III SA/Łd 1206/11

Dnia 24 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych p o s t a n a w i a : odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W dniu 28 listopada 2011 roku G. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych w pomniejszonej wysokości Zarządzeniem z dnia 29 grudnia 2011 roku Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie, stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193) wpisu sądowego w kwocie 200,00 zł. Powyższe zarządzenie skutecznie doręczono skarżącemu w dniu 2 stycznia 2012 roku. W dniu 9 stycznia 2012 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 5 marca 2012 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i oddalił wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Odpis powyższego postanowienia wraz z uzasadnieniem został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 13 marca 2012 roku. W dniu 5 kwietnia 2012 roku do akt sprawy wpłynęło zawiadomienie z Okręgowej Rady Adwokackiej w Łodzi o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu do reprezentowania skarżącego w osobie adwokata W. M. Zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2012 roku sędzia sprawozdawca wezwał pełnomocnika skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni, pod rygorem jej odrzucenia przez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200,00 zł, zgodnie z treścią zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 29 grudnia 2011 roku. Powyższe zarządzenie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 19 kwietnia 2012 roku. W dniu 27 kwietnia 2012 roku, a więc po upływie przewidzianego w ustawie terminu, pełnomocnik skarżącego uiścił wymagany wpis sądowy w kwocie 200,00 zł. W dniu 15 maja 2012 roku do akt sprawy wpłynęło pismo procesowe skarżącego zawierające wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków fiskalnych skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego dowiedział się od ustanowionego z urzędu pełnomocnika listownie w dniu 20 kwietnia 2012 roku. Z uwagi jednak na pobyt za granicą, przesyłkę zawierającą wezwanie odebrała jego matka – Z. M., która nie poinformowała go o wezwaniu, uiszczając w dniu 27 kwietnia 2012 roku w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 1206/11 wpis sądowy w kwocie 200,00 zł. Skarżący podniósł, iż jego matka jest osobą starszą (64 lata) i schorowaną, nie jest w stanie wszystkiego zapamiętać i dopilnować. Wskazał, iż po powrocie z zagranicy, tj. w dniu 11 maja 2012 roku dowiedział się o treści wezwań i dokonaniu opłaty tylko w jednej ze spraw (o sygn. III SA/Łd 1206/11) jeden dzień po terminie. Podkreślił, iż do chwili obecnej sumiennie i terminowo odpowiadał na wezwania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- [zwaną dalej w skrócie: - p.p.s.a.] jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu. Z brzmienia cytowanych wyżej przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie, tj. wniesiono wniosek w ciągu siedmiu dni od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu, dopełniono (wraz z wnioskiem) czynności, dla której był ustanowiony termin oraz wystąpił brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 r., II CRN 448/71, OSPiKA 1972, z. 7-8, poz. 144). Zatem, przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98, LEX nr 50679). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998 roku, sygn. akt IV SA 1153/96 (LEX nr 45637) brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym, bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Dodać należy, że miernik staranności, o którym mowa jest podwyższony w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez fachowego pełnomocnika. W takiej sytuacji bowiem, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika, który powinien mieć świadomość wagi terminowego dokonywania określonych czynności w postępowaniu sądowym. W rozpoznawanej sprawie skarżący reprezentowany był przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika w osobie adwokata W. M.. Zgodnie z art. 244 § 2 p.p.s.a. ustanowienie adwokata w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa. Jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism w postępowaniu sądowym, doręczenia należy dokonać tym osobom (art. 67 § 5 p.p.s.a.). Pełnomocnictwo o którym mowa w art. 39 p.p.s.a. obejmuje umocowanie do wszystkich, łączących się ze sprawą czynności, nie wyłączając obowiązku uiszczenia wpisu od wniesionej skargi a skutki działania lub zaniechania pełnomocnika obciążają stronę. Nie można wykluczyć sytuacji w której strona reprezentowana przez pełnomocnika dokona określonej czynności ale jest to jej uprawnienie, które w żadnym razie nie zwalnia pełnomocnika od dochowania należytej staranności w prowadzeniu powierzonej sprawy. Skoro, zatem skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika, któremu w dniu 19 kwietnia 2012 r. skutecznie doręczone zostało wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi i czynność ta nie została dokonana w zakreślonym terminie, to przywrócenie terminu do jej dokonania możliwe jest jedynie w przypadku wykazania braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu. Strona reprezentowana przez pełnomocnika nie może, bowiem skutecznie podnosić braku swej winy w uchybieniu terminu, które zostało spowodowane przez pełnomocnika. Podkreślić bowiem należy, że powierzając prowadzenie swoich spraw pełnomocnikowi, tak w ramach prawa pomocy, jak i ustanowionego w sprawie z wyboru, strona winna liczyć się z tym, iż wszelkie jego działania, jak również jego zaniechania w podejmowaniu określonych czynności procesowych, będą odnosić skutek prawny wobec mocodawcy. Dlatego też zaniechanie dokonania czynności przez pełnomocnika strony musi być traktowane jako zachowanie samej strony. Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą niedochowanie przez radcę prawnego lub adwokata ciążącego na nim obowiązku należytego dbania o interesy jego mocodawcy, powoduje, iż mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swojego pełnomocnika (por m.in. post. NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt I FZ 421/07; post. NSA z 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09; post. NSA z 23 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 737/09; post. NSA z 29 września 2009 r., sygn. akt II OZ 800/09; post. NSA z 23 października 2009 r., sygn. akt II OZ 911/09). W tym stanie rzeczy, należy stwierdzić, że skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie tylko więc nie uprawdopodobnił ale przede wszystkim nie powołał się na okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu przez pełnomocnika. Podniesione natomiast okoliczności, wskazujące na brak winy samej strony, jak wyjaśniono wyżej nie mają znaczenia w sprawie. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 86 § 1 i § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w postanowieniu. e.o.