III SA/Łd 1200/17
PostanowienieWSA w Łodzi2018-10-26
Skład orzekający: Janusz Furmanek, Małgorzata Kowalska, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziów na podstawie art. 19 p.p.s.a. z powodu domniemanej braku bezstronności zasługuje na uwzględnienie, gdy strona nie przedstawia konkretnych faktów uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziów?Ratio decidendi
Wniosek o wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. wymaga wykazania zobiektywizowanych przesłanek, które realnie uzasadniają wątpliwości co do bezstronności sędziego. Subiektywne przekonania strony, brak konkretnych faktów i dowodów nie stanowią podstaw do wyłączenia sędziego. W związku z tym wniosek o wyłączenie sędziów został oddalony.Stan faktyczny
S.N. złożył wniosek o wyłączenie trzech sędziów (NSA Teresy Rutkowskiej, WSA Krzysztofa Szczygielskiego i WSA Ewy Alberciak) od orzekania w sprawie o wznowienie postępowania dotyczącego utraty statusu osoby bezrobotnej. Wnioskodawca zarzucał manipulacje i współpracę urzędników i sędziów, jednak nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie tych twierdzeń.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o wyłączenie sędziów NSA Teresy Rutkowskiej, WSA Krzysztofa Szczygielskiego oraz WSA Ewy Alberciak od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1200/17.Pełny tekst orzeczenia
26 października 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie: Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu 26 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.N. o wyłączenie Sędziego NSA Teresy Rutkowskiej, Sędziego WSA Krzysztofa Szczygielskiego i Sędziego WSA Ewy Alberciak od orzekania w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1200/17 ze skargi S.N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 557/17 w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej p o s t a n a w i a: oddalić wniosek. D.Cz.
Wyrokiem z 5 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę S.N. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 września 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 557/17 w sprawie ze skargi S.N. na decyzję Wojewody [...] z [...] r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej.
Pismem z 20 sierpnia 2018 r. S.N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W piśmie tym zawarł wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie na podstawie art. 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej "p.p.s.a." Sędziego NSA Teresy Rutkowskiej, Sędziego WSA Krzysztofa Szczygielskiego oraz Sędziego WSA Ewy Alberciak. Wnioskodawca wskazał na liczne manipulacje urzędników i sędziów prowadzących sprawę i ich ewidentną współpracę.
Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski oraz Sędzia WSA Ewa Alberciak złożyli oświadczenia, że nie zachodzą w ich przypadku okoliczności przewidziane w art. 18 i art. 19 p.p.s.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:
1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;
2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;
3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;
4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;
5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;
6) 2 w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;
6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;
7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 2 p.p.s.a.). Ponadto sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.).
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 20 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia. Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana.
Należy zaznaczyć, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mają określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy S.N. złożył wniosek o wyłączenie sędziów w oparciu o art. 19 p.p.s.a. W tym względzie podkreślić należy, że wniosek o wyłączenie na podstawie powyższego przepisu powinien odwoływać się do zobiektywizowanych przesłanek, tak aby wątpliwości co do bezstronności sędziego mogły zostać uznane za mające realne podstawy. Nie wystarcza do zastosowania wskazanego przepisu występowanie u strony podejrzenia co do braku bezstronności sędziego, czy subiektywne przekonanie strony co do negatywnego nastawienia wobec niej sędziego. Wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów. W szczególności nie stanowi uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie czy też stronniczo. Podobnie subiektywny pogląd strony co do trafności orzeczenia podjętego z udziałem danego sędziego nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziego od rozpoznania danej sprawy (por. postanowienia NSA: z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt II OZ 40/15, z dnia 1 października 2014 r. sygn. akt II OZ 1008/14, z dnia 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 340/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy podkreślić, że wskazana we wniosku o wyłączenie sędziego okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności musi faktycznie występować oraz być należycie uzasadniona poprzez odpowiednią argumentację. Na uwzględnienie nie zasługuje wniosek, w którym nie podano konkretnych faktów uzasadniających wątpliwości co do bezstronności sędziego. W niniejszej sprawie we wniosku z 20 sierpnia 2018 r. S.N. nie przedstawił argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów wymienionych we wniosku. W istocie wniosek jest wyrazem subiektywnej oceny wnioskodawcy o nieprawidłowym prowadzeniu postępowania przez wskazanych sędziów. Fakt, że wnioskodawca nie zgadza się z wydanym rozstrzygnięciem nie stanowi przesłanki wyłączenia sędziów od orzekania. Z kolei podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności manipulacji i współpracy sędziów oraz urzędników nie zostały poparte żadnym dowodem, a tym samym twierdzenia te nie uprawdopodabniają występowania w sprawie wątpliwości co do bezstronności sędziów orzekających w sprawie. Powyższe oznacza zaś, że treść wniosku nie daje podstaw do uznania, iż w sprawie zaistniały przyczyny wyłączenia sędziów wymienionych we wniosku.
Zaznaczyć trzeba również, że zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Sędziowie wymienieni we wniosku o wyłączenie złożyli oświadczenia, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia ich od rozpoznawania sprawy skarżącego. Prawdziwość tych oświadczeń nie budzi wątpliwości.
Podsumowując uznać należy, że wskazane przez S.N. okoliczności nie świadczą o spełnieniu którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Z tego względu Sąd, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w zw. z art. 18 § 1 i art. 19 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
D.Cz.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło