III SA/Łd 1102/11

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią alergicznego zapalenia skóry postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 1102/11 Uzasadnienie Pismem z dnia 7 października 2011 r. G. W. (dalej skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią alergicznego zapalenia skóry. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z powyższym skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia wyroku, formułując jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W obszernym uzasadnieniu wniosku skarżąca w większości podniosła zarzuty dotyczące prowadzonego postępowania w przedmiocie uznania choroby zawodowej. Wyjaśniła przy tym, że z jej skargi toczyły się trzy postępowania sądowoadministracyjne zakończone wyrokami przed tutejszym sądem w związku z czym nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa prawnego w trzech sprawach. Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinny, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem J. W. i synem D. W. (25 lat). Skarżąca jest właścicielką mieszkania o powierzchni 44,5 m2. Na dochody gospodarstw domowego, zgodnie z oświadczeniem skarżącej, składają się: dochody skarżącej z tytułu umowy o pracę w wysokości 1.500 zł oraz emerytura męża skarżącej w wysokości 3.332 zł. Skarżąca podał także, że dysponuje oszczędnościami pieniężnymi w wysokości 4.000 złotych. Mąż skarżącej jest także właścicielem mieszkania o powierzchni 47 m2 oraz działki w T. o powierzchni 2.191 m2. Skarżąca wskazała, że koszty utrzymania mieszkania i działki męża wynoszą ok. 800 zł miesięcznie. Ponadto koszty utrzymania wspólnego mieszkania małżonków wyliczyła na ok. 950 zł. Podniosła także, że zarówno ona jak i jej mąż ponoszą koszty zakupu leków w kwocie łącznej ok. 400 zł. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie należy uznać, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy trzeba pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 585). W tym kontekście wskazać przede wszystkim należy, że skarżąca wraz z mężem osiągają stałe dochody z tytułu umowy o pracę (skarżąca – 1.500 zł) oraz świadczeń emerytalnych (mąż skarżącej – 3.332 zł), co daje łączny dochód w gospodarstwie domowym w kwocie ok. 4.800 zł. Co istotne, skarżąca posiada także bieżące środki finansowe zgromadzone na rachunku bankowym w kwocie 4.000 zł. Wskazane fakty czynią w konsekwencji niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącą na okoliczność faktycznego braku możliwości poniesienia kosztów postępowania w sprawie. W ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym wskazanych stałych dochodów oraz posiadania oszczędności w kwocie 4.000 zł skarżąca nie może zasłaniać się argumentem, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienie zastępstwa prawnego w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W podobnych stanach faktycznych Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podnosił, że nie można przyjąć, że osoba dysponująca - poza stałymi dochodami - oszczędnościami zgromadzonymi na lokacie bankowej, niezależnie w jakiej one są wysokości, nie jest w stanie, mimo podjęcia wszelkich starań, ponieść kosztów ustanowienia adwokata, bez względu także na cel, gromadzenia wymienionych oszczędności (por. m.in. z dnia 26 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 265/09, z dnia 23 września 2009 r., sygn. akt I OZ 878/09, z dnia 14 lutego 2007 r., sygn. akt I FZ 563/07). Dodatkowo podnieść należy, że mąż skarżącej jest właścicielem mieszkania o powierzchni 47 m2 oraz działki w T. o powierzchni 2191 m2. Przy czym, jak wskazała skarżąca małżonkowie zamieszkują w ich wspólnym mieszkaniu. Jednakowoż skarżąca jako koszty utrzymania zmniejszające dochody bieżące gospodarstwa domowego wskazała koszty związane z utrzymaniem mieszkania i działki pozostającej własnością jej męża (łącznie ok. 800 zł). W związku z tym, w ocenie referendarza, stwierdzić należy, że osoba która posiada środki na pokrycie zwiększonych wydatków w ramach swojego gospodarstwa domowego (m.in. kosztów utrzymania innego mieszkania i działki) jest również w stanie ponieść koszty postępowania sądowego. Kwestią wyboru strony pozostaje czy uiści ona koszty sądowe, czy pokryje inne swoje wydatki nie związane z koniecznym utrzymaniem (por. w tym zakresie m.in. postanowienia NSA o sygn. akt I OZ 150/06 - I OZ 151/06). Z tych wszystkich względów, w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie, należy uznać, że brak jest jakichkolwiek podstaw uzasadniających przyznanie skarżącej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nie zostały spełnione przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przypomnieć należy w tym miejscu, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest rozwiązaniem wyjątkowym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej ich poniesienie. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Tego rodzaju sytuacja nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.