II SAB/Łd 148/24
WyrokWSA w Łodzi2025-02-12
Skład orzekający: Piotr Mikołajczyk, Jarosław Czerw, Beata Czyżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Starosta dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, polegającego na nieudzieleniu odpowiedzi na pytania dotyczące lokalizacji dokumentacji melioracyjnej?Ratio decidendi
Organ nie dopuścił się bezczynności, ponieważ w ustawowym terminie udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji publicznej, informując o nieposiadaniu żądanych dokumentów i wskazując właściwy organ do ich uzyskania. Skarżący otrzymał już informacje o braku posiadania żądanych dokumentów przez organ, a jego dalsze pytania miały charakter polemiczny lub opierały się na domysłach, a nie na faktach.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Starosty w sprawie udostępnienia informacji publicznej dotyczącej urządzeń melioracyjnych. Skarżący wielokrotnie zwracał się do organu z pytaniami o lokalizację i koszt budowy urządzeń melioracyjnych, a także o sposób zarządzania przez Starostę własnością Skarbu Państwa w tym zakresie. Organ wielokrotnie odpowiadał, że nie posiada takich informacji i wskazywał na Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie jako właściwy organ do ich uzyskania. Skarżący zarzucił organowi ukrywanie prawdy i bezczynność w załatwieniu jego skargi z 2023 roku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano i nakazano wypłatę z funduszu Skarbu Państwa adwokatowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 lutego 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Asesor WSA Beata Czyżewska, , po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. P. na bezczynność Starosty [...] w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adwokatowi M. D. prowadzącemu Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. dc
Pismem z dnia 17 października 2024 r. A.P. (dalej: skarżący, wnioskodawca, wnioskujący) złożył skargę na bezczynność Starosty [...] (dalej: organ) w sprawie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 28 września 2023 r., który skarżący nazwał "skarga".
Z akt administracyjnych wynika, że korespondencja skarżącego z organem rozpoczęła się, gdy wnioskiem z dnia 3 sierpnia 2021 r. skarżący wystąpił w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej o informację: kiedy, w jakim okresie czasu zbudowano na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W., na działce numer [...] i [...], urządzenia melioracyjne służące do odwodnień i do nawodnienia – deszczownie; oraz na jakich jeszcze działkach z tego terenu znajdują się urządzenia melioracyjne i jaki był koszt budowy urządzeń melioracyjnych.
W odpowiedzi na wniosek, pismem z dnia 18 sierpnia 2021 r. Starostwo Powiatowe w P. wskazało, że nie posiada informacji dotyczących terenów zmeliorowanych, informując jednocześnie, że powyższe dane można uzyskać w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Poznaniu.
Następnie skarżący wystosował do organu pismo z dnia 26 sierpnia 2021 r. nazwane "skarga", w którym domagał się wyjaśnienia: w jaki sposób Starosta zarządzał własnością Skarbu Państwa, że nie wie, co działo się na zarządzanym przez niego terenie i czy Starosta zarządzał własnością Skarbu Państwa.
W dniu 24 września 2021 r. udzielono skarżącemu odpowiedzi, że starostwa powiatowe w Polsce zostały utworzone w roku 1999. Od tego roku na terenie P. i gminy K. nie były wykonywane urządzenia melioracji wodnych szczegółowych. Wskazano, że dokumenty archiwalne posiada Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie RZGW.
W dniu 7 października 2021 r. skarżący ponownie skierował do organu pismo zatytułowane "skarga" stawiając pytania: w jaki sposób Starosta zarządzał własnością Skarbu Państwa, że nie wie, co działo się na zarządzanym przez niego terenie, czy Starosta w ogóle zarządzał własnością Skarbu Państwa, a jeżeli Starosta zarządzał własnością Skarbu Państwa, to czy widział dokumenty w sprawie budowy urządzeń melioracyjnych na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W., gm. K. i czy po 1999 na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W., były sprawne urządzenia melioracyjne odwodniające i nawodniające – deszczownie.
Organ odpowiedział skarżącemu 5 listopada 2021 r., wyjaśniając, że ewidencje urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie. Starosta jest właścicielem terenu, jednakże działki są rozdysponowane na poszczególnych użytkowników.
Dnia 17 listopada 2021 r. w kolejnej "skardze", skarżący zapytał organ: jakie działki o jakich numerach, na jakich użytkowników są rozdysponowane; czy Starosta, posiada wiedzę o tym, kto uczestniczy w kosztach utrzymania urządzeń melioracyjnych, jacy użytkownicy odnoszą korzyści z rozdysponowanych działek, jakie prace są wykonywane na urządzeniach melioracyjnych, mające na celu utrzymanie w sprawności użytkowej urządzeń wodnych.
W odpowiedzi organ, 14 grudnia 2021 r. skierował do wnioskodawcy pytanie o wskazanie działek których dotyczy jego pytanie oraz wskazał skarżącemu, że w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten kto odnosi z nich korzyści. Starosta nie posiada wiedzy kto i kiedy wykonuje prace konserwacyjne na własnych urządzeniach melioracyjnych.
W dniu 21 grudnia 2021 r. skarżący doprecyzował pytanie wskazując, że zapytanie dotyczyło działek o nr [...],[...],[...],[...] i [...] położonych w obrębie [...] K.. W aktach administracyjnych nie znajduje się odpowiedź na ten wniosek skarżącego.
W dniu 28 września 2023 r. skarżący skierował do organu kolejne pismo o nazwie "skarga", w którym zapytał: dlaczego dokumentacja znajduje się w Urzędzie Gminy K. oraz w Starostwie Powiatowym w P.; czy Starostwo Powiatowe w P. otrzymało od Urzędu Gminy w P. wiadomość dotyczącą przesłania dokumentów melioracyjnych do Urzędu Gminy w K.; czy Starostwo Powiatowe w P. otrzymało od Urzędu Gminy K. informację, że dokumentacja melioracyjna jest w Urzędzie Gminy K.; czy Starostwo Powiatowe w P. posiada wiedzę o tym, gdzie rzeczywiście znajduje się zbiór dokumentów melioracyjnych, dotyczących ulicy [...] , [...] i [...] , działki nr [...] i działki numer [...] stanowiącej własność Starostwa i jego nieruchomości, to jest działek znajdujących się na terenie Powiatu [...]; gdzie, w którym z wydziałów Starostwa Powiatowego w P. również znajdują się dokumenty melioracyjne dotyczące wyżej wymienionego terenu i dlaczego nie zostały przekazane do Wód Polskich; w jaki sposób Wody Polskie mogą prowadzić ewidencję urządzeń melioracyjnych, jeżeli nikt z terenu Powiatu P. nie przekazał im zbioru dokumentów melioracyjnych, a dokumenty melioracyjne ukrywane są w Powiecie [...].
W odpowiedzi z dnia 4 października 2023 r. (nadanej dnia 5 października 2023 r.), organ wyjaśnił "po raz kolejny", że ewidencje urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie RZGW w Poznaniu w systemie teleinformatycznym, oraz że przepisy prawa zobowiązują do prowadzenia i aktualizacji ewidencji melioracji wodnych w sposób zapewniający interoperacyjność na poziomie organizacyjnym, semantycznym i technologicznym w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Powołując się na przepisy prawa organ wskazał, że w związku z nową definicją melioracji wodnych zmienił się zakres ewidencjonowanych obiektów. Ewidencja prowadzona jest w podziale na zlewnie z uwzględnieniem obrębów ewidencyjnych gruntów. Odnośnie urządzeń melioracji wodnych zbiory danych zawierają informacje o ich rodzaju, liczbie, lokalizacji i parametrach technicznych. Co istotne, ewidencja jest jednolita dla całego kraju i prowadzona wyłącznie w systemie teleinformatycznym administrowanym przez Wody Polskie.
W dalszej korespondencji z organem skarżący nadal domagał się odpowiedzi na zapytanie skierowane w piśmie z dnia 28 września 2023 r., a organ powtarzał, że ewidencje urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie RZGW w Poznaniu. W końcu pismem z dnia 23 listopada 2023 r., uznając, że w związku z ponawianiem tej samej treści, brak jest podstaw do podejmowania przez organ kolejnych działań administracyjnych w zakresie kompetencji organu, organ poinformował skarżącego, że jego następne pisma, o tej samej treści – organ pozostawi bez rozpatrzenia.
W wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze
z dnia 17 października 2024 r. A.P. zarzucił Staroście [...], że "działając w celu ukrycia prawdy o tym, gdzie faktycznie znajdują się dokumenty dotyczące melioracji na terenie Zespołu Szkół Rolniczych w W. gminie K. i na terenie ulicy: [...] , [...] i [...] w P." oraz na terenie jego nieruchomości, od ponad 12 miesięcy trwa w bezczynności w rzetelnym załatwieniu jego skargi z dnia 28 września 2023 r., poprzez nie wyjaśnienie szeregu kwestii zawartych w tym piśmie.
Jednocześnie skarżący wskazał w skardze, że Starosta posiada wiedzę, że dokumenty melioracyjne powinny znajdować się w systemie informacji gospodarowania wodami prowadzonym przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu, ale skarżący zadaje pytanie: dlaczego dokumentacja znajduje się w Urzędzie Gminy w K. i w Starostwie Powiatowym w P., a jeżeli nie, to dlaczego Starosta temu nie zaprzeczył. W ocenie skarżącego Starosta nie przekazał zbioru dokumentacji melioracyjnej, ani informacji o dokumentacji melioracyjnej do Poznania, więc zbiór dokumentów melioracyjnych nie może znajdować się w systemie informacji gospodarowania wodami prowadzonym przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu albo w systemie informacji. W przekonaniu skarżącego Starosta uchyla się od ustalenia, gdzie faktycznie znajduje się zbiór dokumentów melioracyjnych. Dodatkowo skarżący wspomniał, że ciągu niemal 3 lat organ nie załatwił jego skargi z dnia 19 listopada 2021 r.
Do skargi skarżący dołączył pismo Dyrektora Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie Zarząd Zlewni w Sieradzu z dnia 30 sierpnia 2024 r. skierowane do skarżącego, z którego wynika, że pismo dotyczy posiadania map z przebiegiem urządzeń melioracji wodnych oraz przebiegiem urządzeń odwadniających i nawadniających dotyczących Zespołu Szkół Rolniczych w W. gm. K. oraz informuje wnioskującego, że: 1) w zasobach ewidencyjnych dotyczących wskazanego terenu nie ma innych dokumentów melioracyjnych poza mapami ewidencyjnymi, które wcześniej skarżący już otrzymał. Ponadto zarząd nie ma dokumentów z tego terenu przekazanych przez inne urzędy; 2) w systemie informacyjnym gospodarowania wodami prowadzonym przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Poznaniu brak jest informacji o dokumentach melioracyjnych z przedmiotowego terenu.
Nadto do skargi dołączono także pismo "skarga" z dnia 19 listopada 2021 roku skierowane do Starostwa Powiatowego w P., a dotyczące dokumentacji budowy kolektora sanitarnego Zespołu Szkół Rolniczych w W. oraz wyżej opisane pismo organu z dnia 4 października 2023 r. (nadane 5 października 2023 r.).
W odpowiedzi na skargę na bezczynność organ wniósł o jej oddalenie z powodu jej bezzasadności, wyjaśniając iż organ terminowo udzielał skarżącemu wszystkich odpowiedzi i wyjaśnień. Organ podkreślał, że skarżący był informowany, iż Starosta [...] nie prowadził i nie prowadzi ewidencji urządzeń wodnych, a w związku z tym nie posiada informacji dotyczących terenów zmeliorowanych. Wskazano również wnioskodawcy właściwy organ, w którym można uzyskać potrzebne informacje.
Z dołączonych do sprawy dokumentów wynika, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego o udostępnienie "zbioru dokumentów melioracyjnych dotyczących Zespołu Szkół Rolniczych w W. gm. K. i (...) nieruchomości działek nr [...], [...] , [...] , znajdujących się na terenie osiedla [...] w P." z dnia 18 lipca 2024 r. Wojewoda Łódzki decyzją z dnia 8 października 2024 r., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25 lipca 2024 o odmowie wydania dokumentów melioracyjnych terenu Zespołu Szkół Rolniczych w W., gm. K. i nieruchomości działek nr ewid. [...], [...] , [...] , znajdujących się na terenie osiedla [...] w P. z uwagi, iż organ administracji architektoniczno - budowlanej takowych zbiorów dokumentów melioracyjnych nie posiadał ani nie posiada.
W złożonym do Sądu piśmie z dnia 7 lutego 2025 r. (data wpływu: 10 luty
2025 r.) pełnomocnik skarżącego w związku ze stanowiskiem skarżącego wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie. Jednocześnie, zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, podtrzymał stanowisko skarżącego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Jak stanowi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) (dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym
w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.
Skarga na bezczynność, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia
w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest zatem brak aktu lub czynności organu, w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonym terminie.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie
art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a. Stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Sytuacja, o której stanowi powołany art. 119 pkt 4 p.p.s.a. zaistniała
w rozpoznawanej sprawie, bowiem przedmiotem skargi jest bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej.
Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego zawartego w piśmie z dnia 7 lutego 2025 r. (data wpływu: 10 luty 2025 r.) o rozpoznanie sprawy na rozprawie, należy wskazać, że Sąd nie uwzględnił powyższego wniosku ponieważ uznał, iż nie zachodzi konieczność rozpoznania sprawy na rozprawie. Na powyższe wpłynęło również to, że wniosek pełnomocnika skarżącego wpłynął do Sądu na dwa dni przed wyznaczonym terminem posiedzenia niejawnego i uwzględnienie wniosku pełnomocnika znacznie przedłużyłoby rozpatrzenie sprawy. Należy także podkreślić, że wskazany wyżej przepis art. 119 pkt 4 p.p.s.a. statuuje przesłankę rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, tj. w przypadku gdy przedmiotem skargi jest bezczynność, skierowanie jej do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie (por. wyrok NSA z 5 grudnia 2019 r., I OSK 1358/18, LEX nr 2764716, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).
Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych
w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:
1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;
2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;
3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa
w art. 149 § 1 p.p.s.a., może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony
o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.).
W razie natomiast nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę - zgodnie
z art. 151 p.p.s.a.
Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, czyli nie jest wymagane wyczerpanie środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a., ani wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, ani ponaglenie, o którym mowa w art. 37 k.p.a. (por. wyroki NSA: z 25 października 2018 r., I OSK 2931/16; z 30 listopada 2016 r., I OSK 1692/15; z 25 listopada 2016 r., I OSK 503/15; z 19 lutego 2014 r.,
I OSK 88/13; CBOSA).
W pierwszej kolejności należy zważyć, że z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia, w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie, sprawy co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 16 lipca 2020 r. "bezczynność zachodzi wtedy, gdy sprawy nie rozpatrzono w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a." (wyrok NSA z 16 lipca 2020 r., I GSK 631/20, LEX nr 3062229, CBOSA). Celem skargi na bezczynność jest doprowadzenie do wydania przez organ aktu lub podjęcia czynności, jednakże bez przesądzenia o treści, czy skutkach tych działań. Sąd nie wnika w merytoryczną i procesową poprawność czynności, a bierze pod uwagę jedynie sam fakt, czy w danej sprawie została dokonana czynność lub czy
z innych powodów organowi nie można zarzucić stanu bezczynności (por. wyrok NSA z 17 grudnia 2013 r., I OSK 2114/13, LEX nr 1421789, CBOSA).
Przedmiotem niniejszego postępowania jest bezczynność Starosty [...] w rozpatrzeniu "skargi" skarżącego z dnia 28 września 2023 r., stanowiącej według swej treści wniosek o udostępnienie informacji publicznej, będący kontynuacją uprzednio składnych przez skarżącego innych takich wniosków dotyczących dokumentów melioracyjnych terenu Zespołu Szkół Rolniczych w W., gm. K. i innych wskazanych przez skarżącego działek.
Przed przystąpieniem do rozpoznania sprawy podnieść należy, że realizacja prawa do informacji publicznej w przewidzianych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.), jest uzależniona od jednoczesnego, kumulatywnego spełnienia trzech przesłanek. Po pierwsze: przedmiotem żądania informacji musi być informacja publiczna w rozumieniu art. 1 oraz art. 3 ust. 2 u.d.i.p.; po drugie: adresatem żądania udostępnienia informacji publicznej jest podmiot, o którym mowa w art. 4 u.d.i.p. Po trzecie zaś, co wynika z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. - obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji (por. wyrok WSA w Warszawie z 6 maja 2011 r., II SAB/Wa 104/11, CBOSA).
W niniejszej sprawie nie było sporu co do tego, że sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym u.d.i.p.
W złożonej skardze skarżący podnosił, ze nie doszło do tej pory do załatwienia jego wniosku z dnia 28 września 2023 r., o opisywanej wyżej treści.
Dla powstania obowiązku udostępnienia informacji publicznej znaczenie ma regulacja art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Jak wynika z jej brzmienia, zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej są podmioty, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p., będące w posiadaniu takich informacji. Przywołany przepis jednoznacznie wskazuje, że dla realizacji obowiązku informacyjnego istotne znaczenie ma to, czy dany podmiot posiada informację publiczną żądaną przez wnioskodawcę. Organ ma obowiązek udostępnienia informacji tylko wtedy, gdy jest w jej posiadaniu. Nie ma natomiast takiego obowiązku, gdy wnioskowanej informacji nie posiada i to także wówczas, gdy powinien ją posiadać (por. wyrok NSA z 20 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 2235/12, CBOSA; por. także: wyrok NSA z 14 września 2023 r. III OSK 1209/22, CBOSA). Oznacza to, że nieposiadanie wnioskowanej informacji publicznej przez podmiot zobowiązany do jej udostępnienia stanowi na gruncie art. 4 ust. 3 u.d.i.p. negatywną przesłankę udostępnienia tej informacji, co uniemożliwia pozytywne załatwienie wniosku o dostęp do informacji publicznej (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2015 r., I OSK 638/14, CBOSA). Nie sposób bowiem nałożyć na organ obowiązku i wymagać od niego udostępnienia informacji publicznej, której nie posiada (por. wyrok NSA z 1 grudnia 2023 r., III OSK 478/23, CBOSA).
W piśmiennictwie oraz w orzecznictwie przyjmuje się jednolicie, iż w przypadku nieposiadania wskazanych we wniosku informacji adresat żądania zobligowany jest do powiadomienia o tym wnioskodawcy w drodze czynności materialno-technicznej (por. M. Jabłoński, K. Wygoda (w:) Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, red. A. Piskorz-Ryń, M. Sakowska-Baryła, Warszawa 2023, art. 4, LEX; por. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., III OSK 6612/21, CBOSA). W ocenie Sądu miało to miejsce w kontrolowanej sprawie. Co prawda w piśmie z dnia 4 października 2023 roku, stanowiącym odpowiedź na pismo skarżącego z dnia 28 września 2023 r. organ nie stwierdza wprost, że nie posiada informacji wskazanych przez skarżącego, to jednak wskazuje, że "ewidencje urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie RZGW w Poznaniu", a ponadto że "po raz kolejny informuje" o tym skarżącego, co potwierdza lektura akt administracyjnych sprawy. Z akt administracyjnych wynika, że sporny wniosek o udostępnienie informacji publicznej przesłany został do organu w dniu 28 września 2023 r. Termin 14 dni od dnia wniesienia wniosku upływał zatem 12 października 2023 r. Organ w ustawowym terminie - pismem z dnia 4 października 2023 r. nadanym w dniu 5 października 2023 r. – "po raz kolejny" powiadomił skarżącego, że to nie on prowadzi ewidencję urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów oraz wskazał, na organ właściwy w tej sprawie - Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie RZGW w Poznaniu. Taka reakcja organu wynikała z faktu, iż uprzednio, organ, kolejno pismami: z dnia 18 sierpnia 2021 r. - wskazał skarżącemu, że "Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Starostwa Powiatowego w P. informuje, że nie prowadzi i nie prowadził ewidencji urządzeń melioracji wodnych szczegółowych. W związku z powyższym Starostwo Powiatowe w P. nie posiada informacji dotyczących terenów zmeliorowanych."; z dnia 24 września 2021 r. - wskazał, że starostwa powiatowe w Polsce zostały utworzone w roku 1999 i od tego roku na terenie P. i gminy K. nie były wykonywane urządzenia melioracji wodnych szczegółowych, natomiast dokumenty archiwalne posiada Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie RZGW; z dnia 5 listopada 2021 r. – wskazał, że ewidencje urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzi Państwowe Gospodarstwo Wody Polskie. Wyjaśnił, że Starosta jest właścicielem terenu, jednakże działki są rozdysponowane na poszczególnych użytkowników; z dnia 14 grudnia 2021 r. – podniósł, że w kosztach utrzymania urządzeń wodnych uczestniczy ten kto odnosi z nich korzyści, a starosta nie posiada wiedzy kto i kiedy wykonuje prace konserwacyjne na własnych urządzeniach melioracyjnych.
Rzetelność udzielonych wyjaśnień organu nie budzi wątpliwości Sądu i nie została skutecznie podważona w zawartych przez skarżącego w skardze wywodach. Rzetelność ta została zresztą poparta, znajdującą się w aktach sprawy, wydaną przez Wojewodę Łódzkiego decyzją z dnia 8 października 2024 r., którą organ ten utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 25 lipca 2024 o odmowie wydania dokumentów melioracyjnych terenu Zespołu Szkół Rolniczych w W., gm. K. i nieruchomości działek nr ewid. [...], [...] , [...] , znajdujących się na terenie osiedla [...] w P. z uwagi, iż organ administracji architektoniczno - budowlanej takowych zbiorów dokumentów melioracyjnych
nie posiadał ani nie posiada.
Skoro więc organ poinformował Skarżącego o nie posiadaniu żądanych informacji publicznych w ustawowym terminie i wskazał podmiot, który je posiada (lub powinien według przepisów posiadać), to zarzut bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej nie mógł być uznany za zasadny.
Co więcej należy wskazać, że wniosek skarżącego stanowił, w dużej części, towarzyszącą konkretnym pytaniom, polemikę z otrzymanymi już przez skarżącego od organu informacjami, dotyczącymi lokalizacji wskazywanej dokumentacji. Skarżący sugerował, że: interesująca go dokumentacja znajduje się w innych organach (np. Urzędzie Gminy K. lub Starostwie Powiatowym w P.); że Starostwo Powiatowe w P. zataja ich posiadanie; że nikt z terenu Powiatu P. nie przekazał Wodom Polskim zbioru dokumentów melioracyjnych – oparte jednak na domysłach skarżącego pomysły czy wręcz insynuacje, nie sposób było uznać za pytania o informację publiczną, gdyż nie dotyczyły one sfery faktów.
Natomiast na właściwe ustawie o dostępie do informacji publicznej pytania, jak np. o to czy: wymienione przez skarżącego podmioty wysyłały do Starostwa wiadomość dotyczącą przesłania dokumentów melioracyjnych do innego organu oraz czy Starostwo posiada wiedzę o tym, gdzie rzeczywiście znajduje się zbiór dokumentów melioracyjnych w tym gdzie, w którym z wydziałów Starostwa również znajdują się dokumenty melioracyjne dotyczące wyżej wymienionego terenu – skarżący otrzymał od organu odpowiedź zarówno bezpośrednio po złożeniu wniosku z dnia 28 września 2023 r. jak i w odpowiedzi na wcześniejsze jego wnioski, począwszy od wniosku z dnia 3 sierpnia 2021 r.
Nie można zarzucić organowi bezczynności, jeśli skarżący wcześniej uzyskał już odpowiedź na swoje pytania. Należy podkreślić, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej przez władze publiczne i inne podmioty wykonujące zadania publiczne nie dotyczy informacji ogólnodostępnej bądź informacji będącej już w posiadaniu wnioskującego o jej udostępnienie (por. wyrok NSA w Warszawie z 20 listopada 2003 r., II SAB 372/03), a w tym wypadku informacji o braku posiadania żądanych informacji. W kontrolowanej sprawie wnioskującemu zostały już bowiem udostępnione żądane informacje o nie posiadaniu przez organ żądanych informacji publicznych.
Sąd może jedynie domniemywać, iż skarżący chciałby szczegółowej odpowiedzi na każde z zadanych organowi pytań, niemniej forma w jakiej udzielono skarżącemu informacji nie zmienia faktu, że odpowiedź została udzielona i obejmuje swym zakresem wszystkie zadane przez skarżącego we wniosku z 28 września 2023 r. pytania. Trudno bowiem przyjąć, iż jeśli organ nie posiada żądanych informacji, to jest w stanie odpowiedzieć na pytania skarżącego w tym zakresie bardziej szczegółowo.
Nie ma przy tym racji skarżący, zarzucając organowi rzekome uchybienie polegające na tym, że organ nie próbował dowiedzieć się, czy samodzielnie zdobyć informacji wnioskowanych przez skarżącego, występując do innego, właściwego, zdaniem skarżącego, organu. Należy przypomnieć, że wskazanie we wniosku o udostępnienie informacji publicznej określonego adresata żądania powoduje, że tylko ten podmiot uprawniony jest do załatwienia tego wniosku, we własnym zakresie. Na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie może przenieść tego obowiązku na inny podmiot a tym bardziej szukać żądanych informacji, np. w innych organach, niejako "w zastępstwie" skarżącego. Organ odpowiada bowiem za te informacje, która są lub nie są w jego posiadaniu (por. K. Tomaszewska, Dostęp do informacji publicznej w świetle obowiązujących i przyszłych regulacji, Warszawa 2019, s. 123-128). Dodatkowo zastosowanie trybu nieprzewidzianego w przepisach ustawy i przekazanie sprawy do innego podmiotu powodowałoby, że adresat żądania znajdowałby się w bezczynności w zakresie załatwienia wniosku (por. wyrok NSA z 7 lutego 2023 r., III OSK 6612/21, CBOSA).
Podkreślenia przy tym wymaga fakt, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie została stworzona możliwość przekazania wniosku, w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 poz. 572 ze zm.). Stanowi on, że jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie w procedurze określonej w ustawie o dostępie do informacji publicznej tylko w ograniczonym zakresie, tj. w przypadku decyzyjnego trybu załatwiania spraw dotyczących odmowy udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji, co wynika wprost z art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Nie stosuje się zatem ich do całego postępowania zainicjowanego żądaniem o udzielenie informacji publicznej, stąd wyłączone jest stosowanie art. 65 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 marca 2017 r.,
II SAB/Wa 104/16, LEX nr 2328891, CBOSA).
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 23 ust. 1 pkt 1 lit c i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2024 r. poz. 763 ze zm.).
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło