II SA/Łd 916/09
WyrokWSA w Łodzi2009-12-09
Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie 7-dniowemu terminowi na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć wraz z dokumentami potwierdzającymi ich realizację, po upływie 6-miesięcznego terminu na realizację tych przedsięwzięć, uzasadnia wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchybienie 7-dniowemu terminowi na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć wraz z dokumentami potwierdzającymi ich realizację, po upływie 6-miesięcznego terminu na realizację tych przedsięwzięć, jest terminem procesowym, którego uchybienie skutkuje bezskutecznością złożonego oświadczenia. Brak złożenia wniosku o przywrócenie terminu powoduje, że organ jest zobowiązany do wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty, zgodnie z § 9 ust. 1 rozporządzenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Organ I instancji wstrzymał płatność, ponieważ skarżący nie złożył oświadczenia o realizacji przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w wymaganym terminie. Skarżący w odwołaniu argumentował, że zrealizował przedsięwzięcia, a jedynie nie złożył dokumentów potwierdzających ich realizację, licząc na poinformowanie go o terminie. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 grudnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009 roku sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oddala skargę. LS
Decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a., art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003r., nr 229, poz. 2273 ze zm.) oraz § 13 ust. 1 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., nr 286, poz. 2870 ze zm.), Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wstrzymał R. P. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przyznaną decyzją nr [...].
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że w dniu 9 marca 2005r. R. P. złożył wniosek o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych wraz z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. We wniosku oraz planie przedsięwzięcia producent rolny zadeklarował: zakup maszyn rolniczych oraz zakup gruntu rolnego lub jego dzierżawę. Decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. przyznał R. P. płatność dla gospodarstwa niskotowarowego. Na podstawie tej decyzji płatność dla gospodarstwa niskotowarowego miała być wypłacana przez 5 kolejnych rat, przy czym warunkiem otrzymania płatności w czwartym i piątym roku jest zrealizowanie przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po tym terminie należy złożyć oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanych przedsięwzięć. Trzecia rata płatności została wypłacona stronie w dniu 8 kwietnia 2008r. W związku z tym ostatecznym terminem, przed upływem którego należy zrealizować przedsięwzięcia zadeklarowane w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego jest 8 październik 2008r. Natomiast ostateczna data złożenia Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. oświadczenia zrealizowaniu tych przedsięwzięć przypada na 15 październik 2008r. R. P. nie złożył oświadczenia o realizowaniu przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z § 8 ust. 1 – 3 i § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich wynika, że aby otrzymać płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności, benficjent musi zrealizować wszystkie przedsięwzięcia zadeklarowane w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności w trzecim roku realizacji planu oraz złożyć w terminie 7 dni po w/w terminie 6 – miesięcznym oświadczenie o zrealizowaniu tych przedsięwzięć wraz z dokumentami potwierdzającymi ukończenie realizacji tych przedsięwzięć. R. P. znał zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, gdyż podpisał oświadczenie zamieszczone na stronie 5/5 formularza wniosku o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych, iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego.
W odwołaniu od tej decyzji R. P. podniósł, że zrealizował przedsięwzięcia określone w planie – wydzierżawił grunty, zakupił ciągnik rolniczy C –360 – 3p i rozsiewacz nawozu typu "Motyl". Nie złożył jedynie dokumentów potwierdzających realizację tych przedsięwzięć i był przekonany, że zostanie poinformowany o terminie na ich złożenie. Z treści § 8 rozporządzenia nie wynika wprost, że to producent ma sam dopilnować terminów na złożenie dokumentów. Otrzymane wcześniej dofinansowanie przeznaczył zgodnie z wcześniejszą deklaracją rozwoju przedłożoną w dniu 9 marca 2005r. Pozyskane wcześniej środki nie zostały przeznaczone na cele konsumpcyjne, lecz na konkretny cel.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 33b rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz.Urz. WE z dnia 26 czerwca 1999r., nr L 160, str. 80 ze zm.), art. 39 ust. 2, art. 67 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz.Urz. WE z dnia 30 kwietnia 2004r., nr L 153, str. 30 – 83 ze zm.) w związku z art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.Urz. WE z dnia 23 grudnia 2006r., nr L 368, str. 15 – 73 ze zm.), art. 5 ust. 1a oraz ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003r., nr 229, poz. 2273 ze zm.), § 8 ust. 1 i 2, § 9, § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., nr 286, poz. 2870 ze zm.), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Podzielając stanowisko organu I instancji, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie poinformowała Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Ponieważ termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć, podobnie jak termin na zrealizowanie przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, uzależniony jest od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu, stąd w pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie tej daty. Podstawą do udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych jest art. 33b rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, którego szczegółowe zasady stosowania ustanowione zostały w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 817/2004. Co prawda zgodnie z art. 64 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004 zostało z dniem 1 stycznia 2007r. uchylone, jednak w odniesieniu do środków zatwierdzonych przed dniem 1 stycznia 2007r. na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999, ma nadal zastosowanie. Tym samym w sprawach przyznawania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych zastosowanie ma rozporządzenie Komisji (WE) nr 817/2004. Artykuł 67 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 zezwala na wykorzystywanie w celu sprawdzania warunków przyznawania płatności danych zawartych w zintegrowanym systemie zarządzania i kontroli ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003. W oparciu o tak uzyskane informacje organ administracji ustalił, że dniem wypłaty płatności dla gospodarstwa R.P. w trzecim roku realizacji planu był 8 kwietnia 2008r. Płatność niskotowarowa nie podlegałaby wstrzymaniu w 4 i 5 roku, w sytuacji gdyby zadeklarowane we wniosku i w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięcia zostały zrealizowane do dnia 8 października 2008r., a oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zostało złożone najpóźniej w dniu 15 października 2008r. R. P. oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku, złożył dopiero na etapie postępowania odwoławczego, tj . w dniu 12 marca 2009r., a więc prawie 5 miesięcy po przewidzianym w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich terminie. Tym samym warunek wynikający z § 8 ust. 1 pkt 2 związku z ust. 2 § 8 tego rozporządzenia nie został spełniony. Termin określony w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, tj. 7 – dniowy termin na złożenie oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku, jest terminem procesowym, stąd skutkiem jego uchybienia jest pozbawienie strony możliwości skutecznego złożenia wymaganego oświadczenia, które to należy traktować jako czynność procesową dokonywaną w toku postępowania dotyczącego wypłaty przyznanej już wcześniejszą decyzją o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku realizacji programu. R. P. nie złożył prośby o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia, a zatem przy braku wniosku o przywrócenie terminu (lub też w razie odmowy przywrócenia terminu do złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć), organ zobowiązany był wydać decyzję o wstrzymaniu płatności niskotowarowej w 4 i 5 roku, tak jak tego wymaga dyspozycja § 9 ust. 1 w/w rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał także, iż rozporządzenie to nie nakłada na organ obowiązku szczególnego informowania strony o konieczności złożenia wymaganego oświadczenia tuż przed upływem przewidzianego na dokonanie tej czynności terminu. Organ I instancji wywiązał się z obowiązku poinformowania strony o zasadach wypłaty płatności w czwartym i piątym roku trwania programu, wskazując w treści decyzji przyznającej ową płatność, że "warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. W ciągu 7 dni po w/w terminie należy złożyć Oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wymaganym załącznikiem do tego oświadczenia będzie dokument potwierdzający zrealizowanie zadeklarowanego przedsięwzięcia". Obowiązek informowania strony nie może zastąpić własnego obowiązku producenta rolnego ubiegającego się o przyznanie płatności zaznajomienia się z zasadami ich przyznawania. Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że strona miała świadomość obowiązków, jaki na niej spoczywają oraz konsekwencji niewywiązania się z nich. Została bowiem o nich pouczona przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w decyzji z dnia Ł. o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Płatność niskotowarowa jest jedynie uprawnieniem, z którego skorzystać może rolnik. Składając wniosek producent rolny musi liczyć się z koniecznością spełnienia wskazanych przez prawodawcę obowiązków. W złożonym w dniu 9 marca 2005r. wniosku R. P. oświadczył, że znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowego oraz skutki niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania.
W skardze na powyższą decyzję R. P. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo, tj. art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U. z 2003r., nr 229, poz. 2273 ze zm.) w związku z § 9 ust. 1 i 2 oraz § 8 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r., nr 286, poz. 2870 ze zm.) oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że warunki prawne możliwości wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wynikają z § 9 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Z § 9 ust. 1 wynika, że płatność w czwartym i piątym roku podlega wstrzymaniu, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2. Zawarte w § 9 ust. 1 rozporządzenia wyrażenie "z zastrzeżeniem ust. 2" odnosi się do ust. 2 § 9, a nie do ust. 2 § 8. W konsekwencji tego skoro w § 9 ust. 1 istnieje odesłanie do § 8 ust. 1 rozporządzenia, to wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1. Gdyby prawodawca chciał, aby wstrzymanie płatności uzasadniało także naruszenie terminu wskazanego w § 8 ust. 2, to w § 9 ust. 1 istniałoby wyraźne odesłanie do warunków wynikających z § 8 ust. 1 i 2, a w § 9 ust. 1 brak jest takiego odesłania do § 8 ust. 2 rozporządzenia. Przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia przewiduje sankcję w postaci "wstrzymania" odpowiednich płatności. Gdyby przyjąć interpretację organów administracji "wstrzymanie" oznacza faktycznie całkowite i nieodwołalne pozbawienie prawa producenta rolnego do dopłat w 4 i 5 roku, jeżeli niedochowany został termin 7 dni wynikający z § 8 ust. 2 rozporządzenia. Takie rozumienie omawianego wyrażenia niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z rozumieniem powszechnym. Powszechnie "wstrzymanie" oznacza, że coś (w niniejszym przypadku płatności) będzie kontynuowane, jeżeli ustaną przyczyny. Zdaniem skarżącego oznacza to, że Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa mógł wstrzymać płatności w czwartym i piątym roku, jeżeli producent rolny, nie spełnił warunków określonych wyłącznie w § 8 ust. 1 rozporządzenia. Tymczasem zrealizował on przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz złożył Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Warunki wskazane w § 8 ust. 1 rozporządzenia zostały wykonane w dniu 12 marca 2009r., co potwierdza nawet Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. Wstrzymanie płatności w 4 i 5 roku mogło zatem nastąpić wyłącznie na okres do dnia 11 marca 2009r. Po tym terminie, na skutek usunięcia przeszkód w kontynuowaniu wypłaty, dalsze płatności powinny być kontynuowane zgodnie z pierwotną decyzją o przyznaniu dopłat.
W odpowiedzi na skargę organ administracji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, a więc wyłącznie z punktu widzenia legalności zaskarżonego aktu.
Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływanej jako p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdzić trzeba, że skarga nie jest zasadna.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność wstrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku jej wypłaty z uwagi na niezłożenie oświadczenia o realizacji przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego w terminie określonym w § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich, dalej powoływanego jako rozporządzenie (Dz.U. nr 286 poz. 2870).
W myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w czwartym i piątym roku wypłaty tej płatności wypłaca się, jeżeli producent rolny:
1) zrealizował przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty płatności dla gospodarstwa niskotowarowego w trzecim roku realizacji planu oraz
2) złożył kierownikowi biura powiatowego Agencji, właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania producenta rolnego, oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego. Z treści tego przepisu wynika, że przewiduje on jeden – sześciomiesięczny termin do zrealizowania przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego.
Termin na złożenie oświadczenia wskazanego w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia został natomiast sprecyzowany w ust. 2 § 8, który to przepis stanowi, że oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, składa się na formularzu udostępnionym przez Agencję, w terminie 7 dni od dnia, w którym upłynął termin określony w ust. 1 pkt 1.
Zgodnie z § 8 ust. 3 pkt 4 i 5 omawianego unormowania do oświadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dołącza się dokumenty potwierdzające ukończenie realizacji przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, w tym dokument potwierdzający zakup maszyn rolniczych – w przypadku zakupu takich maszyn; umowę kupna lub dzierżawy gruntu rolnego – w przypadku zakupu lub dzierżawy gruntu rolnego.
Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. przyznał stronie płatność dla gospodarstwa niskotowarowego w kwocie 4.818,66 zł. Jednocześnie w decyzji tej organ administracji poinformował beneficjenta o tym, iż płatność ta będzie wypłacana przez 5 kolejnych lat, a zgodnie z § 8 powołanego rozporządzenia warunkiem płatności w czwartym i piątym roku będzie zrealizowanie przedsięwzięcia zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia wypłaty trzeciej płatności. Organ wskazał także, iż w ciągu 7 dni po w/w terminie należy złożyć oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia wraz z dokumentem potwierdzającym jego zrealizowanie. Niezależnie od powyższego pouczenia, R. P. we wniosku z dnia 9 marca 2005r. złożył oświadczenie, iż znane mu są zasady przyznawania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego oraz, że jest świadomy skutków niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania "wspieranie gospodarstw niskotowarowych" (strona 5/5 wniosku, sekcja XI).
Należy zatem uznać, że organ administracji w sposób wyczerpujący poinformował stronę o trybie postępowania i obowiązkach, jakie ciążą na beneficjencie dopłat, tym samym dopełniając zobowiązań nałożonych w art. 8 k.p.a. i działając w myśl zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli (art. 9 k.p.a.)
Jak wskazały organy w uzasadnieniach decyzji wydanych w rozpatrywanej sprawie, a czego skarżący nie kwestionuje – trzecia rata płatności została mu wypłacona w dniu 8 kwietnia 2008r. Tym samym określony w § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia sześciomiesięczny termin na wykonanie zadeklarowanych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego przedsięwzięć upływał w dniu 8 października 2008r., zaś siedmiodniowy termin na złożenie stosownego oświadczenia wraz z dokumentami potwierdzającymi ich realizację – w dniu 15 października 2008r. (§ 8 ust. 2 w związku z § 8 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz § 8 ust. 3 rozporządzenia).
Nie budzi wątpliwości Sądu, iż stosownie do powołanych wcześniej przepisów rozporządzenia beneficjent dopłat powinien dołożyć należytej staranności, aby dotrzymać jej warunków. Tymczasem skarżący – jak wynika z akt sprawy – złożył dopiero w dniu 12 marca 2009r - wraz z odwołaniem do decyzji organu I instancji - oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć .. z wymaganą dokumentacją .
Nie sposób przyjąć prezentowanej przez skarżącego interpretacji § 9 ust.1 rozporządzenia, iż nie należy wiązać uchybienia siedmiodniowemu terminowi do złożenia oświadczenia z ujemnymi konsekwencjami w postaci wstrzymania wypłat czwartej i piątej raty. Wprawdzie z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, że podstawą wstrzymania wypłaty jest niedotrzymanie warunków określonych w § 8 ust.1, zaś termin siedmiu dni na złożenie oświadczenia z dokumentacją został zakreślony w ust. 2 tegoż § 8, niemniej pominięcie terminu siedmiodniowego na złożenie oświadczenia jako warunku wypłaty musiałoby prowadzić do wniosku, iż termin do powiadomienia o zrealizowaniu zadań w trzecim roku przypada na zakończenie owego 6 miesięcznego terminu, przewidzianego w punkcie 1 ustępu 1 § 8 rozporządzenia. Byłoby to rozwiązanie dla uczestników programu wsparcia mniej korzystne, zwłaszcza, że termin ten jest terminem prawa materialnego, po upływie którego nie jest możliwe jego przywrócenie, przedłużenie.
Przyjęcie wprost interpretacji skarżącego oznaczałoby, iż beneficjent jest zobowiązany do złożenia informacji o zakończeniu realizacji w dowolnie wybranym czasie, czego nie uzasadnia ustalony w § 8 rozporządzenia kalendarz wypłat kolejnych rat.
Tym samym Sąd podziela stanowisko organów administracji, iż skarżący uchybił siedmiodniowemu terminowi określonemu w § 8 ust. 2 cytowanego rozporządzenia, jaki ustawodawca przewidział na realizację obowiązku złożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięć zgodnie z planem rozwoju gospodarstwa niskotowarowego wraz z dokumentami potwierdzającymi ukończenie ich realizacji. Ponieważ jest to termin do wykonania czynności o charakterze proceduralnym, jest on terminem procesowym. Złożenie wymaganego oświadczenia wraz z dokumentacją w dniu 12 marca 2009r. uznać należy w tej sytuacji za czynność bezskuteczną. W związku z tym przyjąć także trzeba, iż nie może ono wywołać żadnych skutków prawnych, w tym określonych w § 8 ust. 1 pkt 2 omawianego rozporządzenia. Skutkiem dokonania czynności z uchybieniem terminu jest bowiem jej bezskuteczność. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska wyrażonego w tych przeczeniach, w których przyjęto, że 7 – dniowy termin do złożenia oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia jest terminem procesowym, w związku z czym mają do niego zastosowanie przepisy art. 58 i 59 K.p.a. o przywracaniu terminów, na co zresztą zwrócił uwagę organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (por. np. wyroki WSA w Kielcach: z dnia 8 stycznia 2009r., sygn. akt II SA/Ke z dnia 8 stycznia 2009r., z dnia 25 maja 2009r., sygn. akt II SA/Ke 205/09, z dnia 27 maja 2009r., sygn. akt II SA/Ke 204/09, z dnia 9 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Ke 333/09, WSA w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2009r., V SA/Wa 431/09, z dnia 27 sierpnia 2009r., V SA/Wa 638/09 – dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Z akt sprawy natomiast nie wynika, aby skarżący złożył taki wniosek.
W konsekwencji tego za prawidłowe uznać również należy wstrzymanie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego przyznanej decyzją z dnia [...] na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia. Przepis ten stanowi bowiem, iż płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu w czwartym i piątym roku jej wypłaty, jeżeli producent rolny nie dotrzymał warunków określonych w § 8 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie zaś z ust. 2 tego przepisu w przypadku, o którym mowa w ust. 1, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego może być wypłacona, jeżeli realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie chociażby jednej z następujących okoliczności:
1) długotrwała niezdolność do pracy producenta rolnego;
2) wystąpienie klęski żywiołowej;
3) zniszczenie budynków inwentarskich w gospodarstwie na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych;
4) wystąpienie choroby zakaźnej zwierząt w gospodarstwie niskotowarowym producenta rolnego.
Przy czym w przypadku gdy realizacja przedsięwzięć określonych w planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego była niemożliwa ze względu na zaistnienie okoliczności wymienionych w ust. 2, zamiast oświadczenia, o którym mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, producent rolny składa oświadczenie o zaistnieniu tych okoliczności (§ 9 ust. 3 rozporządzenia).
W rozpatrywanej sprawie – w toku postępowania przed organami administracji skarżący nie podniósł żadnej z wymienionych w zacytowanym § 9 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich okoliczności wyłączających zastosowanie ust. 1 tego przepisu.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło