II SAB/Łd 29/18

Dnia 18 maja 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2018 roku sprawy ze skargi S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta P. w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta P. miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 2. umarza postępowanie w zakresie załatwienia wniosku S. B. z dnia [...]; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta Miasta P. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł. Pismem z dnia 29 stycznia 2018 r. S. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi przewlekłe prowadzenie przez Prezydenta P. postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w S. przy ul. A 1. Wobec powyższego skarżący wniósł o: zobowiązanie organu I instancji do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 4 grudnia 2003 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia wyroku; uznanie, że przewlekłość postępowania od 18 marca 2016 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako - "P.p.s.a.") w wysokości uwzględniającej stopień przewlekłości, przyznanie w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. od organu części kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. w wysokości do uznania Sądu na rzecz skarżącego; zasądzenie w trybie art. 200 P.p.s.a. od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W jej uzasadnieniu autor skargi wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 29/15, po rozpoznaniu skargi skarżącego na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta P. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w sprawie znak: [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zobowiązał organ do załatwienia wniosku skarżącego z 4 grudnia 2003 r. w terminie 30 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku a także stwierdził, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzył Prezydentowi Miasta P. grzywnę w wysokości 3.000zł. Od ww. wyroku, organ wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 marca 2016 roku, sygn. akt I OSK 2487/15 uchylił zaskarżony wyrok w zakresie wymierzenia organowi grzywny i w tym zakresie oddalił skargę oraz oddalił skargę kasacyjną w pozostałej części. W związku z powyższym organ prowadzący postępowanie związany był prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi i zobowiązany był wydać decyzję w ciągu 30 dni od otrzymania akt sprawy, które wpłynęły do urzędu 29 kwietnia 2016 r., czyli do dnia 30 maja 2016 r. Termin ten nie został dotrzymany z ewidentnej winy organu prowadzącego przedmiotowe postępowanie. Po bezskutecznych upływach kolejnych wyznaczanych w trybie art. 36 k.p.a. terminach zakończenia sprawy (ostatni 31 grudnia 2016 r.) i częstych interwencjach skarżącego w urzędzie oraz ostatecznym piśmie z dnia 16 grudnia 2016 r. wzywającym Prezydenta Miasta do wykonania wyroku WSA w Łodzi, z wielkim pośpiechem wydana została w dniu [...] r. decyzja znak: [...]. Decyzję tę zaskarżyły wszystkie strony postępowania, co skutkowało uchyleniem jej przez organ II instancji w całości i przekazaniem do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji - Prezydentowi Miasta P. (decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...]). Od czasu złożenia odwołań stron, organ pozostawał w bezczynności do 17 października 2017 r., kiedy to jak zwykle w trybie art. 36 k.p.a., pismem znak: [...] wyznaczył nowy - kolejny termin załatwienia sprawy, tj. do 31 grudnia 2017 r., uzasadniając to koniecznością realizacji wytycznych organu odwoławczego zawartych w jego decyzji oraz oczekiwaniem na otrzymanie oryginalnej dokumentacji sprawy znajdującej się w dyspozycji Wojewody [...]. Po bezskutecznym upływie tego terminu i nie wydaniu decyzji, w dniu 4 stycznia 2018 r. skarżący złożył do Wojewody [...] kolejne zażalenie na nie załatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta P. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej w sprawie znak: [...] . W dniu 9 stycznia 2018 r. skarżący otrzymał pismo informujące o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, tj. do dnia 28 lutego 2018 r. W ocenie skarżącego organ I instancji w całym postępowaniu podejmował wiele zbędnych czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy i w dalszym ciągu prowadzi postępowanie pozornie, a wręcz pozostaje w bezczynności. Okresy, w których w sprawie organ nie dokonuje żadnych czynności trwają zbyt długo, a podejmowane czynności są sporadyczne, często nie mają istotnego znaczenia. Dotychczasowe podejmowane przez organ czynności i wydana kolejna decyzja z dnia [...] znak: [...] nie przyniosły oczekiwanego skutku załatwienia sprawy, lecz potwierdziły tylko fakt, iż wiele podejmowanych czynności było nieefektywnych i błędnych. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta P. wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że regulacja prawna zawarta w art. 7 k.p.a. oraz wskazania zawarte w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...]spowodowały podjęcie przez organ prowadzący postępowanie niezbędnych czynności przedstawionych w porządku chronologicznym, których realizacja nastąpiła po dacie 18 marca 2016 r. Organ wskazał, że w celu jednoznacznego ustalenia czy na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany w całości lub w części cel wywłaszczenia wypożyczono z Urzędu Miasta S. dokumentację techniczną dotyczącą budowy ujęcia wody "A". W dniu 22 kwietnia 2016 r. zwrócono się do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Warszawie z wnioskiem o udostępnienie materiałów z centralnego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w postaci fotogrametrycznych zdjęć lotniczych wykonanych w latach 1987 - 1997 nieruchomości zlokalizowanej w S. przy ulicy A nr 1 (obręb [...] działki o nr 142/1, 142/5, 142/6, 142/7, 142/8). Na podstawie ustaleń dokonanych podczas weryfikacji dokumentacji wypożyczonej z Urzędu Miasta w S. podjęto decyzję o powołaniu na świadków osób, które według ww. dokumentów pełniły funkcję inspektorów nadzoru i kierowników budowy podczas realizacji inwestycji - wezwania z dnia 27 kwietnia 2016r. - zawiadomienie o rozprawie z dnia 27 kwietnia 2016 r. W celu uzupełnienia i weryfikacji zgromadzonej dokumentacji w dniu 12 maja 2016 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną z udziałem wnioskodawcy, przedstawicieli Zarządu Powiatu [...], Gminy S. oraz dwojga z wezwanych świadków. W nawiązaniu do informacji uzyskanych podczas rozprawy administracyjnej, pismem z dnia 12 maja 2016 r. wezwano Burmistrza Miasta S. do przesłania: a) załącznika graficznego do decyzji Naczelnika Miasta i Gminy S. z dnia [...] znak: [...] dotyczącego budowy stacji wodociągowej w S. - ujęcie "A" (było to kolejne wezwanie w tej kwestii), b) części ogólnej projektu technicznego (z elementami ZTE) z lutego 1994 r. dotyczącego adaptacji i rozbudowy obiektów kubaturowych ujęcia wody na potrzeby Państwowego Domu Dziecka w S., wykonanego przez B w P. dla Kuratorium Oświaty i Wychowania w ramach umowy [...]. Pismem z dnia 20 maja 2016 r. Urząd Miasta S. poinformował organ, że nie posiada żadnych dokumentów, gdyż wszelka dokumentacja znajdująca się w zasobach archiwalnych została przedstawiona do sprawy. W nawiązaniu do informacji uzyskanych podczas rozprawy administracyjnej pismem z dnia 12 maja 2016 r. poproszono Miejski Zakład Komunalny w S. o wyrysowanie na załączonej mapie zasadniczej przebiegu infrastruktury podziemnej, przechodzącej przez ww. działki, wybudowanej w ramach przedmiotowej inwestycji, dla której nastąpiło wywłaszczenie - odpowiedź uzyskano w piśmie z dnia 19 maja 2016r. Organ wyjaśnił, iż skarżący zarzucił zbędność czynności podejmowanych przez organ, podczas gdy sam wnioskował o przeprowadzenie określonych dowodów składając stosowny wniosek, a następnie go wycofywał. W dniu 18 maja 2016 r. S. B. przysłał drogą mailową wniosek o doprecyzowanie danych, jakie powinny zostać uwidocznione przez Miejski Zakład Komunalny w S. na mapie przesłanej wraz z pismem z dnia 12 maja 2016 r. oraz wezwanie Burmistrza Miasta S. do przesłania protokołu z przekazania przez inwestora (Wojewódzką Dyrekcję Inwestycji ) całej budowy po zakończeniu jej na etapie przerwania z braku środków finansowych. W dniu 31 maja 2016 r. na wniosek S. B. udostępniono do wglądu na miejscu dokumentację techniczną, dotyczącą adaptacji budynków ujęcia wody na potrzeby domu dziecka w S.. Ponieważ na działce nr 142/7 zlokalizowany jest budynek (zrealizowany w ramach celu wywłaszczenia), a zgodnie z opinią rzeczoznawcy budowlanego Z. K. z dnia 25 kwietnia 2012 r. nie ma możliwości jego podziału zgodnie z przepisami prawa tj. nie posiada w granicy działki ściany konstrukcyjnej i nie może być oddzielony, nastąpiła konieczność z obszaru ww. działki jego wydzielenia. W dniu 9 czerwca 2016 r. powołano biegłego S. R., któremu zlecono wykonanie mapy do celów prawnych z okazaniem granic na gruncie (podział) ze stabilizacją znaków granicznych dla nieruchomości położonej w S. przy ulicy A nr 1 oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] numerem 142/7. Podział polegać miał na wydzieleniu z ww. działki znajdującego się na niej budynku o nr 19-8 i 19-7 wzdłuż obrysu jego ścian - zgodnie z załącznikiem graficznym. Termin wykonania ww. mapy zgodnie z zawartą umową wynosił 8 tygodni od dnia zgłoszenia potrzeby wykonania pracy. Ze względu na konieczność sporządzenia mapy do celów prawnych oraz operatu szacunkowego, określającego wartość nieruchomości wyznaczono nowy termin zakończenia sprawy na dzień 31 sierpnia 2016 r. 21 czerwca 2016 r. wpłynęło pismo biegłego geodety S. R., w którym poinformował on o niemożliwości wykonania zleconej mu mapy dla celów prawnych z okazaniem granic na gruncie z powodu tego, że w tej sprawie została już wykonana dokumentacja geodezyjna - mapa d/c prawnych dla tej samej działki w 2012r., która została wprowadzona do części graficznej ewidencji gruntów (istnieją już tylko wydzielone w tej dokumentacji działki 142/9 i 142/10). W związku z powyższym do czasu wycofania tej dokumentacji nie jest możliwe zrealizowanie przez geodetę zlecenia. Powyższe spowodowało, że organ prowadzący postępowanie 21 czerwca 2016 r. wystąpił pisemnie do Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w P. o wycofanie dokumentacji dotyczącej podziału działki nr 142/7 o nr ewidencyjnym [...] wykonanej w 2012 r. W piśmie z dnia 8 lipca 2016 r. S. B. złożył kolejny wniosek dowodowy w sprawie, dotyczący powołania w charakterze świadka M. G., który zdaniem strony wnioskującej był pracownikiem Urzędu Miasta w S. i nadzorował działania związane z budową stacji wodociągowej. Pomimo wezwania świadka z zachowaniem procedury wynikającej z kodeksu postępowania administracyjnego świadek nie stawił się w wyznaczonym terminie. 25 sierpnia 2016 r. została sporządzona przez biegłego geodetę mapa z projektem podziału nieruchomości, o której mowa wyżej. W tym samym czasie zostało przedłużone postępowanie do 31 grudnia 2016 r. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji powołał biegłego rzeczoznawcę majątkowego E. W. do sporządzenia operatu szacunkowego określającego wartość rynkową nieruchomości położonej w S. przy ul A 1 oznaczonej w ewidencji gruntów obrębu [...] jako działki 142/1, 142/5, 142/6, 142/8, 142/9. Rzeczoznawca sporządził operat 7 października 2016 r. i następnie przesłał do siedziby organu prowadzącego postępowanie, który zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z jego treścią i możliwości wykonania kserokopii. S. B. skorzystał z tego prawa w dniu 2 listopada 2016 r. 7 listopada 2016 r. skarżący przesłał pismo do organu prowadzącego postępowanie, w którym zawarł swoje uwagi do operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie przez ww. biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Uwagi te zostały przesłane do biegłego 15 listopada 2016 r. w celu ustosunkowania się do nich. 25 listopada 2016 r. do Urzędu Miasta w P. wpłynęło pismo biegłego rzeczoznawcy majątkowego, w którym zajął on stanowisko do uwag przedstawionych przez S. B.. 1 grudnia 2016 r. skarżący został zawiadomiony o piśmie rzeczoznawcy, w którym zawarł on swoje stanowisko co do uwag dotyczących operatu. 12 grudnia 2016 r. wpłynęło kolejne pismo S. B., w którym ponownie zakwestionował on sporządzony przez biegłego operat szacunkowy. Podobnie jak wcześniej uwagi te zostały wysłane 14 grudnia 2016 r. do biegłego w celu ustosunkowania się do nich. 19 grudnia 2016 r. wpłynęła od biegłego rzeczoznawcy majątkowego odpowiedź dotycząca tych uwag do operatu szacunkowego. Prezydent Miasta P. wyjaśnienia rzeczoznawcy uznał za uzasadnione, a sporządzony operat uznano za dowód w sprawie. Pismem z dnia 23 grudnia 2016 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o zgromadzeniu materiału dowodowego pozwalającego na zakończenie postępowania decyzją administracyjną i możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się co do jego treści. Jednocześnie zawiadomiono S. B., że do Referatu Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta P. wpłynęło pismo rzeczoznawcy majątkowego, w którym zajął on stanowisko do uwag dotyczących operatu zawartych w piśmie S. B. z dnia 12 grudnia 2016 r., z którym może się on zapoznać. Jednocześnie z powodu konieczności zapewnienia stronom postępowania czynnego udziału w każdym stadium postępowania i umożliwienia wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań art. 10 § 1 kpa, na podstawie art. 36 k.p.a. wyznaczono nowy termin załatwienia sprawy do dnia 10 stycznia 2017 r. 30 grudnia 2016 r. wpłynęło kolejne pismo S. B. kwestionujące sporządzony operat szacunkowy. Organ nie uwzględnił tego pisma, przyczyny takiego działania podał w decyzji administracyjnej. 9 stycznia 2017 r. organ prowadzący postępowanie wydał decyzję merytoryczną, w której ustosunkował się także do ostatniego pisma S. B. kwestionującego sporządzony operat szacunkowy, zaznaczając że nieuwzględnienie tego pisma nie przekreśla możliwości zakwestionowania operatu szacunkowego stanowiącego dowód w sprawie w odwołaniu od decyzji. W ocenie organu przedstawiony powyżej przebieg postępowania do momentu wydania decyzji z dnia [...] jednoznacznie wskazuje, że w przedmiotowym postępowaniu we wskazanym czasookresie podejmowane były wyłącznie czynności, które miały na celu wnikliwe i wszechstronne rozpoznanie sprawy. Skomplikowany charakter sprawy wymusił na organie I instancji konieczność podjęcia szeregu czynności zmierzających do pozyskania dowodów pozwalających na załatwienie sprawy. Od wydanej w dniu [...] decyzji administracyjnej strony wniosły odwołanie. Odwołania wraz z aktami sprawy zostały przekazane organowi II instancji. 13 czerwca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S. B. o wymierzenie Prezydentowi Miasta P. grzywny za niewykonanie wyroku WSA w Łodzi z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt SAB/Łd 29/25. 5 września 2017 r. do Urzędu Miasta w P. wpłynęła decyzja Wojewody [...] z dnia [...] znak: [...], w której uchylił on w całości i przekazał do ponownego rozpoznania decyzję Prezydenta Miasta P. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] znak: [...]. Po otrzymaniu decyzji organ I instancji przystąpił ponownie do analizy zebranego w aktach sprawy materiału dowodowego, oceniając go pod kątem tego, czy jest on wystarczający do wydania decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy bez potrzeby przeprowadzenia dodatkowych czynności wyjaśniających i dowodowych. Jednocześnie 17 października 2017 r. organ zawiadomił strony postępowania o wyznaczeniu nowego terminu do załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2017 r. Oryginalne akta sprawy [...] wpłynęły do organu z organu II instancji w dniu 5 grudnia 2017 r. Po otrzymaniu tych akt organ przystąpił do ich analizy w tym m.in. realizacyjnego szczegółowego planu zagospodarowania terenu, na który powołał się w orzeczeniu Wojewoda [...], a z którego organ I instancji wcześniej nie mógł skorzystać ze względu na to, że znajdował się on w aktach sprawy przesłanych do Wojewody [...]. W związku z powyższym dotrzymanie terminu 31 grudnia 2017 r. wyznaczonego do załatwienia sprawy okazało się niemożliwe ze względu chociażby na obowiązek realizacji przez organ prowadzący postępowanie obowiązku zawiadomienia stron postępowania o możliwości zaznajomienia się z aktami sprawy przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem. Dlatego wyznaczono nowy termin do załatwienia sprawy do dnia 28 lutego 2018 r. W toku postępowania organ powziął również informację, że jeden z uczestników postępowania C, będący dotychczas stroną postępowania mógł utracić ten status. W związku z powyższym wystąpiono o potwierdzenie tej informacji. Po potwierdzeniu powyższej informacji 30 stycznia 2018r. przygotowane zostało i wysłane pismo w trybie art. 10 k.p.a. umożliwiające stronom postępowania zapoznanie się z aktami sprawy przed jej ostatecznym rozstrzygnięciem. W dniu [...] wydano decyzję administracyjną, która została przesłana stronom postępowania. W związku z powyższym w ocenie organu I instancji wniesiona przez S. B. skarga na przewlekłość postępowania jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). Stosownie do przepisu art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935) do postępowań administracyjnych wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest uprzednie wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie (art. 52 § 1 P.p.s.a.). Dopiero po wyczerpaniu trybu z art. 37 k.p.a. strona może wnieść skutecznie skargę. W realiach rozpoznawanej sprawy skarżący w dniu 4 stycznia 2018 r. złożył do organu wyższego stopnia pismo w ww. trybie, a następnie w dniu 30 stycznia 2018 r. wywiódł skargę do tutejszego sądu. Kwestia dopuszczalności skargi jest wobec tego niesporna. Dla potrzeb rozstrzygnięcia sprawy niniejszej przypomnieć trzeba, że organy administracji zobowiązane są do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a w szczególności powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Realizacji tej zasady służy m.in. przepis art. 35 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Dotyczy to również przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 k.p.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w doktrynie podkreśla się, że przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć prowadzenie sprawy w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2012, str. 44; J.Drachal, J.Jagielski, R.Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego. Warszawa 2011, str. 70 – 71), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (vide: J.Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz pod red. B.Adamiak, J.Borkowskiego, Warszawa 2012, str. 239). Przewlekłość postępowania zachodzi, gdy zwłoka w rozpoznaniu sprawy przez organ przekracza rozsądne granice i nie znajduje uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy. W wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12 (publ.cbois) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zaistnieje wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut prowadzenia czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. W tym miejscu zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SAB/Łd 29/15 uwzględnił skargę S. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta P. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stwierdzając, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 17 marca 2016 r. Akta Administracyjne wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 29 kwietnia 2016 r. Powyższe prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie Sąd nie może ponownie oceniać stanu przewlekłości organu, który podlegał już prawomocnej ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 29/15. Zdaniem Sądu stan przewlekłości w prowadzeniu postępowania należy oceniać od dnia 29 kwietnia 2016 r. Od tego momentu należało zatem prześledzić, czy organ podejmował skuteczne działania zmierzające do należytego wyjaśnienia sprawy i wydania rozstrzygnięcia. Odnosząc powyższe rozważania do stanu niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż po dacie doręczenia organowi II instancji akt administracyjnych, co miało miejsce w dniu 29 kwietnia 2016 r., organ przeprowadził rozprawę administracyjną z udziałem wnioskodawcy, przedstawicieli Zarządu Powiatu [...], Gminy S. oraz z dwojgiem świadków, a dopiero decyzją z dnia [...] znak [...] Prezydent Miasta P. wydał decyzję kończącą postępowanie - orzekł o odmowie zwrotu na rzecz S. B. wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej w dniu wywłaszczenia jako działki numer 142/1 i 142/2 położonej w S. przy ul. A 1. Analiza zgromadzonego materiału w sprawie prowadzi zatem wniosku, iż postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości prowadzone było w sposób przewlekły, opieszale, nieskutecznie i niesprawnie, co potwierdza analiza akt administracyjnych i czynności podejmowanych w sprawie przez organ. Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania stwierdza, czy miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, iż rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, iż dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Owo przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione racjonalnego uzasadnienia (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 maja 2016r. sygn. akt II SAB/Ol 31/16; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 października 2015r. sygn. akt II SAB/Łd 137/15; wyrok NSA z dnia 17 listopada 2015r. sygn. akt II OSK 652/15, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie zauważyć należy, że organ wprawdzie dokonał pewnych czynności w sprawie, jednakże czynności te podjęte zostały z przekroczeniem terminów załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. Podkreślić w tym miejscu należy, że organ z mocy ustawy jest zobligowany do takiego zorganizowania prowadzonego postępowania, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, niezależnie od kwestii związanych z funkcjonowaniem danego organu administracji publicznej. Niewątpliwie przedmiot sprawy stanowi o jej skomplikowanym charakterze, co jednak, jak wskazano wyżej, nie zwalnia organu od efektywnego podejmowania czynności w sprawie, zważywszy, że już uprzednio oceniono działania organu jako przewlekłe. Niewątpliwie, po zobowiązaniu organu do załatwienia wniosku strony (wyrokiem WSA w Łodzi w sprawie o sygn. akt II SAB/Łd 29/15) organ wydał decyzję, która następnie jednak została w toku kontroli instancyjnej wyeliminowana z obrotu, co spowodowało dalsze przedłużenie postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w sprawie przewlekłość zaistniała stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a. Wskazane wyżej okoliczności, jak i stosunkowo niedługie okresy opieszałości organu, który w ocenianym okresie wydał już drugą decyzję merytoryczną uzasadniają natomiast wniosek, że przewlekłość nie miała rażącego charakteru. Zdaniem Sądu załączone akta administracyjne oraz wynikająca zeń chronologia podejmowanych w sprawie czynności, zarzutu rażącego charakteru przewlekłości, rozumianej jako poważne, rażące opóźnienia w podejmowanych przez organ czynnościach, oczywiście pozbawionych jakiegokolwiek racjonalnego usprawiedliwienia, nie potwierdzają. Konkludując, Sąd uznał za uzasadniony zarzut skargi o przewlekłym prowadzeniu postępowania w sprawie, nie podzielając jednak wniosku o rażącym charakterze przewlekłości. Sąd, mając na względzie brzmienie art. 161 § 1 pkt 3 umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku, uwzględniając fakt, że decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta P. wydał decyzję kończącą postępowanie w I instancji - odmówił zwrotu na rzecz S. B. wywłaszczonej nieruchomości a tym samym żądanie zobowiązana organu do załatwienia wniosku strony okazało się bezprzedmiotowe. Jednocześnie z przyczyn wskazanych wyżej Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w zakresie żądania stwierdzenia, że organ w sposób rażący naruszył prawo ową przewlekłością oraz żądania zasądzenia sumy pieniężnej na rzecz skarżącego w trybie art. 149 § 2 P.p.s.a. uznając, iż żądanie to, z uwagi brak cech rażącego naruszenia prawa przez organ, a także osiągniecia celu, jakim jest wydanie rozstrzygnięcia, nie znajduje uzasadnienia. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasadzając na rzecz skarżącego ich zwrot, obejmujący wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł. a.tp.