III SA/Łd 115/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. S. na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zaliczeniu do III grupy inwalidów i stwierdzeniu pozostawania inwalidztwa w związku ze służbą postanawia: - odrzucić skargę. k.p. A. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. z dnia [...]r. w sprawie kontrolnego badania lekarskiego. W orzeczeniu tym stwierdzono, że skarżący może wykonywać pracę zarobkową. Zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów. Stwierdzono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, istnieje od 11 maja 2007r., poprawę stanu zdrowia w III grupie inwalidzkiej od 27 września 2013r. W piśmie z dnia 14 lutego 2014r. skarżący sprecyzował, iż kwestionuje wskazane orzeczenie w zakresie, w jakim zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów, gdyż powinien zostać zaliczony do drugiej grupy inwalidów w związku ze służbą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sytuacja taka ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego (art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a.) albo została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu (art. 5 p.p.s.a.). Z art. 58 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi obowiązkiem sądu administracyjnego jest zbadanie w pierwszej kolejności jej dopuszczalności. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest natomiast pozostawanie sprawy, której ona dotyczy w kognicji sądu administracyjnego (pkt 1). W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest orzeczenie Okręgowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Ł. W orzeczeniu tym stwierdzono, że skarżący może wykonywać pracę zarobkową. Zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów. Stwierdzono, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i istnieje od 11 maja 2007r., poprawę stanu zdrowia w III grupie inwalidzkiej od 27 września 2013r. Tryb postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz.U. nr 79, poz. 349 ze zm.). Z przepisów tego rozporządzenia wynika, że komisje lekarskie podległe Ministrowi Spraw Wewnętrznych oceniają na podstawie badań zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby, a także orzekają m.in. o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwa i związku tego inwalidztwa ze służbą (§ 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 – 3 rozporządzenia). Komisje lekarskie są więc właściwe w zakresie badań medycznych oraz wydawania orzeczeń o stanie zdrowia i stopniu zdolności do służby, jak również stopniu uszczerbku na zdrowiu, związku schorzeń i ułomności ze służbą (§ 12 i § 13 oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia). Zasady orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji zawarte są w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania (Dz.U. nr 8, poz. 41 ze zm.), które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 21 ust. 4 ustawy z 18 lutego 1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 667 ze zm.). W myśl art. 21 ust. 1 pkt 1 tej ustawy komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych orzekające w sprawach kandydatów do służby oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Służby Więziennej, Państwowej Straży Pożarnej, komisje lekarskie podległe Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, a także wojskowe komisje lekarskie w stosunku do funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Służby Wywiadu Wojskowego orzekają także o: inwalidztwie funkcjonariuszy, emerytów i rencistów, związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą oraz o związku albo braku związku śmierci ze służbą (pkt 1), niezdolności do pracy i niezdolności do samodzielnej egzystencji funkcjonariuszy, emerytów i rencistów na zasadach określonych w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (pkt 2), zdolności do służby emerytów i rencistów (pkt 3). Orzeczenia komisji lekarskich MSWiA można zatem podzielić na dwie odrębne grupy. Pierwsza z nich związana jest z ustalaniem przez komisję zdolności do służby. Oceniany jest więc stan zdrowia danej osoby na potrzeby zaliczenia jej do określonej kategorii zdolności do służby w celu przyjęcia do niej, dalszego jej pełnienia czy zwolnienia ze służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby, przeniesienia funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe czy zwolnienia go ze służby. Orzeczenia te stanowią podstawę do wydania przez właściwe organy decyzji administracyjnej, na mocy której osoba jest przyjmowana do służby, przeniesiona na inne stanowisko służbowe czy z niej zwalniana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że komisje lekarskie, działające w sprawach funkcjonariuszy czy kandydatów do służb mundurowych, są organami administracji publicznej i swe rozstrzygnięcia podejmują w formie decyzji administracyjnych, nazwanych orzeczeniami. Orzeczenia te podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 6 listopada 2000r., OSA 1/00, ONSA 2001/2/47). Drugą grupę orzeczeń wydawanych przez omawiane komisje stanowią orzeczenia, które ustalają schorzenia funkcjonariusza oraz ich związek ze służbą do celów odszkodowawczych lub rentowych albo zaopatrzenia emerytalnego, przysługujących na podstawie innych ustaw niż ustawa o Policji. Takie orzeczenia nie mają jednak samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno – rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do właściwości takich sądów (por. wyroki NSA z 30 kwietnia 2010r., I OSK 93/10; z 29 maja 2008r., II OSK 667/08; z 22 lipca 2010r., I OSK 220/10, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999r., III ZP 9/99 OSNAPiUS z 2000r, nr 5, poz.167, uchwała NSA z dnia 19 stycznia 1998r., OPS 8/97, postanowienia NSA z 6 listopada 2000r., OSA 1/00, ONSA z 2001, nr 2, poz. 47, oraz z 21 lutego 2013r., I OSK 251/13). Od decyzji ustalającej prawo do zaopatrzenia emerytalnego przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu powszechnego (sądu pracy i ubezpieczeń społecznych) według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego (art. 32 ust. 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin). W zaskarżonym orzeczeniu bezspornie rozstrzygnięto, że skarżący jest zdolny do pracy, zaliczono go do trzeciej grupy inwalidów oraz stwierdzono związek inwalidztwa ze służbą. Skarżący zakwestionował ową kwalifikację do trzeciej grupy inwalidów, gdyż w jego zdaniem powinien zostać zakwalifikowany do drugiej grupy w związku ze służbą. Skarżący kwestionuje zatem zaskarżone orzeczenie wyłącznie w zakresie, o jakim stanowi § 11 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania. Zgodnie z § 11 pkt 2 i 3 tego rozporządzenia podczas badania kontrolnego inwalidy ocenia się, czy inwalidztwo nadal istnieje i do której grupy inwalidów zalicza się badanego, czy inwalidztwo nadal pozostaje w związku ze służbą. Jak wynika z treści rozdziału trzeciego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 16 stycznia 1995r. w sprawie zasad orzekania o inwalidztwie funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, emerytów i rencistów policyjnych, trybu postępowania i właściwości komisji lekarskich w tych sprawach, sposobu przeprowadzania kontrolnych badań lekarskich oraz wzywania inwalidów na te badania, badania kontrolne inwalidów przeprowadza się w sprawach związanych z orzekaniem o inwalidztwie. Orzeczenia tych komisji stanowią podstawę dla organu rentowego do wydawania decyzji w sprawie świadczeń przewidzianych w tej ustawie, do których prawo uzależnione jest od stwierdzenia niezdolności do służby. Zaskarżone orzeczenie zostało zatem wydane dla celów rentowych. Jako podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia wskazano zresztą ustawę o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że niniejsza sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej. Sprawa z zakresu weryfikacji orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia związku inwalidztwa ze służbą oraz ustalenia inwalidztwa, należy bowiem do spraw dotyczących rent z tytułu niezdolności do pracy oraz odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, które na mocy art. 476 § 2 pkt 2 i 5 K.p.c. zalicza się do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawy rentowe na podstawie ogólnej zasady wynikającej z art. 4778 § 1 K.p.c. należą do właściwości rzeczowej sądu powszechnego, to jest Sądu Okręgowego – Sądu Ubezpieczeń Społecznych. Na tę kategorię orzeczeń komisji skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. skargę należało odrzucić. k.p.