III SA/Łd 116/14

WyrokWSA w Łodzi2014-03-26

Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego w celu odbycia kary pozbawienia wolności, a następnie przebywanie u matki z powodu problemów zdrowotnych i finansowych, może być uznane za trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego uzasadniające wymeldowanie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że opuszczenie miejsca pobytu stałego, nawet jeśli spowodowane odbyciem kary pozbawienia wolności lub problemami zdrowotnymi, może być uznane za trwałe, jeśli osoba faktycznie nie koncentruje tam swoich podstawowych funkcji życiowych i nie dopełniła obowiązku zameldowania się na pobyt czasowy w nowym miejscu. Ewidencja meldunkowa ma na celu odzwierciedlenie stanu faktycznego, a samo deklarowanie zamiaru powrotu nie jest wystarczające, gdy okoliczności faktyczne wskazują inaczej.
Stan faktyczny
Prokuratura wniosła o wymeldowanie I. W. z pobytu stałego, wskazując na jego nieprzebywanie w lokalu od lat. Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu, stwierdzając brak koncentracji życia osobistego w lokalu. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, uznając, że I. W. trwale opuścił lokal. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów o pobycie czasowym i błędną ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi Jacka Winkiela sprawy ze skargi I. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...], nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.); art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r. poz. 267) Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] orzekającą o wymeldowaniu I. W. z pobytu stałego z lokalu nr 37 przy ul. A w Ł. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: W dniu 26 września 2013 r. Prokuratura Rejonowa [...] w Ł. wystąpiła z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania I. W. z pobytu stałego. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w toku postępowania karnego prowadzonego wobec I. W. podejrzany podawał adres zamieszkania Ł., ul. B. Natomiast adresem zameldowania w/w jest adres – Ł., ul. A. Z informacji udzielonej przez Komisariat [...] Komendy Miejskiej Policji w Ł. wynika, że I. W. nie przebywa pod tym adresem od kilku lat. Nie jest również znany przez innych lokatorów zamieszkujących tą nieruchomość. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o wymeldowaniu I. W. z pobytu stałego z lokalu nr 37 przy ul. A w Ł. Uzasadniając, organ I instancji podniósł, iż w skutek przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że I. W. od dłuższego czasu nie koncentruje swojego życia osobistego w lokalu przy ul. A w Ł. Przeprowadzona kontrola meldunkowa w przedmiotowym lokalu wykazała, że jest on zajmowany przez trzy kobiety, które wynajmują mieszkanie od P. K., działającego z upoważnienia I. W. Osoby te oświadczyły, że nie znają I. W. osobiście i potwierdziły, że nie zamieszkuje on w przedmiotowym lokalu. Przesłuchani na powyższą okoliczność lokatorzy posesji oświadczyły, że nie znają I. W., a lokal jest zamieszkiwany przez trzy kobiety. Powyższą okoliczność potwierdził sam zainteresowany, który oświadczył, że lokal przy ul. A opuścił w 2010 r., z uwagi na trwające 1,5 roku leczenie po wypadku, któremu uległ. Następnie w grudniu 2011 r. został osadzony w Areszcie Śledczym w Ł., gdzie przebywał do października 2012 r. Od momentu opuszczenia aresztu mieszka u swojej matki na ul. B. Oświadczył też, że posiada klucze od przedmiotowego lokalu jednak nie próbował do niego wchodzić od 2010 r. Przebywając w Areszcie Śledczym w Ł. udzielił pełnomocnictwa P. K., który podnajął w jego imieniu lokal osobom trzecim. Stwierdził przy tym, że nie wykona dobrowolnie obowiązku wymeldowania się z powodu obawy utraty tytułu prawnego do lokalu. Wskazał, że nadal ponosi opłaty za przedmiotowy lokal. Organ wskazał ponadto, że z pisma Administracji Zasobów Komunalnych [...] w Ł. Rejon Obsługi Mieszkańców [...] z dnia 17 października 2013 r. wynika, iż z uwagi na podnajęcie lokalu bez zgody wynajmującego przygotowane zostało wypowiedzenie umowy najmu zawartej z I. W. Tym samym w ocenie organu I instancji, spełnione zostały przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. I. W. reprezentowany przez P. K. złożył odwołanie do Wojewody [...]. Wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania zarzucił: - naruszenie art. 7 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności poprzez uznanie, że skarżący ma miejsce pobytu stałego w mieszkaniu matki, w sytuacji gdy przebywa on tam z uwagi na problemy zdrowotne oraz ze względów rodzinnych i stanowi ono miejsce pobytu czasowego w rozumieniu przepisów w/w ustawy; - naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całości materiału dowodowego, jego nieprawidłową ocenę, niezbadanie zasadności obowiązku meldunku czasowego, oparcie się jedynie na oświadczeniu przedstawiciela Administracji dotyczącego nieuiszczania opłat, w sytuacji gdy z wyjaśnień strony wynikało, że regularnie uiszcza wszystkie opłaty za lokal. Uzasadniając pełnomocnik wskazał, że skarżący aktualnie zamieszkuje u matki przy ul. B. Pobytu tego nie można jednak traktować jako stałego. Z uwagi na problemy zdrowotne i rodzinne skarżącego był on zmuszony do zamieszkania z matką. Przy czym od samego początku strona, po nastąpieniu poprawy stanu zdrowia, miała zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu. W czasie przebywania I. W. w Areszcie Śledczym w Ł. jego pełnomocnik był zmuszony do samodzielnego utrzymywania lokalu i dlatego w celu pozyskania środków finansowych na ten cel, bez zgody i wiedzy skarżącego oraz administratora nieruchomości podnajął lokal osobom trzecim. Tym samym w ocenie pełnomocnika skarżącego brak jest podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy, powołując treść art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wskazał, iż poza sporem pozostaje fakt, że I. W. w sposób trwały opuścił lokal nr 37, położony przy ul. A w Ł. Z wyjaśnień skarżącego wynika, że opuszczenie lokalu nastąpiło w 2010 r. i spowodowane było koniecznością leczenia. W tym celu skoncentrował swoje centrum życiowe w mieszkaniu matki przy ul. B w Ł. W okresie od grudnia 2011 r. do października 2012 r. przebywał w Areszcie Śledczym w Ł., po opuszczeniu którego powrócił do mieszkania matki. W spornym lokalu nie znajdują się jego żadne rzeczy osobiste skarżącego. Strona zadeklarowała chęć powrotu do lokalu i oświadczyła, że nie wykona dobrowolnie obowiązku wymeldowania się z obawy utraty prawa do lokalu. Fakt niezamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu potwierdziły także przeprowadzone w toku postępowania kontrole meldunkowe oraz zeznania świadków, z których wynika, że w przedmiotowym lokalu zamieszkują trzy młode kobiety. Lokal został wynajęty na podstawie umowy najmu zawartej z P. K. Powyższe w ocenie organu odwoławczego świadczy o tym, że skarżący nie koncentruje w przedmiotowym lokalu swoich spraw życiowych, a jego zapewnienia o zamiarze powrotu nie znajdują odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Odnosząc się do zarzutów odwołania co do czasowego charakteru opuszczenia lokalu organ wskazał, że jego opuszczenie nastąpiło w roku 2010. Nawet gdyby przyjąć wyjaśnienia skarżącego, że powodem jego opuszczenia były względy zdrowotne, a następnie osadzenie w areszcie, to podkreślenia wymaga fakt, że po opuszczeniu aresztu strona nie powróciła do spornego lokalu. Ponadto strona twierdząc, że jego pobyt u matki spełnia przesłanki zameldowania na pobyt czasowy, jednocześnie nie dokonała tej czynności. Także złożona w toku postępowania deklaracja skarżącego co do odmowy dobrowolnego obowiązku wymeldowania się z uwagi na obawę utraty tytułu prawnego do lokalu, świadczy zdaniem organu odwoławczego o tym, że intencją strony nie jest powrót do mieszkania, a jedynie chęć zapobieżenia wypowiedzenia umowy najmu przez administratora. Za niezasadny organ odwoławczy uznał również zarzut nieuwzględnienia całości zgromadzonego materiału dowodowego i jego nieprawidłowej oceny. Organ I instancji w sposób prawidłowy zgromadził i ustosunkował się do materiału dowodowego sprawy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję przedstawił stanowisko zarówno skarżącego, jak i stanowisko administratora spornego lokalu, nie przyznając przesądzającej mocy dowodowej żadnemu z nich. Również bez znaczenia na wynik sprawy, zdaniem Wojewody, pozostaje okoliczność niewiedzy skarżącego o podnajęciu lokalu osobom trzecim przez jego pełnomocnika oraz kwestia uiszczania opłat związanych z użytkowaniem lokalu. Wojewoda [...] podkreślił, że zameldowanie w lokalu służył wyłącznie celem ewidencyjnym i stanowi potwierdzenie faktu przebywania danej osoby w lokalu. Tym samym w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do wydania orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi I. W. reprezentowany przez radcę prawnego J. W. ponowił zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Wskazał ponadto na naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do wymeldowania skarżącego z urzędu, w sytuacji gdy w chwili obecnej jest on chory i od momentu opuszczenia zakładu karnego przebywa czasowo u matki. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę pełnomocnik I. W. podniósł, że okolicznością bezsporną jest, że skarżący od momentu osadzenia go w zakładzie karnym nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu. Po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności zamieszkuje w lokalu matki przy ul. B w Ł., jednakże wynika to ze stanu zdrowia skarżącego oraz kłopotów finansowych związanych z niemożnością podjęcia zatrudnienia. Powyższy stan faktyczny odpowiada przesłankom określonym w art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy o dowodach osobistych, uzasadniających zameldowanie skarżącego na pobyt czasowy w mieszkaniu matki i wskazuje na brak podstaw do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego w spornym lokalu. Po zakończeniu rekonwalescencji skarżący ma zamiar powrotu do mieszkania przy ul. A. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 116/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowił oddalić wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga I. W. nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. nr 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. mogłoby stanowić przesłankę do jej uchylenia. Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 t. j.). W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z brzmienia tego przepisu, wynika, iż jedyną przesłanką decydującą o pozytywnym rozpatrzeniu przez organ wniosku o wymeldowanie osoby z pobytu stałego jest fakt opuszczenia przez tę osobę miejsca pobytu stałego bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się, niezależnie od tego, czy utraciła uprawnienie do przebywania w tym lokalu. Wymaganą prawem przesłankę wymeldowania stanowi zatem ustanie pobytu w lokalu, oznaczające faktyczne nieprzebywanie w lokalu. Podkreślenia wymaga, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, który Sąd w niniejszym składzie podziela, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 716/09, LEX nr 597803, wskazał ponadto, że w dorobku orzeczniczym Naczelnego Sądu Administracyjnego wypracowane zostało stanowisko, iż nawet kwestia dobrowolności ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Przyczyna opuszczenia nie koniecznie musi więc mieć znaczenie dla oceny czy podlegająca wymeldowaniu osoba dokonała trwałego wyboru zamieszkania w innym miejscu. Zamiar ma zatem istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim sensie fizycznym, praca, nauka) a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX NR 50123; wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05, LEX nr 190969, wyrok WSA z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. akt II SA/Ka 613/00, niepublikowane). Trzeba również wskazać, że miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2005 r. sygn. akt IV SA/Wa 600/05, Lex nr 192912). Sporadyczne, krótkotrwałe pobyty w mieszkaniu w obecności osób trzecich, z całą pewnością nie dają podstawy do uznania, że w mieszkaniu tym skoncentrowane zostały czynności życiowe strony. Najistotniejsze zatem dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć jest to, czy w zgromadzonym materiale dowodowym odzwierciedlił się w sposób obiektywny zamiar skarżącego zerwania wszelkich więzów z lokalem nr 37 przy ul. A w Ł., w którym do 2010 r. przebywał na stałe. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy meldunkowe w toku postępowania administracyjnego bezspornie wynika, że skarżący I. W. dobrowolnie opuścił swoje miejsce pobytu stałego w 2010 r. i przeniósł się do lokalu zamieszkiwanego przez matkę położonego w Ł. przy ul. B. Bezpośrednią przyczyną opuszczenia lokalu była konieczność leczenia po przebytym wypadku komunikacyjnym. Następnie w okresie od grudnia 2011 r. do października 2012 r. skarżący przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. Po jego opuszczeniu zamieszkał ponownie u matki w lokalu przy ul. B, gdzie przebywa do chwili obecnej. Powyższą okoliczność potwierdzają wyjaśnienia skarżącego złożone w toku postępowania administracyjnego, przeprowadzona kontrola meldunkowa, jak również argumentacja przedstawiona w uzasadnieniu wniesionej skargi. W szczególności wskazać należy, na treść protokołu przesłuchania I. W. z dnia 7 października 2013 r. (k. 16 akt administracyjnych) , w którym skarżący potwierdził fakt opuszczenia lokalu w roku 2010 z uwagi na wypadek któremu uległ i związaną z tym konieczność 1,5 rocznego leczenia. Skarżący wyjaśnił, że po opuszczeniu miejsca stałego zameldowania, w okresie od grudnia 2011 r. do października 2012 r. przebywał w Areszcie Śledczym w Ł. Po opuszczeniu aresztu powrócił do mieszkania przy ul. B gdzie mieszka do chwili obecnej. Podniósł ponadto, że w lokalu przy ul. A nie ma żadnych jego rzeczy osobistych. Posiada klucze do tego mieszkania, ale od 2010 r. nie próbował nawet tam wchodzić. Wskazał też, że nadal ponosi opłaty za światło. Oświadczył, że nie dokona wymeldowania z lokalu przy ul. A z uwagi na obawę utraty tytułu prawnego do niego. Mieszkanie to zostało przez niego wyremontowane i zamierza je wykupić. Niestety na chwilę obecną brak jest możliwości realizacji tego zamiaru. Zeznał, że nie wiedział, iż przedmiotowy lokal został podnajęty osobom trzecim przez P. K., któremu udzielił pełnomocnictwa podczas pobytu w areszcie bądź też wcześniej w trakcie pobytu w szpitalu po przebytym wypadku. Z protokołów przeprowadzonych w dniach 4 i 14 października 2013 r. kontroli meldunkowych w lokalu przy ul. A w Ł. (k. 15 i 23 akt administracyjnych) wynika, że przedmiotowy lokal jest zamieszkiwany przez trzy młode kobiety, które zajmują to mieszkanie na podstawie umowy najmu zawartej z P. K.. Osoby te oświadczyły, że nie znają osobiście skarżącego, potwierdziły fakt jego niezamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jak również wskazały, iż nie znają jego miejsca pobytu. Przesłuchani na powyższą okoliczność lokatorzy posesji przy ul. A oświadczyli, że nie znają I. W., a w lokalu nr 37 mieszkają młode kobiety. Fakt opuszczenia przez skarżącego miejsca stałego zameldowania oraz podnajęcia lokalu osobom trzecim potwierdza także pismo Administracji Zasobów Komunalnych [...] w Ł. Rejon Obsługi Mieszkańców [...] z dnia 17 października 2013 r. (k. 24 akt administracyjnych). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego z punktu widzenia zaistnienia przesłanki do wymeldowania skarżącego prowadzi do wniosku, iż okoliczność dobrowolnego i trwałego opuszczenia miejsca zameldowania przez I. W. z nie budzi wątpliwości. Za trwałością opuszczenia przez skarżącego dotychczasowego miejsca stałego zameldowania i dobrowolnością tego opuszczenia w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, przemawia fakt skoncentrowania swojego życia w innym miejscu. Skarżący sam przyznał, że nie przebywa i nie zamieszkuje w lokalu. Obecnie od momentu opuszczenia przedmiotowego lokalu, z przerwą na czas odbywania kary pozbawienia wolności, przebywa w lokalu swojej matki. Skarżący nie ma utrudnionego dostępu do lokalu, posiada do niego klucze lecz jak wynika ze złożonego oświadczenia, od 2010 r. nie próbował się nawet do niego dostać. Nie interesuje się w ogóle lokalem nr 37 przy ul. A w Ł., gdyż pozostawił go w dyspozycji P. K., a jak sam oświadczył zależy mu wyłącznie na posiadaniu tytułu prawnego do tego mieszkania. Ponadto należy podkreślić, iż nie ma dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia czasowego charakteru opuszczenia lokalu, jak również wyrażany zamiar powrotu do lokalu. Okoliczności te nie świadczą bowiem, że skarżący nadal koncentruje w przedmiotowym lokalu swoje centrum życiowe. Należy mieć na uwadze, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar. Samo wyrażenie woli skarżącego do dalszego zamiaru zamieszkiwania w opuszczonym lokalu nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Przy ustalaniu przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, należy mieć na uwadze, że tak zameldowanie jak i wymeldowanie z miejsca stałego pobytu ma charakter wyłącznie ewidencyjny i rejestrowy. Dla zapewnienia zgodności między stanem faktycznym a zapisami ewidencji ludności niezbędne jest, by organy meldunkowe mogły wymuszać na obywatelach czynności służące rejestracji miejsca pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne (decyzja o zameldowaniu i wymeldowaniu) zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności między ewidencją a istniejącym stanem rzeczy. Ewidencja ludności ma bowiem potwierdzać jedynie fakt przebywania w lokalu. Odnosząc się do zarzutów skargi, co do naruszenia art. 7 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych Sąd uznał, je za bezzasadne. Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 powołanej ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem. Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Za okoliczności uzasadniające zameldowanie na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące uważa się w szczególności: 1) wykonywanie pracy poza miejscem pobytu stałego; 2) pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych; 3) odbywanie czynnej służby wojskowej; 4) pobyt w zakładach karnych i poprawczych, aresztach śledczych, schroniskach dla nieletnich i zakładach wychowawczych. Wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy (art. 8 ust. 2 ustawy). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego wskazuje, że charakter opuszczenia przez I. W. lokalu przy ul. A, począwszy od momentu osadzenia skarżącego w Areszcie Śledczym w Ł., tj. od grudnia 2011 r. do chwili obecnej, odpowiada charakterowi pobytu czasowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2 i 4. W ocenie pełnomocnika skarżącego okolicznością bezsporną jest fakt, że skarżący nie zamieszkuje przedmiotowego lokalu od momentu osadzenia go w zakładzie karnym. Pobyt w zakładzie karnym w myśl art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy uzasadnia zameldowanie na pobyt czasowy, co nie powinno być kwestionowane przez organ. Natomiast po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności skarżący rzeczywiście przebywa u matki, jednakże wynika to z poważnych problemów zdrowotnych i finansowych strony. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy za okoliczność zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad trzy miesiące uważa się w szczególności pobyt związany z kształceniem się, leczeniem, wypoczynkiem lub ze względów rodzinnych. Powyższe wskazuje w ocenie pełnomocnika, że brak jest przesłanek do wydania orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu. Skarżący przebywa bowiem u matki jedynie czasowo, ze względu na stan swojego zdrowia i ma zamiar powrócić do lokalu przy ul. A. Brak świadomości prawnej spowodował niepoinformowanie właściwego organu o tej okoliczności. Podkreślić w tym miejscu należy, że wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżącego opuszczenie przedmiotowego lokalu przez I. W. nastąpiło nie z chwilą jego osadzenia w Areszcie Śledczym w Ł. , a wcześniej - bo w roku 2010, co wynika z oświadczenia skarżącego z dnia 7 października 2013 r. Zgodnie z powołanym wcześniej przepisem art. 8 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych wątpliwości co do charakteru pobytu rozstrzyga właściwy organ gminy. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy obu instancji właściwie oceniły, że opuszczenie przez skarżącego lokalu nr 37 przy ul. A w Ł. miało charakter trwały i nie można uznać, że przebywanie skarżącego od 2010 r. (z przerwą na czas odbywania kary pozbawienia wolności) ma charakter pobytu czasowego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 powołanej ustawy. Dopełnienie obowiązku czasowego zameldowania stanowi dla strony potwierdzenie, że wywiązała się ona z nałożonych przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej. Skarżący opuszczając miejsce stałego zameldowania nie dopełnił obowiązku zameldowania na pobyt czasowy w lokalu przy ul. B w Ł. Tym samym nie może kwestionować ustaleń organów co do wystąpienia przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 ustawy, powołując się na czasowy charakter przebywania w mieszkaniu matki. Ponadto za prawidłowością tych ustaleń przemawia w ocenie Sądu czas jaki upłynął od opuszczenia lokalu nr 37 przy ul. A w Ł., jego podnajęcie na czas nieokreślony osobom trzecim, brak wizyt w mieszkaniu pomimo możliwości dostępu do lokalu oraz nieposiadanie w nim rzeczy osobistych. Braku aktywności skarżącego w powyższym zakresie nie może uzasadniać jego stan zdrowia, na który powołuje się pełnomocnik strony. Z załączonej do skargi dokumentacji medycznej nie wynika bowiem, że skarżący nie może się poruszać, czy też samodzielnie funkcjonować w okresie rekonwalescencji, co uzasadniało by wystąpienie określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki pobytu czasowego związanego z leczeniem. Z dokumentów tych nie wynika też, że skarżący wymaga leczenia o charakterze stacjonarnym, wymagającym przebywania w danym miejscu przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Z akt sprawy wynika natomiast, że powodem przeniesienia centrum życiowego skarżącego do mieszkania matki oprócz problemów zdrowotnych były kłopoty finansowe strony i problemy ze znalezieniem pracy. Okoliczności te pozostają jednak bez wpływu na ocenę wystąpienia przesłanek wymeldowania. Z powyższych względów za niezasadny należało także uznać zarzut skargi co do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej zebrały w sposób wyczerpujący, a następnie oceniły materiał dowodowy sprawy. Skarżący miał zapewniony czynny udział w toczącym się postępowaniu. Organy obu instancji w sposób prawidłowy oceniły charakter opuszczenia przez stronę miejsca stałego zameldowania, a zajęte stanowisko w sposób wyczerpujący przedstawiły w uzasadnieniu wydanych decyzji. Na marginesie niniejszych rozważań wskazać także warto, że co do charakteru podnoszonego przez stronę skarżąca przebywania I. W. w Areszcie Śledczym w Ł. w okresie od grudnia 2011 r. do października 2012 r., Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2407/11 (pub. www.cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że choć w orzecznictwie sądów administracyjnych wykształcił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego dla podjęcia decyzji o wymeldowaniu jest co do zasady spełniona wtedy, gdy opuszczenie ma charakter trwały i dobrowolny, niemniej jednak z brzmienia cytowanego przepisu nie wynika wprost, by w każdym przypadku ustalenie dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego było konieczne. Mogą bowiem zaistnieć takie sytuacje, w których ustalenie woli osoby, wobec której prowadzone jest postępowanie o wymeldowanie, nie będzie wymagane, np. z uwagi na fakt osadzenia strony w zakładzie karnym. Sąd uznał, że odbywanie kary pozbawienia wolności, co wiąże się z opuszczeniem miejsca stałego pobytu, potwierdza zaistnienie przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że w rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie naruszył przepisów prawa materialnego, jak również procesowego w stopniu, który miałby istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło