III SA/Łd 1167/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki po rozpoznaniu w dniu 21 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi B. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego postanawia: odrzucić wniosek. R.T. Postanowieniem z [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] w przedmiocie ustalenia M. K., M. K. i B. W. kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Przesyłka zawierająca postanowienie z [...] została wydana B. W. przez operatora pocztowego 16 października 2017 r.. B. W. 14 listopada 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na powyższe postanowienie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej odrzucenie. W uzasadnieniu organ administracji podniósł, że z powodu niemożności doręczenia, przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie awizowano 26 września 2017 r. i pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP [...]. Czternastodniowy termin do odbioru przesyłki upłynął więc 10 października 2017 r.. Zdaniem organu administracji, dla ustalenia daty doręczenia zaskarżonego postanowienia, nie ma wpływu okoliczność, że przesyłka została fizycznie odebrana przez skarżąca 16 października 2017 r.. Skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, który upłynął 9 listopada 2017 r.. Postanowieniem z 9 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnik skarżącej 23 maja 2018 r. zapoznał się z aktami sprawy i 25 maja 2018 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniosła, że zaskarżone postanowienie skarżąca odebrała 16 października 2017 r. i od tej daty, zgodnie z pouczeniem, liczyła termin do wniesienia skargi. 14 listopada 2017 r. skarżąca wniosła skargę będąc przekonana, że dochowała ustawowego terminu do jej wniesienia. Pełnomocnik skarżącej, przeglądając akta sprawy 23 maja 2018 r., zauważyła, że na potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia jako datę pierwszej awizacji przesyłki wpisano 26 września 2017 r.. Poinformowana o tym fakcie skarżąca twierdziła, że termin do wniesienia skargi liczyła od daty odbiory przesyłki, tj. od 16 października 2017 r.. Uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Zgodnie z pouczeniem zawartym w doręczonym postanowieniu, termin do wniesienia skargi liczyć należało od daty doręczenia. Skarżąca nie miała wiedzy, że powinna zweryfikować również datę pierwszego awizowania i termin liczyć w inny sposób. Z uwagi na brak na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia adnotacji doręczyciela o miejscu pozostawienia zawiadomienia dla skarżącej o możliwości odbioru przesyłki w UP [...] oraz o powtórnym awizowaniu przesyłki z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni od daty pierwszego zawiadomienia, zarządzeniem z 31 lipca 2018 r. organ administracji został wezwany do przedłożenia dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez operatora pocztowego obowiązków określonych w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. w terminie 21 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem uznania, że przesyłka zawierająca zaskarżone postanowienie nie została prawidłowo doręczona skarżącej w trybie art. 44 § 1-4 k.p.a.. Wezwanie doręczono organowi administracji 6 sierpnia 2018 r.. Organ administracji nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 85 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jednakże zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 88 p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Spóźniony jest ten wniosek, który został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od chwili ustania przyczyny uchybienia terminowi. O niedopuszczalności wniosku można natomiast mówić, gdy wystąpi brak ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.), jeżeli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.), jeżeli czynność strony została dokonana w terminie, gdy w ogóle do przekroczenia terminu nie doszło, a czynność została dokonana w ustawowym terminie lub termin nie rozpoczął swojego biegu (art. 86 § 1 p.p.s.a.), jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub art. 141 § 1 p.p.s.a.) (por. uchwałę NSA z 8 grudnia 2009 r., II GPS 5/09; postanowienia: NSA z 23 czerwca 2008 r., I OZ 405/08; z 16 października 2008 r., II FZ 441/08; z 4 lutego 2010 r., II OZ 59/10). Jak wynika z adnotacji doręczyciela na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia, 26 września 2017 r. doręczyciel pozostawił przesyłkę zawierającą zaskarżone postanowienie na okres 14 dni w UP [...]. Po czym 16 października 2017 r. przesyłkę tę wydano skarżącej. Jednakże na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia brak jest adnotacji doręczyciela o miejscu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w UP [...] oraz o jej powtórnym awizowaniu z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni od daty pierwszego zawiadomienia. Warunki uznania doręczenia pisma za skuteczne w sytuacji, gdy brak jest możliwości doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., zostały określone w art. 44 k.p.a.. Stosownie do art. 44 § 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.). W orzecznictwie wskazuje się, że fakt pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki musi wynikać w bezsporny sposób z potwierdzenia odbioru sporządzonego przez osobę dokonującą doręczenia (por. wyrok SN z 12 grudnia 1997 r., III RN 94/97; wyroki NSA: z 28 maja 1997 r., I SA/Gd 23/97; z 8 kwietnia 1998 r., I SA 1722/97; z 14 sierpnia 1998 r., I SA/Gd 1457/96). Brak informacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki oraz o powtórnym jej awizowaniu oznacza niespełnienie warunków określonych w art. 44 § 2 i 3 k.p.a.. Uchybienie tym wymogom powoduje niemożność powołania się organu na domniemanie doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a.. Jeżeli bowiem nie wiadomo czy zawiadomienie zostało zamieszczone zgodnie z czynnościami określonymi w § 2 i 3 art. 44 k.p.a., doręczenie nie może zostać uznane za skutecznie dokonane (por. postanowienia NSA z 25 stycznia 2007 r., I OSK 23/07; z 4 lutego 2010 r., II OZ 59/10; z 14 czerwca 2011 r., I OSK 935/11; wyrok NSA z 28 czerwca 2001 r., II SA 2871/00; wyrok SN z 22 lutego 2001 r., II RN 70/00). W rozpoznawanej sprawie organ administracji nie wykazał, że operator pocztowy dopełnił obowiązków określonych w art. 44 § 2 i 3 k.p.a.. Nie odpowiedział na wezwanie do przedłożenia dokumentu potwierdzającego dopełnienie przez operatora pocztowego obowiązków określonych w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. podczas doręczania skarżącej zaskarżonego postanowienia. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, że w sprawie nie miało miejsca doręczenie zastępcze, a zaskarżone postanowienie zostało doręczone skarżącej 16 października 2017 r. (w dacie wydania jej przesyłki przez operatora pocztowego). W tej sytuacji skoro skarga na postanowienie z [...] została wniesiona 14 listopada 2017 r., to nie nastąpiło uchybienie terminowi do jej wniesienia. Wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi nie jest zatem dopuszczalny. Mając powyższe na względnie na mocy art. 88 p.p.s.a. sąd orzekł, jak w postanowieniu. R.T.