II SAB/Łd 120/16
WyrokWSA w Łodzi2016-10-13
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostaje w bezczynności w sprawie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego, a jeśli tak, to czy bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostaje w bezczynności w sprawie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniono to długotrwałym brakiem merytorycznego załatwienia sprawy, pomimo licznych interwencji organu wyższego stopnia i wyroków sądowych. W związku z tym sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, wymierzył organowi grzywnę, przyznał skarżącej sumę pieniężną oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżąca U. Z. wniosła skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego. Skarżąca wskazała na wieloletnie, sporadyczne i pozorne działania organu, inicjowane jedynie na skutek wnoszonych środków zaskarżenia. Pomimo wcześniejszych wyroków sądowych zobowiązujących organ do działania, sprawa nie została merytorycznie załatwiona. Organ w odpowiedzi na skargę argumentował trudnościami kadrowymi i obszarem działania.Rozstrzygnięcie
1) stwierdzono, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.000 zł; 4) przyznano od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 500 zł; 5) zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 roku sprawy ze skargi U. Z. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego 1) stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1.000 (jeden tysiąc ) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej U. Z. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
U. Z. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie wybudowania i użytkowania budynku mieszkalnego położonego w B przy ul. A.
Autorka skargi wniosła o:
1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;
2. zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej;
3. stwierdzenie, że bezczynność organu ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
4. przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, przewidzianej w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 718 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.");
5. wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 §2 w zw. z art. 156 §6 P.p.s.a., mając na względzie, że bezczynność organu miała miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa;
6. zasądzenie w trybie art.200 P.p.s.a. od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowego.
W motywach skargi U. Z. wskazała, iż wniosek o wszczęcie postępowania datowany jest na dzień 22 marca 2012 roku, został doręczony organowi dnia 26 marca 2012 roku. Po miesiącu, pismem z dnia 24 kwietnia 2012 roku organ powiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin oględzin na dzień 30 maja 2012 roku i później na dzień 3 lipca 2012 roku. Wobec nieudostępniania budynku do oględzin przez właściciela obiektu, wnioskodawca wniósł o powiadomienie organów ścigania o przestępstwie utrudniania czynności organu. Postanowieniem z dnia [...] organ ścigania odmówił wszczęcia dochodzenia wobec braku cech przestępstwa. Organ wyznaczał kolejne oględziny najpierw na dzień 13 września 2012 roku, a później na dzień 14 września 2012 roku i na dzień 17 października 2012 roku. Następnie przez pół roku organ powiatowy nie podejmował w sprawie żadnych czynności, po czym wyznaczał kolejne oględziny (na dzień: 3 i 23 lipca 2013 roku).
Pismem z dnia 16 sierpnia 2013 roku wnioskodawca rozszerzył wniosek o wszczęcie postępowania o prawidłowość wybudowania oraz użytkowania budynku m.in. mieszkalnego. Tymczasem organ wyznaczył kolejny termin oględzin (na dzień 22 października 2013 roku).
Wobec całkowitej bezczynności organu, S. M. zażaleniem z dnia [...] wniósł zażalenie na bezczynność, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...], wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 21 stycznia 2013 roku. Po bezskutecznym ekspirowaniu tego terminu, S. M. wniósł skargę na bezczynność do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 16 maja 2013 roku, sygn. akt: ll SAB/Łd 29/13 zobowiązał organ powiatowy do załatwienia wniosku S. M. w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Po czym organ wyznaczył termin kolejnych oględzin na dzień 27 marca 2014 roku, ale kontrola ta do skutku nie doszła. Następnie w dniu [...] wydał decyzję umarzającą postępowanie w sprawie, którą organ drugiej instancji uchylił (decyzja z dnia [...]). W toku ponownie prowadzonego postępowania organ powiatowy zaplanował kolejne oględziny na dzień 19 marca i 27 maja 2015 roku. W dniu 29 maja 2015 roku S. M. wniósł kolejne zażalenie na bezczynność organu powiatowego do organu wojewódzkiego, który postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że organ powiatowy w sprawie nie jest bezczynny, bowiem wyznacza kolejne kontrole. I tak organ powiatowy wyznaczył termin oględzin na dzień 23 lipca 2015 roku.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2015 roku S. M. wniósł zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania. Postanowieniem z dnia [...] organ drugiej instancji uznał, że organ prowadzi postępowanie w sprawie w sposób przewlekły, wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia 24 sierpnia 2015 roku oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie. Termin ten upłynął bezskutecznie.
Na skutek wniesionych przez S. M. skarg na bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie, zapadły rozstrzygnięcia sądowe (sygn. akt II SAB/Łd 185/15 i II SAB/Łd 186/15). Obie skargi zostały uwzględnione.
Po kolejnych dwóch miesiącach od kontroli która nie doszła do skutku, organ wyznaczył kolejne oględziny na dzień 12 października 2015 roku, które także się nie odbyły. Organ wyznaczył na dzień 17 grudnia 2015 roku kolejne oględziny.
Tymczasem, w dniu 26 sierpnia 2015 roku, skarżąca złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] stwierdził przewlekłość postępowania, wyznaczył organowi termin dodatkowy na załatwienie sprawy do dnia 4 grudnia 2015 roku oraz zarządził wyjaśnienie przyczyn niezałatwienia sprawy w terminie, a także stwierdził, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa nie została załatwiona w wyznaczonym dodatkowym terminie. W tym stanie rzeczy skarżąca, która wyczerpała obligatoryjna przesłankę zaskarżenia bezczynności organu w formie zażalenia do organu wojewódzkiego.
[...] podsumowując stwierdziła, że z przedstawionego toku postępowania wynika jednoznacznie, że organ powiatowy postępowanie prowadzi pozornie od roku 2012. Podejmowane w toku postępowania czynności były sporadyczne, pozorne, inicjowane zawsze na skutek wnoszonych przez strony środków zaskarżenia. Działalność organu w sprawie ogranicza się jedynie do wyznaczania kolejnych terminów oględzin, które z uwagi na nieudostępnienie przez właściciela obiektu do kontroli, nie dochodzą do skutku. Organ posiada instrumenty prawne wstępu na teren obiektu budowlanego w każdym czasie, kiedy stwierdzi, że obiekt użytkowany jest bez pozwolenia na jego użytkowanie, a w sprawie ma to miejsce i organ powiatowy o tym wie.
Analizując sprawę – zdaniem autorki skargi – można stwierdzić, że podejmowane przez organ czynności były sporadyczne, pozorne, podejmowane zawsze na skutek wnoszonych przez S. M. środków zaskarżenia bezczynności. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a ostatnio to okres dwuletni. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B uchyla się zatem od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji.
Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Po uchyleniu w dniu [...] jedynej decyzji wydanej w okresie 5 lat prowadzenia postępowania, organ faktycznie zaprzestał prowadzenia postępowania. Jedynie zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2014 roku organ zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego, ale rozstrzygnięcia w sprawie nie wydał żadnego.
W świetle powyższych faktów – zdaniem autorki skargi – nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę. Przewlekłość postępowania w tej sprawie, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji, podejmowania pozornych czynności w długich odstępach czasu, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również stronę skarżącą możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat podejmuje, mają na celu omijanie (mimo czynności dyscyplinujących organu wyższego stopnia) wydania decyzji. Organ powiatowy ignoruje nie tylko prawa skarżące, ale i orzeczenia organu odwoławczego wyznaczające kolejne terminy załatwienia sprawy, ale i nie reaguje na wyroki sądowe w przedmiocie bezczynności. Nie odnoszą też żadnego skutku nałożone na organ w tylu sprawach grzywny.
Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne, a nawet ponad roczne. Po uchyleniu w dniu [...] jedynej decyzji wydanej w okresie 5 lat prowadzenia postępowania, organ faktycznie zaprzestał prowadzenia postępowania. Jedynie zawiadomieniem z dnia 4 lutego 2014 roku organ zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego, ale rozstrzygnięcia w sprawie nie wydał żadnego.
W świetle powyższych faktów – zdaniem autorki skargi – nie ulega wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę. Bezczynność organu w tej sprawie, polegająca na uchylaniu się organu od wydania decyzji, podejmowania pozornych czynności w długich odstępach czasu, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy z wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również stronę skarżącą możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat podejmuje, mają na celu omijanie (mimo czynności dyscyplinujących organu wyższego stopnia) wydania decyzji. Organ powiatowy ignoruje nie tylko prawa skarżące, ale i orzeczenia organu odwoławczego wyznaczające kolejne terminy załatwienia sprawy, ale i nie reaguje na wyroki sądowe w przedmiocie bezczynności. Nie odnoszą też żadnego skutku nałożone na organ w tylu sprawach grzywny.
Uzasadniając wniosek o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnego stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. U. Z. wniosła o uwzględnienie okoliczność całkowitego lekceważenia sobie przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Takie zachowanie organu powoduje dla skarżącej potworny uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania, że organ nadzoru budowlanego w Polsce nie jest powołany dla załatwiania jej sprawy i jest pozbawiona ona całkowicie prawa do załatwienia jakiejkolwiek sprawy w tym organie od wielu lat. Skarżąca czuje się wykluczona ze społeczeństwa, poprzez traktowanie przez organ jej spraw z całkowitą ignorancją. Poza uprawnieniem wnoszenia skarg do Sądu, nie pozostało skarżącej żadne uprawnienie do tego, że jej sprawa zostanie kiedykolwiek załatwiona. Zachowanie organu jest świadome i celowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie argumentując, że postępowanie zainicjowane wnioskiem S. M. z dnia 22 marca 2012 roku zostało rozdzielone na dwa odrębne – w przedmiocie budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Sprawa niniejsza dotyczy budynku mieszkalnego. W toku postępowania organ ustalił, że G. S. realizując budowę budynku mieszkalnego dokonała samowolnie odstępstw od warunków określonych w pozwoleniu na budowę, co dało organom podstawę do wszczęcia postępowania w sprawie. W sprawie konieczne jest przeprowadzenie oględzin, których termin organ wyznaczał już czternastokrotnie, a które konsekwentnie udaremnia G. S. Organ w dniu [...] powiadomił organy ścigania o popełnieniu przestępstwa określonego w art. 91 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 12 Kodeksu karnego. W sprawie w końcu w dniu 25 maja 2016 roku przeprowadzono oględziny, a organ aktualnie bada zgromadzony w sprawie materiał dowodowy.
Odnosząc się do skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż zaniedbanie w zakresie terminowości prowadzonego postępowania, jego przewlekłości jest niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz częste wezwania pracowników organu jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania utrudniają prawidłowe jego funkcjonowanie. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność czy przewlekłość w mniej ważnych sprawach. Aktualnie organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz jednego inspektora, którzy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2. Aktualnie organ prowadzi ok 800 postępowań i samodzielnie nie ma możliwości szybkiej poprawy pracy organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w określonych przypadkach, w tym – w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). W sprawie skargi na bezczynność środkiem takim jest zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do organu administracji publicznej wyższego stopnia (art. 37 § 1 K.p.a.).
W stanie faktycznym sprawy skarżąca złożyła, pismem z dnia 26 sierpnia 2015 roku zażalenie na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. Organ drugiej instancji na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., postanowieniem z dnia [...], uznając zasadność zażalenia skarżącej na bezczynność, wyznaczył organowi dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 4 grudnia 2015 roku. Na tej podstawie należy uznać, że skarga na bezczynność jest formalnie dopuszczalna.
Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy, wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
W tym miejscu przed przystąpieniem do oceny zasadności skargi zwrócić uwagę wypada na okoliczności, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku, sygn. akt: II SAB/Łd 185/15 uwzględnił skargę S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. zobowiązując tenże organ do załatwienia sprawy wszczętej zawiadomieniem z dnia 22 marca 2011 roku, w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz stwierdził, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wspomniany wyrok jest prawomocny od dnia 19 stycznia 2016 roku. Akta administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 3 lutego 2016 roku.
W niniejszej sprawie Sąd nie może ponownie oceniać stanu bezczynności organu, który podlegał już prawomocnej ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 185/15. Zdaniem Sądu, od dnia 9 grudnia 2015 roku należy oceniać, czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. pozostaje w bezczynności. Od tego momentu zatem prześledzić należało, czy organ podejmował skuteczne działania, zmierzające do należytego wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia.
W kontekście powyższych uwag, oceniając zasadność przedmiotowej skargi należy w pierwszym rzędzie wskazać, iż po dacie doręczenia organowi pierwszej instancji akt administracyjnych, co miało miejsce w dniu 3 lutego 2016 roku, tenże na dzień 9 lutego 2016 roku zaplanował oględziny, które jednak nie doszły do skutku z uwagi na nieobecność właściciela obiektu. W dniu 20 kwietnia 2016 roku organ wydał postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania na wniosek G. S., a na dzień 23 maja 2016 roku organ wyznaczył kolejne oględziny. Z odpowiedzi na skargę wynika, że oględziny w dniu 25 maja 2016 roku odbyły się, a aktualnie organ analizuje zgromadzony materiał dowodowy celem wydania rozstrzygnięcia.
Dostrzec także wypada, iż wyznaczony Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, postanowieniem z dnia [...], termin załatwienia sprawy niewątpliwie nie został dotrzymany, bowiem do dnia wniesienia skargi, a także do dnia jej rozpoznania przez Sąd, organ nie zakończył postępowania w sprawie.
Oceniając opisany tok czynności podejmowanych przez organ nadzoru budowlanego w ramach postępowania wyjaśniającego należy uznać zasadność skargi, stwierdzając, że organ pozostaje w bezczynności. Niewątpliwie organ prowadząc postępowanie dotyczące wybudowania budynku mieszkalnego, naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 35 K.p.a. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej niemalże 10 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych z Sądu. Trudno doszukać się uzasadnienia dla tak długo trwającego postępowania.
Warto dostrzec to, iż organ nie zaprzecza, że pozostaje w bezczynności, wskazując, że powodem takiego stanu rzeczy są trudności kadrowe. W ocenie składu orzekającego, swej bezczynności organ nie może tłumaczyć trudnościami kadrowymi, szerokim zakresem obowiązków, czy też brakiem etatów. Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd jednocześnie stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 P.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności podejmowane są przez organ w sporych odstępach czasu, nie charakteryzują się niezbędną do terminowego załatwienia sprawy koncentracją. Ponadto stan swej bezczynności utrzymuje, pomimo wyraźnego wskazania w tym względzie organu wyższego stopnia.
W zaistniałej sytuacji, zdaniem Sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a., zaś jej wysokość, określając na wskazaną w orzeczeniu kwotę 1.000 zł, Sąd oceniając okres czasu po wydaniu w dniu 9 grudnia 2015 roku wyroku, do dnia orzekania, uznał jako adekwatną do stopnia naruszenia prawa.
Wobec tego, że wyrokiem z dnia 9 grudnia 2015 roku organ został – w punkcie pierwszym – zobowiązania do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca, orzekanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy było zbędne, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania w tym zakresie.
Uznawszy, iż skarga zasługuje na uwzględnienie i wobec tego, że bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa Sąd uznał, iż zasługuje na uwzględnienie także wniosek skargi o przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd jednak ocenił, że kwota 500 zł będzie w tym zakresie odpowiednia. Niewątpliwie Sąd podziela argumenty wskazane przez autorkę skargi, niemniej nawet w tej sytuacji składowi orzekającemu nie może z pola widzenia umykać ilość i wysokość każdej poszczególnej grzywny i kwoty pieniężnej, do której zapłaty zobowiązany jest organ. Spojrzenie na sprawę również w tym aspekcie przesądziło o uwzględnieniu wniosku skarżącej w części, czyli w kwocie 500 zł. Z treści powołanego przepisu art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika, iż przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny, przepis wszak stanowi, iż "Sąd może przyznać". Wobec tego działając w ramach takiego uprawnienia i uwzględniając zaistniały w sprawie stan faktyczny, a w nim przede wszystkim długoterminową i bierną postawę organu, ale i ilość spraw zawisłych przed Sądem i kwoty nakładanych na organ sankcji finansowych, Sąd przyznał na rzecz skarżącej kwotę 500 zł, jako sumę pieniężną, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a.
Konkludując, Sąd stwierdzając, iż bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa orzekł w punkcie pierwszym wyroku czyniąc za podstawę treść art. 149 § 1 P.p.s.a. W punkcie drugim Sąd orzekł o umorzeniu postępowania w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu orzekający w tym zakresie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Natomiast o wymierzeniu organowi grzywny Sąd orzekł jak w punkcie trzecim wyroku na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. W punkcie czwartym wyroku Sąd przyznał od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną w kwocie 500 zł na mocy art. 149 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącej od organu administracji Sąd postanowił w punkcie piątym wyroku przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.
ms
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło