III SA/Łd 1166/13

Dnia 10 stycznia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Ł. o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., nr [...] w sprawie ze skargi H. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] ustalającej koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu oraz zobowiązującej do ich zapłaty p o s t a n a w i a : wstrzymać wykonanie decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. k.p. W dniu 7 października 2013 roku H. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...] ustalającej koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu oraz zobowiązującej do ich zapłaty. W skardze skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zawarł również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w związku z wykonaniem wskazanej powyżej decyzji zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w toku którego organ egzekucyjny dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego. Potrącana z tytułu dokonanego zajęcia komorniczego kwota jest znaczna, istotnie wpływa na pogorszenie warunków utrzymania skarżącego i jego rodziny, a jej egzekwowanie grozi powstaniem niepowetowanej szkody. Postanowieniem z dnia 29 listopada 2013 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, iż w myśl art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., nr 270 ze zm.) – p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej. Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dla zakresu stosowania ochrony tymczasowej przewidzianej art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. istotne jest ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (por. postanowienie NSA z dnia 29 sierpnia 2013r., sygn. akt II GSK 1456/13). Generalnie należy stwierdzić, że przy takim szerokim materialnoprawnym rozumieniu sprawy w zakresie wyznaczonym przez art. 61 § 3 in fine p.p.s.a. mieści się nie tylko zaskarżona decyzja, ale także decyzja wydana przez organ I instancji. Co więcej, w przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wydanej w postępowaniu w sprawie uchylenia lub zmiany ostatecznej decyzji, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, we wznowionym postępowaniu i w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 54 § 3, wniosek ten może również dotyczyć decyzji wydanych w zwykłym toku instancji. Wszystkie bowiem te postępowania toczą się w tej samej, z punktu widzenia materialnoprawnego sprawie administracyjnej, w której toczyło się postępowanie pierwotne i stanowią jedynie jego powtórzenie czy też przedłużenie (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s.208) Powyższe rozważania natury ogólnej są istotne z tego względu, że zaskarżona decyzja wydana została w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...], ustalającej koszty związane z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem i zniszczeniem pojazdu oraz zobowiązującej do ich zapłaty, zaś wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy tejże decyzji. Przechodząc zatem do rozpoznania przedmiotowego wniosku, wskazać należy, że w art. 61 § 3 p.p.s.a. określono przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd jest uprawniony do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W tej kwestii stanowisko orzecznictwa i doktryny jest zgodne i niezmienne (por. postanowienie NSA z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 140/12, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II OZ 692/11, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1116/10, postanowienie NSA z dnia 6 listopada II OZ 975/09, postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GZ 132/12; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz., Zakamycze 2005, s. 168, Tarno J.P., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis 2010, s. 207). Domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skarżący musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia tym aktem znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niezbędne jest wskazanie na konkretne okoliczności pozwalające ocenić, czy wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Przy czym należy podkreślić, że w analizowanym przepisie chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot wyegzekwowanego świadczenia, albo przez przywrócenie pierwotnego stanu rzeczy. Natomiast trudne do odwrócenia skutki mogą być zarówno prawne, jak i faktyczne. Rodzaj i zakres wystąpienia tych skutków musi być oceniony na podstawie obowiązującego prawa oraz sytuacji faktycznej, w jakiej znalazła się strona obciążona obowiązkami określonymi w decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2008 r., II GZ 139/08, LEX nr 493849). Odnosząc powyższe uwagi do argumentacji zaprezentowanej przez stronę w toku niniejszego postępowania wpadkowego oraz okoliczności podanych przez stronę w postępowaniu, jakie toczyło się w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarżący wykazał, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W pierwszej kolejności należy wskazać, że okolicznością uzasadniającą zastosowanie instytucji ochrony tymczasowej jest stan zdrowia i trudna sytuacja finansowa skarżącego. W znajdującym się w aktach sprawy wniosku o przyznanie prawa pomocy zawarte zostały informacje, że skarżący jest osobą starszą i schorowaną (choruje na astmę i przeszedł udar). Prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Dochód dwuosobowej rodziny stanowi świadczenie emerytalne skarżącego w kwocie 1.120 zł brutto miesięcznie oraz emerytura żony w wysokości 1.200 zł brutto miesięcznie. Skarżący wyjaśnił, że nie jest właścicielem domu, lokalu mieszkalnego ani żadnej innej nieruchomości, zamieszkuje w ¼ części domu jednorodzinnego o powierzchni 39 m 2, którego współwłaścicielem jest żona. Nie posiada także żadnych oszczędności, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Skarżący nadmienił, że z tytułu dokonanego zajęcia komorniczego świadczenia emerytalnego potrącana jest kwota 320,00 zł miesięcznie. Podkreślił, że ponosi stałe miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem domu w kwocie 500,00 zł oraz wydatki na zakup leków i świadczenia medyczne w wysokości 500,00 zł miesięcznie. Kwota natomiast około 1.000 zł, jaka pozostaje na bieżące utrzymanie po opłaceniu wszystkich stałych miesięcznych wydatków nie wystarcza na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych rodziny, skarżący zmuszony jest do korzystania z pomocy finansowej córki. Zdaniem Sądu przedstawione okoliczności, uprawniają do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc bowiem po uwagę fakt, że strona nie posiada dostatecznego majątku na spłatę zobowiązania, a określona w decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwota jest znaczna (tj. 15.793,00 zł), należało uznać, że wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny może doprowadzić do powstania znacznej szkody i nieodwracalnych skutków w sferze ekonomicznej, ale także w sferze zdrowia skarżącego i jego rodziny. Podkreślić jednak należy, iż rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od oceny zasadności samej skargi. W postępowaniu o ochronę tymczasową, sąd nie mógł badać prawidłowości postępowania administracyjnego, gdyż niweczyłoby to kontrolę sądową legalności zaskarżonej decyzji. Rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Podejmowane jest bowiem na wstępnym etapie postępowania. W tej sytuacji, Sąd uznał wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Starosty [...] z dnia [...] za zasadny i na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak postanowieniu. a.ł.