III SA/Łd 1014/12

Dnia 6 lutego 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Ref. staż. Przemysław Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 roku sprawy ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzenia w sprawie unieważnienia konkursu na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze. Zarządzeniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy D. na podstawie art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej w związku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, unieważnił konkurs na kandydata na stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej im. A. w B. z powodu udziału w pracach komisji konkursowej przedstawiciela Rady Rodziców zatrudnionego jednocześnie na podstawie umowy o pracę w tej szkole. Wójt Gminy wskazał na nieprawidłowość polegającą na braku obiektywizmu członka komisji konkursowej, który mógł mieć wpływ na wynik konkursu. Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność zarządzenia nr [...] Wójta Gminy D. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 31 sierpnia 2012 r. wszczęto z urzędu postępowanie określone w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym, w celu kontroli legalności ww. zarządzenia. Zdaniem organu nadzoru domniemany brak obiektywizmu ze strony kwestionowanego członka komisji nie został na tyle uprawdopodobniony, aby można było przyjąć, że zachodzi przyczyna powodująca unieważnienie konkursu ujęta w § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 8 kwietnia 2010r. Zdaniem organu z zarządzenia nie wynika, że doszło do takich zdarzeń, a przyczyny, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu nie zostały udokumentowane. Wojewoda wskazał także, że z pisma Wójta Gminy D. z dnia 24 września 2012 r. wynika, że fakt zatrudnienia przedstawiciela Rady Rodziców w Szkole Podstawowej im. A. w B. powołanego w skład komisji konkursowej był organowi znany. W dacie powołania do komisji nie miał jednak pewności czy w konkursie weźmie udział kandydat na dyrektora, z którym członka komisji łączy stosunek pracy. Zdaniem Wojewody wątpliwości co do bezstronności tego członka komisji, którego organ prowadzący szkołę sam uprzednio wyznaczył do prac komisji konkursowej, Wójt powziął dopiero po zakończeniu prac komisji konkursowej. Organ nadzoru wyjaśnił, że o ile można się zgodzić, że od członka komisji wymagana jest bezstronność przy ocenianiu kandydata na dyrektora szkoły, to jednak samo kwestionowanie obiektywizmu prawidłowo powołanego członka komisji nie wystarcza do uznania, Że wybór tego członka i jego udział w pracach komisji stanowią nieprawidłowości, które miały wpływ na wynik konkursu. W skardze z dnia 25 października 2012 r. Gmina D. wniosła o uchylenie powyższego rozstrzygnięcia nadzorczego oraz o obciążenie kosztami Wojewodę [...], zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej poprzez przyjęcie, że nie doszło do nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Zdaniem strony skarżącej ustawa o systemie oświaty oraz rozporządzenie wykonawcze nie regulują kwestii wyłączenia zgłoszonych członków komisji do udziału w pracach komisji konkursowej. Organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r. OSK 170/08, z którego wynika, że na zasadzie analogii w stosowaniu prawa, w takiej sytuacji skorzystać należy z unormowań k.p.a., jako aktu najbliżej normatywnie regulującego zagadnienia wyłączenia pracownika. Związek pomiędzy członkiem komisji konkursowej będącym przedstawicielem rady rodziców a jednym z kandydatów na dyrektora szkoły, z którym członek komisji posiadał obowiązującą umowę o pracę miał charakter bezpośredni i posiadał rangę takiego stosunku prawnego, na którego wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa i obowiązki. H.M. zatrudniona na stanowisku Dyrektora Szkoły Podstawowej w B. pełniła obowiązki pracodawcy wobec przedstawiciela Rady Rodziców w komisji konkursowej. W ocenie strony istnienie takiego stosunku prawnego jest wystarczającym powodem do wyłączenia takiej osoby z dalszego postępowania. Obowiązujące prawo nie nakłada natomiast na organ administracji obowiązku uprawdopodobnienia braku obiektywizmu członka komisji. Organ wskazał, że powołując komisję konkursową miał świadomość, że osoba będąca przedstawicielem Rady Rodziców jest zatrudniona w Szkole Podstawowej w B., ale nie miał pewności, że obecny dyrektor weźmie udział w konkursie. Według strony na ocenę prawną tego stanu nie ma znaczenia fakt niepodjęcia działań w stosunku do członka w trakcie pracy komisji, a po jej zakończeniu. W odpowiedzi na skargę z dnia 20 listopada 2012 r. Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w rozstrzygnięciu nadzorczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga Gminy D. zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] r. stwierdzające nieważność zarządzenia Wójta Gminy D. z dnia [...] r., którym unieważniono konkurs na kandydata na stanowisko dyrektora szkoły podstawowej z powodu nieprawidłowości w składzie komisji konkursowej. Podstawę prawną zakwestionowanego zarządzenia stanowił art. 36a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 ze zm.) oraz przepis § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 kwietnia 2010 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznej szkoły lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz. U. nr 60 poz. 373 ze zm.). W myśl przepisu art. 36a ust. 2 ustawy o systemie oświaty kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu. Z kolei § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r. stanowi, że organ prowadzący publiczną szkołę unieważnia konkurs i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w przypadku stwierdzenia: innych nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu. W ocenie Wójta Gminy D. zachodziły przesłanki określone w § 8 pkt ust. 2 pkt 4 ww. rozporządzenia, a mianowicie "inne nieprawidłowości w postępowaniu konkursowym, które mogły wpłynąć na wynik konkursu". Nieprawidłowości te w ocenie Wójta polegają na udziale w pracach komisji konkursowej przedstawiciela Rady Rodziców zatrudnionego w Szkole Podstawowej w B., której dotyczył konkurs na stanowisko dyrektora na umowę o pracę na stanowisku sprzątaczki. W związku z powyższym Wójt Gminy D. zarzucił brak obiektywizmu ze strony tego członka komisji konkursowej. Natomiast Wojewoda [...] rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] r. stwierdził nieważność powyższego zarządzenia z dnia 2 sierpnia 2012 r. Zdaniem organu nadzoru domniemany brak obiektywizmu członka komisji konkursowej nie został przez Wójta należycie uprawdopodobniony, zatem nie było podstaw prawnych do unieważnienia przedmiotowego konkursu. W ocenie składu orzekającego w tej sprawie zarządzenie nr [...] z dnia [...] r. jest prawidłowe. W pracach konkursowych komisji brał bowiem udział przedstawiciel Rady Rodziców zatrudniony jednocześnie w tej szkole podstawowej na umowę o pracę, co stanowi nieprawidłowość, która wynika z treści § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r. Zdaniem Sądu zachodzi w takiej sytuacji domniemanie braku obiektywizmu członka komisji konkursowej. Wskazać bowiem należy, że przepisy ustawy o systemie oświaty oraz rozporządzenia z 2010 r. nie zawierają unormowań dotyczących kwestii wyłączeń osób od uczestnictwa w komisji konkursowej. Powołane przepisy regulują m.in. kwestie postępowania konkursowego. Zatem w takiej sytuacji koniecznym staje się odwołanie do kwestii dotyczącej analogii w stosowaniu prawa. Najbliższym aktem normatywnym regulującym zagadnienia wyłączeń pracownika (organu), jest postępowanie unormowane w Kodeksie postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) i to ze standardów zawartych w tej ustawie należało skorzystać dokonując oceny omawianej sprawy. Analizując zaś przepisy tego aktu należy wskazać, że rozwiązania zawarte w treści art. 24 § 1 k.p.a. przewidują w punkcie 7 wyłączenie pracownika, w której jedną ze stron jest osoba pozostającą wobec niego w stosunku nadrzędności służbowej. Uznać zatem należy, że w stanie faktycznym jaki zaistniał przedmiotowej sprawie, a mianowicie, kiedy członek komisji konkursowej był związany umową o pracę z kandydatem na stanowisko dyrektora szkoły, który dotychczas piastował to stanowisko, zachodziły podstawy do jego wyłączenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 170/08). Związek pomiędzy członkiem komisji konkursowej a jednym z kandydatów na dyrektora szkoły, z którym członek komisji posiadał aktualną umowę o pracę ma charakter bezpośredni i miał rangę takiego stosunku prawnego, którego wynik sprawy mógł mieć wpływ na jego prawa i obowiązki. Istnienie tego typu stosunku prawnego jest wystarczającą podstawą do wyłączenia takiej osoby z dalszego postępowania. Obowiązujące prawo nie nakłada na organ administracji obowiązku uprawdopodobnienia braku obiektywizmu członka komisji i ustawodawca w cytowanym przepisie pozostawił ocenę takiej sytuacji organowi do swobodnego uznania. Zatem w tej sytuacji wydanie przez Wojewodę [...] rozstrzygnięcia nadzorczego z tej tylko przyczyny nie znajdowało oparcia w przepisach. Węzeł obligacyjny jaki powstaje na mocy umowy o pracę charakteryzuje się podległością służbową i już w tej tylko okoliczności należy upatrywać brak obiektywizmu członka komisji konkursowej. Wyjaśnić także należy, że sformułowanie "inne nieprawidłowości", o których mowa w omawianym przepisie § 8 pkt 4 rozporządzenia można odnosić do uchybień, które miały miejsce podczas wyłaniania komisji konkursowej. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt I OSK 1445/10 wskazując, że pojęcie postępowania konkursowego należy rozumieć szerzej niż mogłoby to wynikać z literalnej wykładni powołanych przepisów . Będzie to zatem zarówno postępowanie mające na celu powołanie komisji mającej przeprowadzić właściwy konkurs oraz postępowanie prowadzone już przez tę komisję a zmierzające do wyłonienia kandydata na dyrektora szkoły. Co prawda, wyrok ten zapadł na tle § 8 pkt 3 wcześniejszego rozporządzenia z dnia 23 października 2003 r., którego jednak brzmienie jest identyczne jak obecnie obowiązujący § 8 ust. 2 pkt 4, a zatem znajduje zastosowanie w sprawie. W zaistniałej sytuacji Wójt Gminy D. mając świadomość, że w składzie komisji konkursowej znajduje się członek zatrudniony w szkole podstawowej na umowę o pracę, nie miał jednak pewności, że dotychczasowy dyrektor szkoły weźmie udział w tym konkursie. Zdaniem Sądu okoliczność ta była podstawą do wydania zarządzenia nr [...] po wyłonieniu kandydata na stanowisko dyrektora szkoły, a nie na etapie tworzenia składu osobowego komisji konkursowej. Stanowi to "inną nieprawidłowość" w rozumieniu powołanego § 8 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia z 2010 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 148 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o uchyleniu rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] r. bg