III SA/Łd 161/10

WyrokWSA w Łodzi2010-05-18

Skład orzekający: Janusz Nowacki, Janusz Furmanek, Ewa Alberciak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wyrażająca zgodę na oddanie w najem nieruchomości w trybie bezprzetargowym, na okres dłuższy niż 3 lata, może zostać podjęta bez spełnienia przesłanek określonych w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Rada gminy może wyrazić zgodę na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy najmu nieruchomości na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony tylko w przypadkach określonych w art. 37 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zaskarżona uchwała, która nie spełniała tych przesłanek, została wydana z naruszeniem prawa.
Stan faktyczny
Rada Miejska w Krośniewicach podjęła uchwałę wyrażającą zgodę na oddanie w najem w trybie bezprzetargowym nieruchomości stanowiącej własność gminy na okres 10 lat. Wojewoda Łódzki, działając w ramach nadzoru, wezwał radę do uchylenia uchwały, wskazując na naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po odmowie uchylenia uchwały przez radę, Wojewoda wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Rada Miejska wniosła o odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu, a ewentualnie o jej oddalenie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa, orzekł, że nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Gminy Krośniewice na rzecz Wojewody Łódzkiego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędzia WSA Ewa Alberciak Protokolant Asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Wojewody Łódzkiego na uchwałę Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 30 czerwca 2006 r. nr 264/XLVII/06 w przedmiocie wyrażenia zgody na oddanie w najem nieruchomości stanowiących własność gminy 1. stwierdza, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. orzeka, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Gminy Krośniewice na rzecz Wojewody Łódzkiego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. FSygn. akt III SA/Łd 161/10 UZASADNIENIE Uchwałą Nr 264/XLVII/06 z dnia 30 czerwca 2006 roku, wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) Rada Miejska w Krośniewicach wyraziła zgodę na oddanie w najem w trybie bezprzetargowym nieruchomości zabudowanej (budynek ośrodka zdrowia), położonej w K., przy ul. K. 23 oznaczonej w operacie ewidencji gruntów obręb miasto K. jako działka nr 21/1 o powierzchni 1517 m2, dotychczasowemu najemcy tj. NZOZ "A." przy ul. K. 23 w K. na okres 10 lat. W dniu 1 października 2009 roku Wojewoda [...], działając w ramach uprawnień nadzorczych uregulowanych w rozdziale 10 ustawy o samorządzie gminnym, w związku z pisemną sygnalizacją o niezgodności z prawem uchwały Rady Miejskiej w Krośniewicach Nr 264/XLVII/06 z dnia 30 czerwca 2006 roku wystąpił do Rady Miejskiej w Krośniewicach z wezwaniem do jej uchylenia. Wojewoda [...] podkreślił, iż w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie można stosować samodzielnie w oderwaniu od innych jednostek redakcyjnych art. 37 powołanej ustawy. Zgodnie natomiast z poglądem wyrażonym w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 roku, sygn. akt I OPS 1/09, rada gminy na podstawie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przepadkach określonych w art. 37 ust. 3 ustawy. W odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...], w piśmie z dnia 27 października 2009 roku Rada Miejska w Krośniewicach odmówiła uchylenia uchwały Nr 264/XLVII/06 Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 30 czerwca 2006 roku w sprawie wyrażenia zgody na oddanie w najem nieruchomości stanowiących własność Gminy Krośniewice. W dniu 22 stycznia 2010 roku Wojewoda [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Krośniewicach Nr 264/XLVII/06 z dnia 30 czerwca 2006 roku. Zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez wyrażenie zgody na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy najmu nieruchomości stanowiącej własność gminy, w sytuacji gdy zgoda na odstąpienie od przetargowego trybu zawarcia umowy może być udzielona tylko w przypadkach wymienionych w art. 37 ust. 3 ustawy. Wniósł o stwierdzenie niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi organ nadzoru ponownie powołując się na pogląd wyrażony w uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2009 roku, sygn. akt I OPS 1/09 podkreślił, iż z art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika generalna zasada, że przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na okres do 3 lat nie obowiązuje tryb przetargowy. Tryb ten obowiązuje natomiast w przypadku zawierania umów na czas dłuższy niż 3 lata. Przepis art. 37 ust. 1 stosuje bowiem wówczas odpowiednio. Potwierdzeniem zaprezentowanego stanowiska, oprócz poglądu wyrażonego we wskazanej powyżej uchwale jest w ocenie Wojewody [...] również zmiana brzmienia art. 37 ust. 4 ustawy, dokonana ustawą z dnia 5 listopada 2009 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 206, poz. 1590). W odpowiedzi na skargę z dnia 22 marca 2010 roku Rada Miejska w Krośniewicach wniosła o jej odrzucenie lub ewentualnie oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi Rada Miejska wskazała, iż skarga do sądu administracyjnego została wniesiona przez Wojewodę [...] po upływie ponad 3 miesięcy od dnia zawiadomienia o stanowisku Rady Miejskiej w Krośniewicach w sprawie wezwania do uchylenia uchwały Rady Miejskiej w Krośniewicach Nr 264/XLVII/06 z dnia 30 czerwca 2006 roku. Jako uzasadnienie oddalenia skargi podniesiono, iż zaskarżona uchwała została oceniona przez organ nadzoru i uznano, że jest ona zgodna z prawem. Na podstawie uchwały zawarto umowę najmu na okres 10 lat i jej rozwiązanie wiązałoby się z koniecznością wypłaty znacznego odszkodowania. Uchwała dotyczy nieruchomości zagospodarowanej na ośrodek zdrowia, który zaspakaja potrzeby mieszkańców w zakresie ochrony zdrowia. W związku z czym uzasadnione jest oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. W myśl art. 3 § 1 pkt 5, 6 i 7 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego Stosownie natomiast do treści art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Na wstępie, przed przystąpieniem do merytorycznej oceny zaskarżonej uchwały należy odnieść się do stanowiska Rady Miejskiej w Krośniewicach wnioskującej w odpowiedzi na skargę o odrzucenie skargi z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) zwanej dalej u.s.g., uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 ustawy. W myśl art. 93 ust. 1 u.s.g. po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Powołany powyżej przepis art. 93 ust. 1 u.s.g. nie wprowadza ograniczenia konkretnym terminem prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego. Również ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w art. 53 nie uregulowała terminu do wniesienia przez organ nadzoru skargi do sądu administracyjnego na uchwały organów samorządu terytorialnego. Zawarta w art. 53 § 1 p.p.s.a. regulacja obejmuje termin do wniesienia skargi od decyzji i postanowienia, który liczy się od dnia doręczenia decyzji lub postanowienia stronie skarżącej. Paragraf 2 tego przepisu obejmuje termin do wniesienia skargi na akty lub czynności, w których zakresie obowiązuje wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Paragraf 3 reguluje zaś termin do złożenia do sądu administracyjnego skargi przez Prokuratora oraz Rzecznika Praw Obywatelskich. Brak jest też podstaw by przepis art. 53 p.p.s.a. stosować do innego rodzaju skarg niż przewidziane w tym przepisie, w tym do skarg organów nadzoru na uchwały i zarządzenia organów gminy. Dodać należy, iż zgodnie z treścią art.102a u.s.g. w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale nie stosuje się przepisów art.52 § 3 i p.p.s.a. Skarga organu nadzoru na uchwałę organu gminy nie musi być zatem poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Pogląd, iż organ nadzoru nie jest ograniczony żadnym terminem do wniesienia skargi w trybie art.93 ust.1 u.s.g. wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1575/04 (nie publikowany), z dnia 15 lipca 2005 r., sygn. akt II OSK 320/05( ONSAiWSA 2006/1/7) oraz w postanowieniu z dnia 29 listopada 2005 r., I OSK 572/05 (Lex Nr 196772). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach. Oznacza to, iż niezasadny jest zarzut Rady Miejskiej w Krośniewicach, iż skarga winna być odrzucona z powodu przekroczenia terminu do jej wniesienia. W przypadku skargi, o której mowa w art.93 ust.1 u.s.g. Wojewoda Łódzki nie był bowiem ograniczony żadnym terminem ani też nie był zobowiązany do wzywania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa. Przedmiotem oceny, w rozpoznawanej sprawie, jest uchwała Rady Miejskiej w Krośniewicach z dnia 30 czerwca 2006 roku, nr 264/XLVII/06 w sprawie wyrażenia zgody na bezprzetargowy najem nieruchomości. Kwestią sporną zaś jest wykładnia przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną podjętej uchwały, tj. art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej uchwały należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, że tematyka odnosząca się do zasad gospodarowania nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego została uregulowana w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.). W przepisach działu II tej ustawy, zawarte zostały szczególne unormowania dotyczące gospodarowania nieruchomościami będącymi własnością wymienionych wyżej podmiotów przy czym, celem ustawy jest takie gospodarowanie nieruchomościami skarbowymi i samorządowymi, które ma służyć interesowi publicznemu, ogółowi obywateli, a nie poszczególnym jednostkom. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 u.g.n., w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu. W myśl natomiast art. 37 ust. 2 nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli: 1) jest zbywana na rzecz osoby, której przysługuje pierwszeństwo w jej nabyciu, stosownie do art. 34; 2) zbycie następuje między Skarbem Państwa a jednostką samorządu terytorialnego oraz między tymi jednostkami; 3) jest zbywana na rzecz osób, o których mowa w art. 68 ust. 1 pkt 2; 4) zbycie następuje w drodze zamiany lub darowizny; 5) sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego; 6) przedmiotem zbycia jest nieruchomość lub jej części, jeśli mogą poprawić warunki zagospodarowania nieruchomości przyległej, stanowiącej własność lub oddanej w użytkowanie wieczyste osobie, która zamierza tę nieruchomość lub jej części nabyć, jeżeli nie mogą być zagospodarowane jako odrębne nieruchomości; 7) ma stanowić wkład niepieniężny (aport) do spółki albo wyposażenie nowo tworzonej państwowej lub samorządowej osoby prawnej, lub majątek tworzonej fundacji; 8) jest zbywana na rzecz zarządzającego specjalną strefą ekonomiczną, na której terenie jest położona; 9) przedmiotem zbycia jest udział w nieruchomości, a zbycie następuje na rzecz innych współwłaścicieli nieruchomości; 10) jest zbywana na rzecz kościołów i związków wyznaniowych, mających uregulowane stosunki z państwem, na cele działalności sakralnej; 11) jest sprzedawana na rzecz partnera prywatnego lub spółki, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o partnerstwie publiczno-prywatnym, jako wkład własny podmiotu publicznego, w celu realizowania zadań publicznych w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego, z zastrzeżeniem art. 25 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o partnerstwie publiczno-prywatnym. Zgodnie z treścią art. 37 ust. 3 u.g.n. wojewoda - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, a odpowiednia rada lub sejmik - w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostki samorządu terytorialnego, odpowiednio w drodze zarządzenia lub uchwały, mogą zwolnić z obowiązku zbycia w drodze przetargu nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. Przepis ten stosuje się również, gdy sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Przepisu tego nie stosuje się, w przypadku gdy o nabycie nieruchomości ubiega się więcej niż jeden podmiot spełniający powyższe warunki. W myśl art. 37 ust. 4 u.g.n. przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Z przepisu art.37 ust.1 i 4 wymienionej ustawy wynika, iż zasadniczym trybem obowiązującym przy oddawaniu w najem nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, jest tryb przetargowy. Wprawdzie w ustępie 4 artykułu 37 rada może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy ale dotyczy to tylko przypadków określonych w ustępie 3 wymienionego artykułu. Przyjęcie bowiem wykładni, iż rada gminy w każdym przypadku może zgodzić się na odstąpienie od przetargu prowadziłoby w istocie do pozbawienia tego obowiązku realnego znaczenia. Byłaby to regulacja, która z jednej strony wprowadziłaby określony nakaz ale z drugiej strony pozwalałaby nakazu tego nie stosować. Gdyby ustawodawca chciał wprowadzić obowiązek zawierania umów, o których mowa w ustępie 4 artykułu 37, w drodze przetargu i jednocześnie dać radzie gminy prawo wyrażania zgody na odstąpienie od tego obowiązku w każdym przypadku to całkowicie zbędne byłoby odsyłanie do ustępu 1 artykułu 37, który stosuje się z zastrzeżeniem ust.2 i 3 tego artykułu, gdyż wystarczyło w zdaniu pierwszym ust.4 art.37 ustalić, że przy zawieraniu tych umów stosuje się przetarg. Pogląd, iż rada gminy, na podstawie art.37 ust.4 może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umowy najmu na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, nieruchomości stanowiącej własność gminy tylko w przypadkach określonych w art.37 ust.3, jest powszechnie przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale w składzie 7 sędziów z 27 lipca 2009r. w spr. I OPS 1/09 (ONSAiWSA nr 5 z 2009r. poz.85) oraz w wyrokach z 11 kwietnia 2006r. w spr. I OSK 756/05 (nie publikowany), z 22 lipca 2008r. w spr. I OSK 145/08 (nie publikowany), z 22 października 2008r. w spr. I OSK 558/08 (nie publikowany), z 26 października 2009r. w spr. I OSK 473/09 ( nie publikowany) i z 28 stycznia 2010r. w spr. I OSK 1419/09 ( nie publikowany). Sąd w obecnym składzie podzielił poglądy wyrażone w wymienionych orzeczeniach i nie ma potrzeby powtarzania szczegółowej argumentacji przedstawionej w tych orzeczeniach. Istotne jest to, że przy zawieraniu umowy najmu rada gminy może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego zawarcia umowy tylko w przypadkach określonych w art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. W związku z czym rozważenia wymaga kwestia czy w niniejszej sprawie miał miejsce jeden z przypadków określonych w ustępie 3 artykułu 37 ustawy z 21 sierpnia 1997r. Przede wszystkim podnieść należy, iż ustępu 3 artykułu 37 nie stosuje się gdy o nabycie (najem) nieruchomości ubiega się więcej niż jeden podmiot. Jak wynika z oświadczenia pełnomocnika organu gminy złożonego na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010r. o wynajem działki nr 21/2 przy ul. K. 23 ubiegał się tylko jeden podmiot a mianowicie NZOZ "A.". W związku z czym sytuacja określona w ustępie 3 artykułu 37 mogłaby mieć zastosowanie w niniejszej sprawie. Przepis ustępu 3 artykułu 37 ustawy z 21 sierpnia 1997r. przewiduje dwa przypadki gdy uzasadnione jest odstąpienie od obowiązku przetargowego zawarcia umowy najmu. Pierwsza sytuacja ma miejsce, gdy chodzi o nieruchomości przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe lub na realizację urządzeń infrastruktury technicznej albo innych celów publicznych, jeżeli cele te będą realizowane przez podmioty, dla których są to cele statutowe i których dochody przeznacza się w całości na działalność statutową. W niniejszej sprawie przesłanka ta, w przekonaniu sądu, nie została spełniona. W ustępie 3 jest mowa o nieruchomościach przeznaczonych na inne cele publiczne. Ustawowa definicja "celów publicznych" została określona w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten w punktach 1- 9 wskazuje, co jest celem publicznym w jej rozumieniu. Żaden z celów wymienionych w punktach 1-9 tego przepisu prawa nie występuje w niniejszej sprawie. W szczególności nie można przyjąć, że oddanie w najem nieruchomości nastąpiło z przeznaczeniem na "budowę i utrzymanie publicznego obiektu ochrony zdrowia", o którym mowa w punkcie 6 wskazanego przepisu. Wprawdzie w żadnym przepisie prawa nie ma definicji pojęcia "publiczny obiekt ochrony zdrowia" jednak określenie to nie może zostać utożsamione z każdym obiektem służącym ochronie zdrowia, gdyż wówczas zbędnym byłoby w ogóle zastosowanie w tym wyrażeniu przymiotnika "publiczny". Przymiotnik ten w języku polskim ma wiele znaczeń. W powszechnym rozumieniu oznacza generalnie przeznaczenie danego miejsca dla ogółu ludności, dostępnego dla wszystkich. W tym znaczeniu każdy obiekt, w którym świadczone są usługi lecznicze miałby charakter publicznego. Pojęcie "publiczny zakład opieki zdrowotnej" zostało określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 ze zm.). Art. 1 ust. 1 tej ustawy stanowi, że zakładem opieki zdrowotnej jest wyodrębniony organizacyjnie zespół osób i środków majątkowych utworzonych i utrzymywanych w celu udzielania świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Zatem należy uznać, iż obiekt ochrony zdrowia jest właśnie takim środkiem majątkowym służącym udzielaniu świadczeń zdrowotnych i wchodzącym w skład danego zakładu opieki zdrowotnej. Obiektami ochrony zdrowia są zatem obiekty wykorzystywane na szpitale, przychodnie, ośrodki zdrowia, poradnie, laboratoria, sanatoria, hospicja i inne wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy o zakładach opieki zdrowotnej. Ustawa ta rozróżnia jednak zakłady opieki zdrowotnej "publiczne" i "niepubliczne". Z art. 8 cytowanej ustawy wynika, że "publicznym zakładem opieki zdrowotnej" jest zakład utworzony przez ministra lub centralny organ administracji rządowej, wojewodę, jednostkę samorządu terytorialnego, publiczną uczelnię medyczną lub publiczną uczelnię prowadzącą działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych. Natomiast zakład opieki zdrowotnej utworzony przez podmiot wymieniony w punktach 4 -8 ustępie 1 tego artykułu jest "niepublicznym zakładem opieki zdrowotnej". Wobec takiego rozróżnienia zakładów opieki zdrowotnej należy przyjąć, że publicznym obiektem ochrony zdrowia w rozumieniu art. 6 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest wyłącznie taki obiekt, który wchodzi w skład publicznego zakładu opieki zdrowotnej. Obiekt służący ochronie zdrowia tj. pełniący funkcję przychodni, czy ośrodka zdrowia, utworzony przez podmioty wskazane w punktach 4 -8 ustępu 1 artykułu 8 ustawy z 30 sierpnia 1991r. nie może być uznany za "publiczny obiekt ochrony zdrowia", o którym mowa w art. 6 ust. 6 u.g.n. Niepubliczny ZOZ jakkolwiek oferuje usługi medyczne tak jak ZOZ publiczny lecz czyni to nie tylko nieodpłatnie, na podstawie umowy z NFZ, ale również odpłatnie. Realizuje zatem nie tylko cel publiczny ale również prywatny. Natomiast art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. wymaga realizacji wyłącznie celu publicznego i tylko ten cel ma być celem statutowym podmiotu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 października 2008r. w spr. I OSK 503/08 (system Legalis do art.37 ustawy z 21 sierpnia 1997r.). Sąd w obecnym składzie podzielił pogląd wyrażony w tym wyroku. W rozpoznawanej sprawie działka nr 21/2 przy ul. K. 23 została oddana w najem Niepublicznemu ZOZ-owi "A." w K. Jak wynika z § 6 statutu wymienionego ZOZ-u jest on zakładem samofinansującym się i udziela świadczeń zdrowotnych odpłatnie lub nieodpłatnie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skoro zatem NZOZ "A." oferuje usługi medyczne zarówno odpłatnie jak i nieodpłatnie to nie można uznać, iż nieruchomość przy ul. K. 23 została przeznaczona na "inne cele publiczne" w rozumieniu art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. Tym samym nie została spełniona przesłanka odstąpienia od obowiązku przetargowego zawarcia umowy najmu, określona w pierwszym zdaniu art.37 ust.3 wymienionej ustawy. Nie została również spełniona druga przesłanka odstąpienia od obowiązku przetargowego zawarcia umowy najmu, określona w zdaniu drugim art.37 ust.3. Przypadek ten dotyczy sytuacji gdy sprzedaż(najem) nieruchomości następuje na rzecz osoby, która dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat, jeżeli nieruchomość ta została zabudowana na podstawie zezwolenia na budowę. Sytuacja taka ma miejsce gdy przed zawarciem umowy najmu podmiot ubiegający się o najem dzierżawi nieruchomość na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat. Należy zaznaczyć, iż nie chodzi tu o faktyczną wcześniejszą dzierżawę przez okres co najmniej 10 lat lecz o to, iż wcześniej zawarto umowę dzierżawy na okres co najmniej 10 lat. Przepis art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. nie pozwala natomiast na sumowanie kilku umów dzierżawy zawartych na czas oznaczony, krótszy niż 10 lat, ani też na objęcie nim umów zawartych na czas nieokreślony. (Ustawa o gospodarce nieruchomościami – Komentarz pod redakcją G.Bieńka Wyd. LexisNexis 2008r. str.238). Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż NZOZ "A." w K. prowadzi działalność na podstawie wpisu do rejestru Wojewody [...] od dnia 1 maja 2000r. W dniu 10 lipca 2000r. została zawarta umowa dzierżawy nieruchomości przy ul. K. 23 na okres 3 lat począwszy od 1 lipca 2000r. pomiędzy Samodzielnym Publicznym ZOZ-em w K. a E. K. (właścicielką NZOZ "A.") (k.72-76). W dniu 13 czerwca 2001r. Powiat [...] darował Gminie Krośniewice działki nr 21/1 i 21/2 przy ul. K. (k.52-53). W dniu 1 października 2001r. zawarto umowę dzierżawy działki nr 21/2 przy ul. K. 23 na okres od 1 lipca 2001r. do 30 czerwca 2003r. pomiędzy Gminą Krośniewice a E. K. (k.83-86). Natomiast w dniu 16 czerwca 2003r. została zawarta umowa najmu działki nr 21/2 przy ul. K. 23 na okres od 1 lipca 2003r. do 30 czerwca 2006r. pomiędzy Gminą Krośniewice a E. K. (k.77 – 79). Analiza wymienionych dokumentów wskazuje, iż przed dniem podjęcia zaskarżonej uchwały(tzn. przed 30 czerwca 2006r.) działka nr 21/2 nie była dzierżawiona przez NZOZ "A." na podstawie umowy zawartej co najmniej na 10 lat. Strony zawarły najpierw umowę dzierżawy (na 3 lata) a następnie umowę najmu (na 3 lata). W sumie Niepubliczny ZOZ "A." najpierw dzierżawił a potem wynajmował działkę nr 21/2 przez okres 6 lat. W sytuacji zatem gdy wymieniona działka przed dniem 30 czerwca 2006r. nie była dzierżawiona przez NZOZ "A." na podstawie umowy dzierżawy zawartej co najmniej na 10 lat, to nie została spełniona druga przesłanka odstąpienia od obowiązku przetargowego zawarcia umowy najmu, określona w zdaniu drugim art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. Reasumując sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. W zaskarżonej uchwale odstąpiono od przetargowego trybu zawarcia umowy najmu nieruchomości mimo, że nie została spełniona żadna z przesłanek określonych w art.37 ust.3 ustawy z 21 sierpnia 1997r. Zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem art.37 ust.3 i 4 wymienionej ustawy. Została ona przedstawiona organowi nadzoru w terminie określonym w art.90 ust.1 ustawy z 8 marca 1990r. i nie jest ona aktem prawa miejscowego. Mając to na uwadze, na podstawie art.147 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził, iż zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa. Wobec tego, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd stwierdził, iż zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Z uwagi na to, iż skarga została uwzględniona, na podstawie art.200 ustawy z 30 sierpnia 200r. w związku z § 14 ust.2 pkt.1c.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 poz.1349 z późn. zm.) sąd zasądził od Gminy Krośniewice na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Niezasadny jest zarzut podniesiony w odpowiedzi na skargę, iż od dnia 7 stycznia 2010r. zmieniono treść przepisu art.37 ust.4 ustawy z 21 sierpnia 1997r. i obecnie można już zawrzeć umowę najmu w trybie bezprzetargowym. W niniejszej sprawie oceniana jest legalność zaskarżonej uchwały w świetle przepisów obowiązujących w dacie jej wydania a nie w świetle przepisów jakie obecnie obowiązują. Okoliczność, iż obecnie treść przepisu art. 37 ust. 4 jest inna niż w dniu 30 czerwca 2006r. nie ma żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie ma również żadnego znaczenia fakt, iż zaskarżona uchwała została przedstawiona Wojewodzie [...] w trybie art.90 ust.1 ustawy z 8 marca 1990r. i nie orzekł on wówczas o jej nieważności. Zaskarżona uchwała została przedstawiona organowi nadzoru w dniu 7 lipca 2006r. (k.38) i rzeczywiście nie skorzystał on wówczas z uprawnień określonych w art.91 ust.1 ustawy z 8 marca 1990r. Nie pozbawia to jednak prawa organu nadzoru do zaskarżenia uchwały do sądu w oparciu o treść przepisu art.93 ust.1 wymienionej ustawy. a.ł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło