III SA/Łd 116/16

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu 19 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] znak [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 116/16 Uzasadnienie L. J. (dalej skarżący) – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] w przedmiocie odmowy, w wyniku wznowienia postępowania, rejestracji pojazdu. Wyrokiem z 19 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od przedmiotowego wyroku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedkładając formularz wniosku na druku "PPF". Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało jedynie, że skarżący prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Jest właścicielem domu (nie sprecyzował jego wielkości) oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 40 ha. Wskazał także na fakt posiadania samochodu osobowego marki Toyota Hilux (rok prod. – 2008). Nie posiada żadnych oszczędności. Zgodnie z oświadczeniem, jedyne dochody skarżącego stanowi dochód z gospodarstwa rolnego, który oszacował na ok. 2.000 zł miesięcznie. W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do nadesłania w terminie 10 dni, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy, dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; sprecyzowania wielkości domu mieszkalnego, którego właścicielem jest skarżący oraz jego szacunkowej wartości oraz szacunkowej wartości posiadanego samochodu osobowego; przekazania zaświadczenia z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji o otrzymywanych ewentualnie przez skarżącego w latach 2014-2016 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego 23 września 2016 r., o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji. W treści wezwania znalazło się pouczenie, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2004 roku, sygn. akt GZ 71/04; z 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem referendarza. W szczególności nie przedstawił żadnych informacji dotyczących wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich sześciu miesięcy – w tym w szczególności w zakresie rachunku ustanowionego dla regulowania wpłat z tytułu dopłat bezpośrednich i innych świadczeń budżetowych. Nie przedstawił również żądanego z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa informacji o otrzymywanych w latach 2014-2016 dopłatach bezpośrednich i ewentualnych innych świadczeniach budżetowych. Informacje te, w szczególności dotyczące stanu rachunków bankowych i wysokości otrzymywanych dopłat w ostatnich latach mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych skarżącego, a tym samym jego możliwości uregulowania wpisu od skargi kasacyjnej, czy innych kosztów sądowych. Istotne byłyby także informacje i udokumentowanie faktycznie ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie. Potwierdzenie i uprawdopodobnienie faktu ponoszenia kosztów bieżącego utrzymania i określenie ich wysokości ma bowiem znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2009 r., sygn.. akt I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżący odmówił przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Zatem w praktyce odmówił przekazania stosownych informacji i dokumentów. Nie może być tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.