II SAB/Łd 226/16

Dnia 16 września 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2016 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie prawidłowości wybudowania i użytkowania sieci wodociągowo – kanalizacyjnej 1) stwierdza, że bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 2) odrzuca skargę w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu; 3) wymierza Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 4) przyznaje od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. sumę pieniężną w kwocie 500 (pięćset) złotych; 5) zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS II SAB/Łd 226/16 Uzasadnienie S.M. zaskarżył bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. w rozpoznaniu sprawy administracyjnej z jego wniosku z dnia 26 lutego 2014 roku w sprawie prawidłowości wybudowania i użytkowani sieci wod.–kan. wraz z przyłączami do budynku handlowego przy ul. A 4A w B., wnosząc o: pkt 1 - zobowiązanie organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego; pkt 2 - stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; pkt 3 - wymierzenie grzywny w trybie art. 149 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 §6 p.p.s.a.; pkt 4 przyznanie w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. sumy pieniężnej 149 § 2 p.p.s.a. pkt 5 zasądzenie kosztów postępowania. Skarga wpłynęła do organu w dniu 25 kwietnia 2016 roku, zaś do sądu została przekazana w dniu 25 lipca 2016 roku. W dniu [...] postanowieniem w sprawie II SO/Łd 90/16 sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł za nieprzekazanie skargi. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym: Wniosek S.M. w o wszczęcie postępowania w sprawie legalności wybudowania sieci wod. – kan. na nieruchomości przy ul. A 4 w B. datowany jest na dzień 26 lutego 2014 r. Dopiero w dniu 5 maja 2014 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania. Po raz pierwszy S.M. złożył skargę na bezczynność organu w 2015 roku. Wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 35/15 organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Jak wynika z akt administracyjnych, zostały one zwrócone do organu w dniu 1 lipca 2015 roku. W dniu 10 sierpnia 2015 r. wpłynęła skarga na niewykonanie w/w wyroku. WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 12 stycznia 2016 r., stwierdził że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzając organowi grzywnę. Następnie w dniu 7 kwietnia 2016 roku S.M. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w tej samej sprawie legalności sieci wod. – kan. przy ul. A w B.. Skarga ta została rozpoznana łącznie ze skargami U.Z. na przewlekłość i bezczynność w sprawie zarejestrowanej pod sygnaturą II SAB/Łd 90/16. WSA w Łodzi wyrokiem z dnia 8 lipca 2016 roku stwierdził m.in., że bezczynność organu i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł i przyznał na rzecz skarżącego sumę pieniężną 500 zł W dniu 18 marca 2016 roku skarżący po raz kolejny złożył zażalenie na bezczynność organu w trybie art. 37 § 1 k.p.a. PINB w B. w dniu 5 kwietnia wystąpił do gestora sieci i Starosty [...] m.in. o dokumentację budowlaną. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wniósł o oddalenie skargi, nie kwestionując przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego. Dodał, iż w dniu [...] decyzją nr [...] umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.), ale jedynie w części dotyczącej legalności przyłącza wodnego do nieruchomości przy ul. A 4A. Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]. Odnosząc się do zarzutów skargi PINB wyjaśnił, iż okoliczność przewlekłości czy też niezachowania ustawowych terminów w sprawie jest od niego niezależna i wynika z braku odpowiedniej kadry pracowniczej, licznych rozbudowanych postępowań administracyjnych oraz konieczności podjęcia natychmiastowych działań w przypadku wystąpienia zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców powiatu. Na dzień rozprawy wpłynęła do akt kolejna decyzja PINB, z dnia [...], umarzająca postępowanie w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 14a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Z bezczynnością mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności, ale również wówczas, gdy nieefektywne działania nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności, nie prowadzą do zakończenia postępowania, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowalnego z punktu widzenia zasady szybkości postępowania i ekonomiki procesowej (art. 12 § 1 K.p.a.) wydłużenia czasu trwania postępowania. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że strona, niezależnie od stopnia zawiłości sprawy, ma prawo oczekiwać rozstrzygnięcia swojej sprawy w ustawowym terminie (art. 35 K.p.a.). Dla zasadności skargi na bezczynność nie ma zatem znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana, a w szczególności, czy bezczynność została spowodowana zawinioną albo też niezawinioną opieszałością organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 19 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 243/13 oraz z dnia 12 września 2013 roku, sygn. akt: I SAB/Wa 364/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem wniesienia skargi na bezczynność jest uprzednie złożenie do organu wyższego stopnia zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie - art. 37 § 1 w zw. z art. 52 § 2 k.p.a. Warunek ten S.M. spełnił, składając zażalenie w dniu 18 marca 2016 roku Na wstępie należy wskazać, ze prawomocnym wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SAB/Łd 35/15 sąd już ocenił bezczynność PINB w B. jako rażąco naruszającą prawo, organ został zobowiązany do załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku. Jak wynika z akt administracyjnych, zostały one zwrócone do organu w dniu 1 lipca 2015 roku. Stosownie zatem do art. 286 § 2 p.p.s.a. od tej daty ponownie rozpoczyna biec termin 14 dni do załatwienia sprawy. Nie sposób również pominąć faktu, że niewykonanie wyroku skutkowało kolejny orzeczeniem tutejszego sądu i wymierzeniem grzywny. Pomimo powyższych dwóch orzeczeń tutejszego sądu organ nadal pozostawał w bezczynności, bowiem dopiero w dniu 9 września 2016 roku zostało wydane rozstrzygnięcie kończące postępowanie w sprawie. Przy czym nie podlega ono ocenie w tym postępowaniu. Na marginesie jedynie podnieść należy, że wbrew stanowisku organu, nie stanowiło zakończenia sprawy częściowe umorzenie postępowania decyzją z dnia [...] nr [...]. Skutki powyższego orzeczenia mają istotny wpływ dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą między tymi samymi stronami jest w toku albo została już prawomocnie osądzona. Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku skargi S.M. na bezczynność, ale tylko w części obejmującej żądanie zobowiązania do załatwienia sprawy. To z wcześniejszej skargi S.M. na bezczynność w sprawie ‘II SAB/Łd 35/15. organ został zobowiązany już wyrokiem sądu do wydania aktu w zakreślonym terminie. Mamy zatem do czynienia z tożsamością zarówno podmiotową, jak i przedmiotową. Z tych przyczyn należało odrzucić ponowne żądanie S.M. zobowiązania organu do wydania aktu na podstawie cytowanego wyżej art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie 2. wyroku. Przebieg postępowania po 1 lipca 2015 roku dowodzi niewątpliwie bezczynności organu. Bezczynność oznacza bowiem nie tylko zaniechanie jakichkolwiek czynności procesowych , ale również stan, w którym organ podejmuje czynności z przerwami nieuzasadnionymi stanem sprawy i nie dąży do efektywnego zakończenia postępowania. Poza sporem jest , że organ nie dochował ani terminów, wynikających z ustawy (art. 35 k.p.a.), ani też terminu wskazanego przez sąd w sprawie II SAB/Łd 35/15. Zarzut bezczynności okazał się zatem uzasadniony co do okresu 1 lipca 2015 roku – 9 września 2016 roku. Biorąc pod uwagę, że bezczynność ta miała miejsce w kolejnym okresie, już po wyroku zobowiązującym do wydania aktu, jak i po wymierzeniu organowi grzywny za niewykonanie tego orzeczenia, sąd w punkcie 1 wyroku na podstawie art. 149 § 1 a stwierdził, ze bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa Stosownie do dyspozycji art. 149 § 2 sąd wymierzył organowi grzywnę w wysokości 1000 zł, mając na uwadze z jednej strony skalę uchybienia terminowi do zakończenia postępowania (14 miesięcy od daty zwrotu akt po wyroku w sprawie II SAB/Łd [...]), fakt ukarania już organu za niewykonanie wyroku, jak i okoliczność, że na dzień wyrokowania postępowanie zostało zakończone (pkt 3 wyroku). Również na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd przyznał skarżącemu sumę pieniężną. Na jej wysokości zaważyły tożsame okoliczności faktyczne, jak w przypadku wymierzenia grzywny organowi, a więc 14 miesięcy oczekiwania na wykonanie zobowiązania nałożonego wyrokiem sądu, narażenie skarżącego na nierespektowanie wyroków sądu, co z pewnością nie buduje zaufania do organów administracji publicznej. Z drugiej strony należało mieć na uwadze, ze w bieżącym roku w związku z postępowaniem organu w tej sprawie sąd zasądził już sumę pieniężną w kwocie 500 zł w sprawie II SA/Łd 90/16 (pkt.4 wyroku) O kosztach orzeczono z mocy art. 200 i 205 p.p.s.a. (pkt 5 wyroku). MR