II SAB/Łd 113/16
WyrokWSA w Łodzi2016-08-30
Skład orzekający: Anna Stępień, Grzegorz Szkudlarek, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przebudowy obiektu budowlanego, i czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie przebudowy obiektu budowlanego, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd odrzucił skargę S. M. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z uwagi na wcześniejsze prawomocne osądzenie tej kwestii, a postępowanie w tym zakresie ze skargi U. Z. umorzył jako bezprzedmiotowe. Sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 10 000 zł oraz przyznał skarżącym rekompensaty pieniężne, uznając, że mimo wcześniejszych orzeczeń sądowych organ nie podjął skutecznych działań w celu zakończenia postępowania.Stan faktyczny
Skarżący U. Z. i S. M. złożyli skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie przebudowy obiektu budowlanego, która została wszczęta w marcu 2007 r. Pomimo wcześniejszych wyroków sądów zobowiązujących organ do działania, wymierzających grzywny i stwierdzających rażące naruszenie prawa, organ nadal nie zakończył postępowania. Skarżący domagali się zobowiązania organu do wydania aktu, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, wymierzenia grzywny oraz przyznania zadośćuczynienia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. 2. Odrzucono skargę S. M. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. 3. Umorzono postępowanie ze skargi U. Z. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu. 4. Wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 10 000 zł. 5. Przyznano od organu na rzecz skarżących sumy pieniężne: U. Z. w wysokości 3000 zł, S. M. w wysokości 2000 zł. 6. Zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 sierpnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 roku sprawy ze skarg U. Z. i S. M. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie przebudowy obiektu budowlanego 1. stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2. odrzuca skargę S. M. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3. umarza postępowanie ze skargi U. Z. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 4. wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 5. przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: a) U. Z. w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, b) S. M. w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 6. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) U. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych; b) S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
W dniu 15 grudnia 2015r. U. Z. zaskarżyła do sądu bezczynność (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 114/16) oraz przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. postępowania (sprawa zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 113/16) w sprawie wszczętej z inicjatywy S. M. (wniosek z dnia 15 marca 2007r.) a dotyczącej przebudowy obiektu budowlanego położonego w B., przy ul. A 4A. Skargę na bezczynność ww. organu w tej sprawie złożył w dniu 23 marca 2016r. także S. M., którego sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 184/16.
W niemalże identycznych uzasadnieniach skarg zarówno U. Z., jak i S. M. przedstawili szczegółowo stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że wniosek o wszczęcie postępowania w tej sprawie datowany jest na dzień 15 marca 2007r. Wezwaniem z dnia 21 marca 2007r. organ wszczął postępowanie, jednocześnie wyznaczając wnioskodawcy (S. M.) termin przedłożenia dokumentu, z którego wynikałby dla niego przymiot strony postępowania. Pismem z dnia 22 marca 2007r. wnioskodawca złożył organowi stosowne wyjaśnienie. Pismami z dnia 27.03.2007r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz wyznaczył pierwszy termin kontroli obiektu.
Następnie skarżący szczegółowo przedstawili dotychczasowy przebieg postepowania. Przyznali, że w dniu 23 września 2014r. S. M. wniósł skargę na bezczynność organu powiatowego do WSA w Łodzi , obejmując zakresem skargi również przewlekłość postępowania. Jednakże z uwagi na to, że nie wnosił zażalenia na przewlekłość postępowania, cofnął wniesioną w zakresie przewlekłości skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę w pozostałej części i wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014r., sygn. akt II SAB/Łd 172/14, zobowiązał organ do wydania aktu w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku. Jednocześnie sąd stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył na wniosek S. M. organowi grzywnę w kwocie 1.000 zł. Odpis prawomocnego wyroku został doręczony organowi w dniu 9 marca 2015r.
Z kolei wyrokiem z dnia 6 listopada 2015r., sygn. akt II SAB/Łd 150/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania, wymierzając organowi grzywnę w wysokości 5.000 zł, stwierdził, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wyrokiem z dnia 27 stycznia 2016r., sygn. akt II SA/Łd 890/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi S. M. orzekł o wymierzeniu grzywny organowi za niewykonanie wyroku w wysokości 4.000 zł oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
U. Z. wskazała, że w dniu 26 sierpnia 2015r. wniosła w trybie art. 37 K.p.a. zażalenie na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ powiatowy. Postanowieniem z dnia [...] o numerze [...] organ wojewódzki wyznaczył organowi powiatowemu dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 14 grudnia 2015r., uznał, że organ powiatowy prowadzi postępowanie w sposób przewlekły, zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie oraz stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Z kolei S. M. wskazał, że w dniu 16 lutego 2016r. wniósł zażalenie w trybie art. 37 K.p.a. na bezczynność PINB w B.
U. Z. podniosła, że analizując tę konkretną sprawę, można stwierdzić wprost, że podejmowane w niej czynności były sporadyczne, pozorne. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Tak naprawdę, to organ powiatowy zaprzestał jej prowadzenia w ogóle. Zasadnym jest poddanie rozwadze Sądu okoliczności, że choć organ w sprawie wydawał decyzje, to żadna z nich w mocy nie została utrzymana. To potwierdza pozorność działania organu powiatowego, od zaskarżenia do kolejnego zaskarżenia bezczynności. Należy również wskazać na nieuzasadnione prawnie próby zawieszenia przez organ postępowania, chociaż żadna ze stron o takie zawieszenie nie wnosiła, a sam powód do zawieszenia okazał się nieskuteczny, co najwyżej doprowadzając do przewlekłości postępowania.
S. M. dodał, że w świetle powyższych faktów, nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która by w rozumieniu art. 104 K.p.a., rozstrzygała sprawę co do jej istoty. Czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat podejmuje, mają na celu omijanie (mimo czynności dyscyplinujących organu wyższego stopnia) wydania decyzji. Organ powiatowy ignoruje nie tylko prawa skarżącej. Ignoruje orzeczenia organu wojewódzkiego, wyznaczające kolejne terminy załatwienia sprawy, ale i nie reaguje na wyroki sądowe w przedmiocie bezczynności tego organu. Nie odnoszą też żadnego skutku nałożone na organ w tylu sprawach grzywny.
Te okoliczności uzasadniają skargę na trwająca prawie 9 lat przewlekłość postępowania oraz jej wnioski.
Na tej podstawie skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym przez Sąd terminie aktu administracyjnego oraz stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Ponadto skarżący wnieśli o wymierzenie organowi w trybie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) – w skrócie: "P.p.s.a." grzywny w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości.
Skarżący wnieśli także o przyznanie w trybie art. 149 § 2 powołanej ustawy od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w wysokości do uznania Sądu oraz o zasądzenie w trybie art. 200 P.p.s.a. od skarżonego organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Ponieważ organ nie przekazał sądowi ww. skarg U. Z. w dniu 11 maja 2016r. skarżąca wniosła o rozpoznanie jej sprawy na podstawie nadesłanych odpisów skargi w trybie art. 55 § 2 P.p.s.a. Sprawy zostały zarejestrowane pod sygn. akt II SO/Łd 36/16 i II SO/Łd 37/16. Jednakże w związku z tym, że w dniu 27 czerwca 2016r. organ przekazał sądowi skargi, o których mowa wraz z odpowiedziami na skargi i aktami administracyjnymi, sprawy o sygn. akt II SO/Łd 36/16 i II SO/Łd 37/16 zakreślono i załączono do akt spraw o sygn. akt II SAB/Łd 113/16 i II SAB/Łd 114/16.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, iż zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania jest niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz częsty udział pracowników inspektoratu w postępowaniach organów ścigania utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ koncentruje się na postępowaniach, gdzie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność i przewlekłość w innych sprawach. Organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, powołanego z dniem [...] oraz dwóch inspektorów, którzy na dzień dzisiejszy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2016 roku sąd postanowił zarządzić połączenie skargi S. M. na bezczynność organu oraz skargi U. Z. na bezczynność ze skargą U. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania w trybie art. 111§ 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718) – w skrócie: "p.p.s.a." – kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji publicznej i na przewlekłość postępowania w przypadkach niepodejmowania przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności, w tym - w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 - 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłość postępowania zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności, stwierdza, że organ ten dopuścił się bezczynności czy przewlekłości postępowania i jednocześnie ustala, czy bezczynność organu lub przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i § 1a P.p.s.a.).
Warunkiem wniesienia skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 w zw. z art. 52 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz. 23) – w skrócie: "k.p.a.".
Wyczerpanie trybu zaskarżenia przed wniesieniem skarg, rozpoznawanych w niniejszej sprawie jest bezsporne. U. Z. złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekle prowadzenie postępowania w dniu 15 sierpnia 2015 roku, S. M. wniósł zażalenie w dniu 16 lutego 2016 roku
Jak wynika z uzasadnień skarg, bezspornie dotyczą one tego samego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez PINB w B. od kwietnia 2007 roku w sprawie prawidłowości i legalności obiektu budowlanego przy ul. A 4A w B. Wniesione skargi należało zatem połączyć na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Za takim trybem prowadzenia spraw przemawiają względy ekonomiki procesowej, związane przede wszystkim z przedmiotem postępowania.
Wyjaśnienia wymaga w tym miejscu połączenie ze względu na przedmiot, jak i podmioty składające skargę.
Połączeniu spraw nie sprzeciwia się przyjęta przez ustawodawcę w art. 149 § 1 p.p.s.a. konstrukcja skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Umieszczenie obydwu instytucji w jednym przepisie wskazuje na możliwość jednoczesnego, łącznego rozpoznania skargi zawierającej zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Oceniając zasadność zarówno skargi na bezczynność postępowania, jak i na jego przewlekłe prowadzenie sąd bada bowiem te same elementy sprawy administracyjnej - sprawność przebiegu postępowania i prawidłowość jego toku. Jako przewlekłe sąd oceni postępowanie wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa, gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy.
Z powyższych definicji obydwu kategorii wadliwości postępowania wynika, że w jednej sprawie możliwe jest ustalenie, że organ nie tylko przewlekle prowadzi postępowanie, ale tez tak wadliwie prowadząc postępowanie, dopuszcza się bezczynności.
Tak więc nie tylko nie ma przeszkód, ale wręcz celowym wydaje się połączenie spraw, gdy odrębnymi skargami zaskarżono bezczynność i przewlekłość w tej samej sprawie administracyjnej.
Ponadto przedmiot postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w danym okresie czasu, a więc i zakres rozpoznania przez sąd pozostaje bez zmian, niezależnie od liczby osób składających skargę i niezależnie, czy zarzuty zostały zgłoszone w jednej, czy kilku skargach. Istotą wyroku w sprawie prowadzonej ze skargi w trybie art. 149 p.p.s.a. jest przesądzenie, czy w danej sprawie miała miejsce bezczynność lub przewlekłość postępowania, czy miała ona cechy rażącego naruszenia prawa i ewentualnie zobowiązanie organu do wydania aktu (zakończenia postępowania administracyjnego).
Z tych względów celowe jest połączenie skarg na bezczynność, wniesionych odrębnie przez U. Z. i S. M. oraz skargi U. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania w tej samej sprawie administracyjnej, w której oboje są uczestnikami postępowania
Należy jednak podkreślić, że połączenie w trybie art. 111 §2 p.p.s.a. sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania i sprawy na bezczynność organu ma charakter techniczno-organizacyjny i nie wpływa na odrębność spraw. Tak więc zarzut bezczynności i przewlekłości podlega samodzielnej ocenie. Połączenie nie pozbawia również prawa do oceny żądań każdej z osób wnoszących skargę. Jeszcze raz podkreślenia wymaga techniczny skutek tej czynności procesowej. Łączne rozpoznanie sprawy nie oznacza, że sąd jest zwolniony od indywidualnego rozpatrzenia podnoszonych w każdej ze skarg zarzutów. Łączenie spraw nie pozbawia żadnego ze skarżących prawa do indywidualnego rozpatrzenia jego zarzutów. Na marginesie jedynie należy zauważyć niemal identyczne sformułowania skarg i przedstawionych zarzutów w niniejszych sprawach, co pozwala na ich łączne omówienie.
Przewlekłe prowadzenie postępowania oznacza nieefektywne podejmowanie czynności, w dużych odstępach czasowych, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że organ formalnie nie jest bezczynny. Tak więc przewlekłość jest opieszałym, niesprawnym i nieskutecznym działaniem organu, w sytuacji, gdy sprawa mogłaby zostać załatwiona w krótszym terminie. Wystąpi ona wówczas, gdy organ nie załatwi sprawy w terminie, niezależnie od kwestii bezczynności, a prowadzone przez niego czynności nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle zasady szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.). Taka ocena prowadzenia postępowania wiąże się z brakiem niedochowania należytej staranności w załatwieniu sprawy w rozsądnym terminie.
Z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy nieefektywne działania nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności, nie prowadzą do zakończenia postępowania. Jest to również stan, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego wydłużenia czasu trwania postępowania, nieakceptowalnego z punktu widzenia zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej (art. 12 § 1 K.p.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma przy tym znaczenia, z jakich powodów sprawy nie załatwiono w terminie, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ocenę zasadności skarg rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie organu nadzoru budowlanego w sprawie legalności przebudowy obiektu budowlanego przy ul. A 4A było już trzykrotnie przedmiotem kontroli sądu, który :
- w wyroku z dnia 16 grudnia 2014 roku w sprawie ze skargi S. M. o sygnaturze akt II SAB/Łd 172/14 stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał organ do wydania aktu kończącego postępowanie w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1.000 zł. Termin do zakończenia postępowania biegł od dnia 10 marca 2015 roku, bowiem akta zostały zwrócone organowi w dniu 9 marca 2016r.;
- w wyroku z dnia 6 listopada 2015 roku w sprawie o sygnaturze akt II SAB/Łd 150/15 sąd, uwzględniając skargę S. M. stwierdził przewlekłe prowadzenie postępowania w niniejszej sprawie z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w kwocie 5000 zł, oddalił wniosek o przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej i jednocześnie odrzucił skargę w zakresie żądania zobowiązania organu do wydania aktu;
- w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 roku ze skargi S. M. sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 4.000 zł za niewykonanie wyroku w sprawie II SAB/Łd 172/14, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał na rzecz S. M. sumę pieniężną w kwocie 500 zł.
Skutki powyższych orzeczeń mają istoty wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, zwłaszcza okoliczność, że wyrokiem w sprawie II SAB/Łd 172/14 sąd zobowiązał organ do wydania aktu.
Po pierwsze stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Niewątpliwie taka zależność istnieje między sprawą II SAB/Łd 172/14 a obecnie rozpoznawaną skargą S. M. w zakresie zobowiązania do wydania aktu. Zobowiązanie organu do wydania aktu, załatwienia sprawy wyczerpuje możliwość ponownego merytorycznego orzekania przez sąd w tej kwestii. Taka jest konstrukcja skargi w sprawie na bezczynność i przewlekłość postępowania, że raz nałożone zobowiązanie do pozostaje w mocy do czasu jego wykonania, to jest wydania aktu, kończącego postępowanie w danej sprawie. Z tych przyczyn sąd w punkcie 2. wyroku odrzucił skargę S. M. na bezczynność w zakresie zobowiązania do wydania aktu (załatwienia sprawy) na podstawie przywołanego art. 58 § 1pkt 4 p.p.s.a.
Z powyższych uwag wynika też, że z uwagi na treść wyroku w sprawie II SAB/Łd 172/14 również skargi U. Z. w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu nie mogą zostać uwzględnione. Nie mamy jednak do czynienia w tym wypadku z powagą rzeczy osądzonej, wobec braku tożsamości przedmiotowej i podmiotowej. Z uwagi na treść wyroku w sprawie II SAB/Łd 172/14 żądanie U. Z. jest bezprzedmiotowe i dlatego w punkcie 3 wyroku sąd umorzył postępowanie ze skarg U. Z. w tym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W wyroku zawarto wprawdzie sformułowanie, że umorzenie dotyczy skargi, zaś U. Z. wniosła o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w każdej ze skarg. Zważyć jednak należy, że sąd orzekał już po połączeniu obydwu skarg U.Z., co oznacza tym samym, że rozstrzygnięcie sądu w punkcie trzecim dotyczy dwukrotnie zgłoszonego tożsamego żądania tej samej strony.
Po drugie, wobec tego, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zostały już przez sąd ocenione: bezczynność w okresie od marca 2007 roku do 16 grudnia 2014 roku; przewlekłe prowadzenie postępowania w okresie od marca 2007 do dnia 15 grudnia 2015 roku, skuteczne mogą być zarzuty skarg dopiero po upływie zwrotu akt w ww. sprawach II SAB/Łd 172/14 i II SAB/Łd 150/15. Orzeczenie zapadłe w cytowanych wyżej sprawach są bowiem wiążące dla organu i sądu w kolejnych postępowaniach w ramach tej same sprawy, jak już wcześniej wskazano, brak podstaw prawnych do ponownej weryfikacji tego samego postępowania w tym samym okresie.
Jak wynika z akt sprawy organ po ostatnim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (akta zwrócono 14 stycznia 2016r.) w zasadzie faktycznie nie podjął żadnych czynności, aby skutecznie zakończyć postępowanie. Jedynie w dniu 20 stycznia 2016r. zwrócił się do Starosty [...] o wyjaśnienie na jakim etapie jest postępowanie w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego, zlokalizowanego w B., przy ulicy A 4A. Pismem z dnia 2 lutego 2016r. Starosta udzielił PINB-owi stosownych wyjaśnień, potem brak śladów aktywności organu.
W niekwestionowanym przez strony stanie faktycznym nadal zasadny jest zatem zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Organ podjął jedynie szczątkowe działania, lekceważąc nie tylko uprawnienia strony do załatwienia sprawy w granicach zakreślonych kodeksem postępowania administracyjnego, naruszając zasady sprawności postępowania, zasadę budowania zaufania do organów administracji, ale też lekceważąc dwa wyroki sądu, których celem było zmobilizowanie organu do podjęcia skutecznych działań.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. sąd orzekł w punkcie pierwszym wyroku, że zarówno bezczynność, jak i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wymierzając organowi grzywnę należało z jednej strony uwzględnić, że okres poddany obecnie ocenie (bezczynność od 12 lutego 2015 roku, przewlekłość od dnia 12 lutego 2016 roku, tj od zwrotu akt do organu) jest znacznie krótsza, niż oceniana powoływanymi wcześniej wyrokami tutejszego sądu. Z drugiej jednak strony realia niniejszej sprawy dowodzą, że nie odniosły skutku grzywny wymierzone organowi grzywny w wysokości 1.000 zł , 4.000 zł i 5.000 zł. Z tych względów za adekwatne do stopnia naruszenia prawa przez organ sąd uznał grzywny w kwocie 5.000 zł za bezczynność i 5.000 zł, za przewlekłe prowadzenie postępowania pomimo trzech orzeczeń sądu, łącznie wymierzając w punkcie 4 wyroku grzywnę w wysokości 10.000 zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.
Podobne przesłanki legły u podstaw przyznania na rzecz skarżących sum pieniężnych na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Skarżący bowiem oczekują bez efektu na załatwienie sprawy przez organ nadzoru budowlanego od 2007 roku, nie są w stanie uzyskać decyzji pomimo poddania przebiegu postępowania kontroli sądu, który kilkakrotnie podzielił trafność ich zarzutów.
W tej sytuacji sąd uznała za adekwatne zasądzenie na rzecz U. Z. kwoty 3.000 zł, zaś na rzecz S. M. 2000 zł. Zróżnicowanie wysokości sum pieniężnych wynika z faktu, ze U. Z. zgłosiła dwa żądania zasądzenia sumy pieniężnej ( w dwóch skargach), zaś S. M. jedno takie żądanie.
O kosztach postępowania orzeczono z mocy art. 205 p.p.s.a. W przypadku skarżącej U. Z. zasądzono równowartość uiszczonych wpisów, w przypadku skarżącego S. M. również zwrot kosztów dojazdu, zgodnie ze złożonym zestawieniem.
Lp/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło