III SA/Łd 1171/13

WyrokWSA w Łodzi2014-02-21

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Małgorzata Łuczyńska, Krzysztof Szczygielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest uprawniony do weryfikacji tytułów własności, na podstawie których dokonano wpisów w ewidencji, w sytuacji gdy wnioskodawca kwestionuje prawidłowość tych wpisów?
Ratio decidendi
Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są uprawnione do samodzielnego ustalania i rozstrzygania o prawidłowości tytułów własności, które stanowiły podstawę wpisów w ewidencji. Ewidencja ma charakter informacyjno-techniczny i rejestruje stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, nie rozstrzygając sporów o własność. Wpisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, i nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości.
Stan faktyczny
Skarżący L.Ł. wystąpił o wykreślenie z operatu ewidencji gruntów wpisu Skarbu Państwa jako właściciela działki, twierdząc, że jest on współwłaścicielem wraz z rodziną na podstawie aktu nabycia z 1998 r. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmiany, wskazując, że wpis Skarbu Państwa wynika z decyzji wywłaszczeniowej z 1980 r., która została uwzględniona podczas modernizacji ewidencji gruntów w 2001 r., mimo że pierwotnie nie dotyczyła bezpośrednio działki o obecnym numerze. Skarżący kwestionował podstawę prawną i faktyczną wpisu oraz sposób przeprowadzenia modernizacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 21 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 roku sprawy ze skargi L. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. III SA/Łd 1171/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...], nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów polegającej na wykreśleniu tytułu prawnego decyzji administracyjnej [...] i Skarbu Państwa jako właściciela działki [...] w obrębie [...]. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 11 marca 2013 r. L.Ł., reprezentowany przez adwokata J.Z., wystąpił o [...] Ośrodka Geodezji o wykreślenie z ewidencji gruntów działki oznaczonej nr [...], położonej w Ł. przy ul. A. 191, zapisu zgodnie z którym obok współwłaścicieli w/w działki L.Ł., Z.Ł. oraz J.P., został wpisany jako właściciel Skarb Państwa o nieokreślonym udziale. Uzasadniając pełnomocnik wnioskodawcy wskazała, że L.Ł. wraz z żoną Z.Ł. oraz córką J.P. nabyli we współwłasności w dniu 14 maja 1998 r. zabudowaną nieruchomość położoną w Ł. przy ul. A. 191, oznaczoną numerem [...], dla której prowadzona była przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi XVI Wydział Ksiąg Wieczystych, księga wieczysta o nr [...]. Powyższą nieruchomość nabyli od K.P., który był jedynym właścicielem nieruchomości. W 2012 r. współwłaściciele nieruchomości podjęli decyzję o sprzedaży w/w nieruchomości. Na podstawie aktualnego wypisu z rejestru gruntów i budynków powzięli wiadomość, że działka o nr [...] została oznaczona w ewidencji gruntów jako działki o nr [...] o powierzchni 0,2939 ha oraz [...] o powierzchni 0.0392 ha. Ponadto z wpisu dotyczącego działki [...] wynika, że obok współwłaścicieli L.Ł., Z.Ł. oraz J.P., jako właściciel o nieokreślonym udziale figuruje Skarb Państwa. Decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił wprowadzenia zmiany do operatu ewidencji gruntów i budynków polegającej na wykreśleniu tytułu prawnego - decyzji administracyjnej [...] i Skarbu Państwa jako właściciela działki [...] w obrębie [...]. Uzasadniając organ I instancji wskazał, iż w trakcie przeprowadzonej w roku 2001 modernizacji gruntów i budynków w obrębie [...] stwierdzono, że przeprowadzona w roku 1991 odnowa ewidencji gruntów dla tego obrębu nie uwzględniła decyzji wywłaszczeniowej z 1980 r., na mocy której Skarb Państwa został właścicielem działki [...]. Ponieważ cześć działki [...] pokrywała się z częścią działki [...], w 2001 r. działkę o nr [...] podzielono na działkę nr [...] i [...]. W ewidencji gruntów działki [...] ujawniono obok współwłaścicieli L.Ł., Z.Ł. oraz J.P. jako właściciela Skarb Państwa. Z zachowaniem przewidzianego trybu postępowania poinformowano o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu – opisowo kartograficznego dla obrębu [...]. W dniu 28 listopada 2006r. projekt operatu opisowo – kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków co zostało ogłoszone przez Prezydenta Miasta Ł. w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 4 z dnia 12 stycznia 2007 r. Odnosząc się do żądania wnioskodawcy organ wskazał, że nie może być uwzględnione bowiem organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie ma uprawnień do regulowania stanów prawnych nieruchomości. Od powyższej decyzji L.Ł. wniósł odwołanie do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Zarzucił, że organ I instancji nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy. W szczególności organ nie jest w stanie wykazać na jakiej podstawie Skarb Państwa został ujawniony w ewidencji gruntów działki nr [...] jako właściciel obok wnioskodawcy i jego rodziny, którzy są wyłącznymi właścicielami tej nieruchomości. Pełnomocnik wskazał ponadto, że powołana decyzja z roku 1980 nigdy nie dotyczyła działki [...]. Ponadto niezrozumiałym jest zapis wskazujący, iż obok współwłaścicieli działki posiadających łącznie 3/3 udziałów w nieruchomości, jako właściciel widnieje Skarb Państwa jako właściciel o niewiadomym udziale. Tym samym kwestionowane wpisy pozbawione są podstaw prawnych i faktycznych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wskazał, że z dniem 1 stycznia 2001 r. wszczęto postępowanie w sprawie założenia ewidencji lokali oraz modernizacji gruntów i budynków na terenie miasta Ł.. O powyższym fakcie poinformowano poprzez zamieszczenie w dniu 10 stycznia 2001 r. ogłoszenia w prasie lokalnej. Informacja o terminie i miejscu wyłożenia operatu opisowo kartograficznego obrębu [...] (co nastąpiło w dniach 7- 27 listopada 2006 r.) wywieszona była w dniach 20 października – 27 listopada 2006 r. na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta Ł., Delegatur Urzędu Miasta Ł., Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz w prasie. W dniu 28 listopada 2006 r. projekt operatu opisowo-kartograficznego stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, co zostało ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 4 z dnia 12 stycznia 2007 r. Odnosząc się do wniosku L.Ł. organ podniósł, że brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Po przeprowadzeniu analizy dokumentacji prawnej i geodezyjnej przedmiotowej nieruchomości organ stwierdził, że po przyłączeniu wsi Z. gm. A.do miasta Ł. w roku 1991 odnowiono ewidencję gruntów dla obrębu [...]. Na podstawie przeprowadzonych pomiarów ujawniono min. działkę o nr ew. [...] o powierzchni 0,3330 ha, której jako właściciel wpisany został K.P.. Działka o nr [...] w obrębie Z. miała powierzchnię 0,30 ha i sięgała do starego koryta rzeki Z.W.. Po odnowieniu ewidencji gruntów w 1991 r. działka [...] w obrębie [...] obejmowała dawną działkę [...] z obrębu Z., teren starorzecza Z.W. oraz cześć działki nr [...] wywłaszczonej na podstawie decyzji z dnia [...], nr [...] na rzecz Skarbu Państwa od J.A., która to działka położona była pomiędzy starorzeczem a nowym korytem rzeki Z.W. i miała powierzchnię 0,3330 ha. Dla działki założona została KW nr [...]. W trakcie rozpoczętej w roku 2001 modernizacji ewidencji gruntów i budynków stwierdzono, że decyzja z [...], nr [...] nie została ujawniona w trakcie przeprowadzonej w roku 1991 odnowy ewidencji. Z uwagi na fakt, iż część działki o nr [...] odpowiadała części działki [...], w czasie modernizacji przeprowadzonej w roku 2001 z działki [...] powstały działki o nr [...] , której stan prawny wynika z KW nr [...] oraz nr [...] , której stan prawny wynika z KW nr [...] oraz z decyzji z dnia [...], nr [...]. Na podstawie powyższego w ewidencji gruntów działki nr [...] ujawniono obok współwłaścicieli, jako właściciela Skarb Państwa. Ogłoszenie o powyższym zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Województwa Łódzkiego nr 4 z dnia 12 stycznia 2007 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji uznał je za bezzasadne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił bowiem historię działki, wskazując na zmianę numeracji działki i ewidentnie udowodnił, że działka [...] (której dotyczy decyzja z dnia [...]., jako podstawa ujawnienia jako właściciela Skarbu Państwa) odpowiada części działki [...], a obecnie po modernizacji [...]. Na dowód tego w aktach sprawy znajdują się odpowiednie załączniki mapowe. Odnosząc się do kwestii nieoznaczonego udziału Skarbu Państwa organ odwoławczy wskazał, że udział ten nie został wpisany do czasu uregulowania stanu prawnego działki. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 107 K.p.a., jak również ort. 7b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Uzasadniając skargę pełnomocnik ponowił argumentację przedstawioną w uzasadnieniu odwołania od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 270), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. nr 270) zwanej dalej p.p.s.a. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych uchybiających prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego aktu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ustawy). Z wymienionych przepisów wynika, że Sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...]. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]., o odmowie wprowadzenie do ewidencji gruntów wnioskowanych zmian, tj. wykreślenia tytułu prawnego decyzji administracyjnej [...] i Skarbu Państwa jak właściciela działki [...] w obrębie [...].. Na wstępie należy wskazać, że zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (dalej ustawa) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454, dalej rozporządzenie). Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (§ 12 i § 46 rozporządzenia). Ze wskazanych wyżej przepisów wynika, że dane ewidencyjne mają charakter informacyjno - techniczny i odnoszą się do konkretnej działki ewidencyjnej. Ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Ochronie i rejestracji praw podmiotowych służą natomiast księgi wieczyste, a spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. To natomiast oznacza, że ujawniony w ewidencji gruntów stan prawny musi być oparty na odpowiednich dokumentach (prawomocnych orzeczeniach sądowych, ostatecznych decyzjach administracyjnych, czynnościach prawnych dokonanych w formie aktów notarialnych, spisanych umowach i ugodach w postępowaniu sądowym i administracyjnym lub innych dokumentach posiadających moc dowodową dla ustalenia prawa własności). Nie można zatem w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji. Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym jest możliwe poprzez udokumentowanie przez osobę zainteresowaną rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi w ewidencji a rzeczywistym stanem prawnym i faktycznym gruntów. Podkreślenia wymaga, że zawarte w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne regulacje prawne dotyczące ewidencji gruntów (art. 20 - art. 26) dotyczą naniesienia do ewidencji gruntów bezspornych danych o gruntach, budynkach i lokalach. Zauważyć także należy, że obowiązek wynikający z art. 22 ust. 2 ustawy z jednej strony zapewnia aktualność tych danych, które powinny odzwierciedlać stan rzeczywisty, z drugiej zaś strony eliminuje możliwość dokonywania tych zmian z datą wsteczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, nie może natomiast kształtować nowego stanu prawnego. W konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego (por. wyrok WSA w Warszawie z 22 czerwca 2007 r., IV SA/Wa 698/07, Lex nr 351329, wyrok NSA z 20 listopada 1998 r., II SA 914/98, Lex nr 41816,). Stwierdzić należy, iż w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie wskazywano, że organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 1993 r., II SA 1155/92, ONSA 1994/2/61, wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 marca 2008 r., IV SA/Wa 94/08, Lex nr 477578, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 1998 r., II SA 258/98, Lex nr 41288, wyrok z dnia 20 sierpnia 1998 r., II SA 766/98, Lex nr 82005). Rolą sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zmian w ewidencji gruntów nie jest kontrola prawidłowości dokonanych w ewidencji wpisów, a ustalenie czy były podstawy do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian w ewidencji gruntów w duchu aktualizacji tej ewidencji tj. na podstawie aktualnych dokumentów uprawniających do dokonania wnioskowanych zmian. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy na wstępie przypomnieć należy, że postępowanie toczyło się w przedmiocie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów w zakresie wykreślenia Skarbu Państwa ujawnionego w ewidencji gruntów jako właściciela działki [...]. W ocenie sądu organy słusznie odmówiły wprowadzenia żądanej zmiany. Dokonywanie jakichkolwiek zmian lub ewentualnych sprostowań w operacie ewidencji gruntów i budynków możliwe jest bowiem tylko wówczas, jak wyjaśniono w powyższych rozważaniach, gdy dotyczy bezspornych danych aktualnych, wynikających ze stosownych dokumentów. W świetle zaś dokumentów zgromadzonych w sprawie przedstawiających historię działki o aktualnym numerze [...] stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało w sposób prawidłowy, a jego wynik w postaci odmowy wprowadzenia żądanych przez skarżącego zmian w operacie ewidencji gruntów jest zgodny z przepisami prawa regulującymi zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków. Jest kwestią bezsporną, do czego przyznaje się organ, że dopiero przy okazji przeprowadzonej modernizacji gruntów obrębu [...] organ uwzględnił prawomocną decyzję z dnia [...].nr [...] wskazującą na własność Skarbu Państwa do części działki o aktualnym numerze [...]. Z uwagi na powyższą okoliczność w trakcie modernizacji dokonano również podziału działki i wprowadzono nową numerację. Faktem jest, że organ zachował tryb poinformowania zainteresowanych właścicieli zarówno o fakcie prowadzonej modernizacji jak i o wynikach prac modernizacyjnych. Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego można wyciągnąć wniosek, że skarżący nie uczestniczył w postępowaniu modernizacyjnym i nie zapoznał się z wprowadzonymi zmianami, o których dowiedział się w momencie wystąpienia w 2012r., z wnioskiem o wypis z ewidencji gruntów w związku z decyzją o sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Nie zmienia to faktu, że organ słusznie wywodzi, że jego zadaniem nie jest weryfikacja dokumentów stanowiących podstawę wpisów do ewidencji. Z uwagi na czysto ewidencyjny charakter działań organu miał on obowiązek ujawnienia w ewidencji gruntów decyzji z dnia [...] Jak bowiem wyjaśniono wyżej ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów urzędowych, a zatem stany ustalane w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Ewidencja nie rozstrzyga natomiast żadnych sporów do gruntów, zaś organy ewidencyjne nie są uprawnione do weryfikacji dokumentów na podstawie, których dokonują zmian w ewidencji. Spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Uznać zatem należy, że rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości i zawiera jedynie dane wynikające z tytułu własności, ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości zaistniały wcześniej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece, księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przepis ten określa zasadniczy cel i główną funkcję ksiąg wieczystych, natomiast art. 3 u.k.w.h. wyraża zasadę jawności materialnej, której konsekwencją jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, oraz że prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 10.10.2007 r. II FSK 1103/06 (LEX nr 400449): "Dokonanie wpisu w księdze wieczystej nie jest konstytutywne a więc nie stanowi o nabyciu prawa własności. Z dokonaniem wpisu wiąże się szereg domniemań, natomiast nie przesądza on o zmianie stanu prawnego nieruchomości". Z domniemania jawności materialnej ksiąg wieczystych, oraz zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych nie wynika obowiązek organów prowadzących ewidencję ujawniania stanu prawnego nieruchomości wynikającego z wpisu prawa własności w dziale II księgi wieczystej, bez względu na istnienie innych, wymienionych w § 12 i § 46 rozporządzenia dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji danych podmiotowych w zapisach ewidencji. Zatem skoro ewidencja służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych i jest zbiorem informacji, to wbrew twierdzeniu skarżącego, decyzja z 1980r. była podstawą wpisu do ewidencji jako właściciela Skarbu Państwa zgodnie z celami prowadzenia ewidencji i z obowiązującą organy zasadą aktualności, oraz z rejestrowym tylko charakterem czynności prowadzących do ujawniania zmian danych ewidencyjnych, bez względu na to, czy zmiany te wprowadzane są w drodze czynności materialno-technicznej, czy też na skutek wydania decyzji administracyjnej. Obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest rejestracja danych przedmiotowych i podmiotowych na podstawie określonych przepisami rozporządzenia dokumentów, nie zaś prowadzenie postępowania, którego celem miałoby być badanie tytułów własności, opartego na domniemaniach prawnych i dokonywanie na podstawie tych domniemań samodzielnych ustaleń. Podstawy ujawniania w ewidencji zmian podmiotowych wymienione w § 12 rozporządzenia, są wymienione enumeratywnie i są podstawami równorzędnymi. Uwzględniane są przez organy prowadzące ewidencję zgodnie z zasadą aktualności, a nie według kolejności zamieszczenia ich w tym przepisie. Poza przypadkami, kiedy wpis w księdze wieczystej ma znaczenie konstytutywne (ustanowienie odrębnej własności lokali, powstanie i przeniesienie w drodze umowy prawa użytkowania wieczystego), wpisy praw podmiotowych w ewidencji następują bezpośrednio na podstawie dokumentu urzędowego ustalającego ten stan (akty notarialne, decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe). Skoro więc zarówno wpis w księdze wieczystej, jak i ostateczna decyzja administracyjna są wymienionymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia podstawami uwidocznienia w zapisach ewidencji zmian dotyczących praw osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali to stwierdzić należy, że postepowanie organu było prawidłowe. To właśnie na podstawie decyzji z dnia [...]. wpisano Skarb Państwa jako właściciela działki o aktualnym numerze [...]. Organ wyjaśnił, przeprowadzając historyczną analizę działki, że wprawdzie sporna decyzja nie dotyczy działki [...], ale tylko z tego powodu, że na skutek modernizacji numeracja działek została zmieniona, a aktualna działka [...] stanowi część dawnej działki [...], której dotyczy kwestionowana decyzja. Organ odwoławczy wyjaśnił również dlaczego w ewidencji gruntów brak jest wskazania wielkości udziału Skarbu Państwa tłumacząc ten fakt koniecznością uregulowania stanu prawnego nieruchomości oraz jej powierzchni, który aktualnie wynika zarówno z decyzji wywłaszczeniowej z [...], jak i z KW [...]. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że pismem z dnia 30 stycznia 2012r. [...] Ośrodek Geodezji działając zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece zawiadomił Sąd Rejonowy, XVI Wydział Ksiąg Wieczystych o aktualnych zapisach w operacie ewidencji gruntów i budynków załączając wyrys z operatu nr [...] z dnia [...]. W tej sytuacji zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe i nienaruszające prawa. Organ dokonał ustalenia okoliczności faktycznych i zgromadził materiał dowodowy w toku postępowania w sposób prawidłowy, następnie dokonał prawidłowej oceny tego materiału z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Prawidłowe rozstrzygnięcie posiada odpowiadające treści art. 107 § 3 kpa uzasadnienie, przedstawiające w sposób kompletny i zrozumiały tok rozumowania organu. Jeszcze raz należy przypomnieć, że wpis zmian do ewidencji gruntów ma charakter wtórny w stosunku do stanu prawnego, w konsekwencji nie można w drodze postępowania o zmianę danych w ewidencji gruntów ustalać oraz rozstrzygać o prawidłowości istniejącego stanu prawnego. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy lub innych osób do gruntu, budynku lub lokalu. Dlatego też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania. Obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest rejestracja danych przedmiotowych i podmiotowych na podstawie określonych przepisami rozporządzenia dokumentów, nie zaś prowadzenie postępowania, którego celem miałoby być badanie tytułów własności, opartego na domniemaniach prawnych i dokonywanie na podstawie tych domniemań samodzielnych ustaleń. Rolą sądu administracyjnego w sprawach dotyczących zmian w ewidencji gruntów nie jest natomiast kontrola prawidłowości dokonanych w ewidencji wpisów, a ustalenie czy były podstawy do wprowadzenia żądanych przez wnioskodawcę zmian w ewidencji gruntów w duchu aktualizacji tej ewidencji tj. na podstawie aktualnych dokumentów uprawniających do dokonania wnioskowanych zmian, przedstawionych w toku kontrolowanego postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Mając powyższe na uwadze zarzuty skargi z przyczyn podanych wyżej nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącego rezultatu w postaci wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, natomiast sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie przewidzianym przepisem art. 134 p.p.s.a. nie dopatrzył się innych uchybień mogących stanowić podstawę uwzględnienia skargi. Wobec powyższego, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił. U.K.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło