II SAB/Łd 10/15

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wyegzekwowania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. P. kwotę 100 (sto) złotych zaksięgowaną pod pozycją [...] w dniu 29 stycznia 2015 roku uiszczoną tytułem wpisu sądowego. LS W dniu 19 stycznia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wpłynęła, złożona za pośrednictwem organu, skarga J. P. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. w przedmiocie wyegzekwowania nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wobec ustalenia przez organ nadzoru budowlanego, że J. P. wybudował bez wymaganego pozwolenia garaż, decyzją z dnia [...] 2004 r. organ nadzoru nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego. I wprawdzie w trakcie oględzin, w dniu 27 lipca 2009 r., pracownicy organu stwierdzili wykonanie rozbiórki, to zdaniem skarżącego nie została rozebrana część ławy fundamentowej. Skarżący wskazał, iż fundament ten znajduje się na środkowej części nieruchomości i wystaje 1,3m na szerokości 60cm wraz ze słupkiem ogrodzenia, co jest uciążliwe dla strony. W dniu 24 września 2014 r. skarżący podjął próbę usunięcia ławy fundamentowej ale J. P. wezwał Policje i skarżący odstąpił od wszelkich działań. Następnie wystąpił do PINB i WINB ze skargami. W odpowiedzi PINB wyznaczył oględziny, w toku których stwierdził, iż fragment ławy fundamentowej jest fragmentem ogrodzenia między działkami a nie częścią spornego budynku gospodarczego. Z kolei WINB odmówił wyznaczenia organowi I instancji dodatkowego terminu załatwienia sprawy, gdyż otrzymał wyjaśnienie z PINB, iż przeprowadzone zostały oględziny z udziałem obu stron i ustalono, że sporny budynek został rozebrany. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wniósł o odrzucenie skargi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. przyznał, iż decyzją z dnia [...] 2004 r., działając na podstawie art. 48 ust. 1 i ust.4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) nakazał J. P. rozbiórkę budynku gospodarczego wykonanego bez wymaganego prawem pozwolenia. Następnie wszczął postępowanie egzekucyjne w celu wyegzekwowania prawomocnej decyzji. W dniu 24 lipca 2009 r. J. P. telefonicznie poinformował tutejszy organ, iż dokonał rozbiórki przedmiotowego obiektu. W dniu 27 lipca 2009 r. podczas oględzin potwierdzonych protokołem stwierdzono, iż budynek rozebrano łącznie z demontażem fundamentów. W dniu 6 października 2014 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wpłynęło pismo J. P., w którym wniósł o rozebranie ławy fundamentowej stanowiącej pozostałość po rozebranym budynku gospodarczym. W związku z powyższym przedstawiciele organu przeprowadzili w dniu 24 października 2014 r. oględziny, w trakcie których ustalili, iż sporny fragment ławy fundamentowej jest fragmentem ogrodzenia między działkami, a nie częścią samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. J. P. w dniu 1 grudnia 2014 r. złożył do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. zażalenie na bezczynność PINB, jednak organ II instancji, po zapoznaniu się z aktami sprawy, postanowieniem z dnia [...] odmówił wyznaczenia PINB dodatkowego terminu załatwienia sprawy dotyczącej wyegzekwowania nakazu rozbiórki powyższego budynku. W dniu 30 grudnia 2014 r. do tutejszego urzędu wpłynęła skarga J. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, która w ocenie organu jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niedopuszczalna. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot, oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Zgodnie z unormowaniem art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) uprawniony do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Reguła ta kładzie nacisk na interes prawny w zaskarżeniu czynności bądź bezczynności organu administracji. W niniejszej sprawie istotne jest, iż skarga J. P. dotyczy bezczynności organu administracji publicznej w zakresie postępowania egzekucyjnego. Stronami postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) są natomiast zobowiązani i wierzyciel oraz inne podmioty, o ile wynika to wyraźnie z przepisów ustawy, to jest ten, kto nie będąc zobowiązanym rości sobie prawo do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną. Oznacza to, że w postępowaniu egzekucyjnym, przy ustalaniu kręgu stron, nie znajduje zastosowania przepis art. 28 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.). Z kolei na tle regulacji art. 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazuje się, że wierzycielem może być jedynie podmiot administracji publicznej lub organ (instytucja) wykazujący funkcje władcze. Nie może zaś być nim ani osoba fizyczna, ani inny podmiot prawa prywatnego. Podmioty prywatne w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym mogą tylko za pośrednictwem wierzyciela wnosić o wszczęcie egzekucji, czy określone jej prowadzenie. Oznacza to, że podmioty, które były stronami postępowania orzekającego (jurysdykcyjnego), a nie są zobowiązane na mocy aktu administracyjnego, nie są stronami postępowania egzekucyjnego. Wskutek tego nie służy im również skarga na bezczynność organu egzekucyjnego na zasadach ogólnych (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) (zob. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1149/10; wyrok WSA w Krakowie z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 39/12 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mogą natomiast skorzystać ze szczególnego uprawnienia, przewidzianego w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 6 § 1a ww. ustawy, na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności, o których mowa w § 1, służy skarga podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie. I niewątpliwie, rozstrzygnięcie, wydane po rozpatrzeniu takiego zażalenia, będzie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Przepis art. 6 § 1 a ustawy stanowi przepis szczególny (lex specialis) w stosunku do art. 37 § 2 k.p.a. Dlatego też w sytuacji gdy osoba posiadająca interes prawny lub faktyczny domaga się od wierzyciela (organu) podjęcia działań zmierzających do wyegzekwowania określonego postępowania od podmiotu zobowiązanego, to ewentualna bezczynność organu uprawnia stronę wyłącznie do wniesienia skargi na podstawie art. 6 § 1a ustawy. Wykluczona jest natomiast możliwość wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 2 k.p.a. Ustawodawca wprowadził zatem szczególny tryb kwestionowania bezczynności w postępowaniu egzekucyjnym, nadto rozszerzył krąg podmiotów uprawnionych do udziału w tym trybie. W świetle zatem art. 6 § 1a ustawy niedopuszczalna jest skarga na bezczynność organu egzekucyjnego pierwszej instancji, polegającą na niepodejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, wniesiona na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. przez podmiot, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania przez zobowiązanego obowiązku o charakterze administracyjnym (wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn.akt II OSK 1149/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Po 684/10; wyrok WSA w Łodzi z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 7/15 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, skarżącemu, który nie jest wierzycielem, a wyłącznie właścicielem sąsiedniej nieruchomości, przysługują prawa strony w postępowaniu egzekucyjnym i sądowoadministracyjnym, w zakresie domagania się podjęcia stosownych czynności egzekucyjnych, co jednak może czynić jedynie na drodze postępowania egzekucyjnego, kierując skargę do właściwego organu wyższego stopnia. Na postanowienie tego organu oddalające skargę przysługuje zażalenie. Dopiero ostateczne postanowienie w przedmiocie skargi na bezczynność, złożonej w postępowaniu egzekucyjnym podlegać może kontroli sądowadministracyjnej. W konsekwencji powyższego, w niniejszej sprawie brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi, gdyż podlegała ona odrzuceniu jako niedopuszczalna, stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. LS