II SAB/Łd 155/25

Dnia 20 stycznia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2026 roku sprawy ze skargi M. L. na bezczynność Wójta Gminy Nowosolna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Nowosolna do załatwienia wniosku M. L. z dnia 7 sierpnia 2025 roku w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Wójta Gminy Nowosolna na rzecz skarżącej M. L. kwotę 100 (sto) PLN tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. M. L. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Nowosolna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej wskazując na naruszenie: 1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji, 2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek, 3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2022.902 ze zm.), dalej jako: "u.d.i.p." w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji. W treści skargi strona wniosła o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, 2) zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku, 3) zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi natomiast strona wyjaśniła, że w dniu 7 sierpnia 2025 r. złożyła za pośrednictwem poczty elektronicznej na adres: [email protected] wniosek o udostępnienie informacji. We wspomnianym wniosku strona wniosła o wskazanie jakie działania, inwestycje, infrastrukturę, sprzęt i pozostałe, które są wiadome Gminie Nowosolna - Gmina Nowosolna zamierza przeznaczyć środki w wysokości 511 368 zł, o których jest mowa na stronie internetowej powiatu Łódzkiego Wschodniego w artykule z dnia 1 sierpnia 2025 r. pt. "Bezpieczeństwo mieszkańców jest dla nas najważniejsze". Termin na udostępnienie informacji upłynął - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi, co - zdaniem autorki skargi - czyni ją zasadną i konieczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie zauważając, że organ nie otrzymał na wskazany adres e-mail wniosku z dnia 7 sierpnia 2025 r. Po otrzymaniu skargi na bezczynność w dniu 1 września 2025 r. (poniedziałek), organ podjął działania sprawdzające, mające na celu ustalenie, czy faktycznie wniosek skarżącej o udostępnienie informacji publicznej z dnia 7 sierpnia 2025 r. wpłynął na skrzynkę mailową: [email protected]. Z informacji uzyskanych od informatyka w Urzędzie Gminy Nowosolna wynika, że ww. e-mail nie wpłynął na skrzynkę urzędu. Z tego powodu - zdaniem organu - nie pozostaje on w bezczynności, ponieważ Wójt Gminy Nowosolna nie miał możliwości zapoznania się z wnioskiem i tym samym podjęcia stosownych czynności w celu jego załatwienia. Z tego powodu, w ocenie Wójta Gminy Nowosolna, skarga powinna zostać oddalona. Zarządzeniem Sędziego z dnia 7 października 2025 r. doręczono skarżącej odpis odpowiedzi na skargę i wezwano ją do złożenia pełnej informacji o źródle wiadomości wysłanej w dniu 7 sierpnia 2025 r. z adresu [...] na adres [email protected] (stanowiącej wniosek o udostępnienie informacji publicznej). Poinformowano jednocześnie skarżącą, że pełne informacje o źródle wiadomości dostępne są w opcjach wysłanej wiadomości na portalu pocztowym o2.pl pod funkcją "Pokaż źródło wiadomości". Termin do wykonania zarządzenia zakreślono na 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W wykonaniu powyższego zarządzenia skarżąca w dniu 26 października 2025 r. nadesłała źródło wiadomości. Na mocy zarządzenia z dnia 4 grudnia 2025 r. doręczono organowi pismo strony z dnia 26 października 2025 r. wraz z załącznikiem w postaci źródła wiadomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że stwierdzeniem aksjomatycznym w sprawie jest ocena, że Wójt Gminy Nowosolna jest organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy władzy publicznej. Wspomnianym organem jest niewątpliwie Wójt Gminy. Ponadto, poza sporem jest ocena, że wnioskowana do udostępnienia informacja ma charakter informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. W orzecznictwie także nie budzi wątpliwości, że informacje dotyczące zasad i kwot środków pieniężnych wydatkowanych przez gminę są informacją publiczną, gdyż wskazują sposób wydatkowania środków publicznych, którymi dysponuje gmina. Mają więc ścisły związek z gospodarowaniem mieniem komunalnym, co oznacza, że posiadają walor informacji publicznej w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c u.d.i.p. (por. np. wyrok NSA z dnia 12 maja 2023 r., sygn. III OSK 4024/21; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 18 sierpnia 2020 r., sygn. II SA/Bd 46/20). Kwestią sporną w sprawie, a zatem wymagającą głębszej uwagi jest ocena, czy skarga została poprzedzona złożeniem wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p., informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek. Natomiast bezczynność podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku o udzielenie informacji podmiot taki: - nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodny z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.) albo - nie powiadamia wnioskodawcy o powodach opóźnienia oraz terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.) albo - nie powiadamia pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.) - nie wydaje decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej względnie decyzji o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Załatwiając wniosek w jeden ze wskazanych sposobów w terminie 14 dni od daty jego wpływu, podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie pozostaje w bezczynności, przy czym podkreślić należy, że dla prawidłowego i skutecznego załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest konieczne dysponowanie danymi wnioskodawcy, innymi aniżeli wskazany przez niego adres mailowy (zob. wyrok NSA z dnia 30 września 2022 r., sygn. III OSK 2116/21). W odniesieniu do wniosku o udostępnienie informacji publicznej powszechnie przyjmuje się, że postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest postępowaniem odformalizowanym i uproszczonym. Tym samym wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny, co jest jego przedmiotem. Dlatego dopuszczalne jest złożenie wniosku za pośrednictwem poczty elektronicznej i to nawet w sytuacji, w której do autoryzacji tego zapytania nie zostanie użyty bezpieczny podpis elektroniczny (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2022 r., sygn. III OSK 1559/21; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 9 października 2024 r., sygn. I SAB/Sz 99/24 i inne). Jednocześnie w orzecznictwie podkreśla się, że podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej winny tak organizować obsługę techniczną poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną (zob. np. postanowienie NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. I OSK 1968/15). Natomiast skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej), nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. I OSK 2186/14, wyrok NSA z dnia 17 marca 2023 r. sygn. III OSK 2624/21). Podkreśla się również, że ryzyko nieodebrania czy też nieodczytania przez organ wysłanego do niego przy użyciu poczty elektronicznej wniosku, skierowanego na oficjalnie podany adres poczty elektronicznej organu, obciąża ten organ, a nie wnioskodawcę (por. postanowienie NSA z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. I OSK 2897/15). Zadaniem organu jest bieżące nadzorowanie i selekcjonowanie napływającej korespondencji, w tym także poczty elektronicznej. Potwierdzenie faktu wysłania wiadomości pozwala przenieść ciężar dowodu, że wniosek nie został doręczony, na organ administracji, na którego adres poczty elektronicznej skierowany został wniosek (zob. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. I OSK 3397/18 i powołane tam orzeczenia). Jednocześnie trzeba uwypuklić, że do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesłanych na ten adres podań (por. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r., sygn. I OSK 1622/19 i inne wskazane tam orzeczenia). Sąd w składzie rozpoznającym skargę utożsamia się z tymi poglądami. W rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej skierowany został na adres e-mail organu ([email protected]), który znajduje się na stronie www organu. Wspomniany adres e-mail znajduje się chociażby na stronie: https://bip.gminanowosolna.pl/51/zgloszenia-o-bezdomnych-zwierzetach.html (dostęp na dzień 20 stycznia 2026 r.), bądź https://bip.gminanowosolna.pl/983/zapytanie-ofertowe-na-swiadczenie-uslug-pocztowych-w-okresie-od-01012026-r-do-31122026-r.html (dostęp na dzień 20 stycznia 2026 r.). Okoliczność złożenia wniosku skarżąca wykazała dołączając do skargi wydruk z poczty elektronicznej, a ponadto, przedkładając - na wezwanie Sądu - źródło wiadomości. Źródło wiadomości to - najprościej ujmując - wiadomość e-mail "zapisana" językiem komunikacji między komputerami, serwerami. W źródle wiadomości zawarta jest właściwa wiadomość e-mail wraz z dodatkowymi informacjami niezbędnymi do dostarczenia wiadomości do odbiorcy. W związku z tym Sąd stwierdza, że jest to wystarczający dowód, że wniosek został prawidłowo skierowany do organu. Powyższego nie zmienia treść notatki informatyka w Urzędzie Gminy Nowosolna z dnia 2 września 2025 r. załączonej do akt administracyjnych z której wynika, że w systemach komputerowych organu w okresie od dnia 7 sierpnia do dnia 1 września 2025 r. nie znaleziono wiadomości od skarżącej. Choć z treści wspomnianej notatki wynika, że sprawdzono skrzynkę e-mail, to jednak nie ma szczegółowej wzmianki o sprawdzeniu folderu spam, czy weryfikacji logów transmisji danych. Z tych powodów ponownie podkreślić należy, że skoro do skargi załączony został niebudzący wątpliwości Sądu wydruk potwierdzający wysłanie do organu na prawidłowy i opublikowany na oficjalnej stronie internetowej organu adres e-mail wraz z doręczonym na wezwanie Sądu źródłem wiadomości, to treść notatki nie mogła podważyć tej okoliczności. Jak wskazywano bowiem wcześniej, do obowiązków organu administracji publicznej należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu - aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną, a złożenie wniosku dostępowego wywołuje konieczność adekwatnego działania organu, zgodnie z wymogami stawianymi w przepisach u.d.i.p. Za fakt bezsporny Sąd uznał złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej drogą elektroniczną, co skutkowało przeniesieniem ciężaru braku doręczenia takiej korespondencji na organ, czemu ostatecznie organ nie sprostał. Zatem konkluzja jest taka, że organ nie udzielił informacji w terminie 14 dni, wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., a tym samym dopuścił się bezczynności. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącej w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku (pkt 1 wyroku). Sąd stwierdził również, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rażącym naruszeniem prawa jest bowiem naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Jest to taki stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 675/12). Z też tych przyczyn brak było podstaw do zastosowania środków przewidzianych przepisem art. 149 § 2 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania ma oparcie w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 4 p.p.s.a. ds