III SA/Łd 120/10
WyrokWSA w Łodzi2010-06-24
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Janusz Nowacki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek dokonać technicznej czynności zwrotu dokumentu prawa jazdy, jeśli uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte prawomocną decyzją administracyjną z powodu trwałej niezdolności do kierowania pojazdami, pomimo postanowienia sądu karnego o zwrocie dokumentu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku technicznego zwrotu dokumentu prawa jazdy, jeśli uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte prawomocną decyzją administracyjną z powodu trwałej niezdolności do kierowania pojazdami. Postanowienie sądu karnego o zwrocie dokumentu prawa jazdy jest zbędne dla potrzeb postępowania karnego i nie stanowi podstawy do przywrócenia uprawnień administracyjnych. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie zwrotu prawa jazdy jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy W. P., któremu wcześniej cofnięto uprawnienia do kierowania pojazdami z powodu trwałej niezdolności zdrowotnej. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, powołując się na bezprzedmiotowość. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów k.p.a. i prawa UE, domagając się ponownych badań lekarskich lub uwzględnienia postanowienia sądu karnego o zwrocie dokumentu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu prawa jazdy oddala skargę
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wniosku pełnomocnika W. P. z dnia 20 maja 2009 roku o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w wyniku weryfikacji dokumentów ustalono, iż ostateczną decyzją z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. cofnął W. P. uprawnienia do kierowania pojazdami. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 8 lipca 2003 roku wystawione przez lekarza uprawionego do badań kierowców w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w Ł. stwierdzające istnienie trwałych przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie wszystkich kategorii prawa jazdy. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...]. Wyrokiem natomiast z dnia 13 czerwca 2007 roku, sygn. akt III SA/Łd 212/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wskazując, iż brak jest podstaw prawnych do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy i spełniona została przesłanka bezprzedmiotowości postępowania. Prezydent Miasta Ł. podniósł, iż istnienie w obrocie prawnym decyzji rozstrzygającej sprawę związaną ze zwrotem prawa jazdy (decyzja z dnia 1 czerwca 2005r.) ponownie przesądza o bezprzedmiotowości postępowania w zakresie objętym żądaniem pełnomocnika W. P. z dnia 20 maja 2009 roku.
Od powyższej decyzji pełnomocnik W. P. złożył odwołanie, w którym podniósł zarzut naruszenia art. 105 § 1 k.p.a., brak decyzji w przedmiocie wznowienia postępowania i działanie na niekorzyść obywatela oraz naruszenie przepisów Unii Europejskiej. Wskazał, iż organy administracji zaniechały sprawdzenia z urzędu słuszności zgłoszonego wniosku i nie skierowały wnioskodawcy na ponowne specjalistyczne badania w zakresie sprawdzenia istnienia trwałych przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Podniósł, iż powołane przez organ administracji orzeczenie utraciło swą moc, z chwilą przystąpienia Polski do Unii Europejskiej. Wskazał, iż nie zgadza się z treścią zaskarżonej decyzji, gdyż jest ona krzywdząca i narusza obowiązujący porządek prawny. W ocenie pełnomocnika organy administracji powinny dokładnie zbadać każdą sprawę, uwzględniając aktualny stan faktyczny, czego w niniejszej sprawie nie uczyniono. Wniósł alternatywnie o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie wniosku lub uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji w celu przeprowadzenia specjalistycznych badań medycznych.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, iż nie jest sporne, że wniosek W. P. z dnia 20 maja 2009 roku dotyczy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy oraz, że analogicznej treści żądania zostały przez stronę złożone w dniu 7 maja 2004 roku, 10 października 2005 roku oraz w dniu 10 października 2006 roku. Z akt sprawy wynika również, iż w dniach 1 czerwca 2005 roku (znak; [...]), 28 października 2005 roku (znak; [...]) oraz 19 października 2006 roku (znak; [...]) Prezydent Miasta Ł. wydał decyzje w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu W. P. prawa jazdy i wszystkie ze wskazanych rozstrzygnięć są ostateczne. Kolegium uznało zatem, iż kolejne postępowanie w sprawie zwrotu skarżącemu prawa jazdy, wszczęte wnioskiem z dnia 20 maja 2009 roku jest bezprzedmiotowe i dlatego decyzja organu I instancji odpowiada prawu tj. art. 105 k.p.a. Organ wskazał ponadto, iż zwrot prawa jazdy jest możliwy w sytuacji, gdy wnioskodawca posiada uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym określonej kategorii, natomiast W. P. takich uprawnień nie posiada, gdyż ostateczną decyzją z dnia 21 lipca 2003r. znak; [...] zostały mu one cofnięte. Zdaniem Kolegium, skoro wnioskodawca żąda zwrotu dokumentu, który nie istnieje już w obrocie prawnym, to niewątpliwie prowadzenie postępowania w tej sprawie jest również bezprzedmiotowe.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 138 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 124, art. 125, art. 88 ust. 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 84, art. 89 § 3 k.p.a., § 10, § 3 i § 7 ust. 2 i 1, § 4 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Wodnej z dnia 14 kwietnia 2000 roku w sprawie badań psychologicznych kierujących pojazdami oraz kandydatów na instruktorów i egzaminatorów (Dz.U. Nr 36, poz. 416). Wniósł o przeprowadzenie dowodu z treści załączonej do skargi uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2002 roku, sygn. akt OPK 19/02 i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych z zakresu psychologii.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Wychodząc z tych przesłanek Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mogłoby stanowić podstawę do jej uchylenia.
Należy zaznaczyć, iż stan faktyczny sprawy jest niesporny. Z akt administracyjnych wynika, iż w dniu 21 lipca 2003r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzje nr [...] o cofnięciu W. P. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, z uwagi na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Przychodnię Konsultacyjno – Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o trwałej niezdolności skarżącego do kierowania pojazdami silnikowymi. Decyzja powyższa utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], a W. P. nie wniósł od niej skargi do sądu. Jednocześnie w dniu 27 kwietnia 2004r. Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi XVIII Wydział Grodzki wydał postanowienie w sprawie o sygn. akt XVIII K 455/03 o umorzeniu postępowania karnego toczącego się przeciwko W. P. oraz o zwrocie skarżącemu prawa jazdy zatrzymanego w dniu 18 grudnia 2002r.
W związku z wyrokiem sądu karnego, W. P. zwrócił się w dniach 7 i 11 maja 2004r. do Prezydenta Miasta Ł. z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił skarżącemu zwrotu prawa jazdy kategorii B o numerze [...], a orzeczenie to utrzymane zostało w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. Organy obu instancji podniosły, iż wobec orzeczonej trwałej niezdolności W. P. do prowadzenia pojazdów mechanicznych, brak jest podstaw do wydania (zwrotu) skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy. Na skutek skargi W. P. wniesionej na powyższe rozstrzygnięcie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 lutego 2005r. (sygn. akt III SA/Łd 817/04) stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. Zdaniem Sądu, w sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji, wynikająca z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. doszło do wydania decyzji bez podstawy prawnej, gdyż żaden przepis ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia organu do wydania decyzji o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Jednocześnie Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy winno być zakończone decyzją o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W ocenie Sądu, wobec cofnięcia W. P. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na stałe, organ nie mógł dokonać czynności technicznej zwrotu prawa jazdy skarżącemu. Odnosząc się do postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 27 kwietnia 2004r. o zwrocie skarżącemu prawa jazdy, Sąd wskazał, iż oznacza ono jedynie, że dokument ten stał się zbędny dla potrzeb postępowania karnego.
Z powyższych względów, decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu W. P. prawa jazdy na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2004r. Powyższa decyzja stała się ostateczna, gdyż strona nie skorzystała z możliwości wniesienia od niej odwołania. Pismem z dnia 10 października 2005r. W. P. zwrócił się ponownie do organu z wnioskiem o zwrot zatrzymanego prawa jazdy. Do wniosku załączona została kopia orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, wydanego przez Specjalistyczny Gabinet Internistyczny.
Decyzją z dnia [...], Nr [...] Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie w sprawie zwrotu W. P. prawa jazdy na jego wniosek z dnia 10 października 2005r. z uwagi na istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji rozstrzygającej sprawę związaną ze zwrotem prawa jazdy, tj. decyzji z dnia [...], nr [...] Organ wskazał jednocześnie, iż dołączone do wniosku orzeczenie lekarskie nie może stanowić podstawy do przywrócenia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, bowiem zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r, w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, jednostką uprawnioną do wydania orzeczenia lekarskiego jest Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy. Powyższa decyzja utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. orzeczeniem z dnia [...] nr [...].
W dniu 10 października 2006r. W. P. złożył kolejny wniosek o wydanie zatrzymanego prawa jazdy, załączając do niego orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami mechanicznymi, wydane w dniu 3 października 2006r. przez prywatny gabinet lekarski. Prezydent Miasta Ł. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu prawa jazdy W. P. na wniosek z dnia 3 października 2006r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., orzeczeniem z dnia [...], utrzymało ją w mocy.
Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2007r. w spr. III SA/Łd 212/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. P. na decyzję z [...]. W uzasadnieniu wyroku sąd podniósł, iż skarżącemu cofnięto uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B. Nie można zatem zwrócić prawa jazdy gdyż W. P. nie posiada wymienionych uprawnień. W związku z czym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Nadto w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta Ł. z [...] która ostatecznie rozstrzyga kwestię zwrotu prawa jazdy. Sąd również podniósł, iż przepisy prawne nie przewidują obowiązku zwrotu prawa jazdy w sytuacji wydania takiego orzeczenia przez sąd powszechny. Przyczyna zatrzymania prawa jazdy nadal istnieje a ponadto w stosunku do skarżącego zaistniała przesłanki, o której mowa w art.114 ust.4 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Natomiast w myśl art. 170 tej ustawy orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.
W dniu 20 maja 2009r. W. P. złożył kolejny wniosek o wydanie zatrzymanego prawa jazdy powołując się na obowiązek wykonania przez organ administracji postanowienia Sądu Rejonowego w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2004r. Decyzją z dnia [....] Prezydent Miasta Ł. umorzył postępowanie w sprawie tego wniosku zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie organu odpowiada treści art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, iż organ administracji publicznej wydaje decyzje o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Użycie przez ustawodawcę w tym przepisie słowa "wydaje" a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Tym bardziej należy więc tak postąpić, gdy postępowanie od samego początku było bezprzedmiotowe – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 1998r. w sprawie o sygn. I SA/Kr 1141/97.
Z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, iż brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej, co do istoty. Umorzenie postępowania jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość postępowania to brak przedmiotu postępowania rozumianego jako konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu.
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, iż taka forma zakończenia postępowania w sprawie wniosku W. P. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, wynika wprost z orzeczeń Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Łodzi z dnia 23 lutego 2005r. (sygn. akt III SA/Łd 817/04) i z dnia 13 czerwca 2007r.(sygn. akt III SA/Łd 212/07). Sądy w uzasadnieniach obu wyroków stwierdziły, iż w przedmiotowej sprawie postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy winno być zakończone decyzją o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Zdaniem Sądu, wobec cofnięcia W. P. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na stałe, organ nie może dokonać czynności technicznej zwrotu prawa jazdy skarżącemu.
Do dnia wydania zaskarżonej decyzji z dnia 9 grudnia 2009r. stan faktyczny sprawy nie uległ istotnej zmianie, bowiem nadal pozostaje w obrocie prawnym decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] o cofnięciu W. P. uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii B, z uwagi na treść orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Przychodnię Konsultacyjno – Diagnostyczną Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o trwałej niezdolności skarżącego do kierowania pojazdami silnikowymi. Skoro zatem skarżący nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi postępowanie w przedmiocie zwrotu prawa jazdy jest bezprzedmiotowe, bowiem nie można zwrócić tego, czego skarżący nie posiada. Ponadto, jak zostało to podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, postępowanie wszczęte wnioskiem W. P. z dnia 20 maja 2009r. o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w związku z orzeczeniem Sądu Rejonowego z dnia 27 kwietnia 2004r., jest kolejnym postępowaniem w tej samej sprawie. Decyzjami z dnia [...], nr [...], [...], nr [...], [...]. nr [...], [...] nr [...] i [...] nr [...] zakończone zostały bowiem postępowania administracyjne w przedmiocie wniosków skarżącego o zwrot zatrzymanego prawa jazdy w identycznym stanie faktycznym i prawnym. W. P. nadal nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi i nie przedstawił orzeczenia lekarskiego wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, o którym mowa w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15). Słuszne zatem organ uznał, iż kolejne postępowanie w sprawie zwrotu skarżącemu prawa jazdy, wszczęte wnioskiem z dnia 20 maja 2009r., należy uznać za bezprzedmiotowe, bowiem funkcjonuje w obrocie prawnym decyzja rozstrzygająca ostatecznie tę sprawę – tj. decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu W. P. prawa jazdy na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi z dnia 27 kwietnia 2004r.
We wszystkich wnioskach o zwrot zatrzymanego prawa jazdy W. P. powołuje się na orzeczenie Sądu Rejonowego dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi XVIII Wydziału Grodzkiego z dnia 27 kwietnia 2004r. (sygn. akt XVIII K 455/03) o umorzeniu toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego oraz o zwrocie skarżącemu prawa jazdy zatrzymanego w dniu 18 grudnia 2002r. W. P. podnosi w skardze i pismach składanych w toku postępowania, iż organy obu instancji nie wykonują nakazu Sądu i upatruje w takim działaniu organów rażącego naruszenia prawa. Powyższy zarzut skarżącego należy uznać za bezpodstawny. Sąd, wydając w dniu 27 kwietnia 2004r. postanowienie o umorzeniu toczącego się postępowania karnego oparł się na opinii biegłych psychiatrów, którzy uznali, iż w czasie dokonywania zarzucanego W. P. czynu miał on całkowicie zniesioną zdolność rozumienia tego czynu jak i pokierowania swoim postępowaniem z uwagi na ujawnione zaburzenia psychiczne pod postacią reakcji paranoicznej. Umarzając postępowanie, Sąd orzekł o zwrocie zatrzymanego skarżącemu prawa jazdy, ponieważ ze względu na zakończenie sprawy karnej, zabezpieczenie tego dokumentu stało się zbędne. Wobec tego, że w sprawie nie zapadł wyrok karny skazujący, Sąd nie miał podstaw do zastosowania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Orzeczenie Sądu karnego nie oznacza jednak, iż organy administracji mają obowiązek dokonania technicznej czynności, polegającej na fizycznym zwrocie W. P. zatrzymanego w dniu 18 grudnia 2002r. dokumentu prawa jazdy. Dokument taki nie funkcjonuje już bowiem w obrocie prawnym, gdyż w dniu 23 października 2003r. organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o cofnięciu W. P. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, wynikającymi z prawa jazdy nr [...]. Jak podnosiły to wielokrotnie organy w wydawanych przez siebie decyzjach i na co również zwrócił uwagę Sąd Administracyjny w uzasadnieniach orzeczeń z dnia 23 lutego 2005r. i 13 czerwca 2007r., przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) w art. 138, nie przewidują bezwzględnego obowiązku organów administracji zwrotu dokumentu prawa jazdy w sytuacji wydania takiego orzeczenia przez sąd powszechny. Art. 138 ust. 2 tej ustawy stanowi bowiem, iż zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4. Organy administracji, przed dokonaniem czynności technicznej zwrotu dokumentu prawa jazdy, mają zatem obowiązek sprawdzenia, czy ustały już przyczyny zatrzymania tego dokumentu oraz czy nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 114 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W przypadku skarżącego bezspornym jest, iż przyczyna zatrzymania prawa jazdy nadal istnieje, bowiem uprawnione jednostki medyczne (Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w Łodzi oraz Instytut Medycyny Pracy w Ł.) orzekły o trwałej niezdolności W. P. do kierowania pojazdami silnikowymi we wszystkich kategorii i ostateczną decyzją cofnięto skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami. Nie ulega również wątpliwości, iż w stosunku do W. P. zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 114 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bowiem od momentu pozbawienia skarżącego prawa jazdy upłynęły już ponad sześć lat.
Powyższe okoliczności, w ocenie Sądu powodują, iż brak jest podstaw prawnych do zwrotu skarżącemu zatrzymanego prawa jazdy, a organy prawidłowo ustaliły, iż w rozpoznawanej sprawie zachodzi przesłanka bezprzedmiotowości postępowania.
Niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze, iż organy administracji winny przeprowadzić dowód z opinii biegłych lekarzy i psychologów, najlepiej z Instytutu Medycyny Pracy w Katowicach, na okoliczność ustalenia czy W. P. jest zdolny do kierowania pojazdami. Należy zaznaczyć, iż badania lekarskie określające zdolność do kierowania pojazdami są przeprowadzane w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy oraz w postępowaniu odwoławczym w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Wynika to z treści § 9 ust.1 i § 12 ust.3 pkt.1 rozporządzenia Ministra zdrowia z 7 stycznia 2004r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 2 poz.15). W aktach administracyjnych znajdują się orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. z 8 lipca 2003r. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł. z 23 października 2003r., które wskazują, że istnieją trwałe przeciwwskazania zdrowotne do kierowania przez skarżącego pojazdami silnikowymi. Skoro są dwa zgodne ze sobą orzeczenia uprawnionych placówek medycznych to organy administracji zasadnie nie zasięgały opinii biegłych.
Niezasadny jest również zarzut skarżącego, iż organy administracji nie zastosowały się do poglądu wyrażonego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2002r. w spr. OPK 19/02 (ONSA nr 4 z 2002r. poz.141). Zgodnie z treścią tej uchwały jeżeli zostały wydane przez uprawnionych psychologów sprzeczne orzeczenia o predyspozycjach psychicznych do kierowania pojazdem osoby podlegającej badaniu psychologicznemu, organ właściwy w sprawie wydania świadectwa kwalifikacji, na podstawie art.89 ust.3 ustawy z 20 czerwca 1997r., może zasięgną opinii biegłego. Należy zaznaczyć, iż wymieniona uchwała została podjęta w odmiennym stanie faktycznym niż w rozpoznawanej sprawie. W sprawie OPK 19/02 wydane zostały dwa orzeczenia uprawnionych psychologów, sprzeczne ze sobą. W związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż organ administracji, w takiej sytuacji może zasięgnąć opinii biegłego. W niniejszej sprawie natomiast istnieją dwa zgodne orzeczenia uprawnionych jednostek medycznych w przedmiocie przeciwwskazań zdrowotnych W. P. do kierowania pojazdami. Organy administracji, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie miały powodów aby zasięgać opinii biegłego. Pogląd wyrażony w uchwale z 11 marca 2002r. nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie.
Odnośnie zarzutu podniesionego w skardze, iż organ administracji winien wydać decyzję w przedmiocie wznowienia postępowania to jest on niezrozumiały w świetle wniosku z 19 maja 2009r. (k.103 akt administracyjnych). Z treści wniosku pełnomocnika skarżącego wynika, iż wnosi on o zwrot prawa jazdy. Z wniosku tego nie wynika natomiast, iż wnosi on o wznowienie jakiegoś postępowania. Nie wiadomo nawet jakie postępowania miałoby zostać wznowione gdyż dotychczas toczyło się kilka postępowań z udziałem skarżącego. Zarzut podniesiony w skardze, iż nie została wydana decyzja w przedmiocie wznowienia postępowania nie jest zasadny.
Jeżeli chodzi o zarzut fałszowania zapisów i dowodów co do stanu zdrowia skarżącego, podniesiony w piśmie procesowym z 18 czerwca 2010r. (k.57) to sąd nie jest uprawniony do oceny tego zarzutu. Przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest ocena legalności zaskarżonej decyzji nie zaś prawidłowość postępowania w którym stwierdzono u W. P. przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami silnikowymi.
W związku z tym, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a tylko to mogło być podstawą do jej uchylenia w myśl art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy należało skargę oddalić.
a.ł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło