II SAB/Łd 56/25

Dnia 6 czerwca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agata Sobieszek – Krzywicka Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk (spr.) Asesor WSA Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 czerwca 2025 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia N. z siedzibą w O. na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł. w sprawie udostępnienia informacji publicznej 1. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł. do udostępnienia informacji publicznej na podstawie wniosku Stowarzyszenia N. z siedzibą w O. z dnia 13 marca 2025 r.; 2. stwierdza, że bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł. miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł. na rzecz Stowarzyszenia N. z siedzibą w O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Pismem z 28 marca 2025 r. Stowarzyszenie N. z siedzibą w O., powoływane dalej jako: "Stowarzyszenie" lub "strona skarżąca" wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł., określanego dalej także jako "organ", w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 13 marca 2025 r., zarzucając naruszenie: 1. art. 1 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej, rozumianej jako każda informacja o sprawach publicznych, na zasadach i w trybie określonym w u.d.i.p.; 2. art. 2 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na pozbawieniu Stowarzyszenia prawa do informacji publicznej, co przejawiło się pozostawieniem wniosku bez żadnej reakcji; 3. art. 10 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu na wniosek Stowarzyszenia informacji publicznej, która nie została udostępniona w BIP lub w portalu danych; 4. art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. 1. Strona skarżąca wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, która to bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 7 dni, przyznanie od organu na rzecz Stowarzyszenia sumy pieniężnej w wysokości 1.000 zł oraz zasądzenie od organu na rzecz Stowarzyszenia kwoty 107,80 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (100 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 7,80 zł tytułem wydatków uiszczonych w związku z przesłaniem skargi). 2. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie wyjaśniło, że 13 marca 2025 r. przesłało na adres do doręczeń elektronicznych organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w którym poprosiło o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wykazu sprzętu, zaopatrzenia medycznego i środków farmakologicznych, jakie uległy przeterminowaniu w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. [...] w Ł. ze szczególnym uwzględnieniem: aparatów do przetaczania krwi, bandaży elastycznych, bloczków akrylowych do endodoncji, cewników do odsysania, cewników do podawania denu przez nos, cewników F., ćwieków gutaperkowych asortymentu 15-40 i 45-80, gaz opatrunkowych, gazików dezynfekcyjnych, igieł "motylek", igieł do nakłuć lędźwiowych, igieł iniekcyjnych, irygatorów, kanek dorektalnych, kaniul, koferdamów, masek i-gel, masek krtaniowych, masek tlenowych, masek twarzowych, maseczek, masy alginatowej, nici chirurgicznych, nici dentystycznych, odzieży jednorazowego użytku, opatrunków do mocowania kaniul, opatrunków specjalistycznych, pampersów, płynów infuzyjnych zawierających NaCl 0,9% o pojemnościach od 5 do 500 ml, podkładów celulozowych, przylepców z oraz bez opatrunku, przyłbic, przyrządów do przetaczania płynów infuzyjnych, rękawiczek chirurgicznych jałowych, rękawiczek jednorazowych, rurek H., rurek intubacyjnych, rurek ustno-gardłowych, sączków papierowych asortymentu 15-40 i 45-80, serwet jałowych, siatek opatrunkowych, skalpeli, sond nosowo-żołądkowych, staz, stomatologicznych narzędzi kanałowych, strzykawek do pomp infuzyjnych, strzykawek jednorazowych, systemów próżniowych do pobierania krwi, środków ochrony indywidualnej, wenflonów, wierteł stomatologicznych, worków do lewatyw, worków na mocz, worków stomijnych, wzierników ginekologicznych, zębów D., zębów frasaco, zębów K., zestawów do lewatyw, żeli do cewnikowania oraz żeli do USG, a także o udostępnienie informacji publicznej w zakresie kosztów utylizacji ww. sprzętu, zaopatrzenia medycznego i środków farmakologicznych. 3. Wniosek został doręczony 13 marca 2025 r. Do dnia wniesienia skargi organ nie zareagował, w szczególności nie udostępnił żądanej informacji publicznej ani nie wydał decyzji o odmowie jej udostępnienia. Ostatnim dniem na udostępnienie żądanej informacji był 27 marca 2025 r. W związku z faktem, że organ nie podjął nie tylko żadnego zgodnego z prawem działania, ale także jakiegokolwiek działania, za zasadny powinien być uznany stawiany zarzut bezczynności. 4. W ocenie Stowarzyszenia bezczynność organu z pewnością nosi znamiona rażącego naruszenia prawa. Jego postawa jako gospodarza prowadzonego postępowania w sprawie o dostęp do informacji publicznej, była absolutnie bierna, organ nie skalał się podjęciem jakiejkolwiek czynności, choćby niezgodnej z prawem, lub pozornej, aby odsunąć od siebie zarzut bezczynności. Zachowanie takie jest niedopuszczalne, bowiem w sposób elementarny godzi w uregulowane ustrojowo ustawodawstwem międzynarodowym oraz ustawodawstwem krajowym prawem do informacji, przynależnym każdemu obywatelowi polskiemu, a także ich zrzeszeniom i organizacjom. 5. Strona skarżąca stwierdziła, że w podobny sposób można uzasadnić wniosek o przyznanie na rzecz Stowarzyszenia sumy pieniężnej. Proponowana suma, choć symboliczna, w zupełności wypełni prewencyjno-represyjno-kompensacyjny charakter tego środka, w szczególności aspekt prewencji szczególnej. 2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, ewentualnie, w razie uznania braku podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, o oddalenie skargi w całości i zasądzenie od strony skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. 1. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że wniosek Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu drogą elektroniczną 13 marca 2025 r. Dokument nie został podpisany przez przedstawiciela skarżącego. Wniosek dotyczył udostępnienia wykazu szczegółowo wyliczonego sprzętu, wyrobów medycznych etc., jakie uległy przeterminowaniu w placówce medycznej w 2024 r. wraz ze wskazaniem kosztów utylizacji sprzętu, zaopatrzenia medycznego i środków farmakologicznych. Wniosek nie zawierał żadnego uzasadnienia w zakresie istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. 2. W ocenie organu przedmiotem wniosku jest informacja przetworzona w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Placówka nie dysponuje gotowymi zestawieniami zawierającymi żądane dane, a udzielenie odpowiedzi na złożony wniosek wymaga przeprowadzenia czynności zebrania tych danych z poszczególnych komórek organizacyjnych szpitala, a następnie dokonania odpowiedniego zestawienia tych danych z jednoczesnych wyliczeniem poniesionych na rzecz utylizacji kosztów. 3. Z uwagi na powyższe, pismem z 26 marca 2025 r. organ wezwał wnioskodawcę do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w niniejszej sprawie. Pismo to jednak z przyczyn logistycznych zostało przesłane dopiero 28 marca 2025 r. o godz. 14:47 drogą elektroniczną za pośrednictwem elektronicznej skrzynki i doręczone o godz. 16:33. Korespondencja minęła się ze skargą skarżącego, która została nadana w FUP [...] tego dnia o godzinie 14:32. 4. Zdaniem organu nie pozostaje on w bezczynności w przedmiocie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a postępowanie ze skargi jest bezprzedmiotowe. 3. W dniu 6 czerwca 2025 r., przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie, do Sądu drogą elektroniczną wpłynęła decyzja z dnia 4 czerwca 2025 r. wydana przez organ, którą to decyzją na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 i 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, wskazując jako przyczynę brak wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: 4. Skarga zasługuje w części na uwzględnienie. 1. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn.zm.), [dalej: "P.p.s.a."], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Obejmuje ona między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a (art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a.). 2. W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania, a wobec spełnienia tegoż warunku, przedmiotowa sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym we wskazanym wyżej trybie. 3. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 P.p.s.a.). 4. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (art. 149 § 1b P.p.s.a.). Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 P.p.s.a.). 5. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr [...] im. [...] [...] w Ł,, [dalej: "organ"], w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek Stowarzyszenia N. z siedzibą w O., określanego dalej także jako "Stowarzyszenie" lub "strona skarżąca". 6. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 902), [dalej: "u.d.i.p."]. 7. W tym miejscu należy wskazać, że kontroli sądu w przypadku skarg na bezczynność poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. W sprawach o udostępnienie informacji publicznej skarga na bezczynność przysługuje zarówno w przypadku braku reakcji podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji, wymaganego przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i wówczas, gdy podmiot ten stwierdza, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej lub nie podlega udostępnieniu na jej zasadach. Na gruncie przepisów u.d.i.p. o bezczynności organu można mówić, o ile wniosek o udzielenie informacji dotyczy informacji publicznej, a jego adresatem jest podmiot zobowiązany do jej udzielenia, który to pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy wobec braku realizacji obowiązku jej udostępnienia w formie i terminach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. 8. Z przepisów u.d.i.p. wynika, że wniosek o udzielenie informacji publicznej powinien być załatwiony albo przez udzielenie żądanych informacji (w formie czynności materialno-technicznej) albo przez wydanie decyzji o odmowie jej udostępnienia na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p. albo przez zawiadomienie wnioskodawcy, że żądana informacja nie może być udzielona w trybie przepisów u.d.i.p., albo też przez wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sytuacji określonej w art. 14 ust. 2 i per analogiam w sytuacji określonej w art. 15 ust. 2 u.d.i.p., gdy wnioskujący wycofa uprzednio złożony wniosek. Jeżeli zaś wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi lub takich informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia wnoszącego, że żądane dane nie mieszczą się w pojęciu objętym przedmiotową ustawą lub że jej przepisy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu. 9. Udostępnienie informacji objętej wnioskiem może zaś nastąpić jedynie wówczas, gdy podmiot, do którego zostało skierowane żądanie należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej określonych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz gdy stwierdzone zostanie, że żądana informacja stanowi informację o charakterze publicznym w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. 10. Ponadto z art. 13 u.d.i.p. wynika, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, a jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot zobowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku. 11. Jednocześnie zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek. Adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest zwolniony z obowiązku jej udzielenia w przypadku ziszczenia się jednej z następujących przesłanek: 1) organ nie dysponuje żądaną informacją publiczną, 2) żądana informacja została już wcześniej udostępniona, 3) żądana informacja nie posiada cech informacji publicznej. Tym samym dysponent informacji publicznej jest zobowiązany do jej udostępnienia tylko wtedy, gdy informacja fizycznie istnieje, nie została wcześniej udostępniona wnioskodawcy i co najistotniejsze – nie funkcjonuje w obiegu publicznym (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 711/15; wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl). 12. Zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 450 z późn. zm.) uczelnia medyczna może utworzyć i prowadzić podmiot leczniczy w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej [dalej: "SPZOZ"] albo spółki kapitałowej. Nie budzi więc w niniejszej sprawie żadnych wątpliwości, że adresat wniosku o udostępnienie informacji publicznej czyli samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Podmiot leczniczy jakim jest samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej jest podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej i udziela świadczeń zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych ubezpieczonym oraz innym osobom uprawnionym do tych świadczeń na podstawie przepisów nieodpłatnie, za częściową odpłatnością lub całkowitą odpłatnością. Jest zatem jednostką dysponującą majątkiem publicznym i wykonującą zadania publiczne z zakresu ochrony zdrowia (Wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 27 marca 2025 r., II SAB/Rz 20/25). Tym samym nie budzi wątpliwości, że Dyrektor jako organ reprezentujący SPZOZ jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., bowiem kieruje jednostką wykonującą zadania publiczne z zakresu zapewniania ludności opieki zdrowotnej. 13. Poddając analizie złożony w sprawie wniosek o udostępnienie informacji w kontekście charakteru żądanej informacji, w pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 jak i precyzującego go art. 6 u.d.i.p., informacją publiczną jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć zatem wszelkie fakty dotyczące spraw publicznych rozumianych jako działalność zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Charakter publiczny należy przypisać tym informacjom, które odnoszą się do publicznej sfery działalności organów, przy czym oceny tej należy dokonywać każdorazowo na gruncie konkretnej sprawy. Powyższe oznacza, że nie wszystko to, o co się wnioskodawcy zwracają do organów władzy publicznej stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. W ocenie Sądu nie budzi żadnych wątpliwości, że wnioskowana informacja stanowi informację publiczną, gdyż jest ściśle związana z działalnością SPZOZ oraz z wydatkowaniem przez ten podmiot środków publicznych, a ponadto ma ona charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. 14. Jak wynika z akt sprawy wniosek o udostępnienie informacji publicznej w niniejszej sprawie został złożony dnia 13 marca 2025 r. Mając na uwadze przepisy u.d.i.p. termin do rozpoznania wniosku minął dnia 27 marca 2025 r. Natomiast wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego zostało wystosowane do wnioskodawcy dnia 28 marca 2025 r., a więc jeden dzień po upływie ww. terminu do rozpoznania wniosku. Powyższe zdaniem Sądu uzasadnia przyjęcie, że stan bezczynności w niniejszej sprawie zaistniał (por. np. wyrok WSA w Warszawie z 27.02.2024 r., II SAB/Wa 559/23). 15. Ponadto należy stwierdzić, że organ błędnie uznaje, że z zarzutu bezczynności zwalnia go samo wezwanie do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego żądanej informacji przetworzonej. W ocenie Sądu sam fakt wezwania nie wydłuża terminu na załatwienie wniosku – organ powinien wraz z wezwaniem powiadomić o niemożliwości udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie i wyznaczyć nowy termin na załatwienia sprawy (tak np. wyrok WSA w Białymstoku, II SAB/Bk 21/25). 16. Sąd wskazuje w tym miejscu, że przed wydaniem wyroku w niniejszej sprawie dnia 4 czerwca 2025 r. organ wydał decyzję (przesłaną do Sądu dnia 6 czerwca 2025 r. drogą elektroniczną), którą to decyzją na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 i 3 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej organ odmówił skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, wskazując jako przyczynę brak wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu informacji publicznej. Powyższe oznacza, że na chwilę wyrokowania stan bezczynności ustał, co uzasadniało umorzenie postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (pkt 1 sentencji wyroku). 17. Na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd miał obowiązek ustalić, czy organ działał w stanie rażącego naruszenia prawa z powodu bezczynności. Należy zauważyć, że ustawodawca nie określił w przepisach P.p.s.a. dokładnych kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie danego stanu jako rażącego naruszenia prawa. Z tej też przyczyny sąd orzekający musi ocenić daną sprawę, przy czym ta ocena nie ma sztywnych ram i winna opierać się na analizie wszystkich okoliczności danej sprawy oraz na zasadach doświadczenia życiowego i zawodowego. Uznanie bezczynności za rażące naruszenie prawa jest uzasadnione, gdy jest ona oczywista, uporczywa i niezgodna z zasadami demokratycznego państwa prawa. Może to być również skutkiem unikania podjęcia decyzji przez organ lub lekceważenia praw strony (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r. sygn. akt II SAB/Gd 107/20). Z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy przyczyna zwłoki leży po stronie organu. Zważywszy powyższe rozważania w ocenie Sądu działaniu organu w niniejszej sprawie nie można przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. W postępowaniu organu nie można dopatrzeć się złej woli, czy też próby negatywnego załatwienia wniosku strony – organ nie zignorował wniosku, lecz opóźnił się jeden dzień z reakcją na niego, jednocześnie nie przedłużając, wraz z tym wezwaniem, terminu na załatwienie sprawy. Pomimo braku przedłużenia terminu, działanie organu zdaniem Sądu nie zmierzało do celowego pozbawienia wnioskodawcy konstytucyjnego prawa dostępu do informacji. Zgodnie z powszechnie przyjętym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. W orzecznictwie akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy biorąc pod uwagę zwłaszcza ww. działania organu (wezwanie do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego) oraz ich chronologię, zdaniem Sądu, bezczynność organu, choć ewidentna, nie może być uznana za rażące naruszenie prawa (tak np. wyrok WSA w Łodzi z 20.02.2025 r., II SAB/Łd 126/24). Zważywszy powyższe Sąd orzekł, że bezczynność organu miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa (pkt 2 sentencji wyroku). 18. Stosownie do art. 149 § 2 P.p.s.a. sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 (a więc w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność), może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W ocenie Sądu brak jest podstaw do przyznania skarżącemu sumy pieniężnej w szczególności mając na uwadze charakter bezczynności organu oraz fakultatywność orzeczenia w tym zakresie. Zważywszy treść powołanego wyżej przepisu w pierwszej kolejności należy zauważyć, że sąd administracyjny jest uprawniony, a nie zobowiązany do przyznania wymierzenia organowi grzywny lub przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Kwestia wymierzenia organowi grzywny, podobnie jak przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości pozostawiona więc została uznaniu sądu administracyjnego (uznaniu sędziowskiemu). Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. Grzywnie przypisuje się funkcję represyjną i prewencyjną - ma ona na celu zdyscyplinowanie organu. Natomiast suma pieniężna stanowi środek o charakterze kompensacyjnym w tym sensie, że ma zrekompensować stronie dolegliwości, niedogodności, negatywne przeżycia, na jakie została ona narażona wskutek bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (tak np. wyrok NSA z 25.02.2025 r., III OSK 2204/24; wyrok WSA we Wrocławiu z 11.03.2025 r., II SAB/Wr 1064/24). Mając na uwadze okoliczności sprawy w ocenie Sądu nie mamy do czynienia z przypadkiem uzasadniającym przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej, gdyż organ – co prawda z przekroczeniem terminów – podjął działania zmierzające do załatwienia wniosku skarżącego i wniosek tan załatwił (poprzez wydanie decyzji odmownej), a samo przekroczenie terminów nie było znaczne. Nadto strona nie wykazała, że poniosła w związku z działaniem organu jakieś dolegliwości czy niedogodności, które winny zostać przez sumę pieniężną zrekompensowane. Z tych względów brak w ocenie Sądu podstaw do przyznania stronie skarżącej sumy pieniężnej. Stąd Sąd w pkt 3 sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie. 19. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów korespondencji, Sąd wskazuje, że w ocenie Sądu wniosek o zwrot kosztów korespondencji nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela wyrażane w orzecznictwie poglądy, że koszty korespondencji nie zaliczają się do podlegających zwrotowi kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Nie są to bowiem koszty, które zostały uznane za niezbędne koszty postępowania prowadzonego przez stronę osobiście. Zgodnie z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Katalog niezbędnych kosztów postępowania wskazany w art. 205 p.p.s.a. ma charakter wiążący i wyczerpujący (postanowienie NSA z 26 listopada 2015 r., I OZ 1531/15, CBOSA). Zatem wskazywane przez skarżącego koszty związane z prowadzeniem korespondencji, jako wykraczające poza zakres wspomnianego katalogu nie mogły podlegać zasądzeniu czy też zwrotowi na rzecz skarżącego (tak wyrok WSA w Łodzi z 21.01.2025 r., II SAB/Łd 129/24). Mając na uwadze wyrażony wyżej pogląd, w przedmiocie zwrotu kosztów Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącego od organu kwotę 100 zł tytułem uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi (pkt 4 sentencji wyroku). dc