego oznacza, brak uprawnienia do wkraczania w każdą z tych sfer bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Organ wykonawczy zatem, niezależnie od uprawnień ustawowych rady, posiada sprecyzowany ustawowo i statutowo zakres kompetencji, w które organ stanowiący nie może wkraczać.
Skarżąca podkreśliła, że jedynym przepisem ustawy o samorządzie gminnym, uprawniającym do wpływania przez radę na czynności organu wykonawczego jest art. 18 ust. 2 pkt 2, niemniej przepis ten zezwala radzie jedynie na stanowienie o kierunkach działania wójta, a więc do wydawania aktów w sferze wewnętrznej działania organów gminy, zawierających wyłącznie wytyczne, zalecenia lub wskazówki dla organu wykonawczego.
W zakwestionowanej uchwale Rada Miejska nakazała Burmistrzowi Miasta Ł. rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w odniesieniu do konkretnej działki o numerze ewid. 1844/1. Co więcej Rada Miejska zakreśliła Burmistrzowi Miasta Ł. termin na podejmowanie działań pozasądowych, a po jego bezskutecznym upływie skierowanie sprawy na drogę sądową.
W świetle powyższego, w ocenie Spółdzielni Mieszkaniowej, nie ulega wątpliwości, że Rada Miejska na tle art. 18 u.s.g., stanowiącego podstawę prawną przedmiotowej uchwały, nie była uprawniona do podjęcia uchwały, zobowiązującej Burmistrza Miasta do rozwiązania konkretnej umowy użytkowania wieczystego oraz tym bardziej do wyznaczenia terminu określonych działań w tej sprawie. Uchwała ta bowiem ani nie stanowi aktu prawa miejscowego, w związku z czym nie istnieje przepis szczególny, upoważniający do pojęcia takiego aktu, ani też nie ma ona - zawierając konkretne i szczegółowe uregulowania - charakteru programowego czy intencyjnego, a tylko do podjęcia działań o takim charakterze, uprawnia samodzielnie omawiany przepis.
Spółdzielnia Mieszkaniowa A w Ł. oświadczyła nadto, że posiada interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały Rady Miejskiej w Ł.. Działka o numerze ewid. 1844/1 jest posadowiona w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej należącej do zasobów mieszkaniowych Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. Mieszkańcy tych zasobów obawiają się, że ww. działka może zostać zagospodarowana przez Urząd Miasta Ł. w sposób, który może mieć niekorzystny wpływ i oddziaływanie na życie mieszkańców w sąsiedztwie tej działki. Dotychczas Urząd Miasta Ł. nie przedłożył Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. wiążącego oświadczenia, jak zostanie zagospodarowana działka w przypadku rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. W tym stanie rzeczy Spółdzielcy chcą mieć realną szansę na podjęcie ostatecznej decyzji w przedmiocie zagospodarowania przedmiotowej działki na cele budownictwa mieszkaniowego.
Skarżąca dodała ponadto, że prowadzi korespondencję z Urzędem Miasta w Ł. w sprawie polubownych rozwiązań przedmiotowej sprawy. Ze strony władzy wykonawczej Urzędu Miasta Ł. są jednak naciski na podejmowanie działań polubownych do 31 grudnia 2015r. tj. terminu zakreślonego przez Radę Miejską w Ł. w ww. uchwale. Organy władzy wykonawczej, kierując się terminem zakreślonym w ww. uchwale przez Radę Miejską w Ł. nie przyjmują argumentacji przedstawianej przez Spółdzielnię Mieszkaniową, w szczególności faktu, że przepisy ustawy prawo spółdzielcze oraz akty wewnętrzne Spółdzielni przed podjęciem jakichkolwiek decyzji w niniejszej sprawie wymagają zgody Walnego Zgromadzenia, którego przeprowadzenie jest procesem złożonym i wymagającym zachowania przez Spółdzielnię terminów ustawowych. Najbliższe Walne Zgromadzenie Spółdzielni może zostać zwołane w 2016 roku. Zatem zakwestionowana uchwała jest nie tylko niezgodna z art. 18 ust. 2 pkt ustawy o samorządzie gminnym, ale również stanowi naruszenie innych przepisów, jak również jest niezgodna z zasadami współżycia społecznego i godzi bezpośrednio w szeroko rozumiany interes Spółdzielni Mieszkaniowej w tym mieszkańców budynków mieszkalnych, zlokalizowanych w sąsiedztwie działki o numerze ewid. 1844/1, a termin zakreślony w ww. uchwale uniemożliwia rozwiązanie sprawy polubownie oraz może narazić Spółdzielnię na bezzasadne koszty procesowe.
Zdaniem skarżącej, zaskarżona uchwała wkroczyła przede wszystkim w kompetencje ustawowe organu wykonawczego, narusza interes skarżącej i powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego.
Odpowiadając na skargę Rada Miejska w Ł. wniosła o jej oddalenie, jednocześnie odwołując się do uzasadnienia uchwały z dnia [...]., nr [...] w sprawie rozpatrzenia wezwania Spółdzielni Mieszkaniowej A kierowanego do Rady Miejskiej w Ł. o usunięcie naruszenia prawa, dokonanego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] w sprawie ustalenia kierunków działania w odniesieniu do nieruchomości położnej w Ł. stanowiącej działkę o nr 1844/1. Z uzasadnienia tej uchwały wynika, że, w ocenie Rady Miejskiej, stanowienie o kierunkach działania wójta oznacza określanie celów i zadań działalności wójta, a także zasad, sposobów i środków ich realizacji. Może ono przybierać formy aktów tzw. kierownictwa wewnętrznego (wytycznych), albo udzielania wójtowi zaleceń i wskazówek w konkretnych sprawach. Może też polegać na upoważnieniu wójta do podejmowania określonych działań lub wyrażaniu na nie zgody bądź przyzwolenia. Uchwała rady w powyższym zakresie winna mieć jednak wyłącznie charakter programowy (intencyjny). Powyższa regulacja prawna - będąc samodzielną podstawą do działania rady gminy - upoważnia ją do wydawania aktów w sferze wewnętrznej działania organów gminy, zawierających wyłącznie wytyczne, zalecenia lub wskazówki dla organu wykonawczego. W związku z tym nie mieści się w nim kompetencja do określania treści aktu wykonawczego w konkretnej sprawie, czy też formy działania tegoż organu, do nakazania stosowania konkretnych rozwiązań prawnych o określonej treści.
Zdaniem Rady Miejskiej, analiza treści zaskarżonej uchwały nie pozostawia wątpliwości, iż na Burmistrza Miasta Ł. nie zostały nałożone jasno sprecyzowane obowiązki, których wykonanie - poprzez pozostawienie Burmistrzowi decyzji co do rodzaju podjętych środków prawnych - nie prowadzi do naruszenia prawa.
Ponadto Rada Miejska zaznaczyła, że warunkiem umożliwiającym zaskarżenie uchwały organu gminy jest nie tylko jej obiektywna niezgodność z prawem materialnym, kształtującym sytuację prawną podmiotu skarżącego, ale także konieczność wykazania, że uchwała w sposób rzeczywisty i bezpośredni narusza interes prawny skarżącego, przez co należy rozumieć ograniczenie, zniesienie lub uniemożliwienie realizacji tego interesu. W ocenie Rady Miejskiej uchwała nr [...] z dnia [...] nie wpływa na indywidualną sytuacją prawną Spółdzielni, w związku z tym na tle stanowiącego podstawę prawną przedmiotowej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 2 ustawy Rada Miejska była uprawniona do podjęcia uchwały wskazującej kierunki działania dla Burmistrza mające na celu rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Zdaniem Rady Miejskiej sporna uchwała nie jest wiążąca dla Burmistrza.
W piśmie z dnia 14 kwietnia 2016r. Rada Miejska wskazała, że w zaskarżonej uchwale ustalono jedynie kierunki działania dla Burmistrza Miasta Ł., co wprost zostało wyrażone w treści uchwały oraz jedynie w sposób ogólny zalecono podjęcie wszelkich możliwych prawem dozwolonych działań, mających prowadzić do wyznaczonego celu. Przedmiotowa uchwała określa zatem cel działania Burmistrza oraz wytyczne, jakimi ma się on kierować, co zgodne jest z intencją art. 18 ust 2 pkt 2 u.s.g. Podkreślono przy tym, że Rada Miejska w Ł. nie nakazała Burmistrzowi dokonywania żadnych konkretnych działań, a tym bardziej nie nałożyła na organ wykonawczy żadnych obowiązków. Uprawnienie rady gminy do stanowienia o kierunkach działania wójta może przybierać formy aktów tzw. kierownictwa wewnętrznego (wytycznych) albo udzielania wójtowi zaleceń i wskazówek w konkretnych sprawach. Taki też, intencyjny charakter, posiada zaskarżona uchwała.
Niezasadny jest przeto, w ocenie Rady, zarzut naruszenia art. 169 Konstytucji, bowiem Rada nie wkroczyła w kompetencje żadnego innego organu gminy i nie wykonywała czynności, należących do sfery wykonawczej. Wykonywała ona jedynie swoje kompetencje, zastrzeżone ustawowo do jej wyłącznej właściwości.
Organ zakwestionował również interes prawny do zaskarżania uchwały podnosząc, iż skarżąca powołała się jedynie na szeroko rozumiany interes Spółdzielni Mieszkaniowej A który nie jest tożsamy z interesem prawnym w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podniesiono także, iż skarżąca Spółdzielnia jest jedynie użytkownikiem wieczystym (nie właścicielem) działki, której dotyczy uchwała, a który nie rozpoczął budowy osiedla mieszkaniowego, pomimo zawartego w umowie użytkowania wieczystego z dnia 13 lutego 1990r. warunku w tym zakresie (rozpoczęcie budowy w ciągu dwóch lat od daty zawarcia umowy).
W piśmie z dnia 18 kwietnia 2016r. pełnomocnik skarżącej podniósł, iż zalecenie prowadzenia działań pozasądowych w terminie do dnia 31 grudnia 2015r. a po upływie tego terminu skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego jest konkretnym obowiązkiem, tym bardziej, że Burmistrz do obowiązku tego się zastosował i wystąpił na drogę postępowania sądowego o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. W ocenie skarżącej, istnieje duże prawdopodobieństwo, że gdyby takiej rezolucji nie było, aktualnie nie byłoby sprawy zawisłej przed Sądem Okręgowym w Ł. a organ wykonawczym mógłby doczekać się stosownej uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni w czerwcu br.
W piśmie z dnia 25 kwietnia 2016r. organ wskazał na prowadzone na przestrzeni szeregu lat negocjacje ze skarżącą, co do braku realizacji postanowień umowy użytkowania wieczystego. Podniesiono także, iż przed Sądem Okręgowym w Ł. toczy się postępowanie o rozwiązanie użytkowania wieczystego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W myśl art. art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kognicji sądu administracyjnego poddane zostały między innymi akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 (a więc akty prawa miejscowego), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Stosownie do art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zaskarżona uchwała, wskazując jako podstawę prawną jej podjęcia art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, ustala dla Burmistrza Miasta Ł. kierunki działania polegające na podjęciu wszelkich możliwych prawem dozwolonych działań, mających na celu rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, w odniesieniu do nieruchomości położonej w Ł., stanowiącej działkę o numerach 1844/1 oraz zaleca prowadzenie działań pozasądowych w terminie do 31 grudnia 2015r., a po upływie tego terminu postuluje się skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Odnosi się zatem do konkretnej nieruchomości, stanowiącej własność Gminy, formułując zalecenia związane z rozwiązaniem ustanowionego na niej użytkowania wieczystego.
Rozważenia wymagało zatem w pierwszej kolejności, czy skarżąca Spółdzielnia posiada interes prawny, legitymujący ją zaskarżenia powyższego aktu organu gminy oraz czy uchwalenie tak sformułowanych wytycznych nie wykracza poza zakres uregulowania, o którym mowa w art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g., naruszając tym samym jej interes prawny w rozumieniu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Chodzi zatem nie tylko o wykazanie się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi i spowodowanym zaskarżoną uchwałą, naruszeniem subiektywnie pojmowanego interesu lub uprawnienia. Uwzględnienie skargi może nastąpić, gdy sąd stwierdzi, że naruszenie subiektywnie pojmowanego interesu wiąże się z uchybieniem przez organ obiektywnemu porządkowi prawnemu.
W tym kontekście uznać należy, że Spółdzielnia interesem prawnym w tak pojmowanym, subiektywnym rozumieniu się legitymuje, ponieważ zaskarżona uchwała odnosi się do nieruchomości, której pozostaje użytkownikiem wieczystym a jej treść wskazuje na potencjalną możliwość utraty tego prawa.
Przechodząc do analizy zaskarżonej uchwały wskazać należy, że w świetle art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 4 u.s.g. uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, chyba, że naruszenie prawa ma charakter nieistotny. W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "sprzeczności z prawem" w rozumieniu art. 91 ust. 1 u.s.g. obejmuje sprzeczność postanowień uchwały z jakimkolwiek aktem prawa powszechnie obowiązującego. (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu z dnia 1 grudnia 2011r., sygn. akt IV SA/Po 1044 i w Białymstoku z dnia 27 czerwca 2013r., sygn. akt II SA/Bk 227/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)
W rozpoznawanej sprawie, jako podstawę prawną zaskarżonej uchwały wskazano art. 18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. Przywołany przepis określa sposób i zakres wpływania przez organ stanowiący na organ wykonawczy przewidując, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy stanowienie o kierunkach działania wójta. Uchwała rady w powyższym zakresie winna mieć jednak wyłącznie charakter programowy (intencyjny), zawierając wytyczne, zalecenia lub wskazówki dla organu wykonawczego. Wskazać przy tym należy, że w literaturze przyjmuje się, iż stanowienie o kierunkach działania wójta oznacza generalnie władcze (wiążące dla wójta) określanie celów i zadań działalności wójta, a także zasad, sposobów i środków ich realizacji. Może ono przybierać formy aktów tzw. kierownictwa wewnętrznego (wytycznych) albo udzielania wójtowi zaleceń i wskazówek w konkretnych sprawach. Może też, oprócz form par excellence imperatywnych, polegać na upoważnieniu wójta do podejmowania określonych działań lub wyrażaniu na nie zgody bądź przyzwolenia (vide:. D. Jyż, Z. Pławecki, A. Szewc: Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Lex 2012, uwagi do art. 18). Nie może natomiast wkraczać w zakres kompetencji przysługujących wójtowi gminy z mocy ustawy, a zwłaszcza nakazywać mu konkretnego sposobu załatwienia spraw (vide: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Lublinie z dnia 20 stycznia 2011r., w sprawie o sygn. akt III SA/Lu 454/10, w Opolu z dnia 26 listopada 2009r., w sprawie o sygn. akt II SA/Op 356/09, w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Ld 627/13 wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)
W rozpoznawanej sprawie skarżona przez Spółdzielnię uchwała obejmuje skierowany do Burmistrza Ł. postulat podjęcia "możliwych, prawem dopuszczalnych działań, mających na celu rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego" oraz zalecenie prowadzenia działań pozasądowych w terminie do 31 grudnia 2015r., zaś po upływie tego terminu skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Wskazać zatem należy, że uchwała nie obliguje organu wykonawczego do "określonego załatwienia sprawy", gdyż to nie Burmistrz Ł. jest organem właściwym do rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. "Sprawa" nie należy zatem do sfery imperium organu wykonawczego. To Gmina, reprezentowana jedynie przez Burmistrza, uprawniona jest do wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 listopada 2002r., sygn. akt III CZP 691/02 (Lexis.pl nr 358320). Wbrew zarzutom skargi uchwała nie wkracza w ustawowe kompetencje burmistrza, określone w art. 30 ust. 2 pkt 3 u.s.g., bowiem po pierwsze gospodarowanie mieniem komunalnym, o którym mowa w powołanym przepisie dotyczy jedynie bieżącego gospodarowania mieniem gminy (nabywanie, zbywanie i obciążanie nieruchomości wymaga już zgody rady), po wtóre skarżona uchwała nie ma charakteru obligującego do określonego działania - wskazuje jedynie na określone czynności i oczekiwany skutek. W ocenie Sądu, mieści się zatem w zakresie regulacji, o której mowa w art.18 ust. 2 pkt 2 u.s.g. Rada gminy może bowiem, odwołując się do powyższej regulacji, określać swoje intencje dotyczące tego, w jakim kierunku powinien działać wójt. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 sierpnia 2013r., sygn. akt II SA/Łd 627/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Domniemanie właściwości rady "we wszystkich sprawach pozostających w zakresie działania gminy" należy rozmieć w ten sposób, że rada jako organ o charakterze kolegialnym i wieloosobowym może podejmować działania związane ze stanowieniem (art.15 u.s.g.) lub kontrolą (art.18a ust.1 u.s.g.),o ile nie są to czynności, które zastrzeżone są dla sfery wykonawczej. Ani przeto inicjatywna procesowa w sprawie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego nie należy do sfery wykonawczej wójta wywodzonej w uprawnienia do gospodarowania mieniem ani sugestia ograniczenia prowadzonych działań pozasądowych do określonego terminu nie narusza samodzielności organu wykonawczego gminy. Nawet bowiem wytoczenie powództwa nie stoi na przeszkodzie prowadzeniu "negocjacji pozasądowych", zaś kwestia ewentualnych kosztów postępowania sądowego pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Zaskarżona uchwała nie narusza przeto obowiązującego prawa, a co za tym idzie nie narusza również interesu prawnego skarżącej Spółdzielni.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono zatem o oddaleniu skargi, wobec braku podstaw do jej uwzględnienia.
IB
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło