II SA/Łd 917/17

Dnia 26 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. G. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu. A.B. Pismem z dnia 24 października 2017 roku G. P., właściciel firmy A, wniosła w imieniu T. G. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy wydania środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 27 listopada 2017 roku T. G. został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, a ponadto: a) wykazanie, że G. P. należy do katalogu podmiotów wymienionych w art. 35 p.p.s.a. i złożenie pełnomocnictwa procesowego dla ww. do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, bądź podpisanie skargi lub nadesłanie jej podpisanego egzemplarza, b) złożenie 7 odpisów skargi podpisanych lub poświadczonych za zgodność z oryginałem. Wezwania w powyższej kwestii doręczono dorosłemu domownikowi skarżącego w dniu 1 grudnia 2017 roku. W dniu 4 grudnia 2017 roku skarżący uiścił na rachunek Sądu kwotę 200 zł. W piśmie z dnia 13 grudnia 2017 roku, nadanym w dniu 14 grudnia 2017 roku, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W treści wniosku T. G. wskazał, że w dniu 1 grudnia 2017 r. otrzymał z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu sądowego i usunięcia braków formalnych skargi wniesionej przez jego pełnomocnika – G. P. z firmy A. Był zdziwiony wezwaniem, bowiem firmie A zlecił opracowanie raportu oddziaływania na środowisko oraz złożenie w jego imieniu wniosku o wydanie decyzji środowiskowej i przeprowadzenie całej procedury wraz z wnoszeniem ewentualnego odwołania i skargi administracyjnej. Zarówno skarga na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., jak również poprzedzające je odwołanie od decyzji Wójta Gminy Z., została złożona przez jego pełnomocnika z firmy A. Z tego względu po otrzymaniu wezwania poinformował o tym fakcie pełnomocnika z prośbą o instrukcję w zakresie dalszego postępowania. Poinformowano go, że ma uiścić wpis od skargi, natomiast wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi zostanie doręczone pełnomocnikowi. Zapewniono go, że zbieżne wezwanie zostanie wystosowane do firmy A. i wtedy zostaną usunięte wszelkie braki. Postąpił zgodnie ze wskazówkami i uiścił wpis sądowy na konto Sądu, jednak zaniepokojony brakiem otrzymania przez pełnomocnika wezwania do usunięcia braków formalnych w dniu 12 grudnia 2017 r. skontaktował się z Wydziałem Informacji Sądowej, gdzie uzyskał informację, że pełnomocnik może nie otrzymać wezwania. Skarżący podkreślił, że nie ma wiedzy prawniczej i nie zna przepisów prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dlatego też po otrzymaniu wezwania postąpił zgodnie ze wskazówkami profesjonalisty. Z zawodu jest rolnikiem nie ma wiedzy prawniczej, zatem jego zdaniem, za zaistniałą sytuację nie ponosi żadnej winy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2017 roku, poz. 1369) - przywoływanej dalej skrócie jako: "p.p.s.a.", jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w okresie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może być zastosowana jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie wniosku przez zainteresowanego we wskazanym terminie oraz dokonanie czynności, dla której zakreślony był termin, nie jest wystarczającą przesłanką przywrócenia uchybionego terminu do dokonania czynności procesowej. Konieczne jest bowiem uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, które zresztą tutejszy Sąd w pełni podziela, podkreśla się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2015 roku sygn. akt II GZ 896/14 – LEX nr 1628828, z dnia 12 lutego 2015 roku sygn. akt I OZ 91/15 – LEX nr 1643289, z dnia 9 września 2014 roku sygn. akt II GZ 499/14 – LEX nr 1530525, z dnia 24 października 2016 roku sygn. akt I FZ 267/16 – dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przystępując do merytorycznej oceny wniosku w pierwszej kolejności wskazać należy, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wraz z wnioskiem T. G. dopełnił czynności, której nie dokonał w terminie. Okoliczności podniesione przez T. G. w motywach wniosku nie dowodzą jednakże o braku winy w uchybieniu terminu i z całą pewnością nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Przywrócenie terminu może mieć bowiem miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. W przedmiotowej sprawie T. G. nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Podniósł jedynie, że nie miał świadomości o konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi, bowiem był przekonany, że wezwanie w tym zakresie zostało skierowane do jego pełnomocnika występującego w jego imieniu w postępowaniu administracyjnym. Usprawiedliwieniem braku winy strony nie może być jednak okoliczność niewiedzy czy też nieznajomości prawa, tym bardziej, że w przedmiotowej sprawie, czego nie zakwestionował T. G., wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono mu skutecznie w dniu 1 grudnia 2017 roku. W pouczeniu wezwania zawarto informację o skutkach niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie, jak również o tym kto może być pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przywrócenia terminu pozostaje kwestia porad jakich udzielił skarżącemu pełnomocnik działający w jego imieniu w postępowaniu administracyjnym. Wobec wątpliwości Sądu co do statusu osoby, która podpisała w imieniu skarżącego skargę, w szczególności wobec wątpliwości czy należy ona do podmiotów wymienionych w katalogu z art. 35 p.p.s.a., wezwanie do usunięcia braków skargi zostało skierowane do skarżącego. Tymczasem skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi ani nie wykazał, że G. P. jest uprawniona do jego reprezentowania w postępowaniu sądowym, nie przedłożył też dokumentu pełnomocnictwa. Wezwanie zawierało przy tym wszystkie wymagane elementy. Określało, na czym polegały braki formalne pisma, wskazywało termin ich usunięcia i skutki niezastosowania się do wezwania. Było zatem jasne i jednoznaczne, jednakże skarżący nie zastosował się do jego treści. Niezastosowanie się do pouczenia może z kolei świadczyć o niedbalstwie w prowadzeniu swoich spraw, co w żaden sposób nie może stanowić o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 roku sygn. akt II OZ 712/08 - LEX nr 493641). Co więcej, skoro wymagany wpis sądowy skarżący uiścił w wyznaczonym przez Sąd terminie, nie wskazując przy tym żadnych okoliczności uniemożliwiających uzupełnienie braków formalnych, to tym samym nie sposób uznać, aby wykazał on brak winy w uchybieniu terminu. Powody, dla których T. G. nie uzupełnił braków formalnych skargi nie miały zatem charakteru nadzwyczajnego, nie były spowodowane jakąkolwiek przeszkodą niemożliwą do usunięcia i tym samym nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Mając powyższe okoliczności na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. A.B.