II SAB/Łd 123/14
WyrokWSA w Łodzi2014-10-28
Skład orzekający: Anna Stępień, Barbara Rymaszewska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia nieruchomości z mocy prawa z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym zobowiązanie do wydania aktu, stwierdzenie rażącego naruszenia prawa i wymierzenie grzywny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wojewoda prowadził postępowanie w sposób rażąco przewlekły, naruszając obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, który wynosił 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Trwające ponad 6 lat postępowanie, mimo braku nadmiernej skomplikowania stanu faktycznego i niewielkiej liczby stron, stanowiło rażące naruszenie prawa. W związku z tym sąd zobowiązał Wojewodę do wydania aktu w terminie miesiąca, stwierdził rażące naruszenie prawa i wymierzył grzywnę.Stan faktyczny
Skarżący A. P. i A. S. wnieśli skargę na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przeznaczoną pod rozbudowę drogi. Postępowanie, wszczęte we wrześniu 2010 roku, trwało ponad 6 lat, z licznymi przesunięciami terminów i dwukrotnym uchyleniem decyzji Wojewody przez Ministra. Skarżący zarzucili rażące naruszenie prawa i domagali się zobowiązania organu do wydania decyzji, stwierdzenia rażącego naruszenia prawa oraz wymierzenia grzywny. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, argumentując niezbędnością czynności dowodowych i trudnościami kadrowymi.Rozstrzygnięcie
1. zobowiązano Wojewodę do wydania aktu w przedmiotowej sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierzono Wojewodzie grzywnę w kwocie 2000 zł; 4. zasądzono od Wojewody na rzecz skarżących solidarnie kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 października 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2014 roku sprawy ze skargi A. P. i A. S. na przewlekłość postępowania Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Wojewodę [...] do wydania aktu w przedmiotowej sprawie w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. wymierza Wojewodzie [...] grzywnę w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. P. i A. S. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
A. P. oraz A. S. wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności części nieruchomości położonej w obrębie [...] – W., gmina C., powiat [...], województwo [...], oznaczonej jako działka nr ewid. 144/3
o powierzchni 0,1039 ha. Autor skargi wniósł o zobowiązanie Wojewody [...] do wydania merytorycznej decyzji w sprawie w terminie miesiąca od dnia rozpoznania skargi oraz o stwierdzenie, iż niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, jak i o wymierzenie organowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.
W motywach skargi A. P. i A. S. wyjaśnili, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...], zmienioną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...], nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid. 144/3 została przeznaczona pod rozbudowę drogi krajowej nr 8 do parametrów drogi ekspresowej na odcinku P.– granica powiatu R. z wyłączeniem odcinka W. – T. Pismem z dnia 27 września 2010 roku Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu postępowania odszkodowawczego, jednocześnie ustalając termin załatwienia sprawy na dzień 31 grudnia 2010 roku. Termin ten był przez organ kilkakrotnie przesuwany, najpierw do dnia 31 stycznia 2011 roku, następnie do dnia 30 kwietnia 2011 roku, do dnia 20 czerwca 2011 roku i do dnia 31 sierpnia 2011 roku. W dniu 25 sierpnia 2011 roku, po upływie blisko roku od zawiadomienia o wszczęciu postępowania, Wojewoda [...] wydał w sprawie decyzję, którą Minister Transportu po rozpoznaniu odwołania skarżących uchylił (decyzja z dnia [...]). Następnie Wojewoda [...] kolejny raz przesunął termin załatwienia sprawy wskazując, iż nastąpi to do dnia 31 stycznia 2013 roku, a następnie do dnia 30 kwietnia 2013 roku, a później do dnia 31 października 2013 roku.
W dniu 30 października 2013 roku Wojewoda [...] wydał merytoryczną decyzję
w sprawie, która została uchylona mocą decyzji Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...].
Następnie skarżący, odwołując się do treści art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a."), wskazali, iż organ prowadzący postępowanie wydał pierwszą decyzję w sprawie blisko po upływie roku od dnia zawiadomienia stron
o wszczęciu postępowania. Podobnie druga decyzja została wydana po upływie roku
i trzech miesięcy od dnia uchylenia przez Ministra Transportu wcześniejszego rozstrzygnięcia.
W ocenie skarżących rozpoznanie sprawy po upływie takiego okresu, w sytuacji gdy art. 35 § 3 K.p.a. przewiduje załatwienie sprawy w terminie dwóch miesięcy od dnia jego wszczęcia (i to tylko wyjątkowo, w sprawach szczególnie skomplikowanych), stanowi rażące naruszenie prawa dające podstawę do żądania stwierdzenia niezałatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. oraz przewlekłości postępowania. Skarżący podnieśli również, iż organ odwoławczy rozstrzygnął odwołanie dopiero po upływie 10 miesięcy od jego złożenia.
Fakt uchylenia przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji Wojewody [...]
z dnia [...] po raz kolejny spowoduje załatwienie sprawy
w jeszcze późniejszym terminie.
W ocenie skarżących Wojewoda [...] rozpoznając sprawę naruszył również treść powołanego wyżej art. 36 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn zwłoki w terminowym rozpoznaniu sprawy, przy każdorazowym wyznaczaniu nowego terminu oraz co najmniej pięciokrotnym uchybieniu terminowi jej zakończenia.
W konkluzji skarżący wskazali, iż opisane uchybienia stanowią rażące naruszenie prawa dające podstawę do żądania stwierdzenia przewlekłości postępowania, zarządzenia wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy
w terminie oraz do wymierzenia Wojewodzie [...] grzywny.
Uzupełniając powyższe informacje skarżący wyjaśnili, iż w dniu 5 lutego 2014 roku złożyli zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie oraz przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania, które to zażalenie postanowieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] zostało uznane za nieuzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi, szczegółowo opisując dotychczasowy przebieg postępowania. Stanowisko to podsumował wskazaniem, iż czynności podejmowane w toku postępowania były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia wszelkich okoliczności mających wpływ na wynik postępowania oraz do prawidłowego załatwienia sprawy.
Organ dokłada wszelkich starań, aby jak najszybciej i najsprawniej przeprowadzić postępowania administracyjne w zakresie ustalenia odszkodowań. Postępowanie musi przebiegać zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Ranga społeczna prowadzonych postępowań mających na celu ustalenie odszkodowania
z tytułu nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne, wymaga szczególnej rzetelności i dokładności w podejmowaniu czynności, mających na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną. Jednocześnie bez wątpienia istnieje społeczne niezadowolenie osób pozbawianych prawa własności, co również nie pozostaje bez wpływu na przebieg postępowań, których średnia ilość
w okresie od września 2010 roku do października 2013 roku przypadająca na pracownika merytorycznego wynosiła ok. 160.
Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 28 października 2014 roku pełnomocnik organu oświadczył, iż wnosi o oddalenie skargi, wskazując, iż do dnia rozprawy nie została w sprawie wydana decyzja.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z regulacją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłość organów w określonych przypadkach, w tym w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 – 4a oraz pkt 8 P.p.s.a.).
Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1 P.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, iż warunkiem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Warunek zawarty w art. 52 § 1 P.p.s.a., tj. wyczerpanie środków zaskarżenia, rozumiany powinien być w postępowaniu ze skargi na przewlekłość jako złożenie środka prawnego w postaci zażalenia przewidzianego w art. 37 § 1 K.p.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono ten środek prawny.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, iż skarżący wyczerpali środki zaskarżenia służące
w postępowaniu przed organami administracji. Zwrócić należy uwagę na treść pisma skarżących z dnia 5 lutego 2014 roku, w którym wskazali oni, iż wnoszą zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 i art. 36 K.p.a. oraz na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie. Dostrzec wypada, iż pismo to zostało skierowane do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, który postanowieniem z dnia [...] uznał je za nieuzasadnione. Na tej podstawie sąd ocenił, iż skarga jest formalnie dopuszczalna.
Przystępując do merytorycznej oceny zasadności skargi należy zwrócić uwagę, iż organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności organy powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy (art. 12 § 1 K.p.a.). Realizacji tej zasady służy m. in. przepis art. 35 § 1 K.p.a., który zobowiązuje organy do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 K.p.a.). Do terminów powyższych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 K.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, określonym w art. 35 K.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 K.p.a.).
Powyższe uwagi uzupełnić należy o wskazanie, iż przedmiotowa sprawa dotyczy ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności części nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 roku, poz. 687 ze zm., dalej jako: "ustawa"). Zwrócić także uwagę wypada na treść art. 12 ust. 4b ustawy, który to przepis wskazuje, iż decyzję ustalającą wysokość odszkodowania wydaje się w terminie 30 dni od dnia,
w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Przenosząc powyższe uwagi na grunt zaistniałego w sprawie stanu faktycznego należy w pierwszym rzędzie przypomnieć, iż z dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] Wojewoda [...] wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji dla inwestycji polegającej na rozbudowie drogi krajowej nr 8 do parametrów drogi ekspresowej na określonym odcinku oraz zatwierdził na potrzeby inwestycji projekty podziału nieruchomości zgodnie z wykazem, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzja ta została zmieniona decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...], co oznacza, iż z tą datą decyzja
o ustaleniu lokalizacji inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Odnosząc powyższe do treści art. 12 ust. 4b ustawy należy wskazać, iż 30 dniowy termin na wydanie decyzji ustalającej wysokość odszkodowania rozpoczął swój bieg po dniu 31 lipca 2008 roku, bowiem tego dnia – jak wcześniej wskazano – decyzja
o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Termin określony na podstawie art. 12 ust. 4b ustawy ekspirował z dniem 30 sierpnia 2008 roku.
Tymczasem z dokumentów załączonych do akt wynika, iż dopiero w dniu 12 lutego 2009 roku wpłynął do Wojewody [...] wniosek inwestora – Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową działkę nr 144/3. Po otrzymaniu przywołanego wniosku organ podjął działania w celu ustalenia osób, którym w dacie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przysługiwało prawo do nieruchomości, zatem komu przysługuje prawo do odszkodowania.
Wojewoda [...] dopiero w dniu 27 września 2010 roku skierował do stron postępowania zawiadomienie o wszczęciu postępowania, po czym kilkakrotnie informował strony postępowania o przedłużeniu terminu rozpoznania sprawy w trybie art. 36 § 1 K.p.a. Najpierw termin ten został przesunięty do dnia 31 stycznia 2011 roku, później do dnia 30 kwietnia 2011 roku i do dnia 31 sierpnia 2011 roku. Między wszczęciem postępowania (27 września 2010 roku), a dniem 31 sierpnia 2011 roku organ zlecił opracowanie operatu szacunkowego, z którego treścią zapoznał strony, które zgłosiły do niego uwagi. Organ w tym czasie uzyskał także informację, że inwestor nie dysponuje nieruchomością zamienną. Następnie, w dniu [...] Wojewoda [...] wydał decyzję w sprawie ustalenia odszkodowania, która mocą rozstrzygnięcia Ministra Infrastruktury, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego.
Ponownie prowadząc postępowania Wojewoda [...] powtórnie informował strony
o zmianie terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 1 K.p.a., wyznaczając najpierw tenże termin do dnia 31 stycznia 2013 roku, później do dnia 30 kwietnia 2013 roku, 30 września 2013 roku i do dnia 31 października 2013 roku.
W tym czasie (między dniem 19 lipca 2012 roku, a dniem 30 października 2013 roku) organ ponownie zlecił rzeczoznawcy przygotowanie operatu, z którym zapoznał strony postępowania, które wniosły do niego zastrzeżenia. Tuż przed wyekspirowaniem ostatniego ze wskazanych terminów, bowiem w dniu [...] organ pierwszej instancji wydał decyzję o ustaleniu odszkodowania. Rozstrzygnięcie to jednak, po rozpoznaniu odwołania, zostało uchylone przez Ministra Infrastruktury
i Rozwoju mocą decyzji z dnia [...]. Po tej dacie organ wystąpił do rzeczoznawcy o wykonanie ponownej wyceny i zawiadomił strony w trybie art. 36 § 1 K.p.a. o nowym terminie załatwienia sprawy, wskazując, iż nastąpi to do dnia 30 listopada 2014 roku.
W tym miejscu podkreślić należy, iż w ramach prowadzonego postępowania organ zobowiązany był do ustalenia wartości nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa w związku z realizacją inwestycji drogowej. W tym celu organ - jak najbardziej słusznie - zlecał przygotowanie operatu szacunkowego przez rzeczoznawcę majątkowego. W toku postępowania Wojewoda dwukrotnie wydawał decyzje, które po rozpoznaniu odwołań, wyeliminowane były z obrotu prawnego przez organ drugiej instancji, a uchylenie każdej z decyzji łączyło się z koniecznością opracowania nowego operatu szacunkowego określającego wartość nieruchomości.
Postępowanie w sprawie toczy się ponad 6 lat mimo, iż stan faktyczny sprawy nie jest nadmiernie skomplikowany, a w postępowaniu nie bierze udział wielość podmiotów, którym przysługuje przymiot strony. Trudno podzielić zatem pogląd, że niezbędny do wyjaśnienia zakres postępowania ograniczający się do ustalenia wartości nieruchomości jest na tyle absorbujący, by usprawiedliwiał ponad 6 - letnie oczekiwanie na rozstrzygnięcie sprawy.
W judykaturze nie jest sporne, iż przewlekłość w prowadzeniu postępowania wystąpi wówczas, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie
w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją niezbędną w świetle art. 12 K.p.a., ustanawiającego zasadę szybkości postępowania, względnie mają charakter czynności pozornych, nie istotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Za postępowanie prowadzone przewlekle uznać należy postępowanie prowadzone w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny.
Oceniając opisany wcześniej tok podejmowanych przez organ czynności
w ramach postępowania wyjaśniającego sąd uznał zasadność skargi, stwierdzając, że organ prowadził postępowanie w sposób rażąco przewlekły.
Niewątpliwie organ naruszył obowiązek załatwienia sprawy w ustawowym terminie, określonym w art. 12 ust. 4b ustawy. Brak jest jakiegokolwiek uzasadnienia dla zwłoki
w rozstrzygnięciu tejże sprawy, wynoszącej ponad 6 lata od momentu, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.
Na tej podstawie sąd uznał, że Wojewoda [...] prowadził postępowanie w sposób przewlekły. Co więcej - zdaniem składu orzekającego - przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie sądu przewlekłość będzie miała charakter rażący, jeżeli poważne opóźnienia
w podejmowanych przez organ czynnościach oczywiście pozbawione są jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia. Dla uznania rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1 P.p.s.a. nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie przedmiotowych terminów musi być znaczne, co również stwierdzono w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że trwające ponad 6 lat postępowanie w sprawie jawi się jako prowadzone rażąco przewlekle, gdy uwzględni się okoliczność, iż stosownie do art. 12 ust. 4b ustawy powinno się ono zakończyć w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna, co w sprawie miało miejsce
w dniu 31 lipca 2008 roku. Przepisu tego nie można wprawdzie interpretować jako normy nakazującej wydanie decyzji o ustaleniu odszkodowania w tym terminie za wszelką cenę, kosztem naruszenia prawa. Artykuł 12 ust. 5 ustawy odsyła bowiem do regulacji zawartych w art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc do powierzenia rzeczoznawcy majątkowemu sporządzenia opinii określającej wartość nieruchomości. Stosowanie przez organ przepisów ustaw niespójnych i nie do końca zsynchronizowanych w przedmiocie terminów w nich określonych, powoduje, że organ nie zawsze może dotrzymać przesłanek określonych w art. 12 ust. 4b ustawy ( por. np. wyroki WSA: z dnia 24 lipca 2012r. sygn. II SAB/Łd 76/12 – LEX nr 1229053 i z dnia 3 kwietnia 2012r. sygn. IISAB/Ol 6/12 – LEX nr 1139122 ).
Strona w treści skargi wnioskowała także o wymierzenie Wojewodzie [...] grzywny. Odnosząc się do tegoż wniosku, który sąd - co do zasady - uznał za uzasadniony, wskazać należy, iż podstawowym warunkiem dla stwierdzenia istnienia materialnoprawnej podstawy wymierzenia grzywny organowi w oparciu o art. 149 § 2 P.p.s.a. jest upływ terminu załatwienia sprawy. Wyraźnego zaznaczenia wymaga przy tym fakt, iż postępowanie w sprawie trwa ponad 6 lata i organ nadal nie wydał decyzji kończącej postępowanie w sprawie, zatem tenże organ prowadzi postępowanie
w sposób przewlekły, czyli z naruszeniem przepisów określających terminy załatwienia spraw w postępowaniu. Z tego powodu sąd ocenił, że uzasadnionym jest nałożenie na organ grzywny, uznając, iż kwota 2.000 zł będzie odpowiednia. Grzywna na podstawie art. 149 P.p.s.a. nie ma bowiem na celu wyłącznie dyscyplinowanie organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości
w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających
z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. Sąd uwzględniając okoliczności sprawy uznał, iż kwota 2.000 zł będzie właściwa, zwłaszcza zważywszy także na przeszkody podnoszone przez organ, które utrudniają ostateczne załatwienie sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że czynności podejmowane w sprawie były niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, uzupełnienia materiału dowodowego i wyjaśnienia wszelkich okoliczności mających wpływ na wynik postępowania oraz do prawidłowego załatwienia sprawy.
Nie kwestionując konieczności dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydania zgodnego
z prawem rozstrzygnięcia, dostrzec należy, iż realizacja tychże obowiązków nie może zajmować kilku lat w obliczu tego, iż art. 12 ust. 4b ustawy zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni.
Jak wskazał organ powodem dotychczasowego niezakończenia sprawy są także trudności kadrowe - duża ilość spraw o takim charakterze przypadająca na każdego pracownika. Także i w tym przypadku należy zaakcentować, że ten czynnik - w ocenie składu orzekającego - nie może usprawiedliwiać przewlekłości organu trwającej ponad 6 lat. Stanowiska swego organ nie może również tłumaczyć trudnościami kadrowymi, gdyż dla oceny zasadności skargi na przewlekłość postępowania ( a także
na bezczynność ) nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz
z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, wszystkie dostępne
w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl).
Reasumując, sąd zobowiązał organ do wydania w sprawie aktu w terminie
1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, orzekając
w oparciu o treść art. 149 § 1 P.p.s.a. Sąd wymierzył ponadto organowi grzywnę na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. O zwrocie kosztów sąd postanowił w punkcie czwartym wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 340 zł złożył się uiszczony przez skarżących wpis od skargi w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 240 zł.
B.A.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło