III SA/Łd 196/15

WyrokWSA w Łodzi2015-04-14

Skład orzekający: Monika Krzyżaniak, Małgorzata Łuczyńska, Teresa Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wnosiła o przywrócenie terminu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Termin ten rozpoczął bieg od dnia doręczenia upomnienia, które zawierało wystarczające informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, o której wznowienie postępowania wnioskowano. Strona nie wniosła o przywrócenie terminu, co uniemożliwiło merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Stan faktyczny
Strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności. Jako podstawę wskazała brak możliwości udziału w postępowaniu bez własnej winy, twierdząc, że dowiedziała się o decyzji dopiero z upomnienia. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu, który rozpoczął bieg od dnia doręczenia upomnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę strony.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska, , Protokolant Sekretarz sądowy – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi G. T. – F. na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.,U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: k.p.a., Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez G. T.-F. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). W sprawie ustalono następujący stan faktyczny: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 19 lipca 2010 r. , nr 0078-00000030452/10 ustalił kwotę nienależnie pobranych przez G. T.-F. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Decyzję uznano za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a., z dniem 7 maja 2010 r. Upomnieniem z dnia 4 czerwca 2013 r. G. T.-F. została wezwana do uregulowania należności wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. Pismem z dnia 11 lipca 2013 r. (data nadania pisma w UP Z., datowanego na dzień 9 lipca 2013 r.) strona wniosła o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 lipca 2010 r., wstrzymanie jej wykonania oraz jej uchylenie. Uzasadniając wskazała, że nie mogła odebrać decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. bowiem w tym czasie pozostawała pod opieką lekarzy psychiatrów. O wydanej decyzji dowiedziała się dopiero w czerwcu 2013 r. z doręczonego jej wezwania do zapłaty. Natomiast z treścią przedmiotowej decyzji zapoznała się dopiero w dniu 20 czerwca 2013 r. Do wniosku strona załączyła postanowienie Prokuratury Rejonowej w B. z dnia 12 listopada 2009 r. , sygn. akt [...] wydane w sprawie umorzenia śledztwa prowadzonego przeciwko niej w sprawie usiłowania wyłudzenia nienależnych środków pomocowych, zaświadczenie lekarskie z dnia 14 października 2010 r. wystawione przez lekarza specjalistę psychiatrii oraz upomnienie nr [...] z dnia 4 czerwca 2013 r. Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 19 lipca 2010 r. z uwagi na niespełnienie przesłanek określonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wskutek rozpatrzenia zażalenia skarżącej postanowieniem z dnia 30 września 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. uchylił w/w postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż dla prawidłowego rozpoznania wniosku koniecznym jest ustalenie na podstawie, której z przesłanek, wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. strona wnosi o wznowienie postępowania oraz ustalenie, w jakiej dacie strona dowiedziała się o istnieniu decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. Ponadto organ I instancji został zobowiązany wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji. Pismem z dnia 2 stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wezwał stronę do wskazania przesłanek wznowienia postępowania. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 14 stycznia 2014 r. skarżąca wyjaśniła, że jako osoba będąca pod stałą opieką lekarską nie mogła uczestniczyć w przebiegu postępowania. Natomiast w wyniku przeprowadzonego postępowania reklamacyjnego ustalono, że przesyłka pocztowa zawierająca upomnienie z dnia 4 czerwca 2013 r., nr 4566/2013 została doręczona skarżącej w dniu 10 czerwca 2013 r. Kolejnym postanowieniem z dnia 31 stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 19 lipca 2010 r. z uwagi na uchybienie terminu na złożenie wniosku oraz odmówił wstrzymania wykonania decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. Na powyższe postanowienie G. T.-F. wniosła zażalenie. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. uchylił w całości postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając organ odwoławczy wskazał, że w piśmie z dnia 11 lipca 2013 r. strona zawarła dwa wnioski: o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 19 lipca 2010 r. oraz o wstrzymanie wykonania powołanej decyzji. Z uwagi na odrębną podstawę prawną zgłoszonych żądań organ I instancji winien przeprowadzić dwa odrębne postępowania zakończone wydaniem dwu odrębnych rozstrzygnięć. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. postanowieniem z dnia [...], nr [...] odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 lipca 2010 r. z uwagi na uchybienie terminu przewidzianego na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Powołując przepis art. 148 § 1 k.p.a. organ wskazał, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawię decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie z wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2013 r. wynika, że o istnieniu decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. strona dowiedziała się ze skierowanego do niej upomnienia z dnia 4 czerwca 2013 r., które jak ustalono zostało jej doręczone w dniu 10 czerwca 2013 r. Tym samym miesięczny termin, o którym mowa w art. 148 § 2 k.p.a., upłynął, stosownie do treści art. 57 § 3 k.p.a., w dniu 10 lipca 2013 r. Natomiast przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania strona złożyła 11 lipca 2013 r., a więc z uchybieniem terminu. Jednocześnie strona nie wnosiła o przywrócenie uchybionego terminu. W zażaleniu na powyższe postanowienie G. T.-F. zakwestionowała twierdzenie organu I instancji, co do uchybienia przez nią terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wskazała bowiem, że miesięczny termin do złożenia przedmiotowego wniosku rozpoczął swój bieg od dnia następnego po dniu otrzymania upomnienia z dnia 4 czerwca 2013 r. , czyli od 11 czerwca 2013 r. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Powołując przepisy art. 148 § 1, § 2, art. 57 § 3 k.p.a. stwierdził, że przedmiotowy wniosek skarżącej został wniesiony z uchybieniem terminu przewidzianego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W sprawie ustalono bowiem bezspornie, że upomnienie z dnia 4 czerwca 2013 r., zawierające wezwanie skarżącej do uregulowania należności wynikających z decyzji ostatecznej z dnia 19 lipca 2010 r. zostało doręczone stronie w dniu 10 czerwca 2013 r. Tym samym miesięczny termin do wniesienia wniosku upłynął w dniu 10 lipca 2013 r., a wniosek został złożony w dniu 11 lipca 2013 r. Pozostałe argumenty podnoszone przez skarżącą, tj. umorzenie postępowania karnego prowadzonego w sprawie usiłowania wyłudzenia nienależnych środków pomocowych, czy tez zły stan zdrowia wnioskodawczyni, pozostają, zdaniem organu odwoławczego, bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Na obecnym etapie postępowania organ administracji publicznej dokonywał bowiem jedynie formalnej oceny warunków dopuszczalności wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. G. T.-F. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że powołany przepis znajduje zastosowanie w sprawie; - art. 148 § 2 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację w zakresie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; - art. 147 k.p.a. poprzez brak rozważań i uzasadnienia w zakresie podstaw i sposobu wznowienia postępowania; - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów i nieustosunkowanie się do twierdzeń strony uważanych przez nią za istotne dla sposobu załatwienia sprawy; - art. 7, art. 77 § 1, art. 107 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia stanu faktycznego sprawy. Z powyższych względów wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania Uzasadniając ponowiła argumentację przedstawioną na etapie postępowania przed organami administracji publicznej. Wskazała nadto, że w jej ocenie miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania winien biec od dnia 20 czerwca 2013 r., tj. od dnia, w którym zapoznała się z treścią decyzji. Doręczone jej w dniu 10 czerwca 2013 r. upomnienie nie zawierało bowiem informacji o treści rozstrzygnięcia z dnia 19 lipca 2010 r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej: p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia) pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi, gdyż nie stwierdził, aby zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w sposób wpływający na wynik sprawy, co w myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., mogłoby stanowić przesłankę do jego uchylenia. Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...], nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...], nr [...] wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] , nr [...] wydaną w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez G. T.-F. płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW). Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 145 § 1 pkt 4, art. 148 § 1 i § 2, art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej: k.p.a. Należy podnieść, że wznowienie postępowania to instytucja procesowa, która umożliwia weryfikację ostatecznej decyzji administracyjnej dotkniętej kwalifikowaną wadą procesową, wymienioną w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Postępowanie to jest zasadniczo postrzegane jako jeden z trybów postępowania nadzwyczajnego, a więc takiego, którego celem jest przeprowadzenie kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Pozytywne przesłanki wznowienia postępowania uregulowane zostały w wyżej wskazanych trzech przepisach i obejmują one sytuacje, w których otwiera się możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej. Do tych przesłanek należy: rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie co najmniej jednej z podstaw, uregulowanych w sposób zamknięty w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 k.p.a. Kodeks opiera się przy tym na koncepcji wyczerpującego wyliczenia podstaw wznowieniowych, których nie należy interpretować rozszerzająco, ani domniemywać. Niezależnie od wystąpienia przesłanek pozytywnych, kodeks opiera możliwość wznowienia postępowania na braku zajścia dwóch przesłanek negatywnych, uregulowanych w art. 146 § 1 i art. 146 § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżąca jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego wskazała przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym bez własnej winy. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony (art. 147 zdanie 2 k.p.a.). W myśl art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.). Jak wynika z treści art. 149 k.p.a. złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) lub odmową wznowienia postępowania (§ 3). W toku tego postępowania organ administracji publicznej jest obowiązany do dokonania formalnej kontroli wniosku, tj. jego dopuszczalności pod względem podmiotowym i przedmiotowym oraz pod względem zachowania terminu do zgłoszenia żądania. W rozpoznawanej sprawie dokonując oceny formalnej wniosku skarżącej z dnia 11 lipca 2013 r. stwierdzono, że żądanie o wznowienie postępowania administracyjnego wniesione zostało z uchybieniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Organy administracji publicznej przyjęły bowiem, że dniem, w którym strona dowiedziała się o decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 lipca 2010 r., jest dzień doręczenia skarżącej upomnienia z dnia 4 czerwca 2013 r., zawierającgo wezwanie do uregulowania należności wynikających z tytułu nienależnie pobranych płatności ONW, których wysokość została ustalona w/w decyzją. Upomnienie to zostało doręczone skarżącej w dniu 10 czerwca 2013 r. Tym samym miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął w dniu 10 lipca 2013 r. Natomiast przedmiotowy wniosek został złożony w dniu 11 lipca 2013 r. i strona nie wnosiła jednocześnie o przywrócenie uchybionego terminu. Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem skarżąca zakwestionowała przyjętą przez organy datę powiadomienia jej o decyzji z dnia 19 lipca 2010 r. Podniosła, że z doręczonego jej w dniu 10 czerwca 2013 r. upomnienia nie wynikała treść w/w decyzji. W jej ocenie datą, w której dowiedziała się o decyzji jest dzień 20 czerwca 2013 r. , kiedy to zapoznała się z treścią decyzji ostatecznej ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności ONW. Należy podkreślić, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że jednomiesięczny termin do żądania wznowienia postępowania administracyjnego biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić od organu wydającego decyzję. Pojęcie "dowiedzenia się o decyzji" oznacza powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji, które nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co z reguły następuje w efekcie jej doręczenia. Użyty przez ustawodawcę zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi więc tu o takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał, informację czego dana decyzja dotyczy oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Zatem miarodajnym dla rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania jest moment powzięcia obiektywnej wiadomości o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia (por. wyrok NSA z dnia 6 maja 2009 r., II OSK 714/08;wyrok NSA z dnia 5 marca 2014 r., I OSK 1941/12; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2012 r., I OSK 1025/11 – www.cbois.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że upomnienie z dnia 4 czerwca 2013 r. zostało doręczone skarżącej w dniu 10 czerwca 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru- duplikat – akta administracyjne, k. bez numeru). Data doręczenia nie jest kwestionowana przez skarżącą, jak również została potwierdzona w wyniku przeprowadzonego przez organy postępowania reklamacyjnego. Z treści upomnienia (akta administracyjne – k. bez numeru) wynika, że skarżąca została w nim wezwana do uregulowania należności pieniężnej, w kwocie 4027,50 zł, wynikającej z nienależnie pobranych płatności ONW, ustalonych decyzją Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]., nr [...]. W ocenie Sądu, doręczone skarżącej upomnienie zawierało zatem wszystkie istotne informacje pozwalające na zidentyfikowanie w/w decyzji z 19 lipca 2010 r. Przyjąć zatem należy, iż G. T. – F. dowiedziała się o decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 19 lipca 2010 r. w dniu 10 czerwca 2013 r. W związku z powyższym Sąd uznał, że organy administracji rozpatrujące wniosek skarżącej z dnia 11 lipca 2013 r., zasadnie przyjęły, że strona nie dochowała określonego w art. 148 § 2 k.p.a. miesięcznego terminu, który rozpoczął swój bieg w dniu 10 czerwca 2013 r. i upłynął z dniem 10 lipca 2013 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 57 § 3 k.p.a. terminy określone w miesiącach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim miesiącu, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Za wadliwe trzeba również uznać stanowisko skarżącej, iż przyjmując nawet, że upomnienie nr 4566/2013 zostało jej doręczone w dniu 10 czerwca 2013 r., to termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 19 lipca 2010 r. winien rozpocząć swój bieg w dniu następującym po dniu otrzymania w/w upomnienia, czyli 11 czerwca 2013 r. Termin do wznowienia postępowania nie rozpoczyna bowiem biegu według reguł ogólnych, wyrażonych w art. 57 § 1 k.p.a., tj. od dnia następującego po zdarzeniu, lecz liczony jest stosownie do treści art. 148 § 2 k.p.a., zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tym samym za chybiony należało uznać zarzut skargi, co do błędnej interpretacji art. 148 § 2 k.p.a. w zakresie rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania. Za nietrafny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 147 k.p.a. polegający na nie odniesieniu się przez organy administracji, co do postaw i sposobu wznowienia postępowania. Jak już bowiem wcześniej wskazano, wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony z tym, że wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz w art. 145a i art. 145b k.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Ponadto przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ograniczają w czasie uprawnienie do złożenia podania o wznowienie postępowania, co wynika z powołanego wcześniej art. 148 k.p.a. W związku z powyższym ograniczeniem czasowym, organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać zachowanie przez wnioskodawcę ustawowego jednomiesięcznego terminu do zgłoszenia żądania. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia terminu stanowi bowiem rażące naruszenie prawa, które godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Stwierdzenie przez organ administracji publicznej w fazie wstępnej postępowania uchybienia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania uniemożliwia zatem merytoryczne rozpoznanie sprawy, gdyż z przyczyn formalnych skutkować musi wydaniem decyzji o odmowie jego wznowienia. W przypadku jednak, gdy podstawa wznowienia wskazana przez stronę w podaniu jest uzasadniona, organ administracji publicznej powinien rozważyć jednak, czy w sytuacji takiej nie jest zasadne wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu (z wyjątkiem podstawy z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Podkreślić zatem należy, że regulacja przewidująca miesięczny termin dla złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego powinna odnosić się wyłącznie do tych przypadków, w których podstawą jej wniosku jest okoliczność, z powodu której organ nie może wznowić postępowania z urzędu - tylko w takich przypadkach niezachowanie przez stronę terminu może być samoistną przesłanką rezygnacji ze wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach, jeżeli żądanie strony jest uzasadnione istnieniem jednej z okoliczności wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a., to bez względu na to, czy strona zachowała termin, czy nie, organ będzie zmuszony wznowić postępowanie W przedmiotowej sprawie jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego skarżąca wskazała nieuczestniczenie w postępowaniu bez własnej winy (pismo dnia 8 stycznia 2014 r. – akta administracyjne, k. bez numeru), a więc przesłankę określoną w art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., stanowiącą podstawę wznowienia postępowania jedynie na wniosek strony. Tym samym, wbrew stanowisku skarżącej organ administracji publicznej, mając na uwadze wskazaną przez skarżącą podstawę zgłoszonego żądania, jak i okoliczność uchybienia terminu do jego wniesienia, nie był uprawniony do merytorycznej oceny wniosku. Organ nie był także zobowiązany do "poszukiwania" innych przesłanek uzasadniających wznowienie postępowania administracyjnego z urzędu. W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowane zostało stanowisko, zgodnie z którym wznowienie postępowania z urzędu przez organ jest jego prawem. Oznacza to, że organ nie ma obowiązku wszczynać postępowania, w każdej prawomocnie zakończonej sprawie, celem sprawdzenia czy nie zachodzą podstawy do wznowienia postępowania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2011 r., VII SA/Wa 2246/10, www.cbois.nsa.gov.pl). Sąd nie stwierdził nadto naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły przesłankę stanowiącą podstawę żądania skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego, oraz dokonały oceny wniosku pod względem formalnym. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie wskazały na fakty, które uznały za udowodnione, wyjaśniły przyczyny oraz podstawę prawną odmowy wznowienia postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. R.T.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło