III SA/Łd 16/12

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi C. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] znak [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania E. B. wraz z córką R. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy R.A. III SA/Łd 16/12 Uzasadnienie Pismem z dnia 20 kwietnia 2011 r. C. G. (dalej skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie odmowy wymeldowania E. B. wraz córką R. Wyrokiem z dnia 10 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. W związku z treścią wyroku skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz sformułował wniosek o przyznanie prawa pomocy, załączając następnie – po wezwaniu Sądu - wypełniony formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w związku z trudną sytuacją rodzinną – opieka nad chorą matką oraz z uwagi na swoją sytuację materialną nie jest w stanie ponieść kosztów niniejszego postępowania i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką Z. G. Na dochody gospodarstwa domowego skarżącego składają się świadczenia emerytalne skarżącego i jego matki w łącznej wysokości 3.900 zł netto. Skarżący, zgodnie z oświadczeniem, nie posiada żadnych oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Z oświadczenia wynikało także, iż skarżący nie jest właścicielem domu, mieszkania ani innej nieruchomości. Dodatkowo wskazał na ponoszone koszty wynajmu mieszkania (ok. 500 zł), koszty opieki nad matką (ok. 1.900 zł) oraz pozostałe koszty utrzymania (ok. 1.500 zł). W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie skarżącego o jego stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji, referendarz wezwał skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony. W związku z tym zażądano: złożenia dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych przez skarżącego i jego matkę Z. G. dochodów z tytułu świadczeń emerytalno-rentowych (np. decyzji organu emerytalnego lub odpowiednio rentowego); złożenia zaświadczenia z banku(ów) o posiadanych przez skarżącego lub jego matkę rachunkach bankowych, kontach i lokatach bankowych oraz wyciągów z tych kont (rachunków) z okresu ostatnich sześciu miesięcy; przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt ponoszenia kosztów wynajmowania mieszkania, wyliczonych przez skarżącego na ok. 500 zł; przedstawienia dokumentów (np. rachunków, czy innych dowodów ponoszenia opłat) potwierdzających fakt ponoszenia kosztów opieki nad matką, które skarżący wyliczył na ok. 1.900 zł; przedstawienia dokumentów (np. rachunków, czy innych dowodów ponoszenia opłat) potwierdzających fakt ponoszenia kosztów utrzymania, wyliczonych przez skarżącego na ok. 1.500 zł. Wezwanie to zostało skarżącemu doręczone w dniu 9 marca 2012 r. Skarżący nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie. Skarżący został pouczony, iż brak odpowiedzi w tym zakresie skutkować może odmową przyznania prawa pomocy. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04; z dnia 21 grudnia 2010, sygn. akt I OZ 967/10; z dnia 22 grudnia 2008 r., sygn. akt II FZ 606/08). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny jego stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu. W szczególności nie przedstawił żadnych informacji dotyczących potwierdzenia wysokości uzyskiwanych przez niego i jego matkę wysokości świadczeń emerytalnych; nie przedłożył żądanych wyciągów z posiadanych rachunków i lokat bankowych, a także informacji o wskazywanych we wniosku kosztach utrzymania, poprzez precyzyjne wskazanie jakie wydatki na utrzymanie i w jakiej wysokości skarżący faktycznie ponosi, poprzez ich udokumentowanie. Informacje te, w szczególności dotyczące informacji o wysokości uzyskiwanych świadczeń emerytalnych, posiadanych rachunków i lokat bankowych i zgromadzonych na nich środkach finansowych mogą mieć istotne znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości zarobkowych skarżącego, a tym samym jego możliwości płatniczych. Szczególnie istotne byłyby także informacje i udokumentowanie faktycznie ponoszonych wydatków na bieżące utrzymanie, na koszty opieki nad matką, czy koszty wynajmu mieszkania. Potwierdzenie i uprawdopodobnienie faktu ponoszenia wysokich kosztów bieżącego utrzymania ma bowiem znaczenie dla ustalenia faktycznych możliwości płatniczych strony. Niewątpliwie nie jest w tym zakresie wystarczające ogólnikowe, nie poparte żadnymi dokumentami źródłowymi, podanie kwot ponoszonych kosztów bieżącego utrzymania. W ocenie referendarza, fakt odmowy przekazania żądanych informacji o stanie majątkowym czyni niewiarygodnym powoływanie się przez skarżącego na okoliczność braku możliwości płatniczych i poniesienia kosztów postępowania w sprawie. Tym samym strona pozbawiła referendarza informacji niezbędnych do faktycznej oceny jej zdolności płatniczych. Wskazać w związku z tym należy, iż orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że niedopełnienie w całości lub choćby w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2009 r. I OZ 744/09). W niniejszej sprawie mamy natomiast do czynienia z taką właśnie sytuacją, albowiem skarżący odmówił przekazania dodatkowych informacji w związku z wezwaniem do ich przedłożenia. Zatem w praktyce odmówił przekazania stosownych informacji i dokumentów. Nie może być tak, że to strona wnioskująca o przyznanie jej praw pomocy, a zatem oczekująca, iż to Skarb Państwa pokryje za nią koszty sądowe, będzie decydować jakie informacje dotyczące jej sytuacji materialnej i rodzinnej przekaże na żądanie rozstrzygającego jej wniosek. Brak precyzyjnych i pełnych informacji o stanie majątkowym skarżącego może zatem w takiej sytuacji stanowić o odmowie przyznania jej prawa pomocy, na co wskazywał wielokrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie. W świetle powyższych ustaleń, złożone przez skarżącego oświadczenie, o którym mowa w art. 252 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie zawiera – zdaniem referendarza – dostatecznych danych koniecznych do oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Skarżący nie wykazał w związku z tym w dostateczny sposób, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie uznać należało, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3 w zw. z art. 252 § 1 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.