III SA/Łd 147/20
WyrokWSA w Łodzi2020-10-08
Skład orzekający: Ewa Alberciak, Monika Krzyżaniak, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy, uchwalając tryb i sposób powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, może określić przesłanki odwołania członka zespołu wykraczające poza tryb i sposób powoływania i odwoływania?Ratio decidendi
Rada Gminy, określając w uchwale tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego, nie jest upoważniona do konkretyzowania materialnoprawnych przesłanek odwołania członków zespołu. Delegacja ustawowa obejmuje jedynie kwestie proceduralne. Określenie w uchwale szczegółowych sytuacji uzasadniających odwołanie członka zespołu, takich jak np. skazanie prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne, stanowi przekroczenie upoważnienia ustawowego.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy w Wieluniu wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Kiełczygłów dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie. Zarzucono istotne naruszenie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, w szczególności przekroczenie upoważnienia ustawowego w zakresie określenia działania zespołu na podstawie porozumień, wskazania imiennego sposobu wyznaczania przedstawicieli, ustalania składu grup roboczych przez przewodniczącego oraz określenia przesłanek odwołania członka zespołu. Sąd administracyjny rozpoznał skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 1 ust. 3, § 2, § 4 ust. 2 oraz § 5 załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały Rady Gminy Kiełczygłów.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 października 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski, , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2020 roku sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w Wieluniu na uchwałę Rady Gminy Kiełczygłów z dnia 29 sierpnia 2019 r. Nr X/79/19 w przedmiocie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w gminie Kiełczygłów oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność § 1 ust. 3, § 2, § 4 ust. 2 oraz § 5 załącznika Nr 1 do zaskarżonej uchwały.
Prokurator Rejonowy w Wieluniu, działając na podstawie art. 8, art. 50 § 1 i art. 52 § 1, 2 w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302) oraz art. 70 ustawy z 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 roku, poz. 7401. j.), wniósł skargę na uchwałę nr X/79/19 Rady Gminy Kiełczygłów z 29 sierpnia 2019 roku w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w gminie Kiełczygłów oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Zaskarżonej uchwale zarzucił istotne naruszenie przepisów prawa tj.:
1) art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 8 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. 2005 nr 180, poz. 1493; dalej jako: "ustawa" lub "u.p.p.r."), poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 1 ust. 3 załącznika nr 1 do uchwały, iż zespół działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem gminy Kiełczygłów, a podmiotami, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu,
2) art. 9a ust. 15 ustawy w zw. z art. 9a ust. 2 ustawy poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 2 załącznika do uchwały, iż przedstawiciele poszczególnych podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3-5 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zostają wskazani imiennie przez osoby kierujące tymi podmiotami,
3) art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 10-12 ustawy, poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały, że skład osobowy grup roboczych jest ustalany przez przewodniczącego zespołu, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie,
4) art. 9a ust. 15 ustawy poprzez przekroczenie upoważnienia ustawowego i wskazanie w § 5 pkt 1 i 3 do 5 załącznika do uchwały, przesłanek odwołania członka zespołu, tj. wójt może przed upływem kadencji odwołać członka zespołu w przypadku: 1) na pisemny wniosek członka zespołu, 3) na wniosek przewodniczącego zespołu, 4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne, 5) na wniosek podmiotu, którego jest przedstawicielem.
Wskazując na powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Kiełczygłów w zaskarżonej części.
W uzasadnieniu skargi prokurator zaznaczył, iż zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego, gdyż posiada jego znamiona. Podstawę prawną wydania przedmiotowej uchwały stanowi art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Wskazał, że w § 1 ust. 3 załącznika do uchwały, zapisano, iż zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem gminy Kiełczygłów, a podmiotami, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu. W ocenie skarżącego takim uregulowaniem Rada Gminy wykroczyła poza swoje umocowanie prawne, albowiem kwestia ta została uregulowana w art. 9a ust. 8 ustawy, który stanowi, że zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta, a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5, czyli przedstawicielami jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych, prokuratorami oraz przedstawicielami podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zgodnie zaś z rozwiązaniem zawartym w zaskarżonej uchwale, w składzie zespołu interdyscyplinarnego, z którymi wójt gminy podpisuje porozumienie są też osoby reprezentujące kuratorską służbę sądową. Tymczasem zgodnie z zapisami ustawy kuratorzy sądowi nie są podmiotami, z którymi wójt takie porozumienie zawiera, a zatem rada dokonała niedopuszczalnej modyfikacji przepisów ustawowych.
Skarżący wskazał dalej, że w § 2 załącznika do uchwały, zapisano, iż przedstawiciele poszczególnych podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r., zostają wskazani imiennie przez osoby kierujące tymi podmiotami. Tymczasem art. 9a ust 3 i 4 ustawy wskazuje podmioty, których przedstawiciele obligatoryjnie są w składzie zespołu, zaś art. 9a ust. 5 określa, jakie podmioty mogą wchodzić skład zespołu interdyscyplinarnego. Natomiast w art. 9a ust. 2 ustawa stanowi, że zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, odpowiednio burmistrz czy prezydent miasta. Ustawa określa wprost skład zespołu interdyscyplinarnego i podmiot, który go powołuje. Żaden przepis ustawy nie daje radzie uprawnienia, do tego, aby stanowić zasadę, że podmiot którego członkowie, zgodnie z ustawą wchodzą w skład zespołu, wytypuje, wskaże imiennie czy oddeleguje swoich przedstawicieli spośród których wójt utworzy czy będzie wybierał skład zespołu. Wyłącznie upoważnionymi do kształtowania składu zespołu jest wójt, burmistrz czy prezydent miasta. I to w/wym. powołuje członków zespołu spośród podmiotów wskazanych ustawą i określa skład osobowy zespołu.
Skarżący wskazał także, że ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w art. 9a ust. 10 stanowi, że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, a w art. 9a ust. 11 i 12 ustawy, wskazuje, że w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia. W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Ustawa przyznała prawo tworzenia grup roboczych zespołowi i wprost reguluje skład grup roboczych. Natomiast w § 4 ust. 2 załącznika do uchwały, wskazano, że skład osobowy grup roboczych jest ustalany przez przewodniczącego zespołu, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Tym samym w ocenie skarżącego zapis uchwały jest sprzeczny z postanowieniami ustawy, bowiem brak jest podstaw do przekazania przewodniczącemu kompetencji do tworzenia grupy roboczej.
Prokurator podniósł kolejno, że z przekroczeniem normy kompetencyjnej wynikającej z art. 9a ust. 15 ustawy, mamy do czynienia w § 5 załącznika do uchwały, w którym wskazano przesłanki uzasadniające odwołanie członka zespołu. Tymczasem w zakresie przesłanki określonej w § 5 pkt 4, że ustawa nie nakłada na członków zespołu interdyscyplinarnego wymogu braku karalności za przestępstwo umyślne. Ustawodawca nie upoważnił też Rady Gminy do określenia wymagań wobec członka zespołu. Ustawodawca dał Radzie Gminy prawo uregulowania mocą uchwały wyłącznie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu. Dlatego też uregulowania zawarte w §5 uchwały uznać należy za przekraczające delegację ustawową. Rada Gminy nie została upoważniona do określania przyczyn odwołania członków zespołu, ani wskazania podmiotu, który decyduje o składzie zespołu. Wyłącznie upoważnionym do kształtowania składu zespołu jest wójt, co wynika z art. 9a ust. 2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Kiełczygłów uznała w całości skargę za zasadną, wnosząc o uwzględnienie skargi i nieobciążanie Gminy kosztami postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przepis art. 3 § 1 w zw. z § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwanej dalej: "p.p.s.a.") poddaje tak określonej kontroli administracji publicznej także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego. Zakresu tej kontroli nie wyznaczają zarzuty, wnioski czy podstawa prawna skargi, ale sprawa administracyjna, w której akt został wydany (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Podstawy do stwierdzenia nieważności aktu lub uchwały organu gminy wyznaczają przepisy ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 506; dalej jako: "u.s.g."). W myśl art. 91 ust. 1 u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Wprowadzając sankcję nieważności, jako następstwo sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania takiej sankcji. W judykaturze przyjmuje się jednak, że tylko istotne naruszenie prawa stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy, a więc uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym, które wpływają na treść uchwały lub zarządzenia (por. wyrok NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/07 oraz wyrok NSA z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95). Do takich naruszeń zalicza się między innymi naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do wydania aktu lub brak podstawy prawnej, bądź przepisów prawa ustrojowego lub przepisów prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał, jeżeli na skutek tego naruszenia zapadła uchwała innej treści, niż gdyby naruszenie to nie wystąpiło (vide: M. Stahl, Z. Kmieciak "Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA i poglądów doktryny" w: Samorząd terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-1023). O istotnym naruszeniu prawa można zatem mówić wówczas, gdy naruszenie dotyczy przepisów prawa ustrojowego, materialnego czy procedury podejmowania aktów (por. wyroki NSA z 11 lutego 1998 r., II SA/Wr 1459/97, publ. OwSS 1998/3/79; z 8 lutego 1996 r., SA/Gd 327/95, publ. OwSS 1996, Nr 3, poz. 90; z 26 lipca 2012 r., I OSK 679/12 i I OSK997/12).
Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy pozostaje ona w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zatem konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Za nieistotne naruszenie prawa należy natomiast uznać takie naruszenie, które jest mniej doniosłe w porównaniu z innymi przypadkami wadliwości, jak np. nieścisłość prawna czy też błąd, który nie ma wpływu na istotną treść aktu organu gminy. Takie naruszenia są jedynie przesłanką do wskazania, że akt został wydany z naruszeniem prawa, ale nie stanowią przesłanki do stwierdzenia jego nieważności.
Legitymacja Prokuratora do wniesienia skargi w niniejszej sprawie wynika z art. 50 § 1 p.p.s.a. oraz art. 70 ustawy Prawo o prokuraturze.
Przedmiotem kontroli sądowej jest uchwała nr X/79/19 Rady Gminy Kiełczygłów z 29 sierpnia 2019 r. w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie w gminie Kiełczygłów oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania.
Należy zaznaczyć, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego gdyż zawiera normy abstrakcyjne i generalne. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd ugruntowany już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że uchwała rady gminy w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego stanowi akt prawa miejscowego (por. wyrok NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11, wyrok WSA w Poznaniu z 16 stycznia 2020r. w spr. IV SA/Po 738/19). Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie ulega wątpliwości, że normy prawne zawarte w uchwale mają charakter norm generalnych, powszechnych na terenie gminy i wywołujących określone skutki prawne.
Wymieniona uchwała została pojęta na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Zgodnie z treścią art. 9a ust.1, 2, 3, 8, 9, 10, 13 i 15 wymienionej ustawy, gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele:
1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej;
2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych;
3) Policji;
4) oświaty;
5) ochrony zdrowia;
6) organizacji pozarządowych.
Obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego zapewnia ośrodek pomocy społecznej (art. 9a ust. 9).
Zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Członkowie zespołu interdyscyplinarnego oraz grup roboczych wykonują zadania w ramach obowiązków służbowych lub zawodowych.
Art. 9a ust. 15 stanowi natomiast, iż rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
W myśl art. 9b ust. 1 i 2 wymienionej ustawy, zespół interdyscyplinarny realizuje działania określone w gminnym programie przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie. Zadaniem zespołu interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3 i 5, oraz specjalistów w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności przez:
1) diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie;
2) podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą w rodzinie mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku;
3) inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie;
4) rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;
5) inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.
W niniejszej sprawie zaskarżono następujące przepisy załącznika do uchwały nr X/79/19 Rady Gminy Kiełczygłów z 29 sierpnia 2019 r.: § 1 ust. 3, § 2, § 4 ust. 2 oraz § 5 ust. 1 i 3 do 5.
Sąd podziela stanowisko Prokuratora, że wskazany w § 1 ust. 3 załącznika do uchwały zapis, iż zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem gminy Kiełczygłów, a podmiotami, których przedstawiciele wchodzą w skład zespołu stanowi naruszenie art. 9a ust. 8 u.p.p.r. Zgodnie z tym przepisem, zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5, czyli przedstawicielami jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia, organizacji pozarządowych, prokuratorami oraz przedstawicielami podmiotów innych niż określone w ust. 3, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zgodnie zaś z rozwiązaniem zawartym w zaskarżonej uchwale, w składzie zespołu interdyscyplinarnego, z którymi wójt gminy podpisuje porozumienie są też osoby reprezentujące kuratorską służbę sądową. Tymczasem jak słusznie wskazał skarżący, kuratorzy sądowi nie są podmiotami, z którymi wójt takie porozumienie zawiera, a zatem rada dokonała niedopuszczalnej modyfikacji przepisów ustawowych (por. m.in. wyroki WSA w Łodzi z dnia 10 grudnia 2019 r., sygn. akt III SA/Łd 861/19, z dnia 27 listopada 2019r., sygn. akt III SA/Łd 853/19, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego § 2 załącznika do uchwały, w myśl którego przedstawiciele poszczególnych podmiotów, o których mowa w art. 9a ust. 3-5 ustawy z 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zostają wskazani imiennie przez osoby kierujące tymi podmiotami, należy wskazać, że o składzie zespołu interdyscyplinarnego stanowi sama ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, określając podmioty (jednostki), których przedstawiciele obligatoryjnie oraz fakultatywnie wchodzą w jego skład stanowiąc, że zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Ani przepis art. 9a ust. 15 u.p.p.r., ani żaden inny przepis tej ustawy nie upoważnia rady gminy do regulowania składu - w tym ilości jego członków oraz kształtowania katalogu podmiotów, które tworzą zespół interdyscyplinarny. Wobec powyższego sąd podziela zaprezentowaną przez Prokuratora w skardze argumentację, że przepis ustawy nie daje radzie uprawnienia, do tego, aby stanowić zasadę, że podmiot którego członkowie, zgodnie z ustawą, wchodzą w skład zespołu, wytypuje, wskaże imiennie, czy oddeleguje swoich przedstawicieli spośród których wójt utworzy, czy będzie wybierał skład zespołu. Upoważnionymi do kształtowania składu zespołu jest wyłącznie wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który powołuje członków zespołu spośród podmiotów wskazanych ustawą i określa skład osobowy zespołu. Jednakże pomimo oczywistej konieczności wskazania wójtowi danych personalnych kierowanych do zespołu przedstawicieli uprawnionych podmiotów, ustawodawca nie upoważnił rady gminy do tak szczegółowego uregulowania powyższej kwestii (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 3 września 2020 r., III SA/Łd 67/20, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zapis zawarty w § 2 załącznika do zaskarżonej uchwały nie mieści się w zakresie upoważnienia ustawowego, określonego w cyt. powyżej art. 9a ust. 15 u.p.p.r.
Słusznie Prokurator wskazał również na wadliwość § 4 ust. 2 załącznika do uchwały. W § 4 ust. 2 uchwały wskazano bowiem, że skład osobowy grup roboczych jest ustalany przez przewodniczącego zespołu, zgodnie z zasadami określonymi w ustawie. Tymczasem brak jest podstaw do przekazania przewodniczącemu kompetencji do tworzenia grupy roboczej. Uchwała w tej części jest niezgodna z ustawą, która w art. 9a ust. 10 u.p.p.r., że zespół interdyscyplinarny może tworzyć grupy robocze w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach, zaś art. 9a ust. 11 ustawy, wskazuje, że w skład grup roboczych wchodzą przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, Policji, oświaty, ochrony zdrowia. W skład grup roboczych mogą wchodzić także kuratorzy sądowi, a także przedstawiciele innych podmiotów, specjaliści w dziedzinie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Ustawa przyznała prawo tworzenia grup roboczych zespołowi i reguluje skład grup roboczych. Brak jest natomiast podstaw do przekazania przewodniczącemu kompetencji do tworzenia grupy roboczej i wyznaczenia jej składu osobowego. Przewodniczący może jedynie kierować pracą zespołu, organizować jego pracę, wyznaczać termin jego posiedzeń, ale nie ma on upoważnienia w zakresie powołania bądź ustalania składu grupy roboczej. Tym samym ustawa nie przewiduje dla rady gminy kompetencji do udzielenia przewodniczącemu zespołu interdyscyplinarnego upoważnienia w zakresie powołania lub ustalania składu grupy roboczej.
W związku z tym, za zasadne Sąd uznał zarzuty naruszenia art. 9a ust. 15 ustawy w zw. z art. 9a ust. 10-12 ustawy przez zapisy § 4 ust. 2 zaskarżonej uchwały – co uzasadniało stwierdzenie nieważności zawartej w nim regulacji.
Za zasadny, choć w szerszym niż w podniesionym zakresie, Sąd uznał również zarzut skargi, co do przekroczenia przez Radę Gminy Kiełczygłów ustawowego upoważnienia poprzez zawarcie w § 5 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 uchwały okoliczności, czy też przypadków uzasadniających odwołanie członka zespołu interdyscyplinarnego. W tym zakresie wskazać należy, iż z zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. delegacji ustawowej wynika jedynie uprawnienie rady gminy do określenia w drodze uchwały trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego. Zakres tego upoważnienia nie obejmuje natomiast kompetencji rady gminy do konkretyzacji określonych sytuacji, okoliczności, czy zdarzeń uzasadniających odwołanie członków zespołu interdyscyplinarnego, w tym w przypadkach określonych w § 5 załącznika do uchwały. Granice uprawnienia rady obejmują zatem wyłącznie kwestie proceduralne, a nie materialnoprawne, związane z określeniem kwalifikacji członków zespołu. Kompetencje pozostające w zakresie pojęć "sposobu" i "trybu" odnoszą się bowiem do zagadnień proceduralnych związanych z powoływaniem i odwoływaniem członków zespołu, podczas gdy Rada Gminy Kiełczygłów we wskazanym przepisie uchwały sformułowała przesłanki materialnoprawne umożliwiającą odwołanie członków zespołu interdyscyplinarnego.
Tym samym, w ocenie sądu, uznać należy, iż treść całego § 5 uchwały, a nie jedynie jego pkt 1 i 3 do 5, jak podnosi strona skarżąca, przekracza ustawowe upoważnienie przyznane radzie gminy.
Stwierdzenie powyższego obligowało Sąd - stosownie do treści art. 147 § 1 p.p.s.a., do orzeczenia jak w sentencji wyroku.
R.T.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło