II SAB/Łd 72/12

PostanowienieWSA w Łodzi2012-06-29

Skład orzekający: Jolanta Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie żądania wykupienia części nieruchomości, które ma charakter cywilnoprawny, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest niedopuszczalna, jeśli sprawa, której dotyczy, nie należy do właściwości sądów administracyjnych, a ma charakter cywilnoprawny. W takim przypadku właściwy do rozpoznania roszczenia jest sąd powszechny. Ponadto, aby skarga na bezczynność była dopuszczalna, strona skarżąca musi wykazać wyczerpanie środków zaskarżenia, w tym złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia, zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. i art. 52 § 1 p.p.s.a.
Stan faktyczny
E. R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zatytułowane "Pozew", domagając się od Burmistrza Miasta Gminy S. wykupienia dwóch działek ze względu na uniemożliwienie ich pierwotnego użytkowania w związku z przymusowym wywłaszczeniem części nieruchomości pod budowę autostrady A-2. Burmistrz Gminy S. przekazał skargę do sądu, wskazując na cywilnoprawny charakter roszczenia i jego przedawnienie. Sąd wezwał skarżącą do usunięcia braków formalnych, w tym przedstawienia dowodu na złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia na bezczynność burmistrza. Skarżąca nie przedstawiła takiego dowodu, wskazując na brak informacji o możliwościach odwoławczych w odpowiedziach organu.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 29 czerwca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w zakresie nabycia na wniosek właściciela części nieruchomości p o s t a n a w i a : odrzucić skargę. W dniu [...] wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo zatytułowane "Pozew". Z treści pisma wynika, że E. R. domaga się od Burmistrza Gminy S. wykupienia dwóch działek, określonych na mapie geodezyjnej Gminy S. w obrębie [...] jako nr [...] o pow. 9879 m2 oraz [...] o powierzchni 11168 m2 (KW nr [...]), wobec uniemożliwienia ich pierwotnego użytkowania poprzez rozdzielenie całej nieruchomości rolnej bez możliwości dojazdu, w związku z przymusowym wywłaszczeniem części tej nieruchomości pod budowę autostrady A-2. Wniosła też o obciążenie kosztami postępowania strony przeciwnej. Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2012 r. wskazane wyżej pismo zostało przekazane Burmistrzowi Miasta Gminy S. celem udzielenia odpowiedzi na skargę i przekazania jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi – zgodnie z art. 54 § 1-3 p.p.s.a.. W piśmie z dnia 2 maja 2012 r. przekazującym do Sądu skargę E. R. wraz z załącznikami, Burmistrz Miasta Gminy S. poinformował, że przedmiotowa sprawa nie ma charakteru administracyjnej, a roszczenie autorki "Pozwu" ma charakter cywilnoprawny i wobec tego właściwy w sprawie jest sąd powszechny. Wskazał dodatkowo, że od daty wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta S., tj. od dnia [...], który zmienił sposób korzystania z nieruchomości E. R., upłynęło 5 lat i ewentualne roszczenie przysługujące właścicielowi/użytkownikowi wieczystemu w oparciu o przepis art. 36 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uległy przedawnieniu. Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2012 r. E. R. została wezwana do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, przez nadesłanie dowodu, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, wystąpiła do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. w trybie art. 37 § 1 K.p.a.. W odpowiedzi na wezwanie strona wskazała, że przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego nie występowała do organu wyższego stopnia z zażaleniem na bezczynność Burmistrza Miasta Gminy S. ze względu na to, że jego odpowiedzi na pisma pozbawione są wskazówek co do możliwości odwoławczych, a nadto odpowiedzi wskazywały na niewłaściwość tego organu w rozstrzygnięciu wniosku o wywłaszczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. nr 270 z 2012r.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Wobec tego, że przedmiotem zaskarżenia przez stronę nie był akt lub czynność z zakresu administracji publicznej, lecz "Pozew o wykup nieruchomości", czyli de facto brak działania strony przeciwnej, pismo strony zostało zakwalifikowane jako skarga na bezczynność Burmistrza Gminy Miasta S.. W tym miejscu wskazać należy, że w zakresie bezczynności organu, rozumianej jako niezałatwienie sprawy administracyjnej (mieszczącej się katalogu spraw, wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a.) w terminie określonym w przepisach prawa, skarżąca nie przedstawiła dowodu na wyczerpanie trybu z art. 37 § 1 K.p.a., tj. dowodu potwierdzającego złożenie zażalenia do organu wyższego stopnia. Zgodnie natomiast z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Na marginesie wypada też wskazać, że skarga jest ponadto niedopuszczalna z przyczyn przedmiotowych. Jak wynika z akt sprawy strona domaga się od organu wykupienia części nieruchomości w oparciu o art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.). Podkreślenia wymaga, iż żądanie nabycia części nieruchomości, w warunkach określonych wspomnianą ustawą nie jest podstawą administracyjnego postępowania wywłaszczeniowego i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Roszczenie o wykup nieruchomości w trybie tego przepisu ma bowiem charakter cywilnoprawny, dlatego też może być dochodzone tylko i wyłącznie w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 477/08, publ. LEX nr 563050, postanowienie NSA z dnia 28 października 2005 r., sygn. akt I OW 215/05, publ. LEX nr 201437; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 450/07 publ. LEX nr 346989; wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 czerwca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 137/07 publ. LEX nr 351339). Wobec powyższego sprawa niniejsza nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z tym, że roszczenie strony ma charakter cywilny, a sprawa nie jest sprawą administracyjną, to w konsekwencji stronie nie przysługuje również skarga na bezczynność organu w tym przedmiocie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010r., sygn. akt II OSK 2019/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 743368, z dnia 15 maja 2009r., sygn. akt I OZ 520/09, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 520/09; ). Skarga na bezczynność Burmistrza Gminy Miasta S., jako niedopuszczalna, podlega zatem odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 3, o czym Sąd orzekł w postanowieniu. n.k.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło