III SA/Łd 234/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.) Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2015 r. sprawy ze skargi G.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na lokalizację kanalizacji telekomunikacyjnej z przyłączami w pasie drogowym 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. III SA/Łd 234/15 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 39 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 260 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] zezwalającą A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na lokalizację w pasie drogowym ul. A, działki o nr ewid. [...],[...] i [...] w obrębie [...] oraz działki o nr ewid. [...],[...] i [...] w obrębie [...] kanalizacji telekomunikacyjnej wraz z przyłączami. W stanie faktycznym sprawy, decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta [...] zezwolił A Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na lokalizację w pasie drogowym ul. A, działki o nr ewid. [...],[...] i [...] w obrębie [...] oraz działki o nr ewid. [...],[...] i [...] w obrębie [...] kanalizacji telekomunikacyjnej wraz z przyłączami. Od zaskarżonej decyzji odwołanie złożył G. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymując decyzję organu I instancji w mocy, w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wskazało, że przedmiotowe postępowanie jest postępowaniem w przedmiocie zgody za zajęcie pasa drogowego prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych. Dalej Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych w szczególnie uzasadnionych przypadkach lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Decyzja organu I instancji spełnia wymagania odnośnych przepisów. Zdaniem bowiem Kolegium, lokalizację kanalizacji telekomunikacyjnej w pasie drogowym należy uznać za szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 39 ust. 3 ustawy o drogach publicznych. W złożonym odwołaniu G. K. podnosił, że jest jedynym właścicielem placu o powierzchni 800,00 m2 usytuowanego w Ł. przy ul. A 12/19, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], składającego się obecnie z działek 84/2 o powierzchni 360,00 m2, 90/7 o powierzchni 104,00 m2 i 87/3 o powierzchni 336,00 m2. Plac ten jest przedzielony drogą publiczną. W odwołaniu poprosił o odpowiedź, "kto i na mocy jakich przepisów miał prawo bez jego zgody wytoczyć i wybudować na jego działce drogę publiczną, niszcząc i zawłaszczając jego mienie". W związku z tym Kolegium wskazało, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy lokalizacji drogi publicznej, tylko lokalizacji w pasie drogowym istniejącej już drogi kanalizacji telekomunikacyjnej. Stąd też zarzuty sformułowane w odwołaniu nie dotyczą przedmiotu zaskarżonej decyzji. Równocześnie Kolegium przyznało, iż jak wynika z księgi wieczystej KW nr [...], G. K. jest właścicielem nieruchomości składającej się z działek o nr ewid. [...],[...] i [...], a jedna z tych działek została objęta przedmiotową decyzją i dlatego uznano go za stronę w przedmiotowej sprawie. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że uchwałą Rady Narodowej Miasta [...] z dnia 29 stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii lokalnych miejskich i gminnych na terenie województwa [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 7, poz. 40) ul. A została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich, tzn. obecnie dróg publicznych gminnych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 roku we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 roku stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, przy czym odszkodowanie, na podstawie ust. 5 tego artykułu, było ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku, a po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości, o których mowa w ust. 1, jest ostateczna decyzja wojewody. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny, co oznacza że wskutek samego zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną nieruchomość stała się własnością Gminy Miasto [...], a decyzja Wojewody [...] jedynie to potwierdzi. W oparciu o te przepisy G. K. mógł realizować swoje roszczenia w okresie od dnia 1 stycznia 2001 roku do dnia 31 grudnia 2005 roku, a po tym terminie roszczenie wygasło. Powyższe ustalenia, zdaniem Kolegium, powodują, iż zarzuty podniesione w odwołaniu nie mają wpływu na zgodność z prawem i prawidłowość zaskarżonej decyzji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący G. K. powtórzył zarzuty sformułowane już uprzednio na etapie odwołania od decyzji organu I instancji. W szczególności odnosił się do kwestii prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, podnosząc, że jest jedynym właścicielem placu o powierzchni 800,00 m2 usytuowanego w Ł. przy ul. A 12/19, dla którego prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...], składającego się obecnie z działek 84/2 o powierzchni 360,00 m2, 90/7 o powierzchni 104,00 m2i 87/3 o powierzchni 336,00 m2. Plac ten jest przedzielony drogą publiczną. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej ustawa p.p.s.a.] Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy postępowanie w wyniku którego wydany został zaskarżony akt, dokonana czynność, przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami je regulującymi oraz czy ustalenia faktyczne mają oparcie w zebranym w sprawie materiale i czy ustalony stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję przepisu powołanego przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia sprawy. Sąd administracyjny nie prowadzi przy tym postępowania dowodowego – poza wypadkami, kiedy przeprowadzenie dowodu z dokumentu uzna za służące wyjaśnieniu i przyspieszeniu rozpoznania sprawy – lecz orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach sprawy; nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem, że nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 133 § 1 i art. 134 § 1 i § 2 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie zauważyć należy, iż przedmiotem oceny Sądu są decyzje wydane przez organy administracji w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zgody na zajęcie pasa drogowego. Podstawowe jednakże wątpliwości sądu orzekającego w niniejszej sprawie dotyczą w głównej mierze sposobu prowadzenia samego postępowania, a w zasadniczej mierze kwestii ustalenia faktycznego stanu prawnego nieruchomości, co do której rozstrzygano o możliwości jej zajęcia w związku z budową kanalizacji telekomunikacyjnej oraz kwestią zagwarantowania stronie skarżącej faktycznego prawa udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Przystępując zatem do rozważań merytorycznych należy stwierdzić, że organy administracji związane były w niniejszej sprawie rygorami procedury administracyjnej. I tak, w myśl art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Muszą w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Z zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a., będącej naczelną zasadą postępowania administracyjnego, wynika, iż organy administracji publicznej prowadzące postępowanie mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a zwłaszcza mają obowiązek dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnej sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego i swoje stanowisko wyrazić w uzasadnieniu podjętej decyzji. W związku z tym zauważyć należy, iż skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji (decyzji zezwalającej na lokalizację w pasie drogowym ulicy A kanalizacji telekomunikacyjnej) podnosił przede wszystkim kwestie prawa własności działki nr [...] i wskazywał, iż pozostaje on jedynym właścicielem tego terenu. Kwestionował legalność podejmowanych działań z punktu widzenia prawnych możliwości dokonywania zajęcia nieruchomości pod budowę kanalizacji telekomunikacyjnej wskazując, iż na spornej działce w ogóle nie ma drogi, a sama działka wciąż pozostaje jego własnością. Powoływał się w związku z tym na wpisy w księdze wieczystej, która miała potwierdzać fakt pozostawania tej nieruchomości w jego władaniu oraz na fakt opłacania za tę nieruchomość podatku od nieruchomości. Tymczasem organ odwoławczy w swoim rozstrzygnięciu całkowicie zignorował te kwestie, nie odniósł się do nich szerzej, nie rozstrzygnął i nie wyjaśnił tych wątpliwości, pozostawiając przede wszystkim niewyjaśnioną zasadniczą kwestię własności spornej działki [...] oraz kwestię istnienia na niej drogi publicznej. Z akt administracyjnych sprawy nie wynika bowiem w żadnej mierze kto jest faktycznym właścicielem nieruchomości. Organy nie przedstawiły w tym zakresie żadnych dokumentów potwierdzających fakt przejścia na własność gminy działki oznaczonej numerem [...]. Przede wszystkim brak dokumentu w postaci wyciągu z ewidencji gruntów, który to dokument wskazywałby faktycznego właściciela spornej działki i wykazywałby jednoznacznie sposób jej zagospodarowania – w szczególności czy jest tam urządzona droga publiczna. Dokumentem takim nie może być kserokopia załącznika do uchwały Rady Narodowej m. [...] z dnia 29 stycznia 1990 r. – wykaz dróg lokalnych miejskich w województwie [...]. Z aktu tego wynika bowiem jedynie ogólnie, iż jako drogę lokalną uznano ulicę A. Jednakże w żadnej mierze nie wynika z tego, że ulica A obejmuje teren spornej działko skarżącego oznaczonej nr 90/7. Kwestia ta winna być tym bardziej wyjaśniona, iż jak podnosił skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji i w skardze do sądu, sporna działka wciąż pozostaje jego własnością, a ponadto – jak stwierdza skarżący – nie ma tam drogi. Na rozprawie przed sądem skarżący wyjaśnił także, iż nic nie wiedział, aby toczyło się postępowanie dotyczące przejęcia tej działki na własność Skarbu Państwa bądź Gminy [...]. Co istotne wskazał także, iż ul. A kończyła się na granicy działki o nr [...] i do tego miejsca ulica ta jest obecnie utwardzona – wyasfaltowana. Zauważyć przy tym należy, iż - zgodnie z treścią art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – podstawą ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne jest ostateczna decyzja wojewody. Wskazać w związku z tym należy, iż w aktach administracyjnych sprawy brak jest takiego dokumentu. Organ odwoławczy niecelowo przy tym wskazuje na kwestie upływu terminu dla skarżącego do złożenia wniosku o dochodzenie odszkodowania za przejętą nieruchomość. Powyższe nie ma bowiem zasadniczego znaczenia w analizowanej sprawie. Podstawowe zagadnienie, które organy pominęły, dotyczy bowiem prawa własności spornej nieruchomości oraz faktu ustalenia istnienia na spornej działce drogi publicznej. Przypomnieć w tym miejscu raz jeszcze należy, iż podstawą do ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne jest ostateczna decyzja Wojewody (ust. 3). Decyzja ta ma charakter decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej nabycie prawa własności z mocy prawa, a zarazem – co istotne w sprawie - stanowi podstawę do dokonania wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Oznacza to ni mniej ni więcej, że jedynie ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności stanowi dowód nabycia własności konkretnej nieruchomości. Wszystkie te kwestie, mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, nie zostały wyjaśnione w toku postępowania, organy nie zajęły się tymi zagadnieniami w żaden sposób. Organ II instancji ograniczył się w tej mierze w zasadzie do ogólnej uwagi, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy lokalizacji drogi publicznej, tylko lokalizacji w pasie drogowym istniejącej już drogi kanalizacji telekomunikacyjnej. Zauważyć przy tym jeszcze należy, iż organ jednocześnie przyznaje w treści swojego rozstrzygnięcia, iż z księgi wieczystej spornej nieruchomości wynika, że skarżący jest właścicielem działki [...]. W tym zakresie organ wykazuje się jednakże niekonsekwencją. Z jednej strony bowiem w treści zaskarżonej decyzji stwierdza, iż skarżący jako właściciel nieruchomości uznany został za stronę postępowania administracyjnego w przedmiocie lokalizacji w pasie drogowym kanalizacji telekomunikacyjnej, z drugiej jednakże strony nie dostrzega, iż skarżący nie uczestniczył, czy też nie uczestniczy (kwestia ta nie została precyzyjnie przez organy wyjaśniona) w postępowaniu dotyczącym ujawnienia w księdze wieczystej przejścia na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nieruchomości – postępowania prowadzonego przez wojewodę. W związku z tym – w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi –należało uznać, iż sprawa nie została rozpoznana i należycie wyjaśniona przez organy administracji z przyczyn, których w decyzji jasno i precyzyjnie nie podano. Także i w tym zakresie obowiązuje bowiem przewidziana w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, nakazująca organowi podejmowanie wszelkich kroków do rzetelnego wyjaśnienia sprawy. Zaniechanie dokładnego wyjaśnienia przez orzekające w sprawie organy podstawowego elementu stanu faktycznego jakim jest wyjaśnienie faktycznego stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (fizycznego jej urządzenia), co do której rozstrzygana jest kwestia możliwości jej zajęcia w związku z lokalizacją kanalizacji telekomunikacyjnej, gdy w praktyce nie wyjaśniono, czy sporna nieruchomość fatycznie jest drogą publiczną czyni rozstrzygnięcie organów przedwczesnym bowiem niespełniającym wymagań procedury administracyjnej. Rozstrzygnięcie w tym stanie faktycznym nie spełnia standardów rzetelnego i wszechstronnego zebrania materiału dowodowego, co jest obowiązkiem organów w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W tym miejscu poczynić należy uwagę, iż stosownie do art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Oznacza to, że sąd ocenia legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący na dzień jego wydania. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 795/07). Skoro więc w badanej sprawie, dotyczącej zgody na zajęcie pasa drogowego celem wykonania kanalizacji telekomunikacyjnej nie zostały przez organy wprost i jednoznacznie ustalone takie okoliczności jak kwestia prawa własności nieruchomości, na której mają być te prace wykonywane, a przede wszystkim nie ustalono, czy fatycznie urządzona jest tam droga publiczna (brak wypisu z rejestru gruntów oraz sprzeczne informacje podawane przez organ i skarżącego co do prawa własności spornej nieruchomości), to niewątpliwie uznać należy, iż organy nie zgromadziły pełnego, wystarczającego do końcowego, merytorycznego orzeczenia materiału dowodowego, co z kolei wywrzeć musiało istotny i determinujący wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Działania organu II instancji naruszały także – w ocenie Sądu – zasadę z art. 11 k.p.a. Przepis ten statuuje tzw. zasadę przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki lub - tak jak w analizowanym przypadku – ograniczają stronom pewne prawa. Motywy decyzji muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu. Tak sporządzone uzasadnienie daje również rękojmię, iż organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Pamiętać przy tym należy, iż nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy narusza uprawnienia strony i podstawowe zasady postępowania administracyjnego (art. 7-10 k.p.a.), a tym samym stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: 25 listopada 2009 r., sygn. I OSK 558/09, z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, z dnia 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; z dnia 13 grudnia 1988 r., sygn. akt II SA 497/88). W dalszej kolejności wskazać należy na naruszenie przez organy art. 10 k.p.a., tj. przepisu gwarantującego stronie postępowania prawo pełnego i aktywnego udziału w toczącym się postępowaniu. Czynny udział strony przejawia się w szczególności w możliwości podnoszenia argumentów odnoszących się do stanowiska organu wyrażonego w toku postępowania, co dla ochrony praw strony ma istotne znaczenie. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. To nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., taki obowiązek spoczywa właśnie na organach administracji publicznej. Przy czym obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu obejmuje fazę wszczęcia postępowania, fazę postępowania wyjaśniającego, fazę między zakończeniem postępowania wyjaśniającego a wydaniem decyzji oraz fazę wydawania decyzji. Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na specyfikę działań podejmowanych w niej przez organ pierwszej instancji. Działania te oraz brak odpowiednich pouczeń w trybie art. 9 k.p.a. uniemożliwiły w efekcie skarżącemu udział w postępowaniu wyjaśniającym, a także realną obronę praw przed wydaniem decyzji. W szczególności, charakterystycznym jest w niniejszej sprawie, że organ pierwszej instancji wszczął i prowadził postępowanie bez zawiadomienia stron o powyższym facie. Ta okoliczność nie jest w sprawie obojętna albowiem przedmiot postępowania rzutuje na przedmiot i zakres koniecznych ustaleń, zaś może mieć również wpływ na nieprzywiązywanie przez strony należytej wagi do określonych zagadnień, które mogą być istotne w sprawie. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi orzekł jak w pkt 1. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaś rzeczą organów obu instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po eliminacji wytkniętych uchybień. Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt 2. sentencji wyroku stanowi art. 152 ustawy p.p.s.a. b.a.