III SA/Łd 1268/13
WyrokWSA w Łodzi2014-02-07
Skład orzekający: Krzysztof Szczygielski, Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz drogowy wykonywany przez osobę niebędącą pracownikiem przedsiębiorcy, ale działającą na podstawie umowy zlecenia, może być uznany za przewóz na potrzeby własne w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przewóz drogowy wykonywany przez osobę działającą na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę, nie może być uznany za przewóz na potrzeby własne. Brak spełnienia warunku prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracownika, zgodnie z definicją pracownika zawartą w Kodeksie pracy, skutkuje kwalifikacją takiego przejazdu jako transportu drogowego. Ponadto, sąd potwierdził zasadność nałożenia kary pieniężnej za brak ważnego okresowego badania tachografu.Stan faktyczny
Spółka A sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem bez wymaganego sprawdzenia okresowego tachografu oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i nałożył karę, uznając, że przewóz nie był wykonany na potrzeby własne, ponieważ kierowca nie był pracownikiem spółki, a jedynie współpracował na podstawie umowy zlecenia. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację pojęcia przewozu na potrzeby własne oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów wchodzących w życie po dacie kontroli.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant specjalista Agnieszka Kowalik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2014 roku sprawy ze skargi A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego oddala skargę.
[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia[...]r. nr [...] nałożył na A sp. z o.o. w P. karę pieniężną w łącznej kwocie 9.000 zł. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji ( kara pieniężna 1.000 zł) oraz za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia ( kara pieniężna 8.000 zł.).
Spółka odwołała się od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 4 pkt 3, 4 i 22 a), art. 5 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92 a ust. 1, 2, 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze zm.), art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców ( Dz.U. z 2013 r., poz. 567), ust. 3 pkt a i b rozdziału VI załącznika I oraz art. 13 i 14 ust. 1 rozporządzenia Rady ( EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985), lp. 1.1 i 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 9000 złotych tytułem popełnienia naruszeń z lp. 1.1 i 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Główny Inspektor Transportu drogowego odnosząc się do naruszenia z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wyjaśnił, że podczas kontroli drogowej kierowca A. P. nie okazał do kontroli zaświadczenia na przewozy własne ani licencji na wykonywanie transportu drogowego. Z protokołu kontroli oraz okazanej faktury VAT nr [...] wynika, że strona wykonywała przewóz ładunku mosiądzu i aluminium. Przesłuchany w charakterze świadka kierowca A. P. zeznał, że jest zatrudniony w A sp. z o.o. na podstawy umowy zlecenia. Organ odwoławczy wezwał stronę do przedstawienia dokumentów dotyczących współpracy z kierowcą A. P. ( umowa zlecenia, umowa o pracę itp.) według stanu na dzień kontroli drogowej z dnia 12 marca 2013 r. Spółka w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. wyjaśniła, że A. P. w dniu 12 marca 2013 r. wykonywał na jej rzecz jednorazowy przewóz na podstawie ustnej umowy w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Organ odwoławczy uznał za wiarygodne zeznanie A. P., iż w dniu kontroli wykonywał przewóz w imieniu A sp. z o.o. Ponadto wskazał, iż strona w czasie postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie kwestionowała ustaleń poczynionych w trakcie kontroli co do wykonawcy przewozu lecz jedynie przesłała wymagane dokumenty. Strona w piśmie z dnia 30 września 2013 r., to jest złożonym w trakcie postępowania odwoławczego, wskazała iż wykonywała w dniu kontroli niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Wniosła także o uzupełnienie materiału dowodowego o przesłuchanie prezesa i wiceprezesa zarządu Spółki na okoliczność wykonywanej przez nią działalności. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku dowodowego, bowiem istotne w sprawie okoliczności zostały wyjaśnione. W ocenie organu strona w dniu kontroli wykonywała krajowy przewóz rzeczy, a nie przewóz na potrzeby własne. W myśl art. 4 pkt 3 lit a) ustawy o transporcie drogowym transport drogowy to również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Zgodnie z art. 4 pkt 4 a ustawy o transporcie drogowym jednym z warunków uznania przewozu drogowego za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdów samochodowych używanych do ww. przewozu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Termin " pracownik" został zdefiniowany w art. 2 Kodeksu pracy, stosownie do którego " pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". Organ odwoławczy powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 1976 r. ( VI KZP 13/75, OSNKW 1976/7-8/86), w której wprost wskazano, że " w braku definicji danego pojęcia w danym akcie normatywnym lub w danej gałęzi prawa, a jest ono zdefiniowane w innej specyficznej gałęzi prawa, to sąd powinien oprzeć się na takiej właśnie legalnej definicji". Dlatego też, wobec braku definicji pojęcia pracownika na gruncie ustawy o transporcie drogowym, zasadne jest odwołanie się do legalnej definicji pojęcia pracownika sformułowanej w kodeksie pracy. Należy więc stwierdzić, że przepis art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym posługuje się pojęciem " pracownik" zdefiniowanym w art. 2 Kodeksu pracy.
W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że strona nie dopełniła warunku określonego w art. 4 pkt 4 a ustawy o transporcie drogowym, bowiem A. P. na dzień kontroli drogowej nie był jej pracownikiem. Według art. 4 pkt 3 a ww. ustawy transportem drogowym jest również każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Organ odwoławczy wskazał, że działalność gospodarcza polegająca na wykonywaniu transportu drogowego jest działalnością licencjonowaną, co oznacza, że jej prowadzenie jest uzależnione od uzyskania licencji. Ponadto stwierdził, że z dniem 15 sierpnia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców. Zmieniła ona art. 5 ustawy o transporcie drogowym w ten sposób, że wymóg posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy zastąpiła wymogiem posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Obecnie ustawodawca sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8000 zł. wykonywanie transportu drogowego rzeczy bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Przed wejściem w życie ustawy zmieniającej ustawę o transporcie drogowym przedsiębiorca, który wykonywał transport drogowy rzeczy miał bezwzględny obowiązek uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. To, że obecnie przedsiębiorca nie ma obowiązku uzyskania licencji na transport drogowy, nie oznacza, że w ogóle nie musi legitymować się żadnymi uprawnieniami. Wykonywanie transportu drogowego rzeczy po dniu 14 sierpnia 2013 r., to jest po wejściu w życie ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców, wymaga również posiadania uprawnień do wykonywania transportu drogowego rzeczy, przy czym uprawnienie to określa się jako zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika. Obecnie wymagane zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika stanowi kontynuację uprawnień wynikających z licencji. Potwierdza to regulacja zawarta w art. 5 ust. 9 ustawy zmieniającej, w którym stwierdzono, że przedsiębiorcę posiadającego m.in. licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy uznaje się za posiadającego zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, a także regulacja zawarta w art. 4 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którą w przypadku gdy przedsiębiorca złożył przed dniem wejścia w życie ustawy wniosek o przedłużenie uprawnień przewozowych wynikających z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy, właściwy organ po sprawdzeniu spełniania przez przedsiębiorcę wymogów, o których mowa w art. 5 ust. 2 lub art. 5 c ust. 1 lub 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wydaje odpowiednio zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencję, o której mowa w art. 5 b ust. 1 pkt 1 lub 2 lub ust. 2 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stan faktyczny zaistniały w trakcie kontroli polegający na wykonywaniu transportu drogowego bez licencji obecnie sankcjonowany jest jako wykonywanie transportu drogowego bez zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Wprawdzie na chwilę kontroli strona nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, niemniej jednak mogła uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego rzeczy, która w obecnym stanie dawałaby jej te same uprawnienia co zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że decyzja organu administracji I instancji została wydana po przeprowadzeniu postępowania wszczętego na podstawie wyników kontroli drogowej udokumentowanej protokołem nr [...]. Kierowca nie okazał do kontroli zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne ani licencji na wykonywanie transportu drogowego a kontrolujący ustalili na podstawie dowodu z dokumentów i dowodu z przesłuchania świadka ( kierowcy), że w chwili kontroli wykonywano przewóz na potrzeby własne. Zasadne zatem było wszczęcie postępowania w celu ustalenia, czy stronie na dzień kontroli przysługiwało uprawnienie do wykonywania ww. przewozów. Organ I instancji ustalił, że stronie wydano zaświadczenie nr [...] na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne w dniu 22 kwietnia 2013 r., a więc po kontroli drogowej. Jednakże uzupełniając materiał dowodowy o wyjaśnienia złożone przez stronę, dotyczące podstaw współpracy między stroną a kierowcą, organ odwoławczy uznał za zasadne zmienić klasyfikację naruszenia z lp. 1.3. na lp. 1.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym.
Odnosząc się do naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że podczas kontroli drogowej ustalono brak ważnej kontroli okresowej urządzenia rejestrującego ( tachograf marki Siemens Vdo Automative AG, typ 1318, nr seryjny [...]). Z danych zawartych na tabliczce pomiarowej znajdującej się wewnątrz tachografu wynikało, że ostatnie badania okresowe urządzenia miało miejsce dnia 30 stycznia 2010 r. W myśl ust. 3 pkt a rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady ( EWG) nr 382/85 okresowe badania przyrządów zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co 2 lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji badania technicznego. Zgodnie z art. 10 ust. 2 zd. 2 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia ( EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. Istotą naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 nie jest poprawne działanie urządzenia rejestrującego lecz niedopełnienie obowiązku związanego z kontrolą prawidłowości działania urządzenia.
Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, iż protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. W imieniu kontrolowanego protokół podpisuje kierowca, który jest niejako przedstawicielem wykonawcy przewozu podczas czynności kontrolnych. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. W myśl art. 73 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym do kontrolującego należy podjęcie takich czynności, które pozwolą na ocenę, czy doszło do popełnienia naruszeń określonych w ustawie o transporcie drogowym, przy czym kontrolujący nie ma obowiązku zastosowania wszystkich dostępnych mu środków dowodowych. A zatem, wbrew przekonaniu strony, kontrolujący nie był zobowiązany zapoznać z treścią protokołu kontroli pasażera J.M. Zawarta w protokole kontroli informacja o kontakcie telefonicznym z właścicielem przedsiębiorstwa, podczas gdy, jak twierdzi strona, miała miejsce rozmowa z prokurentem spółki, nie jest istotnym uchybieniem i nie ma wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, które uprawnia prokurenta do reprezentowania przedsiębiorstwa na zewnątrz. Kontrolujący podjęli czynności zmierzające do ustalenia, czy wszczęcie postępowania administracyjnego z urzędu będzie w stosunku do przedsiębiorstwa zasadne i w tym celu starali się pozyskać jak najwięcej informacji dotyczących przedmiotu kontroli. Jako, że prokurent spółki jest uprawniony do jej reprezentacji, kontakt z nim był jak najbardziej właściwy i prawidłowy.
A sp. z o.o. w P. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie:
1. Art. 77 k.p.a. i 7 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej polegające na dokonaniu ustaleń faktycznych na podstawie protokołu kontrolnego sporządzonego bez udziału kontrolowanego.
2. Art. 10 § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a. i art. 86 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron pomimo tego, że pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz prowadzenie postępowania z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania.
3. Art. 80 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i dokonanie zebranego w sprawie materiału dowodowego niezgodnie z określoną w tym przepisie zasadą oceny dowodów.
4. Art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie spełnia wymogów określonych w tym przepisie.
5. Art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo wystąpienia oczywistych przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania I instancji.
6. Art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz.U. nr 125, poz. 1371 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż przewóz wykonywany w dniu 12 marca 2013 r. nie stanowił niezarobkowego przewozu drogowego, o którym mowa w tym przepisie.
7. Art. 92 a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej na skarżąca pomimo, że nie dopuściła się ona naruszeń obowiązków określonych w tym przepisie.
8. Art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców ( Dz.U. z 2013 r., poz. 567) poprzez przyjęcie go za podstawę do wydania zaskarżonej decyzji podczas, gdy przepis ten nie obowiązywał w czasie, gdy dokonano czynności sankcjonowanej zaskarżoną decyzją.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.
W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że A. P. jest osobą zainteresowaną rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie i z tego powodu treść jego zeznań winna zostać skonfrontowana z wyjaśnieniami skarżącej. Organy obu instancji uniemożliwiły spółce wzięcie udziału w postępowaniu poprzez składanie wyjaśnień na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania. Zaniechanie przedłożenia protokołu kontroli obecnemu przy czynnościach kontrolnych przedstawicielowi skarżącej nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Ocena wartości dowodowej zeznań A. P. została dokonana z pominięciem reguł dowodowych przewidzianych przepisami k.p.a. Wiarygodność zeznań tego świadka opiera się wyłącznie na stwierdzeniu, że zostały one złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Stanowisko organu odwoławczego co do braku konieczności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżącej jest błędne także z tego powodu, iż nie wyjaśniono wszelkich okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ nie zgromadził bowiem wyczerpujących dowodów na okoliczność stosunku prawnego łączącego skarżącą z A. P. oraz zasad prowadzenia działalności gospodarczej przez A P. Wykonywanie przez niego w sposób zawodowy działalności stanowiło bowiem okoliczność mającą zasadnicze znaczenie dla wydania zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącej stanowisko organu odwoławczego, iż nie spełnia ona warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem organu I instancji w tym zakresie oraz uzyskanym przez skarżącą zaświadczeniem organu administracji publicznej. Okoliczność wykonywania przewozów jedynie na własne potrzeby została potwierdzona zaświadczeniem wydanym przez naczelnika Wydziału Komunikacji w Starostwie Powiatowym w O. Okoliczność ta była przedmiotem rozstrzygnięcia organu I instancji. Kwestionując wykonywanie przez skarżącą przewozów o charakterze określonym w powołanym wyżej przepisie organ odwoławczy w żaden sposób nie odniósł się do okoliczności, iż inny organ administracji wydał całkowicie odmienne rozstrzygnięcie w tym zakresie. Organ odwoławczy jest niekonsekwentny. Skoro w jego ocenie skarżącą nie łączył z A. P. stosunek pracy, a kierowca prowadzi działalność gospodarczą we własnym zakresie, to przedmiotem organu winno być ustalenie czy wykonywał on przewóz w dniu 12 marca 2013 r. w imieniu strony, czy na własny rachunek. Ustalenia te nie mogą ograniczać się do treści wyjaśnień złożonych przez kierowcę w toku czynności kontrolnych. Zeznania te złożone zostały w zupełnie innym kontekście. Ponadto organ odwoławczy błędnie zastosował art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców. Przepis ten wszedł w życie po dniu przeprowadzenia kontroli drogowej i dlatego nie może mieć zastosowania do zdarzeń będących przedmiotem tej kontroli.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270) – dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia pod kątem ich zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Bezsporne w sprawie pozostaje, iż w dniu kontroli – 12 marca 2013 r. kierowca pojazdu marki Man nr rej. [...] A. P. nie dysponował zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne ani wypisem z licencji transportowej. Skarżąca spółka dopiero w dniu 22 kwietnia 2013 r., to jest po przedmiotowej kontroli otrzymała zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne. W trakcie postępowania administracyjnego spółka, mimo otrzymania wezwania organu odwoławczego, nie przedstawiła dokumentów świadczących o tym, ze A. P. jest jej pracownikiem. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo przyjął, iż spółka w dniu kontroli wykonywała transport drogowy, a nie przewóz na potrzeby własne jak błędnie uznał organ administracji I instancji. Zgodnie bowiem z art. 4 pkt 3 a ustawy a dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tekst. jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 ze z.) – dalej zwanej: " ustawa" transport drogowy to każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi żadnych wątpliwości, że aby uznać dany przewóz za przewóz na potrzeby własne muszą być kumulatywnie spełnione warunki określone w art. 4 pkt 4 ustawy. Oznacza to, że brak spełnienia którejkolwiek z nich uzasadnia kwalifikowanie wykonywanego przejazdu drogowego ( na potrzeby własne), jako transportu drogowego. Jest nim bowiem również przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 ( art. 4 pkt 3a) – v. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 438/12 – dostępny CBOSA).
Z zeznań świadka A. P. wynika, że nie był on pracownikiem skarżącej. Łączyła go ze spółka umowa zlecenia. Skarżąca nawet nie podnosi, iż łączyła ja z kierowcą umowa o pracę. W wyjaśnieniu z dnia 5 sierpnia2013 r. wskazała, że A. P. w dniu kontroli wykonywał na rzecz spółki A przewóz na podstawie ustnej umowy o wykonywaniu jednorazowego przewozu złomu. Ponadto w piśmie z dnia 30 września 2013 r. skarżąca stwierdziła, iż przedmiotowy przewóz był wyłącznie przewozem wykonywanym na potrzeby własne spółki A i nie był wykonywany w celach zarobkowych.
W świetle powyższych wyjaśnień organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż nie został spełniony określony w art. 4 pkt 4 a ustawy wymóg prowadzenia pojazdu samochodowego przez przedsiębiorcę lub jego pracownika. Gdy z regulacji zawartej w art. 4 pkt 4 lit a) wprost i wyraźnie wynika, że jednym z warunków koniecznych uznania przejazdu za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, to należało przyjąć, ze warunek ten nie został spełniony. Zwłaszcza, gdy w kontekście konwencji językowej, którą na gruncie przywołanej regulacji operuje ustawodawca podkreślić należy, że w orzecznictwie NSA ugruntował się pogląd, iż wykładnia przepisu art. 4 pkt 4 lit a) ustawy nie może pomijać treści podstawowej z analizowanego punktu widzenia regulacji zawartej w ustawie Kodeks pracy, co w konsekwencji oznacza, że umowy zlecenia nie można traktować jako umowy o pracę. W ustawie o transporcie drogowym brak jest bowiem przepisu szczególnego, który uzasadniałby nadanie innego znaczenia pojęciu " pracownik", niż to zdefiniowane w Kodeksie pracy ( v. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. Akt II GSK 601/10; wyro NSA z dnia 3 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1655/06).
W ocenie Sądu protokół kontroli, wbrew stanowisku skarżącej, sporządzony został w sposób prawidłowy. Podpisał go kierowca pojazdu, będący w trakcie przejazdu przedstawicielem kontrolowanej spółki. Ponadto istotne w sprawie okoliczności wymienione w tym protokole, to jest brak ważności okresowej tachografu oraz nieposiadanie przez spółkę licencji na wykonywanie transportu nie są kwestionowane przez skarżącą.
Nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania – artykułów 7, 77, 10§ 1, 8, 86, 80, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy rozpatrzył cały prawidłowo zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz dokonał prawidłowej jego oceny. Przyjęte stanowisko obszernie i przekonująco uzasadnił. Wobec wyjaśnienia istotnych w sprawie okoliczności, to jest prowadzenia pojazdu przez osobę nie będącą pracownikiem skarżącej oraz nieposiadania przez spółkę licencji na wykonywanie transportu drogowego zbędne było dopuszczenie przez organ odwoławczy dowodu z przesłuchania strony skarżącej. Przesłuchanie strony ma charakter dowodu posiłkowego, dopuszczalnego w sytuacji, gdy organ administracji uzna, że po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Nawet jednak w takiej sytuacji organ administracji państwowej " może" przesłuchać stronę. I w tym zakresie mamy do czynienia z uznaniem organu prowadzącego postępowanie. Tak więc sam fakt nie przesłuchania strony nie może być podstawą do stwierdzenia, że decyzję wydano z naruszeniem prawa procesowego ( v. wyrok NSA z dnia 20 lipca1999 r., sygn. akt I SA/Ka 2210/97 – System Informacji Prawnej Lex nr 654280).
Błędnie podniesiono w skardze, iż organ odwoławczy zobowiązany był ustalić czy A. P. wykonywał w dniu 12 marca 2013 r. przewóz w imieniu strony, czy na rachunek własny. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że przewóz był wykonywany w imieniu skarżącej spółki. Potwierdzają to zapisy protokołu kontroli dotyczące podmiotu wykonującego przewóz drogowy – A. sp. z o. o. w P. Powyższe potwierdzają zeznania świadka A. P. W ocenie Sądu organ odwoławczy zasadnie nadał zeznaniom tego świadka moc dowodu w sprawie. Świadek został przesłuchany po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie nieprawdziwych zeznań. Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które podważyłyby wiarygodność zeznań tego świadka. Ponadto zwrócić należy uwagę na okoliczność, iż wydane w dniu 22 kwietnia 2013 r. skarżącej zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne dotyczyło pojazdu marki Man o nr rejestracyjnym [...] ( v. informacja Starostwa Powiatowego w O. z dnia 21 maja 2013 r. – k. 14 akt administracyjnych). Był to ten sam pojazd, który skontrolowano w dniu 12 marca 2013 r. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, iż A. P. w dniu 12 marca 2013 r. wykonywał przewóz na rachunek własny. Całkowicie nieracjonalne byłoby działanie spółki, która posiadany pojazd przekazuje świadkowi celem prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a ponadto zawiera z nim umowę na wykonywanie jednorazowego przewozu złomu w ramach prowadzonej przez świadka działalności gospodarczej. Gdyby rzeczywiście tak było, to profesjonalny podmiot gospodarczy, jakim jest skarżąca spółka, zawarłby z A. P. w formie pisemnej umowę zabezpieczającą jej interesy w związku z czasowym przekazaniem swojego majątku osobie trzeciej. Takiej umowy spółka nie przedstawiła.
W ocenie Sądu także nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący błędnego zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 5 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców, który wszedł w życie po dniu przeprowadzenia kontroli. Organ odwoławczy powołał się na ten przepis, obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji z dnia 10 października 2013 r. Wyjaśnił jednak, że w związku z wejściem w życie w dniu 15 sierpnia 2013 r. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o czasie pracy kierowców wymóg posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy zastąpiony został wymogiem posiadania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Stwierdził ponadto, że w chwili kontroli skarżąca nie mogła uzyskać zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika. Mogła jednak uzyskać licencję na wykonywanie transportu drogowego, która w obecnym stanie prawnym dawałaby stronie te same uprawnienia co zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika. Powołanie art. 5 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może być uznane za działanie nieprawidłowe. Obowiązkiem organu było poinformowanie strony o zmianie w trakcie postępowania administracyjnego przepisów regulujących jej sytuacje prawną.
Strona w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji oraz w skardze do sądu nie podważyła zasadności nałożenia na nią kary pieniężnej w kwocie 1000 zł., przewidzianej w lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W związku z powyższym sąd zobowiązany jest skontrolować prawidłowość wydanej decyzji także w tym zakresie.
W ocenie Sądu nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1000 zł. na podstawie lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy było prawidłowe. Znajdujący się w kontrolowanym samochodzie tachograf nie został poddany badaniu okresowemu przez okres ponad 2 lat. Zgodnie z ust. 3 pkt a rozdziału VI załącznika I do rozporządzenia Rady ( EWG ) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym ( Dz.U.UE L z dnia 31 grudnia 1985 r. ze zm.) okresowe badania urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane co dwa lata, przy czym mogą być przeprowadzane przy okazji okresowego badania technicznego. Brak poddania urządzenia badaniu przed upływem okresu 2 lat od daty poprzedniego badania skutkuje sankcją przewidzianą w lp. 6.1.4. załącznika nr 3 do ustawy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
k.p.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło