III SA/Łd 133/25

WyrokWSA w Łodzi2025-09-04

Skład orzekający: Ewa Alberciak, Małgorzata Kowalska, Anna Dębowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, wydana z rażącym naruszeniem prawa, może zostać stwierdzona jako nieważna w części, a nie w całości?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi jedynie w części dotyczącej kosztów ustalonych z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa, jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji, wymaga ścisłej wykładni i występuje, gdy decyzja jest oczywiscie sprzeczna z prawem, a jej skutki są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności. W tym przypadku, ustalenie kosztów przechowywania pojazdu za okres, gdy nie obowiązywała właściwa uchwała rady miejskiej, stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji tylko w tej części.
Stan faktyczny
Skarga dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta Łodzi w części ustalającej koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Prezydent Miasta Łodzi pierwotnie ustalił te koszty na kwotę 8 868,88 zł. SKO stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta w części przekraczającej 8 132 zł, uznając, że ustalenie kosztów za okres od 8 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 736,88 zł nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w tym czasie nie obowiązywała właściwa uchwała rady miejskiej. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji w całości.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 4 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Kowalska, Sędzia WSA Anna Dębowska, po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2024 roku nr SKO.4141.1104.2024 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu oddala skargę. Decyzją z 23 grudnia 2024 r. nr SKO.4141.1104.2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi - po rozpatrzeniu wniosku B. L. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własną decyzją z 14 listopada 2024 r. nr SK0.4141.935.2024 stwierdzającą nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 17 lutego 2022 r. nr ZDiT-IU.40081.1195.1.2021 ustalającej solidarnie dla B. L. i M. L. koszty - w kwocie 8 868,88 zł - związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...] - w części ustalającej solidarnie dla B. L. i M. L. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...] w wysokości powyżej kwoty 8 132 zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję . W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 17 lutego 2022 r. ustalił solidarnie dla B. L. i M. L. koszty związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...], w wysokości 8 868,88 zł. B. L. pismem z 27 sierpnia 2024 r. zwrócił się o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności ww. decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją z 14 listopada 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi stwierdziło nieważność ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. w części ustalającej solidarnie dla B. L. i M. L. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...] w wysokości powyżej kwoty 8 132 zł. W treści decyzji organ odwołał się do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz do art. 130a p.r.d. (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.). Kolegium wyjaśniło, że w art. 130a ust. 10h p.r.d. określono zakres przedmiotowy kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu (z zastrzeżeniem ust. 10i) oraz ramy czasowe ich powstania. Niewątpliwie dotyczy on wszelkich kosztów, które powstały od momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Natomiast użyty w nim zwrot "do czasu zakończenia postępowania" interpretować należy w ten sposób, że właściciela pojazdu, oprócz jednorazowych kosztów usunięcia pojazdu, obciążają koszty przechowywania pojazdu poniesione do zakończenia, w drodze prawomocnego postanowienia sądu, postępowania w sprawie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, tj. za okres, w którym pozostawał on właścicielem pojazdu. Zdaniem organu odwoławczego data uprawomocnienia się wzmiankowanego orzeczenia nie jest jednak miarodajna, gdy chodzi o jednorazowe koszty oszacowania pojazdu, a także koszty jego sprzedaży lub zniszczenia. Wycena pojazdu jest zaś czynnością bezpośrednio poprzedzającą podjęcie decyzji, czy z uwagi na wartość majątkową pojazdu zasadna jest jego sprzedaż czy zniszczenie. Taka wykładnia art. 130a ust. 10h ww. ustawy, która zakładałaby możliwość poniesienia przez powiat kosztów oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu przed przejściem na niego prawa własności tej rzeczy, prowadziłaby do uznania, że treść tego przepisu jest wewnętrznie sprzeczna. Organ wyjaśnił, że powyżej wskazane ramy czasowe kosztów obciążających właściciela usuniętego pojazdu, a właściwie daty początkowej, odnoszącej się do momentu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu związanej z poniesieniem kosztów związanych z przechowywaniem tego pojazdu, w pewnych przypadkach może mieć miejsce dopiero od dnia 4 września 2010 r., kiedy to Starosta zyskał podstawę prawną do wydania decyzji obciążającej właściciela pojazdu kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu. Przepis art. 130a p.r.d. przed ww. dniem, tj. 4 września 2010 r. - nie mógł stanowić podstawy do prowadzenia przez starostę postępowania o ustalenie kosztów i wydanie decyzji w tym przedmiocie. Organ zaznaczył, że analizowane unormowania p.r.d. nie określają terminu do wystąpienia przez starostę do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu. Ograniczają się jedynie do wskazania, że czynność ta nie może być podjęta przed upływem 3 miesięcy od dnia usunięcia pojazdu (art. 130a ust. 10), a dodatkowo przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu (art. 130a ust. 10a). Starosta nie jest związany żadnym terminem w zakresie wystąpienia do sądu o orzeczenie przepadku pojazdu, mając w szczególności na względzie, że w świetle obowiązującego prawa czynność ta musi być poprzedzona powiadomieniem właściciela pojazdu lub osoby uprawnionej o obowiązku odbioru pojazdu i skutkach prawnych jego nieodebrania, co oznacza, że osoby te mają pełną świadomość swojej sytuacji prawnej. Natomiast w zakresie terminu wydania decyzji w sprawie zapłaty kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu ustawodawca zastosował rozwiązanie, o którym mowa w art. 130a ust. 10k ww. ustawy. Kolegium podniosło, że pojazd marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...], został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji wydanej przez policjanta w dniu 8 sierpnia 2015 r. i w tym samym dniu został umieszczony na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez właściwy organ. Organ wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, że właścicielem usuniętego pojazdu w tej dacie był B. L., o czym jednoznacznie świadczy treść postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z 13 lutego 2017 r., sygn. [...], wydanego w ramach postępowania prowadzonego z udziałem. W uzasadnieniu postanowienia orzeczono, że pojazd, którego jak ustalono, właścicielem jest uczestnik (tj. B. L.), został usunięty z drogi w trybie art. 130a ust. 2 p.r.d. i umieszczony na parkingu strzeżonym. Prawidłowo (także zdaniem sądu) doręczono B. L. powiadomienie o miejscu przechowywania usuniętego pojazdu, warunkach odebrania go z parkingu i skutkach niedopełnienia tego obowiązku. W świetle dokumentów zawartych w aktach sprawy to właśnie B. L. należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Postanowienie powyższe stało się prawomocne w dniu 4 marca 2017 r., co oznacza, że pomiędzy wydaniem przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzji z 17 lutego 2022 r. a postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. nie upłynęło pięć lat - o których mowa w art. 130a ust. 10k p.r.d. Kolegium podniosło, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e ww. ustawy bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Odnosząc się do kwestii rażącego naruszenia prawa Kolegium wskazało, że w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 17 lutego 2022 r. w samym aspekcie nałożenia opłaty (abstrahując na razie od jej wysokości) - nie tylko nie można przypisać, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa, lecz w ogóle z jakimkolwiek naruszeniem prawa. Decyzja będąca przedmiotem prowadzonego postępowania wskazuje mechanizm obliczenia ustalonej opłaty oraz cezury czasowe w jakich tą opłatę naliczono, bowiem organ I instancji wskazał, że na przedmiotową opłatę (8 868,88 zł.) składają się: • koszty usunięcia pojazdu w wysokości 615,00 zł - zgodnie z fakturą nr [...] z dnia 3 września 2015 r. wystawioną przez firmę Pomoc Drogowa "A" [...] za holowanie pojazdów za sierpień 2015 r., ponieważ zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydział III (sygn. akt III SA/Łd 690/17) stwierdzono nieważność uchwały Nr XCVI/2003/14 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 22 października 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2015 roku, w części obejmującej §1. • koszty przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia, tj. 8 sierpnia 2015 r. do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta Ł., tj. do 4 marca 2017 r. w łącznej wysokości 8 253,88 zł. W uzasadnieniu kosztów usunięcia pojazdu oraz kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia, tj. 8 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015 r. Prezydent Miasta Łodzi wskazał, iż koszty te zostały wyliczone zgodnie z: • fakturą nr [...] z dnia 3 września 2015 r. wystawioną przez firmę Pomoc Drogowa "A" [...] za holowanie pojazdów za miesiąc sierpień 2015 r.; • fakturami za ochronę i prowadzenie parkingu całodobowego, wystawionymi przez firmę "B" F.W.H.U Ochrona Osób i Mienia, z których każda opiewa na kwotę 10 316,87 zł: - [...] z dnia 31 sierpnia 2015 r., - [...] z dnia 30 września 2015 r., - [...] z dnia 31 października 2015 r., - [...] z dnia 30 listopada 2015 r., - [...] z dnia 31 grudnia 2015 r. oraz dzierżawę terenu pod parking zgodnie z fakturami wystawionymi przez M. Sp. z o.o., z których każda opiewa na kwotę 2460,00 zł. Kolegium zaznaczyło, że koszty przechowywania pojazdu w 2015 r. zostały wyliczone w oparciu o faktury za ochronę parkingu i dzierżawę gruntu pod parking, ponieważ zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Wydział III (sygn. akt III SA/Łd 690/17) stwierdzono nieważność uchwały Nr XCVI/2003/14 Rady Miejskiej w Łodzi z 22 października 2014 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2015 roku, w części obejmującej § 1. Miesięczny koszt przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w 2015 roku wynosi 25,55 zł i jest to suma kwot miesięcznej faktury za ochronę i prowadzenie parkingu całodobowego oraz miesięcznej faktury za dzierżawę gruntu pod parking, podzielona przez 500 miejsc parkingowych. Kolegium podniosło, że ustawodawca jako jedyną podstawę ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg ustanowił stosowną uchwałę rady powiatu, co konsekwentnie stanowi o tym, że stosowanie jakichkolwiek innych mechanizmów obliczania takiej opłaty będzie miało charakter pozaprawny, co w tym zakresie wypełnia ustanowioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przesłankę wydania decyzji bez podstawy prawnej. Organ zaznaczył, że powyższe rozważania odnoszą się wyłącznie do kosztów usunięcia pojazdu (615 zł) oraz kosztów przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym od dnia usunięcia, tj. 8 sierpnia 2015 r. do dnia 31 grudnia 2015r. (121,88 zł), tj. sumarycznie 736,88 zł, stanowiąc tym samym, że pozostałe koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang za okres od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 4 lipca 2017r. w wysokości 8 132 zł są jak najbardziej zasadne i zgodnie z ustanowionym w tym zakresie przepisami. Kolegium prowadząc postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 17 lutego 2022 r. postanowiło - mając na uwadze, że koszty te powinny być ustalone na poziomie 8 132 zł - stwierdzić nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. wyłącznie w części, tj. w wysokości powyżej 8 132 zł. Zdaniem organu wystąpiły dostateczne podstawy do stwierdzenia, że wydanie decyzji z 17 lutego 2022 r. w części odnoszącej się do ustalenia przedmiotowych kosztów w wysokości powyżej 8 132 zł nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa tj. przepisu art. 130a ust. 10h w związku z art. 130a ust. 6 p.r.d. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik strony zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 §1 k.p.a. poprzez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej i skutkowała poczynieniem błędnych ustaleń, 2) art. 365 § 1 k.p.c. poprzez rozciągnięcie związania orzeczeniem sądu na motywy rozstrzygnięcia, podczas gdy przywołane związanie dotyczy tylko sentencji rozstrzygnięcia, 3) przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy własną decyzję z 14 listopada 2025 r. Organ odwołał się do treści art. 156 § 1 i art. 157 k.p.a. Kolegium podniosło, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi orzekając w I instancji zasadnie stwierdziło, że rozpoznawany stan faktyczny zobowiązywał Prezydenta Miasta Łodzi do ustalenia solidarnie dla B. L. i M. L. kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...]. W ocenie organu to właśnie B. L. należy traktować jako właściciela pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Postanowienie Sądu Rejonowego dla [... ] w Ł. z dnia 13 lutego 2017 r., sygn. akt [...] orzekające o przepadku przedmiotowego pojazdu stało się prawomocne w 4 marca 2017 r., co oznacza, że pomiędzy wydaniem przez Prezydenta Miasta Łodzi decyzji z 17 lutego 2022 r. a postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. nie upłynęło pięć lat - o których mowa w art. 130a ust.10 k p.r.d. Organ odwoławczy podzielił także stanowisko w I instancji, że organy właściwe do załatwienia tej sprawy są bezwzględnie związane treścią prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w Ł. z dnia 13 lutego 2017r., sygn. [...], o przepadku pojazdu na rzecz Miasta Ł., co - uwzględniając art. 365 §1 k.p.c. po pierwsze oznacza, że orzeczenie to wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej a po drugie oznacza, że organy nie mogą kwestionować ustaleń faktycznych leżących u jego podstaw, np. co do osoby dotychczasowego właściciela pojazdu, nawet jeżeli strona podważa je w toku postępowania administracyjnego. Podkreślono, że nawet uwzględniając rozbieżne orzecznictwo sądów administracyjnych na tle powyższego stanowiska mocy wiążącej podjętego przez Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. postanowienia z 13 lutego 2017 r., sygn. [...] (co potencjalnie może być "skuteczne" w postępowaniu odwoławczym), to nie jest spornym, że kwestia ta (rozbieżna interpretacja przedmiotowej instytucji związania) nie może być utożsamiana z rażącym naruszeniem prawa, co konsekwentnie oznacza, że nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności tej decyzji. Kolegium uznało, że orzekające w I instancji Kolegium zasadnie zakwestionowało w decyzji z 17 lutego 2022 r. wysokość ustalonych kosztów w wymiarze 736,88 zł, bowiem koszty te nie zostały ustalone na podstawie powszechnie obowiązujących w tym zakresie przepisów, lecz wyłącznie w oparciu o przedstawione faktury. Stanowiło to rażące naruszenie prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pełni zaakceptowało rozważania organu I instancji w przedmiotowym zakresie, bowiem skoro organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa - to nie mogą wydawać decyzji administracyjnych w sposób oczywisty sprzeczny z ustanowionymi w tym zakresie przepisami. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. L. zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania administracyjnego, a to art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. przez uchylanie się od podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, art. 80 k.p.a. przez błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej i skutkowała poczynieniem błędnych ustaleń, a nadto: 2) naruszenie przepisu art. 365 § 1 k.p.c. przez rozciągnięcie związania orzeczeniem sądu na motywy rozstrzygnięcia, podczas gdy przywołane związanie dotyczy tylko sentencji rozstrzygnięcia, i w konsekwencji: 3) przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. przez nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy, Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 23 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia 14 listopada 2024 r. wydana w postępowaniu nadzwyczajnym - nieważnościowym - którego celem jest zbadanie, czy decyzja objęta tym postępowaniem dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Celem instytucji stwierdzenia nieważności jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji administracyjnej (orzeczenia administracyjnego) obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 k.p.a. nie zaś zwykłymi uchybieniami, zwłaszcza natury formalnej, które mogą być kwestionowane w ramach procedury odwoławczej. Tym samym, przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a. podlegają wykładni ścisłej (exceptiones non sunt extendendae). Pewność obrotu wymaga bowiem, aby decyzje administracyjne były stabilne i aby można było je wzruszyć tylko w nadzwyczajnych sytuacjach i wyłącznie z ważnych powodów. W konsekwencji przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z racji ich wyczerpującego wyliczenia nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (por. np. wyrok NSA z 12 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1894/16 oraz wyrok NSA z 19 października 2023 r., sygn. akt II OSK 1286/22 - CBOSA). Ponadto wskazać należy, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej organ wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka w kolejnej instancji, lecz dokonuje weryfikacji decyzji jako organ nadzoru. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157-159 k.p.a. Celem tego postępowania jest weryfikacja określonego rozstrzygnięcia pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Istotną cechą tegoż postępowania jest brak związania żądaniem strony organu orzekającego w przedmiocie nieważności. Jednocześnie organ orzeka wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem. Nie jest natomiast władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy, gdyż, jak już wspomniano, przedmiotem postępowania jest ustalenie czy decyzja administracyjna, poddana kontroli w trybie nadzorczym, jest dotknięta jedną z wad, oraz czy nie występują przesłanki negatywne, wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Innymi słowy w trybie nadzorczym, jaki miał miejsce przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy, postępowanie wyjaśniające sprowadza się co do zasady do oceny tego co zrobiono w postępowaniu zwyczajnym. Wszczęte na wniosek strony postępowanie nadzwyczajne miało zatem w niniejszej sprawie na celu ustalenie, czy decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. ustalająca solidarnie dla B. L. i M. L. koszty - w kwocie 8 868,88 zł - związane z usuwaniem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu marki Yongkang o numerze rejestracyjnym [...], obarczona jest jedną z kwalifikowanych wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Rola organu orzekającego w tak zakreślonej sprawie sprowadzała się do zbadania istnienia wskazanych wyżej wad, a w przypadku gdy kwestia ta zostanie rozstrzygnięta pozytywnie, do ustalenia, czy występują przesłanki negatywne stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 2 k.p.a. Zgodnie z przywołanym przepisem nie stwierdza się bowiem nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Od razu zaznaczyć należy, że w rozpoznawanej sprawie nie występowały wskazane przesłanki negatywne. Mając na uwadze cel postępowania nadzwyczajnego (jakim jest istnienie w decyzji wad kwalifikowanych) zaznaczyć należy, że w postępowaniu tym organ weryfikuje prawidłowość samego orzeczenia wydanego w trybie zwykłym, przy czym oceny zgodności z prawem w kontekście przesłanek nieważnościowych dokonuje według stanu faktycznego i prawnego aktualnego w dacie wydania zakwestionowanej decyzji. Z tych względów za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi w których wskazano na naruszenie art. 7, art. 7a, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów. Jak wcześniej wskazano, ze względu na istotę postępowania nieważnościowego Kolegium w ramach tego postępowania nie prowadziło bowiem nowego postępowania dowodowego i nie gromadziło nowych dowodów. Kolegium dokonało natomiast oceny prawidłowości samej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. opierając się na tym materiale dowodowym, który zgromadzony został w postępowaniu zwykłym. W wyniku przeprowadzonej weryfikacji Kolegium stwierdziło, że opisana wcześniej decyzja z 17 lutego 2022 r. w części dotknięta jest wadą kwalifikowaną, określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż w tej części wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Konieczne jest zatem przypomnienie, że rażące naruszenie prawa – jako jedna z wad kwalifikowanych - oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wyjątkowość stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga ścisłego interpretowania tego pojęcia. Jak wcześniej zaznaczono, przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a nie wolno wykładać w sposób rozszerzający. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu można zatem mówić tylko wówczas, gdy weryfikowane orzeczenie administracyjne jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej żadnych wątpliwości i mającej zastosowanie w sprawie normy prawnej. W tym miejscu zaważyć trzeba, że w orzecznictwie wyrażany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04, CBOSA). Reasumując o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (zob. wyroki NSA: z 6 kwietnia 2023 r., II OSK 1531/22; z 3 marca 2023 r., I OSK 616/20, CBOSA). Uwzględniając powyższe Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że decyzja Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. wydana została w części z rażącym naruszeniem prawa, co uzasadniało stwierdzenie jej nieważności w części. Materialnoprawną podstawę decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 17 lutego 2022 r. stanowiły art.130a ust. 6, ust. 6a, ust. 10h-10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku - Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 450 ze zm.), dalej p.r.d. oraz § 1 uchwały Nr XX/453/15 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2016 r. (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r. poz. 5495), § 1 uchwały Nr XXXVII/976/16 Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 16 listopada 2016 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2017 r. (Dz.Urz. Woj. Łódzkiego z 2015 r. poz. 5338). W ww. decyzji Prezydent Miasta Łodzi ustalił wysokość kosztów związanych z usunięciem przedmiotowego pojazdu na podstawie art.130a ust., ust. 6a p.r.d. za następujące okresy: od 8 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r., od 1 stycznia 2016 roku do 31 grudnia 2016 r. oraz od 1 stycznia 2017 r. do 4 marca 2017 r. Wskazać należy, że zgodnie z art.130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c, oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a. Stosownie do treści art. 130 ust. 10h p.r.d. koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Wobec powyższego wysokość opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg jest ustalana w drodze uchwały rady powiatu zgodnie z art. 130 ust. 6 p.r.d., z uwzględnieniem maksymalnej wysokości stawek określonych w ust. 6a przepisu. Wysokości kosztów jest zatem ściśle określone w uchwale rady powiatu wydanej na podstawie art. 130a ust. 6 i 6a (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2018 r. sygn. akt I OSK 279/17, 17 maja 2019 r. sygn. akt I OSK 1971/17 i 20 września 2019 r. sygn. I OSK 63/18). W powyższych przepisach ustawodawca ustanowił mechanizm ustalania opłat za usunięcie oraz przechowywanie pojazdów. Tym samym właściciel pojazdu zostaje obciążony opłatą w wysokości wskazanej w uchwale, bez względu na wysokość rzeczywistych kosztów spowodowanych dyspozycją usunięcia i przechowywania pojazdu. Już zatem z samego brzmienia przywołanego art. 130a ust. 6 wynika, że wysokość opłat związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów usuniętych z dróg na obszarze danego powiatu powinna wynikać z uchwały rady powiatu i jest ustalana corocznie. Przedstawiony powyżej sposób rozumienia art. 130a ust. 6 p.r.d. wynika wprost z treści tego przepisu, która w tym względzie jest jasna i jednoznaczna. Interpretacja tego unormowania nie wymaga odwołania się do innych reguł wykładni poza językową. Sąd podziela stanowisko Kolegium, że sposób odczytania tego przepisu przyjęty w decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z 17 lutego 2022 r. - w wyniku którego, uwzględnił koszty usunięcia przedmiotowego pojazdu i koszty jego przechowywania za okres od 8 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. w kwocie 736,88 zł, rażąco narusza prawo. W tym czasie nie obowiązywała bowiem uchwała Rady Miejskiej w Łodzi z dnia 22 października 2014 r. nr XCVI/2003/14 w sprawie ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg na terenie miasta Łodzi w 2015 roku, gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 27 września 2017 roku, sygn. akt III SA/Łd 690/17 stwierdził nieważność § 1 tej uchwały. Wobec powyższego, stwierdzić należy, że Prezydent Miasta Łodzi ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg za okres od 8 sierpnia 2015 r. do 31 grudnia 2015 r. dokonał z rażącym naruszeniem art. 130a ust. 6 i ust. 10h p.r.d., bowiem jedyną podstawą ustalenia wysokości opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów usuniętych z dróg jest uchwała rady powiatu, której w tym czasie nie było. Zatem w tej części ww. decyzja Prezydenta Miasta Łodzi wydana została z rażącym naruszeniem prawa, zaś w pozostałym zakresie, tj. za okres od 1 stycznia 2016 r. do 4 lipca 2017 r. opłaty w kwocie 8 132 zł zostały ustalone zgodnie z obowiązującymi uchwałami Rady Miasta Łodzi, odpowiednio w 2016 i w 2017 roku. Za niezasadny, wobec powyższego, należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnioną odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w całości. Dodać należy, że decyzja wydawana na podstawie art. 130a ust. 10h u.p.r.d. jest decyzją związaną, a zatem w sytuacji ziszczenia się przesłanek do jej wydania, organ wydaje ją obligatoryjnie (wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 2142/15, z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2470/17, publ. CBOSA). W myśl ust. 10i art. 130a u.p.r.d., jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Przepis ten nakazuje pociągnąć do współodpowiedzialności za koszty spowodowane koniecznością usunięcia pojazdu z drogi powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, osobę, w której władaniu znajdował się faktycznie pojazd w czasie wystąpienia zdarzenia uzasadniającego usunięcie pojazdu. Chodzi tu o osoby, które władały pojazdem, nie będąc jego właścicielem. Cytowane przepisy jednoznacznie wskazują, że omawiane koszty obciążają właściciela pojazdu i solidarnie osobę dysponującą nim na postawie innego niż własność tytułu prawnego. Brzmienie powyższych przepisów jest kategoryczne i dlatego organy orzekające nie mogły odstąpić od żądania zwrotu kosztów od skarżącego będącego właścicielem pojazdu w dacie jego usunięcia. W orzecznictwie wskazuje się, że solidarna odpowiedzialność osób, w których władaniu pojazd pozostawał w chwili usunięcia na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, ma charakter akcesoryjny i następczy, gdyż nie może powstać bez uprzedniego powstania obowiązku wobec właściciela pojazdu. Oznacza to, że organ nie ma prawa dokonać dowolnego wyboru podmiotu, w stosunku do którego dochodzić będzie należności z tytułu opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu. To właściciel pojazdu jest tą osobą, na którą został nałożony obowiązek związany z ponoszeniem kosztów w związku z usunięciem pojazdu z drogi, a dopiero w ust. 10i art. 130a p.r.d. pojawia się solidarna odpowiedzialność władającego pojazdem w chwili zatrzymania. Odpowiedzialność ta - z uwagi na to, że ma charakter akcesoryjny i następczy - powoduje, że nie może powstać bez uprzedniego powstania odpowiedzialności właściciela pojazdu. Inaczej rzecz ujmując, osoba władająca pojazdem na podstawie innego tytułu prawnego niż własność może ponosić solidarną odpowiedzialność wraz z właścicielem pojazdu za koszty związane z usunięciem pojazdu z drogi, natomiast samodzielnie nie ponosi takiej odpowiedzialności. W konsekwencji brak odpowiedzialności właściciela za dany okres skutkowałby brakiem odpowiedzialności za ten okres również władającego (por. wyroki NSA z 10 lipca 2020 r., I OSK 2672/19; z 16 listopada 2021 r., II GSK 1990/21). Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 365 § 1 k.p.c., wyjaśnić należy, na co prawidłowo zwrócił uwagę organ, że wydając decyzję na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. organ nie ustala tego, czy usunięcie pojazdu było zasadne, czy starosta prawidłowo powiadomił właściciela pojazdu o obowiązku odbioru pojazdu. Te i inne kwestie poprzedzające wydanie postanowienia na podstawie art. 130a ust. 10e p.r.d. bada sąd powszechny w sprawie przepadku pojazdu. Należy wskazać, że stosownie do art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne sądu cywilnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie o przepadku pojazdu ma dla organu administracyjnego charakter przesądzający i wiążący również w zakresie stwierdzenia, czy zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki w tym, czy usunięcie pojazdu było zasadne i kto jest jego właścicielem. W sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza zatem czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności, oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 130a ust. 10e). W orzecznictwie podkreśla się, że postanowienie o przepadku pojazdu ma dla organu administracyjnego charakter przesądzający i wiążący również w zakresie kwestii własności tego pojazdu przed orzeczeniem o jego przepadku (wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., I OSK 1713/19, LEX nr 3056246) – patrz: Stefański Ryszard A., Prawo o ruchu drogowym. Komentarz, Opublikowano: WKP 2024). Z powyższych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł o oddaleniu skargi. ds

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło