III SA/Łd 146/16
PostanowienieWSA w Łodzi2016-03-09
Skład orzekający: Leszek Foryś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wykazuje posiadanie oszczędności i stałe dochody, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, mimo spłacania rat kredytu i pożyczki?Ratio decidendi
Skarżący, który wykazuje posiadanie oszczędności i stałe dochody, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, jeśli nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Spłacanie zobowiązań cywilnoprawnych nie może mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, a posiadanie oszczędności i stałych dochodów wyklucza możliwość całkowitego zwolnienia od kosztów.Stan faktyczny
K.G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką dzieci i rodzicami, wykazując dochody z pracy i emerytur rodziców, oszczędności oraz posiadanie domu i gospodarstwa rolnego. Ponosi również znaczne koszty utrzymania i spłaca raty kredytu i pożyczki.Rozstrzygnięcie
1/ przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu ponad kwotę 25 (słownie: dwadzieścia pięć) złotych; 2/ oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 marca 2016 roku Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu płatności ONW na rok 2007 postanawia 1/ przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od wpisu ponad kwotę 25 (słownie: dwadzieścia pięć) złotych; 2/ oddalić wniosek w pozostałym zakresie. lf
III SA/Łd 146/16
Uzasadnienie
K.G. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji o przyznaniu płatności ONW na rok 2007.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe z dwójką dzieci oraz rodzicami. Na dochody w gospodarstwie domowym skarżącej składają się dochody z tytułu umowy o pracę skarżącej w wysokości 2000 zł oraz emerytury rodziców skarżącej w łącznej kwocie 2500 zł. Córka skarżącej jest właścicielką domu, w którym mieszka rodzina oraz gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,5 ha. Skarżąca wykazała posiadanie oszczędności w kwocie 4000 zł oraz samochodu osobowego o wartości ok. 8000 zł. Podała także, że ponosi koszty opału w kwocie 430 zł, energii elektrycznej – 200 zł, gazu – 35 zł, wody – 40 zł, paliwa – 400 zł, zakupu paliwa do samochodu dla córki skarżącej – 150 zł, telefonów – 250 zł, leków – 300 zł, korepetycji syna – 120 zł, podatku od nieruchomości, budynków i ubezpieczeniu domu – 97 zł. Koszty wyżywienia, ubrań, środków czystości określiła na kwotę ponad 1200 zł. Reguluje również raty kredytu (110 zł) i pożyczki w pracy (200 zł).
Referendarz sądowy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) , dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
W niniejszej sprawie referendarz sądowy uznał, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co stanowi przesłankę niezbędną do częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Przede wszystkim należy wziąć pod uwagę fakt, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwójką uczących się dzieci (córka - studentka i syn - uczeń technikum). W gospodarstwie domowym pozostają jeszcze rodzice skarżącej – emeryci. Dochody gospodarstwa domowego zamykają się łączną kwotą 4500 zł, co daje miesięcznie na jednego członka rodziny 900 zł.
Z drugiej strony skarżąca i jej rodzice mają stały dochód, co pozwoliło na zgromadzenie oszczędności w kwocie 4000 zł. Rozważając podnoszone przez skarżącą argumenty, że wydatki na bieżące utrzymanie pochłaniają osiągane dochody, zwrócić należy także uwagę, że skarżąca spłaca raty kredytu i pożyczki w łącznej wysokości 310 zł, a także ponosi koszty związane z użytkowaniem pojazdu - ok. 550 zł miesięcznie.
Powyższe ustalenia, w szczególności dotyczące faktu opłacania wskazanych rat kredytu i pożyczki, nie uwiarygodniają argumentu o niemożliwości poniesienia kosztów wpisów sądowych. Zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06).
Ponadto, w ocenie referendarza, w sytuacji uzyskiwania w gospodarstwie domowym stałych dochodów oraz posiadania oszczędności, skarżąca nie może posłużyć się argumentem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (por. m.in. orzeczenia NSA z dnia 10 października 2007 r., II OZ 985/07, z dnia 1 października 2010 r., I OZ 730/10; z dnia 2 grudnia 2010 r., II OZ 1231/10). Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że skarżąca jest w stanie ponieść choćby częściowe koszty prowadzonych przed tutejszym sądem kilkunastu spraw.
Wskazane okoliczności w zestawieniu z wysokością wpisu sądowego od skargi (200 zł) oraz faktem, że ewentualne inne i przyszłe koszty niewątpliwie rozłożone byłyby w czasie, pozwalają skarżącej, w ocenie referendarza sądowego, na pokrycie kosztów sądowych, w tym części wpisu w wysokości 25 zł.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
lf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło