III SA/Łd 1126/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Protokolant: Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 roku sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę III SA/Łd 1126/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta Ł. cofnął P. S. uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B, zobowiązał go do zwrotu prawa jazdy kategorii B nr [...] wydanego w dniu [...] r. oraz nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu swojego orzeczenia organ pierwszej instancji, powołując się na przepis art. 140 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), wskazał że przyczyną cofnięcia uprawnień było stwierdzenie orzeczeniami lekarskimi z dnia [...] r., wydanym przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej WOMP w Ł. oraz z dnia [...] r. wydanym przez lekarza uprawnionego do badań kierowców Instytutu Medycyny Pracy im. Prof. J. Nofera w Łodzi, istnienie u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy. Od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 122 i art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako k.p.a.). W uzasadnieniu złożonego odwołania pełnomocnik podniósł, iż P. S. nie popełnił żadnego wykroczenia drogowego związanego z alkoholem, nie jest zarejestrowany w rejestrach policyjnych w związku z jakimkolwiek zdarzeniem drogowym, a ponadto poddał się dobrowolnemu leczeniu. Pełnomocnik wskazał również, iż organ administracji nie wziął pod uwagę aktualnego stanu zdrowia strony. Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, iż w sprawie nie jest sporne, że zarówno orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. jak i orzeczenie lekarskie z dnia [...] r. stwierdzają jednoznacznie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez P. S. pojazdami, do których wymagane jest posiadanie prawa jazdy kategorii: A, A1, B, B1, T, B+E, C, C1, D, D1, C+E, D+E, C1+E, D1+E oraz pozwolenia do kierowania tramwajem. W tym kontekście organ podkreślił, że ocena czy u kierowcy występują przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, leży w gestii uprawnionych lekarzy, wykonujących stosowne badania w upoważnionych do tego jednostkach. Orzeczenia lekarskie uprawnionych lekarzy podmiotu odwoławczego mają walor ostateczności. Bez tych orzeczeń lub sprzecznie z nimi organ nie może dokonywać samodzielnych ocen, co do tego, czy kierowca - ze względu na stan zdrowia - jest w stanie kierować pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego. Następnie organ podkreślił, iż treść załączonych do akt orzeczeń lekarskich nie pozostawia wątpliwości, iż zostały one wydane przez lekarzy uprawnionych do badań kierowców. Z orzeczeń tych wynika również jednoznacznie istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez P. S. pojazdami silnikowymi. Organ zauważył również, że w związku z tym, iż organy związane są takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń, należało uznać, iż cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi było w przedmiotowej sprawie obligatoryjne. Końcowo organ odwoławczy podkreślił, iż to właśnie ustalenie aktualnego stanu zdrowia w odniesieniu do kierowania pojazdami silnikowymi przez skarżącego było podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożył pełnomocnik skarżącego. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, poprzez brak analizy podstaw wydanej decyzji, a także naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak należytego uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik postawił zarzut, iż pomimo istnienia dowodów, że skarżący w niniejszej sprawie zachowuje abstynencję organ uznał, że okoliczność ta nie podlega badaniu. Formalną przesłanką wniosku o uchylenie przedmiotowej decyzji jest także, w ocenie Pełnomocnika, naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia decyzji pierwszoinstancyjnej oraz pominięcie w uzasadnieniu decyzji drugiej instancji zasadniczych podstaw decyzji. Z uzasadnienia decyzji obu instancji wynika bowiem, że sam fakt istnienia choroby alkoholowej bez względu na jej postać stanowi spełnienie przesłanek art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, co w sposób oczywisty nie jest prawdą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skargę należało oddalić. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. o cofnięciu skarżącemu posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kategorii B. Mając na względzie przedmiot zaskarżenia jak i zarzuty skargi wskazać należy, iż istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadzała się w zasadzie do oceny czy i w jakim zakresie organ właściwy w sprawie podjęcia decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami tj. Prezydent Miasta Ł. miał kompetencje do dokonywania weryfikacji prawidłowości orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie przeciwwskazań do kierowania pojazdami, wydanych w trybie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15, ze zm.). W tym kontekście wskazać należy, że podstawę prawną kontrolowanych decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami stanowił przepis art. 140 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie ze wskazanym przepisem, decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji o związaniu organu właściwego w sprawach kontroli uprawnień do kierowania pojazdami, treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Zauważyć trzeba, że powyższe orzeczenie jest wydawane przez osoby posiadające wiadomości specjalne. Ponadto, procedura oceny stanu zdrowia kierowcy ma charakter szczególny, odrębny od procedury administracyjnej i jest prowadzona wyłącznie przez uprawnione osoby (lekarzy z uprawnieniami), co wynika z przywołanego uprzednio rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. Podane wyżej okoliczności, a w szczególności specjalistyczna wiedza medyczna wymagana do oceny stanu zdrowia kierowcy w zakresie istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami oraz szczególny tryb, w jakim to się odbywa – uprawniają do wniosku, że przedmiotowe orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Korzysta on z domniemania prawdziwości (autentyczności) oraz domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Wyklucza to możliwość kontrolowania treści orzeczenia lekarskiego przez organu administracyjny prowadzący postępowanie, a w dalszej kolejności - także przez sąd administracyjny. W efekcie zarówno organy orzekające w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, jak i kontrolujący je sąd administracyjny związane są takim ostatecznym orzeczeniem i nie mogą pominąć, czy poddawać ocenie jego treści decydując w kwestii zasadności lub niezasadności cofnięcia uprawnień. Powyższe stanowisko Sądu jest zgodne z przeważającą linią orzecznictwa sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1859/10, z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 1298/10, z 8 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 547/10, z 3 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 973/08, z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08, z 11 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 251/06 – dostępne na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). Związanie organu wyłącznie treścią takiego orzeczenia, którym w sprawie niniejszej było ostateczne orzeczenie jednostki medycznej II stopnia stwierdzające istnienie przeciwwskazań do kierowania przez skarżącego pojazdami powoduje, że poza kompetencjami organu było przeprowadzenie kontroli tego orzeczenia, również w zakresie prawidłowości przeprowadzenia specjalistycznej procedury medycznej, prowadzącej do wydania przedmiotowego orzeczenia lekarskiego. Zarzuty w tym przedmiocie nie mogły zatem odnieść oczekiwanego rezultatu. Należy natomiast zauważyć, że zgodnie z art. 76 § 3 k.p.a., dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego jakim jest orzeczenie lekarskie. Przepisy postępowania administracyjnego nie wprowadzają w tym zakresie żadnych ograniczeń. Organ może więc dopuścić każdy środek dowodowy w celu obalenia mocy dowodowej dokumentu urzędowego. W przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania dokumentu urzędowego nie może być on uznany za dowód w sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 listopada 2011 r. – dostępny na http//:orzeczenia.nsa.gov.pl). W przedmiotowej sprawie jednakże skarżący nie przedstawił dowodu, który mógłby doprowadzić do obalenia domniemania zgodności z prawdą orzeczeń lekarskich z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Wskazać również wypada, że skoro skarżący uważał, iż brak było podstaw do skierowania go na badania lekarskie, mógł odwołać się od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., Nr [...], na mocy której skierowanie to nastąpiło. W tym właśnie postępowaniu skarżący mógł kwestionować zasadność zastosowania przez organ przywołanego w skardze art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżący jednakże tego nie uczynił i odwołał się dopiero (nieskutecznie) od orzeczenia lekarskiego z dnia [...] r. Podnoszone zatem w niniejszym postępowaniu okoliczności, iż skarżący od wielu lat jest abstynentem czy też, że skarżący nie popełnił żadnego wykroczenia związanego z alkoholem, nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej. Jedynie na marginesie można zauważyć, iż nawet samo nadużywanie alkoholu przez osobę dysponującą prawem jazdy, bez konieczności by towarzyszyło mu popełnienie przestępstwa lub wykroczenia (w tym w zakresie ruchu drogowego), stanowi wystarczającą podstawę do skierowania takiej osoby na badanie lekarskie, z uwagi na nasuwające się wątpliwości, czy nie wchodzi w grę uzależnienie od tego środka (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 27 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 459/08, Lex nr 522413). Sąd nie podzielił również zarzutu skargi, wedle którego zaskarżona decyzja narusza art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Organ odwoławczy wyjaśnił bowiem w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego przyjął za organem pierwszej instancji zasadność cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Nadto organ drugiej instancji odniósł się do wszystkich zarzutów sformułowanych w odwołaniu, a tym samym nie naruszył art. 107 § 3 k.p.a., ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie elementy, tj. zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i prawne. Należy zgodzić się ze stroną skarżącą, iż uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta Ł. jest bardzo lakoniczne, jednak wobec tego, że Kolegium po wniesieniu odwołania rozpoznawało całą sprawę na nowo, uznać należy, iż swoim orzeczeniem zawierającym wyczerpujące uzasadnianie, w dopuszczalny przez przepisy prawne sposób konwalidowało wcześniejsze uchybienie organu pierwszej instancji. W świetle powyższego Sąd uznał, iż organy administracji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszyły przywołanych w skardze przepisów i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. e.o.