II SAB/Łd 202/16

WyrokWSA w Łodzi2016-10-13

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W związku z tym, sąd odrzucił skargę S.M. na bezczynność w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, umorzył postępowanie w tym zakresie z pozostałych skarg, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 3.000 zł oraz przyznał skarżącym rekompensaty pieniężne i zwrot kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący U. Z. i S. M. wnieśli skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo-kanalizacyjnej. Postępowanie administracyjne, wszczęte wnioskiem z 26 lutego 2014 r., trwało długo, a podejmowane przez organ czynności były sporadyczne i pozorne. Wcześniejsze skargi na bezczynność organu były już przedmiotem rozstrzygnięć sądowych, które zobowiązywały organ do działania i nakładały grzywny, jednak organ nadal nie załatwiał sprawy. Skarżący domagali się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, zobowiązania organu do załatwienia sprawy, wymierzenia grzywny oraz przyznania im sum pieniężnych i zwrotu kosztów postępowania.
Rozstrzygnięcie
1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 3.000 zł; 5) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: S. M. w kwocie 1.000 zł, U. Z. w kwocie 1.500 zł; 6) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: S. M. kwotę 200 zł, U. Z. kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 roku spraw ze skarg S. M. i U. Z. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo - kanalizacyjnej 1) stwierdza, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę S. M. na bezczynność organu w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu z pozostałych skarg; 4) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 3.000 (trzy tysiące) złotych; 5) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. sumy pieniężne na rzecz skarżących: a) S. M. w kwocie 1.000 (jeden tysiąc) złotych; b) U. Z. w kwocie 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; 6) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz: a) S. M. kwotę 200 (dwieście) złotych; b) U. Z. kwotę 200 (dwieście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS U. Z. oraz S. M. zaskarżyli do sądu administracyjnego bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie załatwienia sprawy administracyjnej, wszczętej wnioskiem S. M. z dnia 26 lutego 2014r., dotyczącej prawidłowości wybudowania i przestąpienia do użytkowania sieci wodociągowo – kanalizacyjnej, zlokalizowanej na działkach nr 340/40 i 340/43 wraz z przyłączami do budynków handlowych, położonych w B., przy ul. A 4a – c, g-i. Skargi S. M. .zostały zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 202/16 (bezczynność) i II SAB/Łd 203/16 (przewlekłe prowadzenie postępowania). Natomiast skargi U.Z. zostały zarejestrowane pod sygn. akt II SAB/Łd 204/16 (bezczynność) oraz II SAB/Łd 205/16 (przewlekłe prowadzenie postępowania). Skarżący wyjaśnili, że dopiero zawiadomieniem z dnia 5 maja 2014r., tj. po upływie trzech miesięcy od dnia złożenia wniosku, organ wszczął postępowanie i wyznaczył oględziny na dzień 28 maja 2014r. Postanowieniem z dnia[...]października 2014r., nr [...], organ wojewódzki wyznaczył dodatkowy termin na załatwienie sprawy do dnia 24 listopada 2014r. Kiedy i ten termin upłynął bezskutecznie, S. M. zaskarżył bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 11 maja 2015r., sygn. akt II SAB/Łd 37/15, zobowiązał organ powiatowy do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nałożył także na organ grzywnę w wysokości 200 zł. Ponieważ organ powiatowy w dalszym ciągu nie załatwiał sprawy, S. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na niewykonanie wyroku z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny. Skarga ta została rozpoznania dnia 13 stycznia 2016r., pod sygn. akt sygn. akt II SA/Łd 968/15. Prawomocnym wyrokiem z tejże daty wymierzono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w kwocie 4000 zł., stwierdzając, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; jednocześnie skarżącemu przyznana została suma spieniężana w kwocie 700 zł. U. Z. wskazała, że zażaleniem z dnia 26 sierpnia 2015r. zaskarżyła w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., zarówno bezczynność, jak i przewlekłość prowadzonego postępowania. Z kolei S. M. wyjaśnił, że kolejne zażalenie na bezczynność PINB w B. złożył w dniu 23 marca 2016r., natomiast przewlekłość postępowania tegoż organu została przezeń zaskarżona zażaleniem z dnia 6 lutego 2016r. W ocenie skarżących, z przedstawionego toku postępowania wynika jednoznacznie, że organ powiatowy postępowanie prowadzi pozornie od lutego roku 2014. Analizując tę konkretną sprawę, można stwierdzić wprost, że podejmowane w niej czynności były sporadyczne, pozorne. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonywał żadnych czynności są wielomiesięczne; dopiero w dniu 5 kwietnia 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w B. wystąpił do gestora sieci, Archiwum Państwowego oraz do Urzędu Miasta B. o wydanie dokumentacji budowalnej i zajęcie stanowiska w sprawie. W świetle powyższych faktów, nie ulega zdaniem skarżących wątpliwości, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania decyzji administracyjnej, która by w rozumieniu art. 104 k.p.a., rozstrzygała sprawę co do jej istoty. Według skarżących, bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie postępowania w tej sprawie, polegające na uchylaniu się organu od wydania zgodnej z prawem decyzji administracyjnej, podejmowaniu pozornych czynności w długich odstępach czasu, oprócz tego, że powoduje niezałatwienie sprawy ze wszelkimi tego konsekwencjami negatywnymi dla strony, pozbawia również skarżących możliwości złożenia środków odwoławczych, a w dalszej konsekwencji wniesienia skargi do sądu, co godzi już w konstytucyjne wolności i prawa człowieka i obywatela. Zdaniem skarżących, postępowanie w przedmiotowej sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych mających istotne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Organ nie podejmuje czynności procesowych zgodnie z wyrażoną w Kodeksie postępowania administracyjnego zasadą szybkości postępowania, a te które podjął mają charakter pozorny. Czynności pozorowane, utrzymujące postępowanie w toku i zastępujące merytoryczne rozstrzygnięcie, które organ od lat podejmuje, mają na celu omijanie (mimo czynności dyscyplinujących podejmowanych przez organ wyższego stopnia i przez Sąd) wydania decyzji. Organ powiatowy ignoruje nie tylko prawa skarżących. Ignoruje orzeczenia organu wojewódzkiego, wyznaczające kolejne terminy załatwienia sprawy, ale i nie reaguje na wyroki sądowe. Nie odnoszą też żadnego skutku nakładane na organ grzywny. Na tej podstawie skarżący wnieśli o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania, jak również o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy administracyjnej. Ponadto skarżący wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, co w przekonaniu skarżących uzasadnia przyznanie od organu na ich rzecz sum pieniężnych, przewidzianych w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Skarżący wnieśli także o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywny w trybie art. 149 § 2 w zw. z art. 156 § 6 p.p.s.a., mając na względzie, że bezczynność i przewlekłość postępowania miały miejsce bez żadnego uzasadnienia i z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący zwrócili się także o zasądzenie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący zaznaczyli, że wnioski o przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu na ich rzecz sum pieniężnych uzasadnia okoliczność całkowitego lekceważenia sobie przez organ obowiązków przewidzianych prawem. Takie zachowanie organu powoduje zaś dla skarżących uszczerbek moralny, w postaci całkowitej utraty zaufania, że organ nadzoru budowlanego w Polsce nie jest powołany dla załatwiania jego sprawy przez co jest on pozbawiony prawa do załatwienia jakiejkolwiek sprawy w tym organie od wielu lat. Skarżący podnieśli także, iż czują się wykluczeni ze społeczeństwa, poprzez traktowanie przez organ ich spraw z całkowitą ignorancją, eliminującą jakiekolwiek nadzieje na to, że sprawy te zostaną kiedykolwiek załatwione. W odpowiedziach na skargi Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. podniósł, że okoliczność bezczynności czy też niezachowania ustawowych terminów w postępowaniu są niezależne od organu. Brak odpowiedniej kadry pracowniczej, liczne rozbudowane postępowania administracyjne oraz częste wezwania pracowników inspektoratu jako świadków w postępowaniach prowadzonych przez organy ścigania utrudniają prawidłowe funkcjonowanie jednostki. Szeroki zakres ustawowych kompetencji organu nadzoru budowlanego przy niewielkiej liczbie pracowników powoduje, iż organ staje przed wyborem mniejszego zła wybierając kontrole gdzie ewidentnie występuje bezpośrednie zagrożenie zdrowia i życia ludzi narażając się tym samym na bezczynność czy przewlekłość w innych ważnych sprawach. W chwili obecnej organ posiada kadrę techniczną w postaci Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego powołanego z dniem 31 marca 2016r. oraz dwóch inspektorów, którzy na dzień dzisiejszy muszą obsłużyć i zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom ponad 113 tysięcznego powiatu o obszarze 971 km2. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o odrzucenie skarg. Postanowieniem z dnia 13 października 2016r., wydanym na rozprawie, orzeczono o połączeniu do łącznego rozpoznania rozstrzygnięcia spraw ze skarg U. Z. i S. M. o wskazanych wyżej sygnaturach akt. Na rozprawie w dniu 13 października 2016r. skarżący, popierając skargę, wnieśli o przyznanie na ich rzecz kwot pieniężnych w wysokości po 3000 zł. z tytułu bezczynności i przewlekłości postępowania oraz o odrębne orzeczenie grzywien w przypadku bezczynności i przewlekłości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi w przeważającej części okazały się zasadne. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organu administracji publicznej i na przewlekłość postępowania w przypadkach niepodejmowania przez ten organ nakazanych prawem aktów lub czynności, w tym - w razie konieczności wydania decyzji administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 1 - 4a oraz pkt 8 p.p.s.a.). W tak zakreślonej kognicji sąd administracyjny, uwzględniając skargę na bezczynność organu administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje go do wydania w określonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności, stwierdza, że organ ten dopuścił się bezczynności czy przewlekłości postępowania i jednocześnie ustala, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 i § 1a p.p.s.a.). Warunkiem wniesienia skargi zarówno na bezczynność, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a. Wyczerpanie trybu zaskarżenia przed wniesieniem skarg, rozpoznawanych w niniejszej sprawie, jest bezsporne. U. Z. w dniu 26 sierpnia 2015 roku złożyła zażalenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. zarówno na bezczynność organu, jak i na przewlekłe prowadzenie postępowania. S. M. wniósł zażalenie na podstawie art. 37 k.p.a. w dniach 6 lutego 2016r. (przewlekłość) i 23 marca 2016 roku (bezczynność). Jak wynika z uzasadnień skarg bezspornie dotyczą one tego samego postępowania administracyjnego, prowadzonego przez PINB w B. od lutego 2014r. w sprawie prawidłowości wybudowania i przystąpienie do użytkowania sieci wodociągowo – kanalizacyjnej wraz z przyłączami do budynku handlowego, położnego w B. przy ul. A 4c. Wniesione skargi należało zatem połączyć na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Za takim trybem prowadzenia spraw przemawiają względy ekonomiki procesowej, związane przede wszystkim z przedmiotem postępowania. Wyjaśnienia wymaga w tym miejscu połączenie ze względu na przedmiot, jak i podmioty składające skargę. Połączeniu spraw nie sprzeciwia się przyjęta przez ustawodawcę w art. 149 § 1 p.p.s.a. konstrukcja skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania. Umieszczenie obydwu instytucji w jednym przepisie wskazuje na możliwość jednoczesnego, łącznego rozpoznania skargi zawierającej zarówno zarzut bezczynności, jak i przewlekłego prowadzenia postępowania. Oceniając zasadność zarówno skargi na bezczynność postępowania, jak i na jego przewlekłe prowadzenie sąd bada bowiem te same elementy tej samej sprawy administracyjnej - sprawność przebiegu postępowania i prawidłowość jego toku. Jako przewlekłe sąd oceni postępowanie wówczas, gdy organ podejmuje wprawdzie działania, ale robi to opieszale lub skuteczność podejmowanych czynności jest wątpliwa; gdy organ podejmuje czynności nie zmierzając wprost i skutecznie do finalnego załatwienia sprawy, gdy postępowanie trwało dłużej niż było to konieczne do wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, będących istotnymi dla rozstrzygnięcia sprawy. Bezczynność organu prowadzącego postępowanie administracyjne ma miejsce wówczas, gdy ten - będąc właściwym w sprawie - nie załatwia jej w ustawowym terminie, a zatem nie wydaje rozstrzygnięcia bez usprawiedliwienia, pozwalającego na przesunięcie tego terminu. Inaczej niż w przypadku przewlekłości postępowania, w przypadku bezczynności badaniu zasadniczo nie podlega sposób procedowania, a jego efekt (czy jego brak) w postaci rozstrzygnięcia (braku) sprawy. Z powyższych definicji obydwu kategorii wadliwości postępowania wynika, że w jednej sprawie możliwe jest ustalenie, że organ nie tylko przewlekle prowadzi postępowanie, ale też - tak wadliwie procedując - dopuszcza się bezczynności. Tak więc nie tylko nie ma przeszkód, ale wręcz celowym wydaje się połączenie spraw, gdy odrębnymi skargami zaskarżono bezczynność i przewlekłość w tej samej sprawie administracyjnej. Ponadto przedmiot postępowania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania w danym okresie czasu, a więc i zakres rozpoznania przez sąd pozostaje bez zmian, niezależnie od liczby osób składających skargę i niezależnie, czy zarzuty zostały zgłoszone w jednej, czy kilku skargach. Istotą wyroku w sprawie prowadzonej ze skargi w trybie art. 149 p.p.s.a. jest przesądzenie, czy w danej sprawie miała miejsce bezczynność lub przewlekłość postępowania, czy miała ona cechy rażącego naruszenia prawa i zobowiązanie organu do wydania aktu (zakończenia postępowania administracyjnego). Tak więc celowym było połączenie skarg na bezczynność, wniesionych odrębnie przez U. Z. i S.M. w tej samej sprawie administracyjnej, w której oboje są stronami postępowania administracyjnego oraz skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy jednak podkreślić, że połączenie w trybie art. 111 § 2 p.p.s.a. sprawy ze skargi na przewlekłość postępowania i sprawy na bezczynność organu ma charakter techniczno-organizacyjny i nie wpływa na ich odrębność. Tak więc zarzut bezczynności i przewlekłości podlega samodzielnej ocenie. Połączenie nie pozbawia również prawa do oceny żądań każdej z osób wnoszących skargę a łączne rozpoznanie sprawy nie oznacza, że sąd jest zwolniony od indywidualnego rozpatrzenia podnoszonych w każdej ze skarg zarzutów. Na marginesie jedynie należy zauważyć niemal identyczne sformułowania skarg i przedstawionych zarzutów w niniejszych sprawach, co pozwala na ich łączne omówienie. Ocenę zasadności skarg rozpocząć należy od przypomnienia, że postępowanie organu nadzoru budowlanego w sprawie prawidłowości wybudowania i przystąpienia do użytkowania sieci wodociągowo – kanalizacyjnej wraz z przyłączami do budynku handlowego, położonego w B., przy ul. A 4c było już przedmiotem rozważań sądu, który w wyroku z dnia 11 maja 2015r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 37/15 stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązał do wydania aktu w sprawie wszczętej wnioskiem z dnia 26 lutego 2014r. w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz wymierzył grzywnę w kwocie 200 zł. Termin do wydania aktu biegł od dnia 15 lipca 2015 roku, bowiem akta zostały zwrócone organowi w tej dacie, a stosownie do art. 286 § 2 p.p.s.a. zakreślony przez sąd termin biegnie od zwrotu organowi akt. Skutki powyższego orzeczenia mają istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku skargi S.M. na bezczynność, ale tylko w części obejmującej żądanie zobowiązania do załatwienia sprawy. To z wcześniejszej skargi S. M. na bezczynność w sprawie o sygn. II SAB/Łd 37/15 organ został zobowiązany już wyrokiem sądu do wydania aktu w zakreślonym terminie. Mamy zatem do czynienia z tożsamością zarówno podmiotową, jak i przedmiotową. Z tych przyczyn należało odrzucić ponowne żądanie S. M., dotyczące zobowiązania organu do wydania aktu na podstawie cytowanego wyżej art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Natomiast z pozostałych skarg sąd umorzył postępowanie w zakresie żądania zobowiązania do załatwienia sprawy jako bezprzedmiotowe, co uczynił na podstawie art. 161 §1 pkt 3 p.p.s.a. ( pkt 3 sentencji wyroku ). Skargom U.Z. brak cech tożsamości podmiotowej z powołaną wcześniej skargą S. M., choć niewątpliwie jedna z nich dotyczy tego samego przedmiotu postępowania (bezczynności organu). Z kolei obecnie rozpoznawana skarga S.M. dotyczy przewlekłości postępowania, co przesądza o braku tożsamości przedmiotowej niniejszego postępowania i sprawy o sygn. akt II SAB/Łd 37/15. Z tych względów w przypadku skarg zgłoszonych w sprawach II SAB/Łd 203/16, II SAB 204/16 i II SAB/Łd 205/16 postępowanie w zakresie, w jakim skargi opiewały na żądanie do załatwienia sprawy w zakreślonym terminie postępowanie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe wobec nałożenia tego obowiązku wyrokiem z dnia 11 maja 2015 roku w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 37/15. Podkreślenia wymaga istota skargi w sprawie na bezczynność i przewlekłość postępowania - raz nałożone zobowiązanie do załatwienia sprawy (wydania aktu) pozostaje w mocy do czasu jego wykonania, to jest wydania orzeczenia kończącego postępowanie. Natomiast prawomocne orzeczenie o bezczynności czy przewlekłym prowadzeniu postępowania nie zwalnia sądu z obowiązku zbadania, czy po dacie wyroku w sprawie bezczynności czy przewlekłości organ w dalszym ciągu nie popełnia uchybień, kwalifikujących się jako bezczynność bądź przewlekłe prowadzenie postępowania. Należy zatem przypomnieć, że w rozpoznawanej sprawie sąd prawomocnym wyrokiem ocenił bezczynność w okresie od 26 lutego 2015 roku do 13 stycznia 2016r., tj. do daty wyrokowania w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 968/15 ze skargi S. M. na niewykonanie wyroku z dnia 11 maja 2015r. Jak już wspomniano, orzeczenia zapadłe w cytowanych wyżej sprawach są wiążące dla organu i sądu w kolejnych postępowaniach w ramach tej same sprawy (art. 170 p.p.s.a.), przeto rozważaniu poddać można okresy bezczynności po tej dacie. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016r. zwrócone zostały organowi 25 marca 2016r. Również po tej dacie zarzut bezczynności jest uzasadniony. Ze skargi wynika, iż w dniu 5 kwietnia 2016r. organ zwrócił się go gestora sieci, Archiwum Państwowego oraz Urzędu Miasta Ł. o nadesłanie dokumentacji, dotyczącej zrealizowanej inwestycji, po czym zaniechał jakichkolwiek czynności w sprawie. Okres zatem, w którym nie podejmowano żadnych działań, zmierzających efektywnie do zakończenia postępowania, bez wątpienia dowodzi bezczynności. Trafny jest również zarzut przewlekłości postępowania. Ten zarzut sąd oceniał w odniesieniu do przebiegu postępowania od początku, czyli od złożenia wniosku z dnia 26 lutego 2014r. o wszczęcie postępowania Nie można przy tym tracić z pola widzenia okoliczności, że organ do wyroku w sprawie II SA/Łd 37/15 z dnia 11 maja 2015r. sporadycznie podejmował działania, ograniczając się do zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania oraz przeprowadzenia oględzin. Kolejne działania podjęte zostały natomiast dopiero po prawomocnym wymierzeniu grzywny za niewykonanie wspomnianego wyroku. Nie zasługuje zatem na aprobatę ani zawiadomienie stron o wszczęciu postępowania po upływie kilku miesięcy od złożenia żądania sprawdzenia legalności inwestycji, ani kolejne wielotygodniowe przerwy, brak rytmiczności w podejmowaniu czynności. Zasadnie zatem skarżący zarzucają nieefektywność działań. Poza tym nie sposób nie zauważyć, że żadne prognozowane terminy załatwienia sprawy nie zostały przez PINB dotrzymane. Zarzut przewlekłości postępowania potwierdza też fakt uwzględniania przez organ odwoławczy zażaleń składanych na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. i wyznaczania organowi I instancji kolejnych terminów na załatwienie sprawy. Warto dostrzec, iż organ nie zaprzecza ani przewlekłości postępowania ani bezczynności, wskazując, że powodem takiego stanu rzeczy są trudności kadrowe. W ocenie składu orzekającego wyjaśnienia te nie mogą odnieść skutku. Dla zasadności skargi na bezczynność postępowania nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. np. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, wszystkie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem htt://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podobne stanowisko należy zająć wobec przewlekłego prowadzenia postępowania. Powyższe uprawnia do stwierdzenia, że bezczynność i przewlekle prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a., wobec faktu, iż organ uchybił podstawowym terminom załatwienia sprawy administracyjnej wynikającym z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Czynności podejmowane są przez organ w dużych odstępach czasu, nie charakteryzują się niezbędną do terminowego załatwienia sprawy koncentracją. Ponadto stan swej bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania organ utrzymywał, pomimo wyraźnego wskazania w tym względzie organu wyższego stopnia, a także stanowiska zajętego we wcześniejszych wyrokach WSA. W zaistniałej sytuacji, zdaniem sądu, zasadnym jest wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.. Jednocześnie sąd uznał za zasadne wymierzenie grzywny w kwocie 3000 zł., biorąc pod uwagę z jednej strony fakt opieszałego i nieefektywnego działania organu na przestrzeni ponad 2 lat i niezakończenie postępowania pomimo zobowiązania w tym zakresie nałożonego na organ prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu, z drugiej okoliczność, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w B. był już karany grzywnami za pozostawanie w bezczynności w niniejszej spawie. Nie znaleziono przy tym podstaw do osobnego orzekania w sprawie grzywien z tytułu bezczynności i przewlekłości postępowania. Grzywna pełni przede wszystkim funkcję prewencyjną i ma przeciwdziałać bezczynności czy przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez organ. Jej wymierzenie odnosi się do konkretnego postępowania administracyjnego, brak zatem uzasadnienia dla jednoczesnego kilkukrotnego orzekania grzywien w tej samej spawie. Okoliczność natomiast, że organ pozostaje w bezczynności i przewlekle prowadzi postępowanie ma wpływ na określenie jej wysokości. Okres bezczynności, podlegający ocenie w przedmiotowej sprawie wynosi zatem 6 miesięcy (od dnia 25 marca 2016r. do daty orzekania), okres przewlekłości postępowania natomiast 32 miesiące (od 24 lutego 2014r. do daty orzekania). W ocenie Sądu przeto, kwota 3000 zł. stanowić będzie adekwatną dolegliwość dla organu z tak z tytułu analizowanej bezczynności jak i przewlekłości postępowania. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2016r., sygn.akt II OSK 1030/15 i z dnia 10 lutego 2015r., sygn.akt II OSK 2095/14 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) Na podstawie tego samego przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd przyznał na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężne, różnicując je w zależności od tytułu przyznania oraz biorąc pod uwagę fakt, że skarżącemu S. M. suma pieniężna została już przyznana w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 968/15. Nie znaleziono przy tym podstaw do odrębnego orzekania o kwotach z tytułu bezczynności i przewlekłości postępowania, biorąc pod uwagę charakter przyznawanej kwoty pieniężnej, mającej pełnić rolę rekompensacyjną w ramach konkretnego postępowania (por. uzasadnianie do projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – druk nr 1633). Skarżącej U. Z. suma pieniężna przyznana została z powodu pozostawania przez organ w bezczynności i przewlekłości za cały ponad dwuletni okres postępowania. Skarżącemu S. M. natomiast - za ponad dwuletni okres przewlekłości postępowania oraz półroczny okres bezczynności organu, jako że suma pieniężna z tytułu bezczynności, związanej z niewykonaniem wyroku z dnia 11 maja 2015r. (ze skargi na bezczynność) została mu już przyznana, wyrokiem z dnia 13 stycznia 2016r. Ich ustalona wysokość jest następstwem niemożności uzyskania przez skarżących zakończenia postępowania w rozsądnym terminie, nawet pomimo dwóch wyroków, które winny zobligować organ do efektywnego zakończenia sprawy. Sąd wziął ponadto pod uwagę fakt niereagowania organu na zalecenia organu wyższego stopnia, który kilkakrotnie zakreślał PINB termin do załatwienia sprawy. Na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a. zasądzono na rzecz każdego ze skarżących koszty postępowania, które stanowią równowartość uiszczonych wpisów sądowych od skarg. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło